OSMANLI HUKUKUNDA UYUŞMAZLIK ÇÖZÜM YÖNTEMLERİ VE MUSLİHÛN HAKKINDA GENEL BİLGİLER
I. OSMANLI HUKUKUNDA UYUŞMAZLIK ÇÖZÜM YÖNTEMLERİ VE MERCİLERİ
23
1. Yargı Merci Aracılığıyla Uyuşmazlık Çözüm Yöntemleri ve Mercileri
27
a. Klasik Dönem Osmanlı Hukukunda Yargı Merci Aracılığıyla
Uyuşmazlık Çözüm Yöntemleri
28
cc. İkindi, Cuma ve Çarşamba Divanları
32
ee. Taşra Divanları (Beylerbeyi/ Paşa/ Eyalet Divanları)
33
ff. Cemaat ve Konsolosluk Mahkemeleri
34
gg. Diğer Hususi Mahkemeler (Divanlar)
35
b. Tanzimat Dönemi Osmanlı Hukukunda Yargı Mercileri
Aracılığıyla Uyuşmazlık Çözüm Yöntemleri ve Mercileri
36
aa. Nizamiye Mahkemeleri
37
bb. Ticaret Mahkemeleri
38
cc. Meclis–i Vâlâ–yı Ahkâm–ı Adliyye
38
ee. Divan–ı Ahkâm–ı Adliye
40
2. Yargı Merci Dışında Uyuşmazlık Çözüm Yöntemleri
41
a. Muslihûnun Faaliyetleri
41
A. Muslihûnun Tanımı ve Kapsamı
54
B. Muslihûnda Bulunabilecek Özellikler
62
1. Eda Ehliyetine Sahip Olmak
66
2. Adaletli ve Tarafsız Olmak
67
3. Bedenen Sağlam ve Sıhhatli Olmak
68
4. Dikkatli Olmak ve Ulu Orta Konuşmamak
69
5. Hukuk Bilgisine Sahip Olabilmek
69
7. Bölgenin İleri Gelenlerinden Olabilmek
73
8. İkna Kabiliyetine Sahip Olmak
75
C. Muslihûnun Faaliyetlerinin Niteliği
76
D. Muslihûnun Faaliyetlerinin Özellikleri
77
1. Muslihûn Vasıtasıyla Çözülen Uyuşmazlıkların Mutlaka Kadı
Tarafından Onaylanmasına Gerek Olmaması
77
2. Uyuşmazlığın Çözümünde Genellikle Birden Fazla Kişinin Yer
3. Muslihûnun Hukuki Boyutunun Olması
79
E. Muslihûna Gitme Nedenleri
79
1. İslam Hukukunun Sulhu Teşvik Etmesi
79
2. Sulhun Ahlaki ve Dini Karakterinin Tarafları Bu Yola İtmesi
83
3. Suçların Zamanaşımına Uğraması Halinde Cezalandırılabilmesini
4. İslam Hukuku Hükümlerini Doğrudan Uygulamayı İstememe
87
5. Aile İçi Meselelerin Alenileşmesini İstememe
88
F. Muslihûnun Görevleri
91
III. MUSLİHÛNUN/MUSLİHÛNUN FAALİYETLERİNİN HUKUKİ DAYANAĞI
92
IV. MUSLİHÛNUN FAALİYETLERİNİN SONA ERMESİ
102
B. Anlaşmaya Varılamaması ve Sonuçları
103
C. Anlaşmaya Varılması ve Sonuçları
104
V. MUSLİHÛNUN FAALİYETLERİNİN MUHÂKEME VE TAHKİM İLE
A. Muhâkeme ile Karşılaştırılması
105
B. Tahkim ile Karşılaştırması
108
OSMANLI HUKUKUNDA SULHUN VE MUSLİHÛNUN FAALİYETLERİNİN USULÎ ÖZELLİKLERİ
I. SULH OLMAK İÇİN MUSLİHÛNUN ARABULUCULUĞUNU TALEP ETME
113
A. Sulh Olmak İçin Muslihûnun Arabuluculuğunu Talep Edebilecek
3. Zimmîler ve Müste’menler
115
5. Kanuni Temsilciler (Veliler/Vasiler)
122
B. Sulh Olmak İçin Muslihûnun Arabuluculuğunu Talep Etme Usulü
1. Muslihûnun Arabuluculuğunun Hiç Kadıya Gidilmeden Talep
2. Muslihûn Aracılığıyla Tarafların Verdiği Kararların Kadı Huzurunda
3. Uyuşmazlığın Kadı Huzurunda Dava Olarak Açılması Ancak
Muslihûn Kanalıyla Çözümlenmesi
134
II. SULHE VE MUSLİHÛNUN FAALİYETLERİNE ELVERİŞLİLİK
137
A. Sulhe ve Muslihûnun Faaliyetlerine Elverişli Olmayan Uyuşmazlık
1. Nesebe İlişkin Uyuşmazlıklar
139
2. Kamuya Ait Umumi Yerlerle İlgili Uyuşmazlıklar
139
3. Ceza Hukukuna İlişkin Uyuşmazlıklar/Kişi Hakkının Baskın Olmadığı
Had Suçlarındaki Uyuşmazlıklar
140
a. Had–Kısas–Ta’zir Suçları
140
b. Şikâyetten Vazgeçme (Af) ve Uzlaştırma (Sulh)’nın Had
c. Muslihûnla Çözüme Elverişli Olmayan Had Suçları
145
bb. Hırâbe (Yol Kesme–Silahlı Gasp ve Soygun)
148
cc. Şürb (Şarap İçme–Sarhoşluk)
151
ee. İrtidat (Ridde–Dinden Çıkma)
155
4. Evliliğin Sona Ermesinin Fer’i Sonuçlarına İlişkin Uyuşmazlıklar
157
a. Evliliğin Sona Erme Hâlleri ve Sonuçları
157
B. Sulhe ve Muslihûnun Faaliyetlerine Elverişli Olan Uyuşmazlık Konuları
163
1. Kamu Hukukundan Kaynaklanan Uyuşmazlıklar
164
a. Ceza Hukuku Kaynaklı Uyuşmazlıklar
164
aaa. Kazif (Zina İftirası)
165
bbb. Sirkat (Hırsızlık)
168
bb. Kısas ve Diyet Suçlarında
173
aaaa. Taksirle Adam Öldürme
174
bbbb. Kasten Adam Öldürme
175
aaaa. Kasten Müessir Fiiller
182
bbbb. Hata ile Müessir Fiiller
186
ccc. Hamile Kadına Yönelik Müessir Fiiller
189
cc. Ta’zir Suçlarında (Kişilere Yönelik Ta’zir Suçları)
191
bbb. Gasp (Basit Yağma)
194
ccc. Mala Zarar Verme
195
ddd. Güveni Kötüye Kullanma
198
b. Arazi Hukuku Kaynaklı Uyuşmazlıklar
200
c. Vergi Hukuku Kaynaklı Uyuşmazlıklar
201
2. Özel Hukuk Kaynaklı Uyuşmazlıklar
209
a. Aile Hukuku Kaynaklı Uyuşmazlıklar
210
aa. Nişanlanmadan Kaynaklı Uyuşmazlıklar
210
bb. Aile İçi Geçimsizlikten (Eşler Arasındaki) Kaynaklı
cc. Mehirden Kaynaklı Uyuşmazlıklar
222
dd. Nafakadan Kaynaklanan Uyuşmazlıklar
228
ee. Muhâlea (Karşılıklı Rıza ile Boşanma)
236
b. Borçlar Hukuku Kaynaklı Uyuşmazlıklar
241
aa. Satım (Bey’) Kaynaklı Uyuşmazlıklar
247
bb. Ariyet Kaynaklı Uyuşmazlıklar
249
cc. Karz Kaynaklı Uyuşmazlıklar
250
dd. Vedia Kaynaklı Uyuşmazlıklar
252
ee. Kefalet Kaynaklı Uyuşmazlıklar
253
ff. Kira (İcâre) Kaynaklı Uyuşmazlıklar
254
c. Miras Hukuku Kaynaklı Uyuşmazlıklar
260
OSMANLI HUKUKUNDA MUSLİHÛNUN FAALİYETLERİ SONUCUNDA YAPILAN SULH SÖZLEŞMESİ
II. MUSLİHÛN ARACILIĞIYLA ANLAŞMAYA VARAN TARAFLARIN
GERÇEKLEŞTİRDİĞİ SULH SÖZLEŞMESİ
269
1. Sulh Sözleşmesinin Tanımı
270
2. Sulh Sözleşmesinin Hukuki Niteliği
273
B. Sulh Sözleşmesinin Unsurları ve Şartları
274
2. Sulh Sözleşmesinin Kurucu Unsuru (Rüknü)
275
3. Sulh Sözleşmesinin Şartları
282
a. Esaslı Şartları (İn’ikad Şartları)
282
aa. Tarafların Ehliyeti
283
bbb. Sulh Konusunun Tâbi Olduğu Şartlar
288
aaaa. Kul Hakkı Kapsamında Olmalı
288
bbbb. Sulh Yapanın Kendisine Ait Bir Hakkı Olmalı
289
cccc. Mütekavvim Mal Olmalı
289
b. Sıhhat (Geçerlilik) Şartları
291
bb. Sulh Bedelinde Aranan Şartlar
292
cc. İradeyi Sakatlayan Nedenlerin Olmaması
299
dd. Fasit Şartlar Olmamalı
304
c. Nefaz (İşlerlik Kazanma) Şartları
304
d. Lüzum (Bağlayıcılık) Şartları
305
C. Sulh Sözleşmesinin (Muslihûn Kanalıyla Varılan Kararların) Hukuki
1. Sulh Sözleşmesinin (Muslihûn Kanalıyla Varılan Kararların)
2. Sulh Sözleşmesinin (Muslihûn Kanalıyla Varılan Kararların) İcra