İmar Uygulamaları Bağlamında Ceza Hukuku Sorumluluğu

Türkiye, jeolojik yapısı itibarıyla dünyanın en aktif deprem kuşaklarından biri üzerinde yer almakta olup geçmişten günümüze kadar yıkıcı etkileri olan birçok deprem felaketiyle karşı karşıya kalmıştır. 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli meydana gelen depremler, bu durumun en güncel ve dramatik örneği olarak tarihe geçmiştir. Bu olaylar, yapıların mevzuata uygun olarak inşa edilmesinin ve denetimlerinin etkin bir şekilde yapılmasının hayati önem taşıdığını bir kez daha ortaya koymuş olup imar uygulamalarından kaynaklanan cezai sorumluluğun doğru bir zeminde tartışılmasının hayati bir mesele olduğunu ortaya çıkarmıştır.

Bu çalışmada, yapıların inşa sürecinden başlayarak ruhsatlandırma, denetim ve kullanıma kadar olan süreçlerde rol oynayan birden fazla aktörün ceza hukuku sorumlulukları incelenmiştir. Bu kapsamda öncelikle İmar hukuku teknik bir alan olduğu için buna ilişkin kavramların üzerinde durulmuş ve bina yapım sürecinin tamamının ele alınması suretiyle hangi yetkilinin hangi aşamada devrede olduğunun belirlenmesi, bu yolla da yapım sürecindeki eksikliklerin ortaya çıktığı aşamanın tespit edilerek hangi yetkiliye sorumluluğun izafe edilebileceği hususunda tespitlere yer verilmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise imar barışı ve bu düzenleme ile hukuk hayatımıza giren yapı kayıt belgesi gibi güncel hukuki düzenlemelerin ceza hukuku sorumluluğu üzerindeki etkileri analiz edilmiş ve özellikle yapı denetim kuruluşlarının, proje müelliflerinin, belediye görevlilerinin, yapı müteahhitlerinin ve hatta yapı sahiplerinin bu süreçteki yükümlülükleri açıklığa kavuşturularak cezai sorumluluklarının nasıl belirleneceğine ilişkin tespitlere yer verilmiştir. Nihayetinde, dava zamanaşımı süreleri ve zaman bakımından uygulama sorunlarına değinilerek teorik ve uygulamaya yönelik değerlendirmelerle, yapı denetimi ve ceza hukuku sorumluluğu arasındaki bağlantılar kapsamlı bir şekilde ortaya konulmuş ve çalışma sonlandırılmıştır.