İdari Yargılama Hukuku – Genel Esaslar– Prof. Dr. Oğuz Sancakdar, Prof. Dr. Lale Burcu Önüt, Dr. Öğr. Üyesi Elif Altınok Çalışkan  - Kitap
7. Baskı, 
Eylül 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
588
Barkod:
9786253612122
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Kitabın Fiyatı:
1.090,00
İndirimli (%10):
981,00
24 saat içerisinde temin edilir.
Diğer Baskılar
6. baskı
Ekim 2024
1.055,00
949,50 (%10)
Kitabın Açıklaması
"İdari Yargılama Hukuku - Genel Esaslar" isimli bu eser; nitelikli-özgün, güncel bilgiler içeren, geniş bir perspektifle kaleme alınmış, kolay anlaşılabilir ve akıcı bir dile sahiptir. Kuramsal bilgiler, örnekler ve şemalarla desteklenmiş olup, çok yönlü, zengin ve özgün bir içeriğe sahiptir. Bilimsel bir sistematikle hazırlanan konu sıra akışı, üniversitelerarası öğrenci geçişlerindeki yatay-dikey hareketliliğe de uyumludur. Sadece öğrenciler ve teorisyenler için değil, bilgilerini güncellemek ve geliştirmek isteyen avukatlar, hâkimler ve diğer uygulamacılar için de oldukça yararlıdır. Öte yandan bu kitap yazarların tamamı çözümlü olaylar içeren "İdari Yargı Pratik Çalışma" kitabıyla da bütünleyici bir işleve sahiptir.
Kitabın Konu Başlıkları
.
İdari Yargılama Hukukuna Giriş ve Temel İlkeler
.
İdari Yargı Teşkilâtı ve Personeli
.
İdari Yargının Görev Alanı
.
İptal Davası
.
Yürütmenin Durdurulması
.
Tam Yargı Davası
.
İdari Yargı Kararlarının Hukuki Sonuçları ve Uygulanması
.
İdari Yargılama Sürecinin Genel Esasları
.
Özel Yargılama ve Uyuşmazlık Usûlleri
.
İdari Yargıda Kanun Yolları
.
Yargı Dışı İdari Uyuşmazlık Çözüm Yolları
.
AİHM Kararlarının İdari Yargıya Etkisi
Kitapla İlgili Kategoriler
Kitabın İçindekileri
İçindekiler
7. Baskıya Önsöz 
7
Kısaltmalar 
33
Bölüm I
İDARİ YARGILAMA HUKUKUNA GİRİŞ VE TEMEL İLKELER
I. YARGISAL KAMU HİZMETİ OLARAK İDARİ YARGININ ÖNEMİ VE GEREKLİLİĞİ 
37
II. İDARİ YARGIYA YÖNELTİLEN BAŞLICA ELEŞTİRİLER VE KARŞI ELEŞTİRİLER 
41
III. İDARİ YARGI DENETİMİNDE UYGULANAN BAŞLICA SİSTEMLER 
43
A. Yargı Birliği Sistemi 
43
B. İdari Yargı Sistemi 
44
IV. İDARİ YARGILAMA HUKUKUNUN KAYNAKLARI 
45
A. Asli Kaynaklar 
45
B. Yardımcı Kaynaklar 
45
C. Asli Kaynaklar 
46
1. Anayasa 
46
2. Kanunlar/Kanun Hükmünde Kararnameler/Uluslararası Antlaşmalar/OHAL Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri 
47
3. Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri 
48
4. Tüzükler 
49
5. Yönetmelikler 
50
6. Adsız Düzenleyici İşlemler 
51
D. Yardımcı Kaynaklar 
51
V. İDARİ YARGILAMA SİSTEMİNİN BAŞLICA ÖZELLİKLERİ 
52
VI. İDARİ YARGININ KISA TARİHİ GELİŞİMİ 
53
VII. İDARİ YARGIYA HAKİM BAŞLICA İLKELER 
54
A. Yazılılık İlkesi 
54
B. Re’sen Araştırma İlkesi 
55
C. Adil Yargılanma İlkesi 
58
1. Genel Olarak 
58
2. Hızlı ve Etkin Yargılama Açısından Yapay Zeka ve Robot Hakimlere Rol Verilebilir mi? 
60
D. İddianın Genişletilmesi Yasağı 
62
E. Talepten Fazlasına Hükmetme Yasağı 
64
F. Usûli Müktesep Haklara Saygı İlkesi 
65
VIII. İDARİ YARGI DENETİMİNİN SINIRLARI 
66
A. Yerindelik Yasağı/ İdarenin Takdir Yetkisine Karışmama 
66
1. Yerindelik Yasağı/ İdarenin Takdir Yetkisi 
66
2. Fransa’da Yerindelik Yasağı ve İdarenin Takdir Yetkisine Karışmama 
69
B. Yargı Kısıntısı 
71
1. Kavram 
71
2. Hükümet Tasarruflarının Hukuki Mahiyetini İrdeleyen Başlıca Teoriler 
72
3. Karşılaştırmalı Hukuktaki Durum 
73
4. Cumhuriyetin Kuruluş Yılları ve Hükûmet Tasarrufları 
73
C. Yasama Kısıntısı 
74
1. Yasama kısıntısı kapsamındaki idari işlemler 
75
2. Yürütmenin siyasal nitelikteki işlevleri 
76
Kendimizi Sınayalım – Çalışma Soruları 
77
Bölüm II
İDARİ YARGI TEŞKİLÂTI VE PERSONELİ
I. MAHKEMELERİN BAĞIMSIZLIĞI VE HAKİMLİK TEMİNATI 
79
II. DANIŞTAY’IN YAPISI VE İŞLEYİŞİ 
82
A. Personel Yapısı ve Özlük İşleri 
83
1. Danıştay Meslek Mensupları ve Teminatı 
83
2. Danıştay Başkanı, Başsavcısı, Başkanvekilleri ve Daire Başkanlarının Nitelikleri, Seçimleri ve Görev Süreleri 
84
3. Danıştay Tetkik Hakimi ve Savcılarının Atanmaları ve Dairelere Verilmeleri 
85
4. Danıştay Üyelerinin Nitelikleri 
86
5. Üye Seçimi 
87
6. Başkanlara ve Başsavcıya Vekâlet 
88
7. Görevin Sona Ermesi 
88
B. Danıştay’ın Teşkilât Yapısının Genel Esasları 
89
1. Daireler 
91
2. Danıştay Genel Kurulu 
91
3. İdari ve Vergi Dava Daireleri Kurulları 
91
4. İçtihatları Birleştirme Kurulu 
93
5. Başkanlar Kurulu 
93
6. Başkanlık Kurulu 
94
7. Yüksek Disiplin Kurulu 
95
C. İdari İşlerde Görev, Birinci Daire ve İdari İşler Kurulu 
95
D. Danıştay’ın Görevleri, Yargısal Fonksiyonu ve Yüksek Mahkeme İşlevi 
97
1. Danıştay’ın Görevleri 
97
2. İlk Derece Mahkemesi Olarak Danıştay’da Görülecek Davalar 
98
3. Belediye ve İl Özel İdarelerinin Seçilmiş Organlarının Organlık Sıfatının Kaybı Başvuruları 
99
4. Temyiz Yoluyla Danıştay’da Görülecek Davalar 
100
5. İdari Uyuşmazlık ve Davalarda Görev 
100
6. İdari ve Vergi Dava Daireleri Kurullarının Görevleri 
100
7. İçtihatları Birleştirme Kurulunun Görevleri 
101
III. BÖLGE İDARE MAHKEMESİ VE PERSONELİ 
102
A. Bölge İdare Mahkemelerinin Oluşumu ve Görevleri 
102
B. Personel ve Teşkilatı 
103
1. Bölge İdare Mahkemesi Başkanı, Daire Başkanları ve Üyelerinin Görevleri 
103
2. Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulu 
105
3. Bölge İdare Mahkemesi Başkanı, Daire Başkanları ve Üyelerin Nitelikleri ve Atanmaları 
105
4. Dairelerin görevleri 
106
5. Bölge İdare Mahkemesi Adalet Komisyonu ve Müdürlükler 
107
IV. İDARE VE VERGİ MAHKEMELERİ İLE PERSONELİ 
107
A. İdare ve Vergi Mahkemelerinin Oluşumu ve Kamu Personeli 
107
B. İdare Mahkemelerinin Görevleri 
111
C. Vergi Mahkemelerinin Görevleri 
112
D. Tek Hakimle Çözümlenecek Davalar 
112
V. İDARİ YARGIDA HAKİMİN REDDİ VE HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNUNDAKİ DÜZENLEMELER 
113
A. Danıştay’da Çekinme ve Ret 
113
B. İdare Mahkemelerinde Çekinme ve Ret 
113
C. İYUK md.31 İle HMK’ya Yapılan Atıfta Yer Alan Düzenlemeler 
114
1. Hâkimin Davaya Bakmaktan Yasaklılık sebepleri 
114
2. Çekinme Kararının Sonuçları 
114
3. Ret Sebepleri 
114
4. Hâkimin Bizzat Çekilmemesi Hâli 
115
5. Ret Usulü 
115
6. Çekilme ve Ret Kararının İncelenmesi ve Diğer Bazı Hukuki Durumlar 
115
Kendimizi Sınayalım–Çalışma Soruları 
119
Bölüm III
İDARİ YARGININ GÖREV ALANI
I. YARGI YOLU VE GÖREV KAVRAMI İLE İDARİ YARGININ GÖREV ALANININ ANAYASAL DAYANAĞI 
121
II. İDARİ YARGININ GÖREV ALANINI BELİRLEYEN ÖLÇÜTLER 
123
III. İDARİ YARGININ GÖREV ALANI DIŞINDA KALAN BAŞLICA UYUŞMAZLIKLAR 
124
A. Yasama ve Yargı Organının İşlemleri 
124
B. Adli Yargı ve Anayasa Yargısının Görev Alanına Giren Bazı Uyuşmazlıklar 
125
1. Abonman Sözleşmeleri 
125
2. İdarenin Özel Kişilere Karşı Açtığı Davalar 
126
3. İdarenin Özel Hukuk Sözleşmelerinden Doğan Davalar 
126
4. Kamu Görevlilerine Karşı Açılan Davalar 
127
5. Tapu Siciliyle İlgili Davalar 
129
6. Nüfus Sicillerin Yanlış veya Eksik Tutulmasından Doğan Zararların Giderilmesi Amacıyla Açılan Davalar 
130
7. Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin İptali 
130
8. Kamulaştırmadan Doğan Özel Hukuk Uyuşmazlıkları 
131
9. İcra ve İflas Dairesi Görevlilerinin Kusurlarından Doğan Davalar 
131
10. Hizmet Sözleşmesinden Doğan Uyuşmazlıklar 
132
11. Fiili Yol (Voie de Fait), Fiili El Atma ve Hukuki El Atma 
132
12. İdareye Ait Motorlu Araçların Yaptığı Kazalardan Doğan Uyuşmazlıklar 
134
13. Vakıf Üniversitelerindeki Durum 
136
14. İdari Para Cezaları ile Kabahatler Kanunundaki Durum 
136
15. Diğer Bazı Kanunlar 
137
IV. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ 
138
A. Görev Uyuşmazlığı 
139
1. Olumlu Görev Uyuşmazlığı 
139
2. Olumsuz Görev Uyuşmazlığı 
141
B. Hüküm Uyuşmazlığı 
144
1. Tanımı 
144
2. Hüküm Uyuşmazlığının Giderilmesi 
145
C. Uyuşmazlık Çıkarılmayacak Durumlar 
146
D. Uyuşmazlık Mahkemesi Kararlarını Bekletici Mesele Sayma 
146
E. Uyuşmazlık Mahkemesi Kararlarının Sonuçları 
146
1. Kararların Bağlayıcılığı 
146
2. Kararların Kesinliği 
147
3. Kararlar Arasındaki Çelişkilerin İlke Kararıyla Giderilmesi 
147
V. İDARİ YARGIDA YER ALMAYAN DAVA TÜRLERİ 
147
A. Yorum Davaları 
147
B. Tespit Davaları 
149
C. Diğer Bazı Davalar 
150
Kendimizi Sınayalım–Çalışma Soruları 
151
Bölüm IV
İPTAL DAVASI
I. İPTAL DAVASININ GENEL ÖZELLİKLERİ 
153
II. İPTAL DAVASI İLE TAM YARGI DAVASININ KARŞILAŞTIRILMASI 
157
III. İPTAL DAVASININ KONUSU 
158
A. İdari İşlem Tamamlanmış Olmalıdır 
158
B. İdari İşlem Etkili (İcrai) Olmalıdır 
158
C. İdari İşlem Kesinleşmiş Olmalıdır 
159
IV. İPTAL DAVASININ ÖN KOŞULLARI 
159
A. Dava Dilekçeleri Üzerine İlk İnceleme (İYUK md.14) 
159
B. İlk İnceleme Üzerine Verilecek Kararlar (İYUK md.15) 
160
C. İdari Yargıda Görevli Mahkemenin Belirlenmesi ve Görev Uyuşmazlığı 
162
1. Görevli Mahkeme 
162
2. Danıştay’ın Görevli Olduğu Davalar 
163
3. Görev Kurallarının İhlâli 
164
D. İdari Yargıda Yetkili Mahkeme 
167
1. İdari Yargıda Genel Yetki Kuralı 
167
2. İdari Yargıda Özel Yetki Kuralları 
172
a. Kamu Görevlileri İle İlgili Davalarda Yetki Kuralları 
172
b. Taşınmaz Mallara ve Kamu İdarelerine İlişkin Davalarda Yetki 
174
c. Taşınır Mallara İlişkin Davalarda Yetki 
175
d. Vergi Uyuşmazlıklarında Yetki 
175
3. Yetki Kurallarının İhlâli 
176
4. İdari Yargıda Görevsizlik ve Yetkisizlik Hallerinde Yapılacak İşlemler 
176
5. İdari Yargıda Görev–Yetkiye İlişkin Özel Durumlar 
177
a. Mercî Tâyini 
177
b. İdari Yargıda Bağlantılı Dava 
178
E. İdarî Merci Tecavüzü 
180
F. İdari Yargıda Ehliyet 
181
1. Genel Olarak 
181
2. Dava Ehliyeti 
184
a. Genel Dava Ehliyeti 
185
b. Özel Dava Ehliyeti (Menfaat İhlali) 
186
c. Hak–Dava Hakkı İlişkisi 
186
3. Menfaat – Hak Kavramı ile Menfaatin İçeriğini Belirleyen Kriterler 
187
a. Genel Olarak 
187
b. Menfaatin Manevi Olması 
189
c. Menfaatin Maddi Olması 
189
ç. Menfaatin Meşru Olması 
189
d. Menfaatin Kişisel Olması 
190
e. Menfaatin Aktüel (Güncel) Olması 
191
4. Menfaatin Tespitine İlişkin Kimi Durumlar 
193
a. Vatandaş Olma 
193
b. Dernek Üyeliği 
193
c. Kamu Görevlisi Olma 
194
d. Baro 
194
e. Eser Sahibi Olma 
194
f. Semt Sakini Olma 
195
g. Vakıfların Dava Ehliyeti 
195
ğ. Milletvekili Sıfatı 
195
h. Siyasi Parti İl ve İlçe Örgütleri 
195
ı. Bakanlıklar 
195
i. Hiyerarşi İlişkisi 
195
j. Vesayet İlişkisi 
196
k. Vergi Yükümlülüğü 
196
l. İktisadi Menfaat 
196
m. Kiracılık Sıfatı 
196
n. Sendikaların Durumu 
196
o. Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşlarının Durumu 
197
ö. Diğer Bazı Durumlar 
197
5. Dava Ehliyetinin Bulunması Gereken Zaman ve Bazı Hukuki Sorunlar 
197
a. Dava Ehliyetinin Bulunması Gereken Zaman 
197
b. Menfaat İlişkisinin Dava Devam Ederken Ortadan Kalkması 
198
c. Menfaat İhlalinin Sonradan Ortaya Çıkması 
198
d. Avukat Olmayan Vekil Tarafından Dava Açılması 
199
e. Tarafın Dava Sırasında Dava Ehliyetini Kazanması 
199
6. Taraf Ehliyeti 
200
7. Tarafların Kişiliğinde veya Niteliğinde Değişiklik Olması ve İdari Yargı Bakımından Sonuçları 
201
G. İcrai İşlem Olup Olmama 
202
Ğ. İdari Yargıda Süreler 
206
1. İdari Yargıda Dava Açma Süresinin Hukuki Niteliği 
206
2. Sürelerin Başlangıcı, Yazılı Bildirim, Sürelerin Hesaplanmasındaki Genel Esaslar 
207
3. İdari Yargıda Genel ve Özel Dava Açma Süreleri 
213
4. Haricen Öğrenme 
223
5. Vekile Tebligat 
224
6. Tebligatla İlgili Diğer Hususlar 
224
a. Tebligatın Yapılması 
224
b. Elektronik Tebligat (E–Tebligat) 
225
c. Bilinen Adreste Tebligat 
228
d. Vekile ve Kanuni Mümessile Tebligat 
228
e. Hükmi Şahıslara ve Ticarethanelere Tebligat 
228
f. Hükmi Şahısların Memur ve Müstahdemlerine Tebligat 
228
g. Askeri Şahıslara Tebligat 
228
ğ. Aynı Konutta Oturan Kişilere veya Hizmetçiye Tebligat 
229
h. Belli Bir Yerde veya Evde Meslek ve Sanat İcrası 
229
ı. Otel, Hastane, Fabrika ve Mektep Gibi Yerlerde Tebligat 
229
i. Tutuklu ve Hükümlülere Tebligat 
229
j. Muhatabın Muvakkaten Başka Yere Gitmesi Halinde Tebligat 
229
h. Tebliğ İmkansızlığı ve Tebellüğden İmtina 
230
l. Yaş ve Ehliyet Şartı 
230
m. İmza Atamayacakların Durumu 
230
n. Yabancı Memlekette Tebligat Usulü 
231
o. Siyasî Temsilcilik Aracılığıyla Yabancı Ülkedeki Türk Vatandaşlarına Tebligat 
231
ö. Yabancı Memlekette Türk Memurlarına ve Askeri Şahıslara Tebligat 
231
p. İlanen Tebligat 
232
r. Usulüne Aykırı Tebliğin Hükmü 
232
s. Adres Değiştirmenin Bildirilmesi Mecburiyeti 
232
ş. Yanlış Adres Bildirmek 
232
t. Tebliğ Evrakının Muhatabına Verilmemesi ve Tebligatı Kabulden Kaçınma 
233
7. Süre Aşımının Uygulanmaması veya Hafifletilmesi 
233
a. Yokluk 
233
b. Çalışmaya Ara Verme Süresi 
234
c. İYUK md.7/4 
235
d. İdarî İtiraz Yoluna Başvurulması 
236
e. Mücbir Sebep 
236
f. İYUK md. 9/2 
236
8. İdari Makamların Sükûtu, Zımni Ret ile Zımni Kabul 
237
9. Üst Makamlara Başvurmanın Dava Açma Süresine Etkisi 
239
10. İYUK 10 ve 11. Maddeye İlişkin Başvuruların Karşılaştırılması 
241
11. Tatil Günleri ve Çalışmaya Ara Verme (Adli Tatil) 
242
12. İdari Yargıda Açılması Gereken Davanın Adli Yargıda Açılması Sorunu 
244
13. Dilekçelerin Reddi Kararından Sonraki Ek Süre 
244
14. İptal ve Tam Yargı Davası İlişkisinde Tam Yargı Davasında Süre 
244
15. Tam Yargı Davalarında Ön Karar Süresi 
245
H. İdari Yargıda Husûmet 
246
1. Genel Olarak 
246
2. Cumhurbaşkanınca Yapılan İşlemler 
247
3. Bakanlıkların İşlemleri 
249
4. İl ve İlçe Yönetiminin İşlemleri 
252
5. Yerel Yönetimlerin İşlemleri 
252
6. Kamu Tüzel Kişilerinin İşlemleri 
252
7. Vesayet Makamlarının İşlemleri 
252
I. İdari Yargıda “Tek Dilekçe İle Dava Açma” 
253
1. Genel Olarak 
253
2. Aynı Kişinin Tek Dilekçe ile Birden Çok İşleme Karşı Dava Açması 
255
a. Öze İlişkin Koşullar 
255
aa. Maddi Yönden Bağlılık 
255
bb. Hukuki Yönden Bağlılık 
256
cc. Sebep–Sonuç İlişkisi Bulunması 
258
b. Yönteme İlişkin Koşullar 
259
aa. İdari Kararların Yargısal Denetimi Aynı Yargı Düzeni ve Aynı 
259
bb. İdari Kararların Her Birisi İçin Dava Açma Süresi Geçirilmemiş Olmalıdır 
260
cc. Dava Açma Ehliyeti Bulunmalıdır 
261
dd. Davalı Aynı Olmalıdır 
261
3. Birden Çok Kişinin Tek Dilekçe ile Dava Açması 
262
a. Hak veya Menfaatte İştirak 
263
aa. Hakta İştirak 
263
bb. Menfaatte İştirak 
264
b. Maddi Olay veya Hukuki Sebeplerin Aynı Olması 
266
aa. Maddi Olayın Aynı Olması 
266
bb. Hukuki Sebebin Aynı Olması 
267
4. İptal ve Tam Yargı Davasının Birlikte Açılması 
268
V. İPTAL DAVASINDA ESASIN İNCELENMESİ 
270
A. İdari İşlemlerin Özellikleri ve Türleri 
270
1. İdari İşlemin Tanımı ve Unsurları 
270
2. İdari İşlemin Özellikleri 
270
3. İdari İşlemler İle İdari Eylemler Arasındaki Başlıca Farklar 
272
4. Düzenleyici İşlemler İle Genel Kararlar Arasındaki Farklar 
273
5. Birel İşlem ve Türleri 
273
a. İdari İşlemlerin İradenin Açıklanması Bakımından Sınıflandırılması 
275
aa. Tek Yanlı İşlemler 
275
aaa. Tek İradeli İşlemler 
275
bbb. Çok İradeli İşlemler 
275
aaaa. Kollektif İşlemler 
275
bbbb. Birleşme İşlemler 
275
bb. İki Yanlı İşlemler 
275
b. İptal Davasına Konu Olmayan İdari İşlemler 
276
aa. Yok İşlemler 
276
bb. Adli Yargının Görev Alanına Alınmış İşlemler 
276
cc. Yargısal Dokunulmazlık Tanınan İşlemler 
276
aaa. Hükümet Tasarrufları 
276
bbb. Yargısal Dokunulmazlık Tanınan ve Yasama Kısıntısı Oluşturan İşlemler 
276
çç. İcrai olmayan işlemler 
277
aaa. İç düzen işlemleri 
277
bbb. Gösterici İşlemler–Görüş ve Öneriler 
277
ccc. Hazırlık İşlemleri 
277
ççç. Yaptırım İçermeyen Bilgi Verici İşlemler 
277
ddd. İdarenin Yersiz İşlemleri 
277
c. İptal Davasına Konu Olan İşlemler (İcrai İşlemler) 
278
B. İdari İşlemin Unsurları 
278
1. Yetki 
279
a. Yetki Kavramı 
279
b. Yetkisizlik Türleri 
280
aa. Kişi Yönünden Yetkisizlik 
280
bb. Konu Yönünden Yetkisizlik 
280
cc. Yer Yönünden Yetkisizlik 
280
dd. Zaman Yönünden Yetkisizlik 
281
c. Yetki Kurallarına Aykırılık 
281
aa. Görev (Fonksiyon) Gaspı 
281
bb. Yetki Tecavüzü 
281
cc. Ağır ve Bariz Yetki Tecavüzü 
281
d. Fiili Memur 
281
2. Şekil 
281
3. Sebep 
283
4. Konu 
285
a. Konu Yönünden Başlıca Hukuka Aykırılık Durumları 
285
aa. Açık Sakatlıklar 
285
bb. Yasak Edilen Konular 
285
cc. Yükümlülük Getirme 
286
b. Sebep ve Konu Unsurları Arasında Bağlantı Kopukluğunun Mevcut Olması 
286
aa. Uygulama Alanının Genişletilmesi 
286
bb. İdari İşlemin Konusunun İmkânsız veya Gayrı Meşru Olması 
286
cc. İdari İşlemin Geçmişe Etkili Tesis Edilmesi 
286
5. Amaç Unsuru 
286
Bölüm V
YÜRÜTMENİN DURDURULMASI
I. TANIMI, İPTAL KARARINDAN FARKLARI VE HUKUKİ NİTELİĞİ 
291
A. Tanımı 
291
B. İptal Kararından Farkları 
292
C. Hukuki Niteliği 
293
II. YÜRÜTMENİN DURDURULMASININ KOŞULLARI 
296
A. Öze İlişkin Koşullar 
297
1. Telafisi Güç veya İmkânsız Zarar Doğması Şartı 
297
2. Açıkça Hukuka Aykırılık Şartı 
298
3. Koşulların Birlikteliği Sorunu 
299
B. Yönteme İlişkin Koşullar 
299
1. Açılmış Bir Dava Olmalıdır 
299
2. Yürütmenin Durdurulması Talep Üzerine Verilir. 
299
3. Davalı İdareden Savunma Alınması 
300
4. Yürütmenin Durdurulması Gerekçeli Olmalıdır 
300
III. YÜRÜTMENİN DURDURULMASINA İLİŞKİN BAZI HUKUKİ KONULAR 
301
A. Uygulanmakla Etkisi Tükenecek İşlemlerin Durumu 
301
B. Yürütmenin Durdurulmasında Teminat 
302
C. Harç 
302
D. İstinaf veya Temyiz İstemlerinde Yürütmenin Durdurulması 
302
E. Yürütmenin Durdurulması Kararının Verilmesi 
303
F. Yürütmenin Durdurulması Kararı Verilmeyecek Durumlar 
304
IV. YÜRÜTMENİN DURDURULMASI KARARLARINA KARŞI İTİRAZ 
305
V. YÜRÜTMENİN DURDURULMASI KARARININ SONUÇLARI VE UYGULANMASI 
309
Kendimizi Sınayalım–Çalışma Soruları 
312
Bölüm VI
TAM YARGI DAVASI
I. TAM YARGI DAVASININ TANIMI, İPTAL DAVASI İLE KARŞILAŞTIRILMASI VE TÜRLERİ 
313
A. Tanımı ve İptal Davası İle Karşılaştırılması 
313
B. Tam Yargı Davası Türleri 
314
1. Tazminat Davaları 
314
2. İstirdat/Geri Alma Davaları 
314
3. İdari Sözleşmelerden Doğan Davalar 
314
4. Vergi Davaları 
314
II. TAM YARGI DAVALARININ ORTAYA ÇIKIŞ ŞEKİLLERİ 
315
A. İdari İşlemlerden Doğan Tam Yargı Davaları 
315
1. İptal Davası İle Tam Yargı Davasının Birlikte Açılması 
315
2. İptal Davası Sonuçlandıktan Sonra Tam Yargı Davası Açılması 
315
3. İdari İşlemlere Karşı Doğrudan Tam Yargı Davası Açılması 
315
4. İdari İşlemlerin Uygulanmasından Doğan Tam Yargı Davaları 
316
B. İdari Eylemlerden Doğan Tam Yargı Davaları 
316
C. İdari Sözleşmelerden Doğan Tam Yargı Davaları 
317
1. İdari Sözleşmenin Yapılmasından Önceki Uyuşmazlıklar 
317
2. İdari Sözleşmenin Yapılmasından Sonraki Uyuşmazlıklar 
317
III. TAM YARGI DAVASININ ÖN KOŞULLARI 
317
A. Tam Yargı Davalarında Görevli Mahkeme 
317
B. Tam Yargı Davalarında Yetkili Mahkeme 
317
1. İdari İşlemlerden Doğan Tam Yargı Davalarında Yetki 
317
2. Bayındırlık, Ulaştırma ve Benzeri Hizmetler Nedeniyle Oluşan Zararlara İlişkin Tam Yargı Davalarında Yetki 
318
3. İdari Eylemlerden Doğan Tam Yargı Davalarında Yetki 
318
4. Özel Yetki Kuralı Öngörülmeyen Tam Yargı Davalarında Yetki 
319
6. Manevi Tazminat İçeren Tam Yargı Davalarında Yetki 
319
C. Tam Yargı Davalarında İdareye Başvuru ve Ön Karar (İYUK md.13) 
319
1. Tanımı ve Başlıca Özellikleri 
319
2. Ön Karar Süresi 
320
3. Ön Karar İsteminin Kısmen veya Tamamen Reddi 
320
4. Ön Kararın Kanuni İstisnası 
321
5. Tam Yargı Davasında Taraflar 
321
a. Davacı 
321
b. Davalı 
322
aa. Ana Kural 
322
bb. İdari Eylemlerden Doğan Tam Yargı Davalarında Davalı 
322
cc. İdari Sözleşmelerden Doğan Tam Yargı Davalarında Davalı 
322
dd. Davalının Yanlış Gösterilmesi 
322
D. Tam Yargı Davasında Süre 
322
1. İdari İşlemlere ve İşlemin İcrasına Karşı Açılan Tam Yargı Davasında Süre 
322
2. İşlemin İcrası Süreklilik Gösteriyorsa Dava Açma Süresinin Başlangıcı 
323
3. İptal Davası İle Tam Yargı Davasının Birlikte Açılması Halinde Süre 
323
4. İptal Davası Neticesinde Verilen Kararın Kesinleşmesi Üzerine Tam Yargı Davası Açılmasında Süre 
323
5. İdari Eylemlere Karşı Açılan Tam Yargı Davasında Süre 
323
6. İdari Sözleşmelerden Doğan Tam Yargı Davasında Süre 
324
7. İdari Yargı Kararlarının Yerine Getirilmemesi Üzerine Açılan Tam Yargı Davalarında Dava Açma Süresi 
324
IV. TAM YARGI DAVASININ ESASI VE SORUMLULUK SEBEPLERİ 
325
A. İdarenin Mâli Sorumluluğunun Anayasal Temelleri 
325
B. Hizmet Kusuru 
326
1. Tanımı ve Başlıca Özellikleri 
326
2. Hizmet Kusuru Sayılan Durumlar 
327
a. Hizmetin Kötü İşlemesi 
327
b. Hizmetin Geç İşlemesi 
329
c. Hizmetin Hiç İşlememesi 
330
3. Hukuka Aykırılık ve Hizmet Kusuru İlişkisi 
332
4. Hizmet Kusuru–Kişisel Kusur Ayırımı ve Kişisel Kusur Sayılan Durumlar 
332
5. Görev Kusuru 
335
C. İdare Hukukunda Kusursuz Sorumluluk 
336
1. Dayandığı İlkeler 
336
a. Tehlike (=Risk) İlkesi 
336
b. Kamu Külfetleri Karşısında Eşitlik İlkesi (Fedakarlığın Denkleştirilmesi İlkesi) 
339
2. Kusursuz Sorumluluğun Koşulları 
339
a. İdari davranış 
339
b. Zarar 
339
c. Nedensellik Bağı 
340
3. Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması 
340
a. Zarar Tespit Komisyonları 
341
b. Başvurunun Süresi, Şekli ve İncelenmesi 
341
D. Tazminatın Belirlenmesine İlişkin Genel Esaslar 
342
1. Ölüm 
343
2. Bedensel Zarar 
343
3. Zararın Belirlenmesi 
344
4. İdari Yargıda Manevi Tazminat ve Kişilik Haklarının Zarara Uğraması 
345
5. Mala Verilen Zararlar 
346
6. Müddeabih Islahı 
347
E. İdarenin Sorumluluğunu Kaldıran veya Azaltan Haller 
347
1. Mücbir Sebep 
347
2. Umulmayan Hâl (Beklenmeyen Durum 
347
3. Zarar Görenin Kusuru 
348
4. Üçüncü Kişinin Kusuru 
349
F. İdare Hukukuna Özgü Tazmin Nedenlerinin Bulunmaması 
349
Bölüm VII
İDARİ YARGI KARARLARININ HUKUKİ SONUÇLARI VE UYGULANMASI
I. TAM YARGI DAVASININ SONUCU İLE VERİLECEK KARARLAR 
351
A. Tam Yargı Davasının Sonucu 
351
B. Tam Yargı Davasında Verilecek Kararlar 
351
1. Tam Yargı Davasının Reddi 
351
a. Davanın Ön Koşullar Yönünden Reddi 
351
b. Davanın Esastan Reddi 
351
2. Tam Yargı Davasının Kabulü 
352
C. Tam Yargı Davasında Özellik Arz Edebilen Bazı Durumlar 
352
1. Uyuşmazlık Konusu Miktarın Bilinmemesi 
352
2. Tam Yargı Davasında Faiz 
352
3. Davacının Müterafik Kusuru 
353
D. Tam Yargı Davası Sonucu Verilen Kararların Yerine Getirilmesi 
353
II. İPTAL KARARI, HÜKÜM VE SONUÇLARI ile UYGULANMASI 
356
A. İptal Davasının Ön Koşullar Nedeniyle Reddinin Sonuçları 
356
1. İşleme Etkisi 
356
2. Taraflara Etkisi 
356
3. Üçüncü Kişilere Etkisi 
356
B. İptal Davasının Esastan Reddedilmesinin Sonuçları 
356
1. İdari işleme etkisi 
356
2. Taraflara Etkisi 
356
3. Üçüncü Kişilere Etkisi 
356
C. İptal Davasının Kabulünün Sonuçları 
356
1. İdari İşleme Etkisi ve Geçmişe Yürümesinin Sonuçları 
356
2. Taraflara Etkisi 
357
3. Üçüncü Kişilere Etkisi 
359
D. İptal Kararlarının Uygulanması 
360
1. Genel Olarak 
360
2. Yargı Kararlarının Uygulanmaması 
363
a. Hiç Uygulamama 
363
b. Gereği Gibi Uygulamama 
363
aa. Geç Uygulama 
364
bb. Eksik Uygulama 
365
cc. Biçimsel Uygulama 
365
3. Hükmün Yerine Getirilmesinde İmkansızlık 
365
a. Hukuki İmkânsızlık 
366
b. Fiili İmkânsızlık 
366
E. AİHM Kararlarına Göre İdari Yargı Kararlarının Uygulanmaması 
367
F. İptal Kararının Uygulanmamasından Doğan Sorumluluk 
368
1. İdarenin Sorumluluğu 
368
2. Kamu Görevlisinin Sorumluluğu 
370
a. Hukuksal Sorumluluk 
370
b. Cezai Sorumluluk 
370
c. Disiplin Sorumluluğu 
370
Kendimizi Sınayalım–Çalışma Soruları 
371
Bölüm VIII
İDARİ YARGILAMA SÜRECİNİN GENEL ESASLARI
I. İDARİ DAVALARIN AÇILMASI VE YÜRÜTÜLMESİ 
373
A. İdari Davaların Açılması 
373
1. Dava Dilekçesi 
373
2. Dava Dilekçesinde Bulunması Gereken Hususlar 
374
a. Davanın Konusu 
374
b. Davaya Konu İdari İşlemin Yazılı Bildirim Tarihi 
375
c. Davanın Sebepleri 
375
ç. Davanın Dayandığı Deliller 
375
d. Sonuç 
376
3. İdari Yargıda Dava Dilekçelerinin Reddine Yol Açan Başlıca Sebepler 
376
4. İdari Yargıda Dilekçeler, Savunmalar ve Her Türlü Evrakın Verileceği Yerler 
377
5. Dilekçenin Kaydı ve Dilekçeler Üzerine Uygulanacak İşlemler 
378
6. Harç ve Posta Ücretindeki Azalma veya Eksiklikler 
378
a. Dava Harcı veya Posta Ücreti Verilmeden ya da Eksik Harç veya Posta Ücreti ile Açılmış Olması 
379
b. Dava Açıldıktan Sonra Posta Ücretinin Tebliğ İşlemlerinin Yapılmasının Engelleyecek Şekilde Azalması 
380
7. Dilekçeler Üzerinde İlk İnceleme ve Verilecek Kararlar (Şema) 
380
B. Davaya Vekâlet 
382
1. Genel Olarak 
382
2. Davaya Vekâlette Özel Yetki Verilmesini Gerektiren Hâller 
382
3. Birden Fazla Vekil Görevlendirilmesi 
383
4. Vekâletnamenin İbrazı 
383
5. Vekâletnamesiz Dava Açılması ve İşlem Yapılmasının Hukuki Sonuçları 
383
6. Vekilin veya Vekâlet Verenin Duruşmada Uygun Olmayan Tutum ve Davranışı 
384
7. Vekilin Azli ve İstifası 
384
C. Replik – Düplik Aşaması 
384
D. Yargılama Giderleri 
386
1. Yargılama Giderlerinin Kapsamı, Yol Giderleri, Tazminat ve Gündeliklerin Belirlenmesi, Tebliğ İşleri ve Ücretlerin Durumu 
386
2. Re’sen Yapılması Gereken İşlemlere İlişkin Giderler 
387
3. Yargılama Giderlerinden Sorumluluk 
388
4. Dürüstlük Kuralına Aykırılık Sebebiyle Yargılama Giderlerinden Sorumluluk 
388
5. Fer’î Müdahale Gideri 
388
6. Vekâlet Ücretinin Taraf Lehine Hükmedilmesi 
388
7. Esastan Sonuçlanmayan Davada Yargılama Gideri 
388
8. Yargılama Giderlerinin Durumu 
389
9. Kötüniyetle veya Haksız Dava Açılmasının Sonuçları 
389
E. Adli Yardım 
389
1. Adli Yardımdan Yararlanacak Kişiler 
389
2. Adli Yardımın Kapsamı 
390
3. Adli Yardım Talebi 
390
4. Adli Yardım Talebinin İncelenmesi 
390
a. Adli Yardım Kararının Kaldırılması 
391
b. Adli Yardımla Ertelenen Yargılama Giderlerinin Tahsili 
391
c. Adli Yardım Kararıyla Atanan Avukatın Ücretinin Ödenmesi 
391
F. Teminat 
391
1. Teminat Gösterilecek Hâller 
391
2. Teminat Gerektirmeyen Hâller 
392
3. Teminat Kararı, Tutarı ve Şekli 
392
4. Teminat Gösterilmemesinin Sonuçları 
392
5. Teminatın İadesi 
392
II. İDARİ YARGIDA DELİL TEORİSİ VE İSPAT 
392
A. İspat ve Delil Kavramlarının Genel Özellikleri 
392
1. İspat, İspatın Konusu ile Olay ve Olguların Niteliği 
392
2. İspat Yükü ve Karineler 
393
B. Delil ve Özellikleri İle Hukuka Aykırı Delil 
394
C. Resmi Belgeler 
395
1. Re’sen Araştırma İlkesi, Verilmeyen Bilgi ve Belgeler ile Gizli Belgelerin Durumu 
395
2. Belgelerin Sonradan İbrazı 
396
3. Mahkemece Evrak Getirilmesi ve Yetkililerin Dinlenmesi 
397
D. Özel Belgeler 
397
E. İdari Yargıda Bilirkişilik 
398
1. Genel Bilgiler 
398
2. Temel İlkeler 
401
3. Bilirkişiye Başvurulmasını Gerektiren Hâller 
404
4. Bilirkişilik Rejiminin İşleyişi ve Genel Esasları 
405
F. Uzman Görüşü ve İdari Yargıda Uzman Görüşü 
411
G. Keşif 
413
1. Keşfin Yapılması 
413
2. Keşfe Katlanma Zorunluluğu 
413
Ğ. Tanık Dinleme(me) 
414
H. İspata Yarayan Diğer Belgeler 
415
I. İdari Davalarda Delil Tespiti ve Hukuki Sonuçları 
415
1. Delil Tespitinin İstenebileceği Hâller 
416
2. Görev ve Yetki 
416
3. Delil Tespiti Talebi ve Karar 
417
4. Acele Hâllerde Tespit 
417
5. Tutanak ve Diğer Belgeler 
417
6. Noterlerin Delil Tespiti Yapması Sorunu 
417
III. İDARİ YARGIDA DURUŞMA VE DURUŞMA DÜZENİ 
418
A. Genel Olarak 
418
B. Tarafların İstemi Üzerine Duruşma Yapılması 
419
C. Yargı Yerinin Kararı Üzerine Duruşma Yapılması 
420
D. Duruşmaya İlişkin Diğer Hususlar 
421
1. Duruşmaya İlişkin Esaslar 
421
2. Duruşma Düzeni 
422
3. Temyiz ve İstinafta Duruşmaya Karar Verilmesi 
422
4. AİHM Kararlarında İdari Yargı ve Duruşma 
424
IV. İDARİ YARGIDA DAVANIN İHBARI (DUYURULMASI), DAVAYA MÜDAHALE, DAVAYA SON VEREN TARAF İŞLEMLERİ 
424
A. Davanın İhbarı 
424
1. Genel Olarak 
424
2. İhbar ve Koşulları 
425
3. İhbarın Şekli 
426
4. İhbarda Bulunulan Kişinin Durumu 
426
5. İhbarın Etkisi 
426
B. İdari Yargıda Davaya Müdahale (Katılma) 
426
1. Genel Olarak 
426
2. (Fer’î) Müdahale Talebi ve Koşulları 
427
3. Fer’î Müdahilin Durumu 
428
4. Fer’î Müdahalenin Etkisi ve Sonuçları 
429
5. Fer’î Müdahale Gideri 
429
C. İdari Yargıda Davaya Son Veren Taraf İşlemleri 
430
1. Davadan Feragat 
430
2. Davanın Kabulü 
433
D. Davanın Konusuz Kalması 
433
V. YARGISAL GÖRÜŞ (AVIS CONTENTIEUX) 
434
VI. İDARİ DAVALARIN KARARA BAĞLANMASI 
435
A. Karar 
435
B. Kararda Bulunması Gereken Hususlar 
436
C. Tek Hakimle Verilen Kararlar 
438
D. Karar Verme Süresi 
438
E. İdari Yargı Kararlarının Açıklanması (Tavzihi) 
439
F. İdari Yargı Kararlarındaki Yanlışlıkların Düzeltilmesi 
440
Kendimizi Sınayalım–Çalışma Soruları 
441
I. İVEDİ YARGILAMA USULÜ 
443
A. İvedi Yargılama Usulüne Konu İdari Uyuşmazlıklar 
443
B. İvedi Yargılamadaki Usûli Kurallar 
443
C. Fransa’da Seri Muhakeme Usulünün Genel Esasları 
444
1. Özgürlüklerle İlgili Seri Muhakeme Usulü 
444
2. Yürütmenin Durdurulması Kararları 
445
3. Gerekli Önlemlerle İlgili Seri Muhakeme Usulü 
446
II. MERKEZÎ VE ORTAK SINAVLARA İLİŞKİN YARGILAMA USULÜ 
447
III. ASKERÎ HİZMETE İLİŞKİN İDARİ İŞLEM VE EYLEMLERDEN DOĞAN UYUŞMAZLIKLAR 
448
IV. GRUP YARGILAMA USÛLÜ 
450
Kendimizi Sınayalım– Çalışma Soruları 
454
Bölüm X
İDARİ YARGIDA KANUN YOLLARI
I. KANUN YOLU KAVRAMI 
455
A. Kanun Yolu Kavramı ve Tanımı 
455
1. Türleri 
456
2. Kanun Yollarına Başvurulamayacak Kararlar 
456
3. Kanun Yolları ve Kesin Hüküm 
457
4. İdari Yargıdaki Usule İlişkin Kararlar Bakımından Kesin Hüküm 
458
B. İdari Yargıda Kanun Yolu Türleri 
460
II. İSTİNAF 
461
A. İstinaf Kavramı ve Türleri 
461
B. İstinaf Sisteminin Fayda ve Sakıncaları 
463
C. İdari Yargılama Usulü Kanununda İstinaf 
465
D. İstinafa Gidilemeyen Kararlar 
467
E. İstinaf Dilekçesi 
470
F. İstinaf Dilekçesinin Verilmesi 
471
G. İstinaf İncelemesi 
472
Ğ. İstinafta “Yeniden Karar Verme”nin İçeriği Sorunu 
474
H. İstinaf İncelemesindeki Bazı Hukuki Noktalar 
475
I. İstinafta Yürütmenin Durdurulması 
478
İ. İstinaf Sonucu Verilebilecek Kararlar 
479
J. Okuma Parçası: Fransız İdari Yargısında İstinaf Sisteminin Genel Esasları 
480
III. TEMYİZ KANUN YOLU 
484
A. Temyizde Usul 
485
1. Temyize Tâbi Olan ve Olmayan Kararlar 
485
2. Temyiz ile İstinaf Arasında Temel Farklılıklar 
488
3. Temyiz Dilekçesi 
491
4. Temyizde Harç ve Posta Ücreti 
495
5. Temyiz Süresi 
495
6. Temyizde Ön İnceleme 
497
B. Temyiz Sebepleri 
499
1. Görev–Yetki Dışında Bir İşe Bakılması 
499
2. Hukuka Aykırı Karar Verilmiş Olması 
501
a. Uygulanacak Hukuk Kuralında Hata Yapılması 
502
b. Davaya Konu Olayın Tespitinde Hata Yapılması 
502
c. Davaya Konu Olayın Nitelendirilmesinde Hata Yapılması 
502
d. Usul Hükümlerine Uyulmamış Olması 
502
aa. Dosyanın Tekemmülünde Usulsüzlük Yapılmış Olması 
503
bb. Re’sen Araştırma İlkesinin Uygulanmamış Olması 
503
cc. İddia ve Savunma Hakkına İlişkin Kurallara Uyulmaması 
504
dd. Mahkeme Kararının Gerekçesiz Olması 
504
ee. Vekil, Kanuni Mümessil Sıfatı Olmayan Kimseler Huzuruyla Davaya Bakılmış ve Hüküm Verilmesi 
507
ff. Duruşmaya İlişkin Hükümlere Uyulmaması 
507
gg. Toplantı ve Karar Yeter Sayısına Uyulmadan Karar Verilmesi 
507
hh. Kararda Bulunması Gereken Unsurlardan Birinin Eksik Olması 
508
C. Temyiz İncelemesi Sonucu Verilebilecek Kararlar 
508
1. Onama Kararı 
508
2. Düzelterek Onama Kararı 
508
3. Bozma Kararı 
509
4. Bozmadan Sonraki Yargılama 
511
IV. OLAĞANÜSTÜ KANUN YOLLARI 
512
A. Kanun Yararına Temyiz ve Hukuki Sonuçları 
512
B. Yargılamanın Yenilenmesi 
513
1. Yargılamanın Yenilenmesi Sebepleri ve Süresi 
513
2. Yargılamanın Yenilenmesi Usulü ve Başlıca Hususlar 
516
3. Yargılamanın Yenilenmesi İsteminin Karara Bağlanması 
517
4. AİHM Kararlarının İdari Yargıda Yargılamanın Yenilenmesi Nedeni Olması 
517
Kendimizi Sınayalım–Çalışma Soruları 
520
Bölüm XI
YARGI DIŞI İDARİ UYUŞMAZLIK ÇÖZÜM YOLLARI
I. GENEL OLARAK 
521
II. İDARE HUKUKU ALANINDAN ÖRNEKLER ve KISA BİLGİLER 
523
A. 659 S. Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname 
523
1. Kapsam ve İçeriği 
523
2. Takip ve Temsil Yetkileri İle Bunların Kapsamı, Niteliği ve Kullanılması 
524
3. İdari Uyuşmazlıkların Sulh Yoluyla Halli ve Vazgeçme 
525
B. Kamu Denetçiliği Kurumu 
526
1. Hukuki Niteliği 
526
2. Kurumun Görev Alanı ve Sınırları 
527
C. Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi 
530
1. Amaç ve Yetkili Makam 
530
2. Başvuru ve Süresi 
531
3. Soruşturma 
532
4. Kararların Kesinliği 
532
5. Kararın Uygulanması ve Güvenlik Kuvvetlerinin Görevi 
532
Ç. Tahkim 
533
D. Spor Uyuşmazlıklarında Zorunlu Tahkim 
533
E. Vergi Uyuşmazlıklarında Uzlaşma 
533
F. Terörle Mücadele Kanunu Çerçevesinde “Zarar Tazmin Komisyonları” 
533
G. Kamulaştırma Bedelinde Anlaşmaya İlişkin Kararlar 
534
H. Kamu İhalelerinde İdari İtiraz Sonucu Verilen Kararlar 
534
I. Uzlaştırma Kurulu Kararları 
534
J. İdari Merciler Tarafından Uyuşmazlıkların Çözülmesi De Dahil Diğer Yasal Düzenlemelerden Bazıları 
534
1. Üst Makama Başvuru Sonucu Verilen Kararlar 
534
2. AİHM’e Yapılmış Bazı Başvuruların Tazminat Ödenmek Suretiyle Çözümü 
535
3. Kamu Zararlarının Rızaen ve Sulh Yolu Tahsili 
535
4. Bilgi Edinme ve Değerlendirme Kurulu Kararları 
536
Kendimizi Sınayalım–Çalışma Soruları 
537
Bölüm XII
AİHM KARARLARININ İDARİ YARGIYA ETKİSİ
I. AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ’NİN TÜRK İDARİ YARGI SİSTEMİNDEKİ KONUMU 
539
A. Giriş 
539
B. AİHM Kararları Beyan Edicidir 
539
C. AİHM “Konu ve Madde İtibarıyla” İdare Hukuku Alanında Uzmanlaşmış Bir Mahkeme Değildir 
540
II. DANIŞTAY’IN AİHM KARARLARINA YÖNELİK DEĞERLENDİRMELERİ 
542
III. AİHM KARARLARININ YERİNE GETİRİLMESİ ZORUNLULUĞU (AİHS md.46) 
542
IV. İDARİ YARGI ve AİHM KARARLARINDAN ÖRNEKLER 
544
A. İdari Yargı ve AİHM’nin İdari Uyuşmazlıklara Bakışı 
544
B. Adil Yargılanma Hakkının İdari Yargıya Yansımaları Bağlamında AİHM Kararlarından Örnekler 
546
1. Bir Yargı Yerine Başvuru Hakkı 
547
2. İdari Yargı Bağlamında Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Tarafsızlığı 
548
3. İdari Yargılamada Makûl Süre 
551
4. Davanın Hakkaniyete Uygun Dinlenmesini İstemek Hakkı ve Silahların Eşitliği İlkesi 
554
5. Diğer Bazı Hususlar 
555
C. AİHM Kararları ve Etkileri Bağlamında İdari Yargıya İlişkin Değinilmesi Gereken Bazı Hususlar 
555
1. İç Hukuk Yollarının Tüketilmesi 
555
2. Menfaat İlgisi 
557
3. AİHM’ce Başvuruya İlişkin Tedbir Kararı Verilmesi (İç Tüzük md.39) 
559
4. Üçüncü Tarafın Davaya Müdahalesi (AİHS md.36, İç Tüzük md.61) 
560
5. İddiayı Değiştirme Yasağı 
560
6. İspat Yükü ve Delil Konusundaki Bazı Düşünceler 
561
7. Derdestlik İtirazı 
561
8. Maddi, Manevi Tazminat ve Gelir Kaybına İlişkin Bazı Hususlar 
562
Kendimizi Sınayalım–Çalışma Soruları 
564
Kaynakça 
565
Kavram Dizini 
583