İİBF, SBF, MYO'lar İçin Türk İdari Yargılama Hukuku (MYO) Prof. Dr. Bahtiyar Akyılmaz, Prof. Dr. Murat Sezginer, Prof. Dr. Cemil Kaya  - Kitap
İİBF, SBF, MYO'lar İçin

Türk İdari Yargılama Hukuku (MYO)

4. Baskı, 
Mart 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
13x19
Sayfa:
462
Barkod:
9786253818166
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Kitabın Fiyatı:
610,00
İndirimli (%10):
549,00
24 saat içerisinde temin edilir.
Kitabın Açıklaması
Türk İdari Yargılama Hukuku, Hukuk Fakültelerinin yanı sıra İktisadi ve İdari Bilimler, Siyasal Bilgiler gibi Fakülteler ile başta Adalet Meslek Yüksek Okulları olmak üzere çeşitli yüksekokullarda ders olarak görülmektedir.
Kitap, Hukuk Fakülteleri dışında okullardaki öğrencilerin ihtiyacı gözetilmek suretiyle, Türk İdari Yargılama Hukuku kitabımızın kısaltılmış halidir. Bu kitapta, sadece hukukçuları ilgilendirebilecek ayrıntılar ve teorik tartışmalardan kaçınılarak, Türk İdari Yargılama Hukuku'nun temel konularına yer verilmiştir.
Kitabın Konu Başlıkları
.
İdari Yargı Yerleri
.
İdari Yargı Yetkisinin Sınırları ve Kapsamı
.
İdari Dava Türleri
.
İdari Davanın Açılması
.
İdari Davalarda İlk İnceleme
.
İdari Davalarda Esastan İnceleme
.
Özel Yargılama Usulleri
.
Mahkeme Kararlarının Uygulanması
.
İdari Yargıda Kanun Yolları
.
Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru
Kitabın İçindekileri
İçindekiler
Önsöz 
5
§ 1 DEVLETİN HUKUKİ FONKSİYONU
OLARAK YARGI
I. GENEL OLARAK 
21
II. HUKUK DEVLETİ İLKESİ VE İDARENİN YARGISAL DENETİMİ 
23
III. YARGI DÜZENİ KAVRAMI 
24
IV. İDARİ YARGI DÜZENİNİN İŞLEVİ 
27
§ 2 İDARİ YARGI YERLERİ
I. DANIŞTAY 
29
A. Niteliği 
29
B. Teşkilâtı 
29
C. Görevleri 
30
1. İdari Görevleri 
31
2. Yargısal Görevleri 
32
a. Temyiz Mercii Olarak Görevleri 
32
b. İlk Derece Mahkemesi Olarak Görevleri 
33
II. BÖLGE İDARE MAHKEMELERİ 
35
A. Teşkilatı 
35
B. Görevleri 
36
III. İDARE MAHKEMELERİ 
38
IV. VERGİ MAHKEMELERİ 
39
V. TEK HAKİM 
40
§ 3 İDARİ YARGILAMAYA HAKİM OLAN İLKELER
I. YARGILAMA İLKELERİ 
43
II. İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU’NDA YER ALAN YARGILAMA İLKELERİ 
45
A. Yazılı Yargılama Usulü (Yazılılık İlkesi) 
45
B. Evrak (Dosya) Üzerinden İnceleme İlkesi 
46
C. Re’sen Araştırma İlkesi 
47
Ç. Tasarruf İlkesi 
51
§ 4 İDARİ YARGI DENETİMİNİN SINIRLARI VE
KAPSAMI
I. İDARİ YARGI DENETİMİNİN SINIRLARI 
55
A. Yasama Kısıntısı 
55
B. Yargı Kısıntısı (Hükümet Tasarrufları) 
57
II. İDARİ YARGI DENETİMİNİN KAPSAMI 
58
A. Hukuka Uygunluk Denetimi 
59
B. Yerindelik Denetimi Yasağı 
60
C. Yürütme Görevinin Kanunlarda ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde Gösterilen Şekil ve Esaslara Uygun Olarak Yerine Getirilmesini Kısıtlayacak Biçimde Yargı Kararı Verilmesi Yasağı 
62
Ç. İdari Eylem ve İşlem Niteliğinde Yargı Kararı Verilmesi Yasağı 
63
D. İdarenin Takdir Yetkisini Kaldıracak Biçimde Yargı Kararı Verilmesi Yasağı 
63
§ 5 İDARİ DAVA TÜRLERİ
I. İPTAL DAVASI 
67
A. İptal Davasının Özellikleri 
68
1. İptal Davası Kamu Yararını Gerçekleştiren Genel Bir Davadır 
68
2. İptal Davası Hukuk Devletini Koruyan Objektif Bir Davadır 
69
3. İptal Davası Hukuk Devletinde Hak Olarak Kabul Edilmiş Bir Davadır 
70
4. İptal Davası Kolay İşleyen, Karmaşık Olmayan ve Kamu Düzenine İlişkin Bir Davadır 
70
5. İptal Davası Asıl (Ana) Davadır 
71
6. İptal Davası Benzersiz / Eşsiz Bir Davadır 
71
7. İptal Davasının Konusu İdarenin Tek Yanlı, İcrai Nitelikli İşlemleridir 
72
8. İptal Davası, Kişisel Menfaatleri İhlâl Edilenler Tarafından Açılabilen Bir Davadır 
73
B. İdarenin Sözleşmeleri ve İptal Davası 
74
1. Genel Olarak 
74
II. TAM YARGI DAVASI 
75
A. Özellikleri 
76
1. Tam Yargı Davasının Konusu İdari İşlem, İdari Eylem ya da İdari Sözleşmelerdir 
77
2. Tam Yargı Davası Açabilmek İçin “Hak İhlali” Şartı Aranır 
77
3. Tam Yargı Davası Açabilmek İçin Hak İhlalinin “Kişisel” ve “Doğrudan” Olması Gerekir 
77
4. Tam Yargı Davası Sonucunda Verilen Karar Kural Olarak Davanın Taraflarını İlgilendirir 
78
5. Tam Yargı Davası Sübjektif (Öznel) Bir Davadır 
78
6. Tam Yargı Davası Kişisel Yarar Yanında Kamu Yararına da Hizmet Eden Bir Davadır 
78
7. Tam Yargı Davası İptal Davası ile Aynı Yargılama Usulüne Tabidir 
79
B. Çeşitleri 
79
III. İDARİ SÖZLEŞMELERDEN DOLAYI TARAFLAR ARASINDA ÇIKAN UYUŞMAZLIKLARA İLİŞKİN DAVALAR 
80
§ 6 İDARİ DAVALARIN AÇILMASI
I. İDARİ DAVA DİLEKÇESİ 
83
II. İDARİ DAVA DİLEKÇESİNİN VERİLECEĞİ YERLER 
85
III. İDARİ DAVA DİLEKÇESİ ÜZERİNE YAPILACAK İŞLEMLER 
86
IV. AYNI DİLEKÇE İLE DAVA AÇILMASI 
88
A. Bir Kişinin Birden Fazla İdari İşleme Karşı Aynı Dilekçe ile Dava Açması 
89
B. Birden Fazla Kişinin Aynı Dilekçe ile Dava Açması 
90
§ 7 İDARİ DAVALARDA İLK İNCELEME
I. GENEL OLARAK 
93
II. İLK İNCELEME KONULARI 
94
A. Görev 
94
1. İdari Yargının Görev Alanı 
96
2. İdari Yargının Görev Alanı Dışına Çıkarılan Uyuşmazlıklar 
97
3. Görev Uyuşmazlıkları ve Giderilmesi 
99
a. Adli ve İdari Yargı Düzenleri Arasındaki Görev Uyuşmazlıkları 
100
aa. Olumlu Görev Uyuşmazlığı 
101
bb. Olumsuz Görev Uyuşmazlığı 
104
b. İdari Yargı Düzeni İçindeki Görev Uyuşmazlıkları 
106
aa. İdari Yargı Düzeni İçinde Olumlu Görev Uyuşmazlığı 
106
bb. İdari Yargı Düzeni İçinde Olumsuz Görev Uyuşmazlığı 
107
B. Yetki 
108
1. İdari Davalarda Genel Yetki Kuralı 
109
2. İdari Davalarda Özel Yetki Kuralları 
110
a. Kamu Görevlileri ile İlgili Davalarda Yetki 
110
b. Taşınmaz Mallara İlişkin Davalarda Yetki 
113
c. Taşınır Mallara İlişkin Davalarda Yetki 
115
ç. Tam Yargı Davalarında Yetki 
115
d. Vergi Uyuşmazlıklarında Yetki 
117
3. Yetki Uyuşmazlıkları ve Giderilmesi 
119
a. Olumlu Yetki Uyuşmazlığı (Merci Tayini) 
119
b. Olumsuz Yetki Uyuşmazlığı 
121
4. Bağlantılı Davalar 
122
a. Tanımı ve Şartları 
122
b. Bağlantı Kararının Alınması Usulü 
124
C. İdari Merci Tecavüzü 
127
Ç. Ehliyet 
129
1. Objektif Ehliyet 
129
2. Sübjektif Ehliyet 
134
a. Menfaat İhlali 
135
b. Hak İhlali 
137
c. İdarelerin Birbirlerine Karşı Açtıkları Davalarda Ehliyet 
138
4. Ehliyetli Olan Şahsın Avukat Olmayan Vekili Tarafından Dava Açılması 
140
D. İdari Davaya Konu Olacak Kesin ve Yürütülmesi Gereken İşlem 
141
1. İcrailik Kavramı 
141
2. Kesinlik Kavramı 
146
E. Dava Açma Süresi (Süre Aşımı) 
147
1. Dava Açma Süresi ve Özellikleri 
147
2. Genel ve Özel Dava Açma Süreleri 
148
3. Dava Açma Süresinin Başlangıcı 
149
4. Düzenleyici İşlemlere Karşı Dava Açma Süresi 
152
5. Görevsiz Yargı Yerine Başvurma Halinde Tanınan Ek Süre (İYUK Madde 9) 
153
6. İdari İşlem veya Eylem Yapılması İçin İdareye Başvuru Halinde Süre (İYUK Madde 10) 
153
7. İdari İşlemin Kaldırılması, Geri Alınması, Değiştirilmesi veya Yeni Bir İşlem Yapılması İçin Üst Makama Üst Makam Yoksa İşlemi Yapan Makama Başvuru Halinde Süre (İYUK Madde 11) 
155
8. İdari İşlemden Doğan Zararın Tazmini İçin Açılacak Davalarda Süre (İYUK Madde 12) 
158
9. İdari Eylemden Doğan Zararın Tazmini İçin Açılacak Davalarda Süre (İYUK Madde 13) 
159
10. İdari İşlemden veya Eylemden Doğan Zararların Sulh Yoluyla Hallinde Süre 
161
11. Sürelerin Hesaplanması 
163
a. Gün, Hafta, Ay ve Yıl Olarak Belirlenen Sürelerin Hesaplanması 
163
F. Husumet 
166
1. Genel Olarak 
166
2. İdari Davalarda Devlet Organlarının Hasım Konumu 
169
G. Dilekçelerin 3’üncü Maddeye Uygunluğu 
176
Ğ. Dilekçelerin 5’inci Maddeye Uygunluğu 
177
H. İlk İnceleme Üzerine Verilecek Kararlar 
178
§ 8 DOSYANIN TEKEMMÜLÜ
I. GENEL OLARAK 
183
II. TEBLİGAT VE CEVAP VERME 
183
III. BİLGİ VE BELGE TOPLAMA 
186
IV. İDDİA VE SAVUNMANIN GENİŞLETİLMESİ VEYA DEĞİŞTİRİLMESİ YASAĞI VE SINIRLI ISLAH 
188
§ 9 YÜRÜTMENİN DURDURULMASI
I. GENEL OLARAK 
191
II. GENEL KURAL: DAVA AÇILMASI İŞLEMİN YÜRÜTÜLMESİNİ DURDURMAZ 
192
III. YÜRÜTMENİN DURDURULMASININ ŞARTLARI 
193
IV. YÜRÜTMENİN DURDURULMASI USULÜ 
194
V. YÜRÜTMENİN DURDURULMASI KARARLARININ ETKİLERİ, SONUÇLARI VE UYGULANMASI 
197
VI. YÜRÜTMENİN DURDURULMASI KARARLARINA İTİRAZ 
198
§ 10 DURUŞMA
I. GENEL OLARAK 
203
II. DURUŞMALARA İLİŞKİN USUL 
204
III. DURUŞMALARA İLİŞKİN ESASLAR 
205
§ 11 DOSYALARIN ESASTAN İNCELENMESİ
I. GENEL OLARAK 
207
II. İPTAL DAVALARINDA HUKUKA UYGUNLUK DENETİMİ 
208
A. Yetki Unsuru Bakımından Denetim 
208
1. Genel Olarak 
208
2. Yetkinin Değişik Görünümleri 
212
a. Yer Bakımından Yetki 
212
b. Zaman Bakımından Yetki 
212
c. Kişi Bakımından Yetki 
215
ç. Konu Bakımından Yetki 
216
3. Yetkide Paralellik İlkesi 
217
4. Yetki Sakatlıkları 
218
a. Yetki Gaspı 
219
b. Yetki Tecavüzü 
219
c. Fonksiyon Gaspı (Görev Gaspı / İşlev Gaspı) 
221
ç. Ağır ve Bariz Yetki Tecavüzü 
222
5. Yetki Sakatlıklarının Sonradan Düzeltilmesi 
222
B. Şekil Unsuru Bakımından Denetim 
223
1. Genel Olarak 
223
2. Yazılı ve Yazılı Olmayan Şekil 
224
3. Şekilde Paralellik İlkesi 
227
4. Şekil Sakatlıkları 
228
5. Şekil Sakatlıklarının Derecelendirilmesi 
229
C. Sebep (Neden) Unsuru Bakımından Denetim 
232
1. Genel Olarak 
232
2. Mevzuatta Sebep Unsuru Yönünden İdari İşlemler 
233
a. Sebebi Mevzuatta Açıkça Gösterilen İşlemler 
233
b. Sebebi Mevzuatta Belirsiz Kavramlarla Gösterilen İşlemler 
234
c. Sebebi Mevzuatta Gösterilmeyen İşlemler 
235
3. Sebep Sakatlıkları 
236
4. Sebep İkâmesi 
237
5. İşlemin Birden Fazla Sebebe Dayanması 
239
Ç. Konu Unsuru Bakımından Denetim 
239
1. Genel Olarak 
239
2. Konu Sakatlıkları 
240
a. Mümkün ve Meşru Olmayan Konu 
240
b. Mevzuatta Düzenlenmeyen Konu 
241
c. Mevzuata Uygun Olmayan Konu 
241
ç. Mahkeme Kararının Gereklerine Uygun Olmayan Konu 
243
d. Geriye Yürümezlik İlkesine Aykırı Konu 
243
e. Ölçülülük İlkesine Uygun Olmayan Konu 
244
f. Kazanılmış Hakları İhlal Eden Konu 
244
g. Eksik Kapsamlı Düzenleme 
245
D. Amaç (Maksat) Unsuru Bakımından Denetim 
246
1. Genel Olarak 
246
2. Amaç Sakatlıkları 
248
a. Genel Amaç Bakımından Hukuka Aykırılık 
248
b. Özel Amaç Bakımından Hukuka Aykırılık 
250
III. TAM YARGI DAVALARINDA YARGISAL DENETİM: İDARENİN SORUMLULUĞU 
252
A. Devletin Sorumluluğunun Dayanağı 
252
B. İdarenin Kusur Sorumluluğu 
253
1. Hizmet kusuru 
256
2. Hizmet Kusuru Sayılan Haller 
259
a. Hizmetin Kötü İşlemesi 
260
b. Hizmetin Geç İşlemesi 
262
c. Hizmetin Geç İşlemesi 
263
3. Kişisel Kusur 
265
4. Kamu Görevlilerinin Üçüncü Kişilere Verdikleri Zararlardan Doğan Sorumluluk 
269
C. İdarenin Kusursuz Sorumluluğu 
273
1. Risk (Tehlike) İlkesi 
274
2. Kamu Külfetleri Karşısında Eşitlik (Fedakârlığın Denkleştirilmesi) İlkesi 
278
3. Sosyal Risk İlkesi 
281
Ç. Sorumluluğun Unsurları 
284
1. Tazmini Gereken Zarar Olmalıdır 
285
2. Zarar Kamu Hizmetinden Kaynaklanmalıdır 
287
3. Zarar İdareye Bağlanabilir Olmalıdır 
287
§ 12 İPTAL VE TAM YARGI DAVALARININ
SONUÇLANMASI
I. İPTAL DAVASININ SONUÇLANMASI 
293
II. TAM YARGI DAVASININ SONUÇLANMASI 
296
§ 13 ÖZEL YARGILAMA USULLERİ
I. İVEDİ YARGILAMA USULÜ 
299
A. İvedi Yargılama Usulüne Tabi Uyuşmazlıklar 
299
1. İhaleden Yasaklama Kararları Hariç İhale İşlemleri 
300
2. Acele Kamulaştırma İşlemleri 
301
3. Özelleştirme Yüksek Kurulu Kararları 
302
4. Turizmi Teşvik Kanunu Uyarınca Yapılan Satış, Tahsis ve Kiralama İşlemleri 
302
5. Çevre Kanunu Uyarınca İdari Yaptırım Kararları Hariç Çevresel Etki Değerlendirmesi Sonucu Alınan Kararlar 
303
6. Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun Uyarınca Alınan Cumhurbaşkanı Kararları 
304
B. İvedi Yargılama Usulünde Özel Usul Kuralları 
304
1. Süreye İlişkin Özel Usul Kuralları 
304
2. İdareye Başvuruya İlişkin Özel Usul Kuralı 
305
3. Yürütmenin Durdurulması Taleplerine İlişkin Kararlara İtiraz Bakımından Özel Usul Kuralı 
305
4. Davaların Karara Bağlanmasına İlişkin Özel Usul Kuralı 
306
5. Kanun Yollarına İlişkin Özel Usul Kuralları 
306
II. MERKEZÎ VE ORTAK SINAVLARA İLİŞKİN YARGILAMA USULÜ 
308
A. Merkezi ve Ortak Sınavlara İlişkin Yargılama Usulüne Tabi Uyuşmazlıklar 
308
B. Merkezi ve Ortak Sınavlara İlişkin Yargılama Usulünde Özel Usul Kuralları 
309
1. Süreye İlişkin Özel Usul Kuralları 
309
2. İdareye Başvuruya İlişkin Özel Usul Kuralı 
310
3. Yürütmenin Durdurulması Taleplerine İlişkin Kararlara İtiraz Bakımından Özel Usul Kuralı 
310
4. Davaların Karara Bağlanmasına İlişkin Özel Usul Kuralı 
310
5. Kanun Yollarına İlişkin Özel Usul Kuralları 
311
6. Mahkeme Kararının Sonuçları Bakımından Özel Usul Kuralı 
312
§ 14 DAVANIN TARAFLARINDA DEĞİŞME
I. GENEL OLARAK 
313
II. DAVANIN TARAFLARINDA DEĞİŞMEYE YOL AÇAN HALLER 
314
A. Gerçek Kişinin Ölümü 
314
B. Tüzel Kişiliğin Sona Ermesi 
316
C. Kanuni Temsilci Atanması 
317
Ç. Dava Konusunun Devredilmesi (Müddeabihin Temliki) 
318
III. BİLDİRİLEN ADRESE TEBLİGAT YAPILAMAMASI 
318
§ 15 İDARİ YARGILAMA USULÜNDE HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU (HMK) İLE VERGİ USUL KANUNU’NUN (VUK) UYGULANDIĞI HALLER
I. HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNUNA (HMK) ATIF YAPILAN USUL HÜKÜMLERİ 
319
A. İYUK’ta Müstakil Madde Halinde Düzenlenmiş Olmakla Birlikte HMK’ye Atıf Yapılan Konular 
321
1. Hâkimin Davaya Bakmaktan Memnuiyeti (Yasaklılığı) ve Reddi 
321
2. Delil Tespiti 
325
B. İYUK’ta Düzenlenmeksizin HMK’ye Atıf Yapılan Konular 
328
1. (Objektif) Ehliyet 
329
2. Üçüncü Şahısların Davaya Katılması / Müdahalesi 
330
3. Davanın İhbarı 
333
4. Taraf Vekilleri 
335
5. Dosyanın Taraflar ve İlgililerce İncelenmesi 
336
6. Davadan Feragat 
336
7. Davayı Kabul 
341
8. Teminat 
343
9. Mukabil (Karşı) Dava 
345
10. Bilirkişi 
346
11. Keşif 
348
12. Yargılama Giderleri 
350
13. Adli Yardım 
354
14. Duruşmaların Sükunu ve İnzibatı 
358
15. Elektronik İşlemler 
359
16. Ses ve Görüntü Nakledilmesi Yoluyla Duruşma İcrası 
360
II. VERGİ USUL KANUNUNA (VUK) ATIF YAPILAN USUL HÜKÜMLERİ 
360
§ 16 DOSYALARIN KARARA BAĞLANMASI 
365
I. KARAR VERME USULÜ 
365
II. KARARLARDA BULUNACAK HUSUSLAR 
366
III. KARARLARIN TEBLİĞİ 
367
§ 17 AÇIKLAMA VE YANLIŞLIKLARIN
DÜZELTİLMESİ
I. AÇIKLAMA 
369
A. Genel Olarak 
369
II. YANLIŞLIKLARIN DÜZELTİLMESİ 
370
§ 18 İDARİ YARGI KARARLARININ
UYGULANMASI
I. İDARİ YARGI KARARLARININ UYGULANMASI GEREĞİ 
373
II. UYGULANMASI GEREKEN İDARİ YARGI KARARLARI 
374
III. İDARİ YARGI KARARLARI UYGULANIRKEN DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR 
374
IV. İDARİ YARGI KARARLARINI UYGULAMA SÜRESİ 
375
V. İDARİ YARGI KARARLARININ UYGULANMIŞ SAYILMAYACAĞI HALLER 
377
VI. İDARİ YARGI KARARLARININ UYGULANMAMASININ SONUÇLARI 
380
§ 19 KANUN YOLLARI
I. KANUN YOLU KAVRAMI 
385
II. KANUN YOLU TÜRLERİ 
389
A. Olağan Kanun Yolları 
391
1. İstinaf 
391
a. İstinafa Tabi Mahkeme Kararları 
393
b. İstinaf Usulü 
394
c. İstinaf İncelemesinin Kapsamı ve Sonuçları 
396
2. Temyiz 
399
a. Temyize Tabi Mahkeme Kararları 
399
b. Temyiz Usulü 
402
c. Temyiz İncelemesinin Kapsamı ve Sonuçları 
405
3. İstinaf ve Temyiz Kanun Yollarına İlişkin Değerlendirme 
409
4. İstinaf ve Temyizde Yürütmenin Durdurulması 
411
Ç. Olağanüstü Kanun Yolları 
412
1. Yargılamanın Yenilenmesi (Muhakemenin İadesi) 
413
a. Yargılamanın Yenilenmesi Sebepleri 
413
b. Yargılamanın Yenilenmesi Usulü 
415
2. Kanun Yararına Temyiz 
416
§ 20 ANAYASA MAHKEMESİNE
BİREYSEL BAŞVURU
I. BİREYSEL BAŞVURUNUN KONUSU 
421
II. BİREYSEL BAŞVURUYA İLİŞKİN TEMEL ŞARTLAR 
426
III. BİREYSEL BAŞVURU ESASLARI 
428
A. Başvuru Ehliyeti 
429
B. Başvuru Süresi 
432
C. Başvuru Usulü 
434
1. Başvuru Dilekçesi 
435
2. Dilekçenin Verileceği Yerler 
437
3. İdari İnceleme 
437
Ç. Esas Bakımından İnceleme ve Karar 
438
Kaynaklar 
445
Kavram Dizini 
459