İdarî Yargılama Hukuku Prof. Dr. Ramazan Çağlayan - Kitap

İdarî Yargılama Hukuku

18. Baskı, 
Eylül 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
848
Barkod:
9786253610579
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Yayınevi:
Seçkin Yayıncılık
Fiyatı:
1.400,00₺
24 saat içerisinde temin edilir.
Diğer Baskılar
17. baskı
Eylül 2025
1.400,00₺
1.400,00₺ (%0)
Kitabın Açıklaması
Tanzimat dönemindeki Batıya yönelimlerin etkilerinden birisi de yargı birliği sisteminden yargı ayrılığı sistemine geçiştir. Adlî yargı yanında idarî davalara bakmak üzere, adlî yargıdan ayrı bir idarî yargının oluşturulması yönündeki ilk adım 1868 yılında Şuray-ı Devletin kurulmasıyla atılmıştır. Ancak gerçek anlamda idarî yargı, 1924 Anayasası'nda yerini alması ve akabinde 1925 tarihli 669 sayılı Kanun'un yapılarak 1927 yılında o zamanki adıyla Şuray-ı Devletin fiilen çalışmaya başlamasıyla hukukumuzda yerini almıştır.
İdarî yargı sistemimiz, 1925 tarihindeki şekliyle devam etmemiştir. Çeşitli merhalelerden geçmiştir. En köklü değişiklik ise 1980 müdahalesi sonucunda gerçekleştirilen yasal düzenlemelerle olmuştur. Ancak 2014 tarihinde de esaslı yenilikler yapılmıştır. Bölge idare mahkemelerinin istinaf mahkemeleri haline getirilmesi, ivedi yargılama usulünün benimsenmesi, karar düzeltme kanun yolunun kaldırılması gibi önemli değişiklikler olmuştur.
Kitap; hem hukuk fakülteleri bakımından ders kitabı ihtiyacını karşılamak hem de araştırmacı ve uygulayıcılara yol göstermek amacıyla hazırlanmış, idarî yargılama hukukunun temel konuları, hem teorik hem de yargı içtihatlarıyla ele alınarak oluşturulmuştur.
Son baskıdan bu yana meydana gelen mevzuat değişiklikleri işlenerek ve yeni içtihatlar eklenerek eser güncellenmiştir.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Türk İdari Yargı Teşkilatı ve Görev Alanı
.
İdari Yargılama Usulünde Yargılamanın Aşamaları
.
İdari Dava Çeşitleri
.
İdari Yargılama Usulünde Kanun Yolları
Kitabın İçindekileri
İçindekiler
Onsekizinci Baskıya Önsöz 
7
Önsöz 
9
Genel Plan 
13
Kısaltmalar 
33
Giriş 
35
Birinci Kısım
İDARÎ YARGININ GELİŞİMİ, TÜRK YARGI TEŞKİLÂTI VE
GÖREV ALANI
Birinci Bölüm
İDARÎ YARGININ GELİŞİMİ VE
TÜRK YARGI TEŞKİLÂTININ GENEL GÖRÜNÜMÜ
I. İDARENİN YARGI TARAFINDAN DENETİMİNDE SİSTEMLER VE İDARÎ YARGININ GEREKLİLİĞİ 
41
A. İdarenin Yargı Tarafından Denetiminde Sistemler 
41
1. Yargı Birliği Sistemi 
41
2. Yargı Ayrılığı Sistemi 
42
B. İdarî Yargının Gerekliliği 
44
II. İDARÎ YARGININ DOĞUŞU VE GELİŞİMİ 
45
A. Fransa’da İdarî Yargının Doğuşu 
45
1. İdarî Yargının İhdası 
45
a. Conseil d’État’nın Kurulması 
46
b. Vilâyet Konseylerinden İdare Mahkemelerine 
49
2. İdarî Davaların Ortaya Çıkışı 
49
a. İptal Davasının Ortaya Çıkışı 
49
b. Tam Yargı Davasının Ortaya Çıkışı 
50
B. Türkiye’de İdarî Yargının Gelişimi 
51
1. Osmanlı Klâsik Dönemi 
51
2. Osmanlı Modern Dönemi 
58
a. Şûrâ–yı Devletin Kurulması 
58
b. Taşra Meclisleri ve Yargılama Yetkisinin Gelişimi 
61
3. Cumhuriyet Dönemindeki Gelişmeler 
63
a. 1920–1924 Dönemi 
63
b. Şûrâ–yı Devletin Yeniden Kuruluşu 
63
c. Tam Yargı Davaları ve İdarenin Sorumluluğunun Doğuşu 
65
d. 1961 Anayasasında Danıştay 
66
4. İl İdare Kurullarından İdare Mahkemelerine 
67
III. TÜRK YARGI SİSTEMİNİN GENEL GÖRÜNÜMÜ 
68
A. 1982 Anayasasına Göre Yargı Teşkilâtı 
68
1. Anayasa Yargısı: Anayasa Mahkemesi 
69
2. Adlî Yargı: Yargıtay 
69
3. İdarî Yargı: Danıştay 
70
4. Uyuşmazlık Mahkemesi 
70
B. Niteliği Tartışmalı Kuruluşlar 
71
1. Hâkimler ve Savcılar Kurulu 
71
2. Sayıştay 
73
3. Yüksek Seçim Kurulu 
75
İkinci Bölüm
TÜRK İDARÎ YARGI TEŞKİLÂTI
I. DANIŞTAY 
78
A. Danıştay’ın Yapısı ve İşleyişi 
78
1. Danıştay Anayasada Düzenlenen Bir Kurumdur 
78
2. Danıştay Personeli ve Atama Usûlü 
78
a. Danıştay Üyelerinin Nitelikleri ve Atanması 
78
b. Savcılar ve Tetkik Hâkimleri 
79
3. Danıştay ve Personelinin Hukukî Statüsü 
80
4. Danıştay’ın Yönetimi 
81
a. Danıştay Başkanı 
81
b. Danıştay Başsavcısı 
81
c. Daire Başkanları 
82
5. Danıştay’ın Karar Mercileri ve Usûlleri 
82
a. Daireler 
82
b. Danıştay Genel Kurulu 
84
c. İdarî İşler Kurulu 
84
d. İdarî ve Vergi Dava Daireleri Kurulları 
85
e. İçtihatları Birleştirme Kurulu 
86
f. Başkanlar ve Başkanlık Kurulu 
87
B. Danıştay’ın Görevleri 
88
1. Danıştay’ın İdarî Görevleri 
88
2. Danıştay’ın Yargılama Görevleri 
89
a. Danıştay’ın Temyiz Görevi 
89
b. Danıştay’ın İstînaf Görevi 
90
c. Danıştay’ın İlk Derece Mahkemesi Görevi 
90
II. BÖLGE İDARE MAHKEMELERİ 
92
A. Bölge İdare Mahkemelerinin Kuruluş ve İşleyişi 
92
1. Bölge İdare Mahkemelerinin Kuruluşu ve Yapısı 
92
2. Bölge İdare Mahkemelerinin İşleyişi 
94
B. Bölge İdare Mahkemelerinin Görevleri 
95
III. İDARE VE VERGİ MAHKEMELERİ 
96
A. Mahkemelerin Kuruluşu ve İşleyişi 
96
1. Mahkemelerin Kuruluşu 
96
2. Mahkemelerin İşleyişi 
97
3. Mahkemelerin Personeli 
98
B. Mahkemelerin Görevleri 
98
Üçüncü Bölüm
İDARÎ YARGININ GÖREV ALANI VE UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
I. İDARÎ YARGININ GÖREV ALANI 
101
A. İdarî Yargının Görev Alanının Anayasada Korunması 
101
1. Görev ve Yetki Kavramları 
101
2. Anayasa ve İdarî Yargının Görev Alanı 
102
B. İdarî Dava Kavramı ve İdarî Yargının Görev Alanının Tespitinde Ölçütler 
104
1. İdarî Dava Kavramı 
104
2. İdarî Yargının Görev Alanının Tespitinde Kıstaslar 
106
a. Kamu Gücü Kıstası 
106
b. Kamu Hizmeti Kıstası 
107
c. İdarî İşlev Kıstası 
108
II. İDARÎ YARGININ GÖREV ALANINA GİREN VE GİRMEYEN KONULAR 
109
A. İdarî Yargının Görev Alanına Giren Konular 
109
1. Organik Anlamda İdarenin İdarî Faaliyetleri 
109
2. Özel Hukuk Kişilerinin İdarî Nitelikteki Faaliyetleri 
110
3. Yasama ve Yargı Organlarının İdarî İşleve Giren Faaliyetleri 
112
a. Yasama Organının İdarî İşleve Giren Faaliyetleri 
112
b. Yargı Organının İdarî İşleve Giren Faaliyetleri 
114
4. İktisadî Kamu Kurumlarının Kamu Hukukuna Tâbi Faaliyetleri 
116
5. İdarenin Ekonomik Kolluk İşlemleri 
117
6. Karayolları Trafik Kanunu Uygulamasından Doğan Bazı İşler 
118
B. İdarî Yargının Görev Alanına Girmeyen Konular 
118
1. Yasama ve Yargı İşlevine Giren Konular 
118
2. Hükûmet İşlemleri 
119
3. Kanunla Adlî Yargının Görevli Kılındığı Konular 
121
4. İktisadî Kamu Kurumlarının Özel Hukuka Tâbi Faaliyetleri 
124
5. Kamu Görevlilerinin Tazmînat Sorumluluğu 
126
6. İdarenin Kişilere Karşı Açacağı Davalar 
127
7. İdarece Yapılan Haksız Ödemelerin Geri Alınması 
127
8. İdarenin Yargı Alanına İlişkin İşlemleri 
127
9. Fiilî Yol Uygulaması Sonucu Çıkan Uyuşmazlıklar 
130
10. İdarenin Taşıt Araçlarının Sebep Olduğu Kazalardan Doğan Davalar 
131
11. Trafik İdarî Para Cezaları 
132
12. İdarenin Özel Hukuk Eylemlerinden Doğan Davalar 
132
III. İDARÎ UYUŞMAZLIKLARIN ÇÖZÜMÜNDE YARGI DIŞI YÖNTEMLER 
132
A. Tahkim Usûlü 
133
1. Genel Olarak Tahkim Usûlü 
133
2. Tahkim Usûlüne Başvurmanın Nedenleri 
134
3. İdarî Sözleşmelerde Tahkim 
135
B. Sulh Usûlü 
137
1. Genel Olarak Sulh Usûlü 
137
2. İdarenin Taraf Olduğu Uyuşmazlıklarda Sulh Usûlü 
137
IV. YARGI DÜZENLERİ ARASINDAKİ UYUŞMAZLIKLARIN GİDERİLMESİ 
140
A. Uyuşmazlık Mahkemesi’nin Yapısı ve İşleyişi 
140
B. Uyuşmazlık Türleri ve Giderilmesi 
141
1. Olumlu Görev Uyuşmazlığı Çıkarma 
141
a. Olumlu Görev Uyuşmazlığı Çıkarmanın Şartları 
142
b. Olumlu Görev Uyuşmazlığı Çıkarma ve Çözüm 
144
2. Olumsuz Görev Uyuşmazlığı 
146
a. Olumsuz Görev Uyuşmazlığının Şartları 
146
b. Olumsuz Görev Uyuşmazlığının Çözüm Usûlü 
149
3. Olumlu Görev Uyuşmazlığı 
150
a. Olumlu Görev Uyuşmazlığının Şartları 
150
b. Olumlu Görev Uyuşmazlığının Çözüm Usûlü 
151
4. Yargı Mercilerinin Uyuşmazlık Mahkemesine Başvurmaları 
152
a. İlk Derece Mahkemelerinin Başvurusu 
152
b. Temyiz Mercilerinin Başvurusu 
153
5. Hüküm Uyuşmazlığı 
154
a. Hüküm Uyuşmazlığının Şartları 
155
b. Hüküm Uyuşmazlığının Giderilmesi 
156
C. Uyuşmazlık Mahkemesi Kararları 
157
V. YARGILAMA YETKİSİNİN KAPSAMI VE SINIRI 
157
A. Yargılama Yetkisinin Kapsamı 
157
1. Yüksek Askerî Şûrâ Kararları 
158
2. Hâkimler ve Savcılar Kurulu Kararları 
159
3. Yüksek Seçim Kurulu Kararları 
159
4. Spor Tahkim Kurulu Kararları 
160
5. Bazı Kanunlardaki Kısıtlamalar 
160
6. Yürütmenin Durdurulması Kararında Kısıtlamalar 
161
7. Kanun Yolları Bakımından Kısıtlamalar 
162
B. Yargılama Yetkisinin Sınırı 
166
1. Hukuka Uygunluk Denetimi 
167
2. Takdir Yetkisi, Yerindelik ve Yargı Denetim 
169
İkinci Kısım
İDARÎ YARGILAMA USÛLÜNDE YARGILAMANIN AŞAMALARI
Dördüncü Bölüm
YARGILAMANIN AŞAMALARI
I. İDARÎ YARGILAMA USÛLÜNÜN GENEL İLKELERİ 
185
A. İdarî Yargılama Usûlünün Kaynakları 
185
1. İdarî Yargılama Hukukunun Temel Kaynakları 
185
2. Tartışmalı Hususlar 
186
a. Hukuk Muhâkemeleri Kanunu’na Açıkça Yollamada Bulunulmayan Hâller 
187
b. Hukuk Muhâmeleri Müesseselerinin İdarî Yargıda Uygulanabilirliği 
189
c. İdarî Yargının Özel Hukuk Kurallarına Başvurabilmesi 
190
B. İdarî Yargılama Usûlünün Özellikleri ve İlkeleri 
192
1. Yazılılık İlkesi 
192
2. Basit ve Az Masraflı Oluşu 
193
3. Savcılık Kurumu 
193
4. Tasarruf İlkesi–Yargının Pasifliği İlkesi 
193
5. Re’sen Araştırma İlkesi 
194
6. Usûl Ekonomisi İlkesi 
197
7. Âdil Yargılama İlkesi 
199
8. Taleple Bağlılık İlkesi 
205
9. Aleyhe Hüküm Verme Yasağı 
208
10. Aleyhe Bozma Yasağı 
210
11. Usûlî Kazanılmış Hak İlkesi 
210
12. Usûl Kurallarının Derhal Uygulanması İlkesi 
213
13. Usûl Kurallarının Esnek Yorumlanması İlkesi 
214
C. Hâkimin Tarafsızlığı 
214
1. Hâkimin Davaya Bakmaktan Yasaklılığı 
215
2. Hâkimin Reddi 
216
3. Çekinme ve Reddin Karara Bağlanması 
217
a. Danıştay’da Çekinme ve Reddin Karara Bağlanması 
217
b. Mahkemelerde Çekinme ve Reddin Karara Bağlanması 
218
II. DAVANIN AÇILMASI VE DAVA DİLEKÇESİ 
219
A. Dava Dilekçesinde Bulunması Gereken Hususlar 
219
1. Mahkemenin Adı 
219
2. Taraflar 
220
3. Davanın Konusu 
220
4. Bildirim Tarihi 
225
5. Davanın Sebepleri ve Deliller 
226
6. Sonuç 
227
7. İmza 
227
8. Dilekçe Nüshaları ve Ekleri 
228
B. Dava Dilekçesinin Verileceği Yerler 
229
1. Dava Açılan Mahkeme 
229
2. İdare veya Vergi Mahkemesi 
229
3. Asliye Hukuk Hâkimliği 
229
4. Konsolosluklar 
230
5. En Yakın Âmirler 
230
C. Dava Açmada Farklı Durumlar 
232
1. Bir Dilekçe İle Birden Fazla İşleme Karşı Dava Açılması 
233
2. Bir İşleme Karşı Birlikte Dava Açılması 
235
3. İptal ve Tam Yargı Davasının Birlikte Açılması 
237
D. Dilekçenin Verilmesi Üzerine Yapılacak İşlemler 
237
1. Dilekçenin Kaydı 
238
2. Harç veya Posta Ücretlerinde Eksiklik 
238
E. Davanın Açılmasının Sonuçları 
239
1. Zamanaşımı 
239
2. Derdestlik 
240
3. Hüküm Verme Zorunluluğu 
241
4. İddia ve Savunmaların Sınırlandırılması 
241
III. DAVA DİLEKÇESİ ÜZERİNDE İLK İNCELEME 
243
A. Görev ve Yetki 
244
1. Görevsiz Yargı Yerinde Dava Açılması 
244
a. Yargı Düzeni Açısından Görev 
244
b. İdarî Yargı Düzeni İçinde Görev 
248
2. İdarî Yargı Yerlerinde Yetki Kuralları 
250
a. İptal Davalarında Yetki 
251
aa. Genel Yetki Kuralı 
251
bb. Özel Yetki Kuralları 
251
b. Tam Yargı Davalarında Yetki 
254
c. Vergi Uyuşmazlıklarında Yetki 
256
3. İdarî Yargıda Yetki ve Görev Uyuşmazlığının Çözümü 
256
B. İdarî Merci Tecavüzü 
260
1. İdarî Merci Tecavüzü Tanımı ve Niteliği 
260
2. İdarî Merci Tecavüzü Hâlinde Yapılacak İşlem 
263
C. Ehliyet 
265
1. Taraf Ehliyeti 
265
2. Dava Ehliyeti 
267
3. İdarî Davalara Özgü Şartlar 
269
a. İptal Davasında Menfaat İhlâli Şartı 
269
b. Tam Yargı Davalarında Hak İhlâli Şartı 
269
4. Davaya Vekâlet 
270
5. Davanın Taraflarında Değişme 
271
D. Kesin ve Yürütülmesi Gerekli Bir İşlemin Varlığı 
273
E. Süre Aşımı 
275
1. Dava Açma Süresinin Niteliği 
275
2. Genel ve Özel Dava Süreleri 
280
3. Sürelerin Başlangıcı 
281
a. İptal Davalarında Süre 
281
aa. Bireysel İşlemlerde 
281
bb. Düzenleyici İşlemlerde 
285
cc. Malî Yükümlülük Getiren İşlemlerde 
288
dd. Îlân Sûretiyle Bildirilen İşlemlerde 
288
ee. İdareye Başvuru Hâlinde 
288
b. Tam Yargı Davalarında 
294
aa. İdarî İşlemden Doğan Tam Yargı Davalarında 
294
bb. İdarî Eylemden Doğan Tam Yargı Davalarında 
295
cc. İdarî Sözleşmelerden Doğan Tam Yargı Davalarında 
299
4. Dava Süresinin Hesaplanması 
301
5. Sürenin Durması ve Ek Süreler 
302
a. Sürenin Durması 
302
b. Ek Süreler 
304
F. Husûmet 
305
1. Davalı Gösterilmemesi veya Yanlış Gösterilmesi 
307
2. Husûmet Açısından Kamu Kuruluşlarının Durumu 
309
a. Cumhurbaşkanlığı 
310
b. Cumhurbaşkanlığına Bağlı Kuruluşlar 
310
c. Bakanlıklar 
311
d. Merkezin Taşra Kuruluşları 
312
e. Meclis Başkanlığı 
312
f. Yargı Organı 
312
g. Vesâyet Makamları 
313
h. Diğer Kamu Tüzel Kişileri 
313
i. Birden Fazla Kamu Kuruluşu 
313
j. Örgütte Değişme 
314
k. İdarî Sözleşmelerde 
314
G. Dava Dilekçesinin Usûl ve Şekle Uygunluğu 
314
IV. DOSYANIN TEKEMMÜLÜ 
318
A. Dava Dilekçesinin Tebliği ve Cevap 
318
1. Dilekçenin Tebliği ve Cevap 
318
2. Cevap Süresine Uymamanın Sonuçları 
319
B. Bilgi ve Belgelerin İstenmesi 
320
1. Yargı Yerinin Bilgi ve Belge İstemesi 
320
2. Ara Kararının İdarece Yerine Getirilmemesi 
321
V. ÜÇÜNCÜ KİŞİLERİN TARAFLAR YANINDA YER ALMASI 
323
A. Davanın İhbarı 
323
1. Genel Olarak Davanın İhbarı 
323
2. İdarî Yargılama Usûlünde Davanın İhbarı 
324
B. Davaya Müdahale 
326
1. Genel Olarak Davaya Müdahale 
326
2. İdarî Yargılama Usûlünde Davaya Müdahale 
327
VI. DAVAYA SON VEREN TARAF İŞLEMLERİ 
328
A. Davadan Ferâgat 
329
1. Genel Olarak Davadan Ferâgat 
329
2. Davadan Feragatin Şartları 
329
B. Davanın Kabûlü 
335
1. Genel Olarak Davanın Kabulü 
335
2. Davanın Kabûlünün Şartları 
337
VII. BAĞLANTILI DAVALAR 
338
1. Bağlantılı Dava Kavramı 
339
2. Davalar Arasında Bağlantı Hâlleri 
342
3. Bağlantı Nedeniyle Gönderme Kararı ve Sonuçları 
344
5. Bağlantı Konusunda Karar Verecek Merciler 
345
VIII. İDARÎ YARGILAMA USÛLÜNDE İSPAT VE DELİLLER 
347
A. İspat ve Delil Kavramları 
348
1. İspat Kavramı 
348
a. İspatın Konusu ve İspat Külfeti 
348
b. İdarî Yargılama Usûlünde İspat Külfeti 
351
2. Delil Kavramı 
352
a. Delilin Özellikleri ve Türleri 
353
b. Delil Tespiti 
355
B. İdarî Yargılama Usûlünde Deliller 
358
1. Bilirkişi İncelemesi 
358
2. Keşif 
360
3. Belge Delili 
361
4. Tanık 
363
5. Kesin Hüküm 
366
6. Yemin ve İkrar Delilleri 
368
IX. DURUŞMA 
369
A. Duruşma Kararı 
369
B. Kanun Yolları Aşamasında Duruşma 
370
C. Duruşmanın Usûlü 
371
X. DAVANIN SONUÇLANDIRILMASI 
372
A. Davanın Hüküm Dışında Sonuçlandırılması 
372
1. Davanın Konusuz Kalması 
372
2. Davanın Açılmamış Sayılması 
377
B. Hüküm 
377
1. Mahkeme Kararlarının Türleri 
377
a. Ara Kararları 
378
b. Nihâî Kararlar 
378
2. İdarî Yargılama Usûlünde Hüküm 
379
a. Karar Verilme Usûlü 
379
b. Kararlarda Bulunacak Hususlar 
380
c. Kararın Yazım Tarzı ve Şekli 
382
d. Kararların Saklanması ve Tebliği 
387
C. Yargılama Giderleri 
387
1. Yargılama Giderlerinin Kapsamı 
388
2. Yargılama Giderlerinden Sorumluluk 
390
3. Yargılama Giderleriyle İlgili Diğer Hususlar 
392
D. Açıklama ve Yanlışlıkların Düzeltilmesi 
394
1. Açıklama 
394
a. Açıklamanın Hukukî Mahiyeti 
394
b. Açıklama Konuları 
395
c. Açıklama Usûlü 
396
2. Yanlışlıkların Düzeltilmesi 
397
a. Yanlışlıkların Düzeltilmesinin Hukukî Mâhiyeti 
397
b. Yanlışlıkların Düzeltilmesinin Konusu 
398
c. Yanlışlıkların Düzeltilmesi Usûlü 
399
XI. VERGİ USUL KANUNU’NA ATIF YAPILAN HUSUSLAR 
399
A. Dava Ehliyetine İlişkin Düzenlemeler 
400
B. Dava Konusuna İlişkin Düzenlemeler 
401
C. Duruşmaya İlişkin Düzenlemeler 
401
XII. İVEDİ YARGILAMA USÛLÜ 
401
A. İvedi Yargılama Usûlü 
403
1. İvedi Yargılama Usûlüne Tâbi Konular 
404
2. İvedi Yargılamada Usûl Kuralları 
406
B. Merkezî ve Ortak Sınavlara İlişkin Yargılama Usûlü 
410
1. Bu Usûle Tâbi Konular 
410
2. Hızlandırmaya İlişkin Usûl Kuralları 
414
C. İvedi Yargılama Usûlünün Uygulanabilirliği 
416
Üçüncü Kısım
İDARÎ YARGILAMA USÛLÜNDE DAVA ÇEŞİTLERİ
Beşinci Bölüm
İPTAL DAVASI
I. İPTAL DAVASINDA GENEL İLKELER 
423
A. İptal Davasının Tanımı ve Özellikleri 
423
1. İptal Davasının Tanımı 
423
2. İptal Davasının Özellikleri 
424
B. İptal Davasının Konusu 
426
1. İdarî İşlemler İptal Davasına Konu Olabilir 
427
2. İdarî Sözleşmeler ve İptal Davası 
437
C. İptal Davasında Menfaat İhlâli Şartı 
444
1. Menfaat İhlâli Kavramı 
444
2. Menfaat İhlâlinin Özellikleri 
446
a. Menfaat Meşrû Olmalıdır 
446
b. Menfaat Güncel Olmalıdır 
447
c. Menfaat Kişisel Olmalıdır 
449
D. İtiraz Davası 
457
1. Mevzuattaki Durum 
457
2. İtiraz Yolunun Hukukî Niteliği 
459
II. İPTAL DAVASINDA İPTAL SEBEPLERİ 
462
A. Yetki Yönünden Hukuka Aykırılık 
464
1. Yetki Unsurunun İptal Davası Bakımından Özellikleri 
465
2. Yetki Çeşitleri Bakımından Hukuka Aykırılıklar 
470
a. Kişi Bakımından Yetkisizlik 
470
b. Konu Bakımından Yetkisizlik 
474
c. Yer Bakımından Yetkisizlik 
475
d. Zaman Bakımından Yetkisizlik 
476
B. Biçim Yönünden Hukuka Aykırılık 
478
1. Şekil Bakımından Hukuka Aykırılık 
478
2. Usûl Bakımından Hukuka Aykırılık 
482
C. Sebep Yönünden Hukuka Aykırılık 
488
1. Sebep Unsurunda Sakatlık Hâlleri 
491
2. Sebeplerin Çokluğu ve Sebep İkâmesi 
493
a. Sebeplerin Çokluğu 
494
b. Kanunî Temel İkâmesi– 
495
c. Sebep İkâmesi 
498
D. Konu Yönünden Hukuka Aykırılık 
503
1. İmkânsız Bir Konuda İşlem Yapılması 
504
2. Kanuna Aykırı İşlem Tesis Edilmesi 
504
3. Üst Kurala Aykırı İşlem Yapılması 
506
4. Hukuk Kuralının Kapsamının Genişletilmesi 
506
5. Kesin Hükme Aykırı İşlem Yapılması 
506
6. Kazanılmış Hakları İhlâl Eden İşlem Yapılması 
507
7. Eşitlik İlkesine Aykırı İşlem Yapılması 
508
8. Geriye Yürümezlik Kuralının İhlâl Edilmesi 
508
9. Sebep– Konu İlişkisinde Sakatlık 
509
E. Maksat Yönünden Hukuka Aykırılık 
510
1. Kamu Yararına Yabancı Amaçla Hareket Edilmesi 
512
2. Kanunun Özel Maksadının Dışına Çıkılarak İşlem Yapılması 
514
3. Usûl Saptırması 
515
4. Maksatların Çokluğu 
516
III. İPTAL DAVASININ SONUÇLARI 
517
A. Davanın Reddedilmesinin Sonuçları 
522
1. Dava Konusu İşlem Bakımından Sonuçları 
522
2. Taraflar Bakımından Sonuçları 
523
a. Davanın Usûlden Reddedilmesi 
523
b. Davanın Esastan Reddedilmesi 
524
3. Üçüncü Kişiler Bakımından Sonuçları 
525
B. İptal Kararı Verilmesinin Sonuçları 
525
1. İptal Kararının Hukukî Niteliği 
525
2. İptal Kararının Sonuçları 
526
a. İptal Kararı İşlemin Varlığına Son Verir 
526
b. İptal Kararı Geçmişe Etkilidir 
527
aa. İptal Kararı İle İşlemden Önceki Durum Geri Gelir 
528
bb. İptal Edilen İşlem Hiç Yapılmamış Sayılır 
530
cc. İşlemin Yapıldığı Zamandaki Duruma Göre Yargılama Yapılır 
530
c. İptal Kararı Genel Etkilidir 
531
3. İptal Kararının Yerine Getirilmesi 
532
a. Kendiliğinden Sonuç Doğuran İptal Kararları 
533
aa. Düzenleyici İşlemin İptali 
533
bb. Birel (Bireysel) İşlemin İptali 
538
b. Aynı Nitelikte Yeni Bir Karar Alınmasını Engellemeyen İptal Kararları: İptal Edilen İşlemin Yenilenmesi 
540
aa. İşlemin Yetki Unsuru Yönünden İptali 
541
bb. İşlemin Biçim Unsuru Yönünden İptali 
541
cc. İşlemin Sebep Unsuru Yönünden İptali 
542
c. Tersine İşlem Yapılmasını Gerektiren İptal Kararları 
543
d. Hukukî Durumlarda Değişiklik Yapılmasını Gerektiren İptal Kararları: İdarenin Başka İşlemler Yapma Zorunluluğu 
544
e. İptal Kararının Yerine Getirilmesinde İmkânsızlık 
548
aa. Hukukî ve Fiilî İmkânsızlık 
548
bb. Kamu Düzeninin Bozulması Tehlikesi 
549
cc. Kanunî Geçerlik Sağlama 
550
Altıncı Bölüm
YÜRÜTMENİN DURDURULMASI MÜESSESESİ
I. YÜRÜTMENİN DURDURULMASI MÜESSESESİNİN GEREKLİLİĞİ, HUKUKÎ NİTELİĞİ VE ŞARTLARI 
553
A. Yürütmenin Durdurulması Müessesesinin Gerekliliği, Sistemler ve Hukukî Niteliği 
553
1. Gerekliliği ve Sistemler 
553
2. Hukukî Niteliği 
555
B. Yürütmenin Durdurulması Kararının Şartları 
558
1. Usûle İlişkin Şartlar 
558
2. Esasa İlişkin Şartlar 
564
C. Yürütmenin Durdurulması Talebi Hakkında Verilen Kararlar ve İtiraz 
567
1. Yürütmenin Durdurulması Talebi Hakkında Verilen Kararlar 
567
2. Olumsuz İşlemlerde Yürütmenin Durdurulması 
568
3. Vergi Davalarında Yürütmenin Durdurulması 
569
4. Kanun Yolları Aşamasında Yürütmenin Durdurulması 
570
5. Yürütmenin Durdurulması Kararına İtiraz 
571
a. İtiraz Mercileri 
571
b. İtiraz Usûlü 
572
II. YÜRÜTMENİN DURDURULMASI KARARININ SONUÇLARI VE UYGULANMASI 
575
A. Yürütmenin Durdurulması Kararının Sonuçları 
575
1. Yürütmenin Durdurulması Kararının İşlem Üzerindeki Etkileri 
575
2. İptal Davasının Ret veya İptalle Sonuçlanmasının Yürütmenin Durdurulması Kararına Etkisi 
577
B. Yürütmenin Durdurulması Kararının Uygulanması 
578
1. Yürütmenin Durdurulması Kararı Geçmişe Etkili Olarak Uygulanır 
578
2. İptal Davasının Esastan Karara Bağlanmasının, Yürütmenin Durdurulması Kararının Sağladığı Haklar Üzerindeki Etkisi 
579
Yedinci Bölüm
TAM YARGI DAVALARI
I. TAM YARGI DAVASININ HUKUKÎ MAHİYETİ, ÇEŞİTLERİ VE KONUSU 
583
A. Genel Olarak Tam Yargı Davası 
583
1. Tam Yargı Davasının Hukukî Niteliği 
584
2. Tam Yargı Davasının Özellikleri 
585
3. Tam Yargı Davası ile İptal Davası Arasındaki Farklar 
586
4. Tam Yargı Davasının Çeşitleri 
587
B. Tam Yargı Davasında Taraflar ve Hâkimin Yetkileri 
588
1. Tam Yargı Davasında Hak İhlâli Şartı 
588
2. Tam Yargı Davasında Hâkimin Yetkileri 
589
C. Tam Yargı Davasının Konuları 
590
1. İdarî İşlemlerden Doğan Tam Yargı Davaları 
590
2. İdarî Eylemlerden Doğan Tam Yargı Davaları 
594
3. İdarî Sözleşmelerden Doğan Tam Yargı Davaları 
595
II. TAM YARGI DAVASINDA SORUMLULUK TÜRLERİ 
597
A. İdare Hukukunda Sorumluluk Türleri 
601
1. Kusur Sorumluluğu 
601
a. İdare Hukukunda Kusur Kavramı 
601
b. Hizmet Kusuru–Kişisel Kusur Ayrımı 
609
2. Kusursuz Sorumluluk 
613
a. Risk İlkesi Gereğince Sorumluluk 
615
b. Kamu Külfetleri Karşısında Eşitlik İlkesi Gereğince Sorumluluk 
624
B. İdarenin Sorumluluğunun Şartları 
635
1. İdarî Davranış 
635
2. Zarar 
637
3. İlliyet Bağı 
641
C. İdarenin Sorumluluğunu Etkileyen Hâller 
642
1. Mücbir Sebep 
642
2. Beklenilmeyen Hâl 
647
3. Zarar Görenin Davranışı 
648
4. Üçüncü Kişinin Davranışı 
651
D. Zararın Tazmini 
653
1. Sorumlu İdarenin Tespiti 
653
2. Zararın Tazminine İlişkin İlkeler 
654
3. Zarar Miktarının Tespitinde İlkeler 
656
III. TAM YARGI DAVASININ SONUÇLARI VE UYGULANMASI 
660
A. Tam Yargı Davasının Sonuçları 
660
1. Davanın Reddi 
660
2. Davanın Kabûlü 
661
B. Tam Yargı Kararlarının Uygulanması 
661
1. İflas Uygulaması 
662
2. Haciz Uygulaması 
662
a. Devlet Tüzel Kişisinin Malları Haczedilemez 
662
b. Kanunlarında Hüküm Olan Kamu Tüzel Kişilerinin Malları Haczedilemez 
663
c. Kamu Tüzel Kişilerinin Özel Emlâki Haczedilebilir 
664
Sekizinci Bölüm
TESPİT DAVASI
I. İDARÎ YARGIDA TESPİT DAVASININ YERİ 
667
A. Adlî ve İdari Yargıda Tespit Davası 
667
1. Adlî Yargıda Tespit Davası 
667
2. İdarî Yargıda Tespit Davası 
668
a. Öğretinin Yaklaşımı 
669
b. Yargı Yerlerinin Yaklaşımı 
670
B. İdare Hukukunda Yokluk ve Tespiti 
671
1. Yokluk ve Türleri 
671
2. Yokluğun Tespiti Davası 
675
Dokuzuncu Bölüm
YARGI KARARLARININ UYGULANMAMASINDAN
DOĞAN SORUMLULUKLAR
I. KARARLARININ YERİNE GETİRİLMESİ ZORUNLULUĞU 
677
A. Yargı Kararlarının Bağlayıcılığı ve Uygulama 
677
1. Yargı Kararlarının Bağlayıcılığı 
677
2. Uygulama Süresi 
678
B. Sorumluluğa Yol Açan Uygulamama Halleri 
680
1. Kararın Hiç Uygulanmaması 
680
2. Kararın Geç Uygulanmaması 
681
3. Kararın Eksik Uygulanmaması 
681
4. Kararın Hatalı Uygulanmaması 
681
5. Kararın Şeklen Uygulanmaması 
681
II. KARARLARININ UYGULANMASINDAN DOĞAN SORUMLULUKLAR 
682
A. İdarenin veya Görevlinin Sorumluluğu 
683
1. İdarî Sorumluluk 
683
a. Yargı Kararını Uygulamamak Hizmet Kusuru Oluşturur 
684
b. Tazmînatın Ödenmesi Uygulama Yükümünü Kaldırmaz 
685
c. Uygulamada İmkânsızlık ve Sorumluluk 
686
2. Kamu Görevlisinin Hukukî Sorumluluğu 
686
3. Kamu Görevlisinin Ceza ve Disiplin Sorumluluğu 
687
a. Kamu Görevlisinin Ceza Sorumluluğu 
687
b. Kamu Görevlisinin Disiplin Sorumluluğu 
690
B. Dava Usûlü 
691
1. Dava Açma Süresi 
691
2. Davanın Açılacağı Mahkeme 
693
3. Davanın Kime Karşı Açılacağı 
694
4. Tazmînat Konusu 
694
Dördüncü Kısım
İDARÎ YARGILAMA USÛLÜNDE KARARLARA KARŞI
BAŞVURU YOLLARI
Onuncu Bölüm
İDARÎ YARGILAMA USÛLÜNDE KANUN YOLLARI
I. İSTÎNAF 
703
A. Genel Olarak İstînaf 
703
1. Tanımı ve Hukukî Mâhiyeti 
703
2. İstînaf ve Temyiz Arasındaki Farklar 
704
B. İstînafa Tâbi Kararlar 
705
1. Genel Kural 
705
2. İstînaf Yolu Kapalı Kararlar 
706
C. İstînaf Usûlü 
710
1. İstînaf Başvurusunun Süresi 
710
2. İstînaf Başvuru Şekli 
711
3. İstînaf Sebepleri 
712
4. İstînaf Dilekçesi Üzerinde Ön İnceleme 
712
5. İstînaf Hakkından Ferâgat 
714
6. İstînaf Aşamasında Duruşma 
714
7. İstînaf Aşamasında Yürütmenin Durdurulması 
715
8. İstînafta Görevli Merci 
717
D. İstînaf İncelemesi 
717
1. Ön İnceleme Üzerine Verilen Kararlar 
717
2. Görev Ret Kararı Verilmesi 
719
3. İstînaf Başvurusunun İncelenmeksizin Reddi Kararı 
720
4. İstînaf Talebinin Reddine Karar Verilmesi 
721
5. Gerekli İncelemeler Yapılarak Esastan Karar Verilmesi 
722
6. Dosyanın Mahkemesine Gönderilmesine Karar verilmesi 
724
7. Eksik İnceleme Gerekçesiyle İade Kararı Verilmesi 
729
8. Karar Verilmesine Yer Olmadığına Karar Verilmesi 
730
II. TEMYİZ 
731
A. Temyiz Edilebilecek Kararlar 
732
1. Yargılamaya İlişkin Nihâî Kararlar Temyiz Edilebilir 
733
2. Danıştay Dava Dairelerinin Nihâî Kararları Temyiz Edilebilir 
734
3. Bölge İdare Mahkemelerinin Nihâî Kararları Temyiz Edilebilir 
734
4. Israr Kararları Temyiz Edilebilir 
739
B. Temyiz Usûlü 
740
1. Temyiz Süresi 
740
2. Temyiz Talebinde Taraflar 
741
3. Temyiz Başvurusu 
743
a. Temyiz Dilekçesi 
743
b. Temyiz Dilekçesinin Verileceği Yerler 
745
c. Temyiz Dilekçesi Üzerinde Ön İnceleme 
746
d. Temyiz Mercileri 
749
4. Temyiz Aşamasında Duruşma 
750
5. Temyiz Hakkından Ferâgat 
750
6. Temyiz Aşamasında Yürütmenin Durdurulması 
751
C. Temyiz Sebepleri 
752
1. Görev ve Yetki Dışında Bir İşe Bakılmış Olması 
753
2. Hukuka Aykırı Karar Verilmiş Olması 
754
3. Usûl Hükümlerine Uyulmaması 
756
D. Temyiz İncelemesi ve Kararlar 
760
1. Ön İnceleme Üzerine Verilebilecek Kararlar 
763
2. Görev Yönünden Ret Kararı 
764
3. Temyiz Başvurusunun İncelenmeksizin Reddi Kararı 
764
4. Esas Hakkında Karar Verme 
765
5. Onama Kararı 
767
a. Genel Olarak Onama Kararı 
767
b. Gerekçe Değiştirilerek Onama Kararı 
768
c. Düzelterek Onama Kararı 
768
6. Bozma Kararı 
769
a. İvedi Yargılama Usûlünde Bozma 
769
b. Genel Temyiz Usûlünde Bozma 
770
7. Bozma Kararının Mahkeme Kararlarına Etkisi 
771
E. Derece Mahkemesinin Tutumu 
773
1. Bozmaya Uyma Kararı 
774
2. Israr Kararı 
775
F. Kanun Yararına Temyiz 
776
1. Kanun Yararına Temyize Konu Olabilecek Kararlar 
777
2. Kanun Yararına Temyiz Talebinde Yetki 
778
3. Kanun Yararına Temyizde Süre ve Başvuru Biçimi 
779
4. Kanun Yararına Temyiz Sebepleri 
779
5. Kanun Yararına Temyiz Başvurusunun Sonuçları 
780
III. YARGILAMANIN YENİLENMESİ 
781
A. Yargılamanın Yenilenmesine Tâbi Kararlar 
782
1. Yargılamanın Yenilenmesine Konu Olan Kararlar 
782
2. Yargılamanın Yenilenmesine Konu Olmayan Kararlar 
784
B. Yargılamanın Yenilenmesi Usûlü 
786
1. Yargılamanın Yenilenmesinde Süre 
786
2. Yargılamanın Yenilenmesini İsteyebilecekler 
786
3. Yargılamanın Yenilenmesine Başvuru 
788
4. Yetkili Mahkeme 
789
C. Yargılamanın Yenilenmesi Sebepleri 
790
1. Karardan Sonra Yeni Bir Belgenin Ortaya Çıkması 
790
2. Hükme Esas Alınan Belgenin Sahteliğinin Anlaşılması 
791
3. Hükme Esas Alınan Îlâmın Kesin Bir Hükümle Kalkması 
792
4. Bilirkişinin Gerçeğe Aykırı Rapor Vermesi 
792
5. Hîle Kullanılmış Olması 
793
6. Yetkisiz Kimselerin Huzurunda Davanın Görülmesi 
794
7. Davaya Bakması Yasak Olan Hâkimin Hüküm Vermesi 
794
8. Çelişik Hükümlerin Varlığı 
795
9. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin Kararı 
797
D. İstemin Karara Bağlanması 
798
1. İlk İnceleme ve Esastan İnceleme 
798
2. Kararın Sonuçları 
801
EKLER
 İPTAL DAVASI DİLEKÇE ÖRNEĞİ (EK I) 
803
 YÜRÜTMENİN DURDURULMASI TALEBİNİ İÇEREN İPTAL DAVASI DİLEKÇE ÖRNEĞİ (EK II) 
804
 TAM YARGI DAVASI DİLEKÇE ÖRNEĞİ (EK III) 
805
 İPTAL DAVASI İLE TAM YARGI DAVASI BİRLİKTE DİLEKÇE ÖRNEĞİ (EK IV) 
806
 İDARÎ YARGI YERLERİ VE YARGI ÇEVRELERİ (EK V) 
807
 ÖRNEK BİR KARAR YAZIMI (EK VI) 
808
Yararlanılan Kaynaklar 
813
Kavramlar Dizini 
843
HakkımızdaUluslararası Yayınevi BelgesiKaynakça Dosyası Kişisel Verilerin Korunması ÜyelikSiparişlerimİade Politikasıİletişim
 
Ana Sayfa
Kategori
Sipariş
Sepetim
Profil