5. KISIM:
SULH HUKUK MAHKEMELERİNİN GÖREVİNE GİREN DAVALAR
Doç. Dr. Alpaslan AKARTEPE
Av. Doç. Dr. Kumru KILIÇOĞLU YILMAZ
I. Sulh Hukuk Mahkemesi
29
B. Sulh Hukuk Mahkemelerinin Kuruluşu
30
C. Sulh Hukuk Mahkemelerinde Görevli Personel
30
D. Sulh Hukuk Mahkemelerinin Görevleri
31
II. Kısıtlama ve Vasi Tayini
32
A. Giriş ve İlgili Mevzuat
32
1. Kısıtlama Nedenleri
36
III. Kira İlişkisinden Kaynaklanan Davalar,
42
A. Giriş, İlgili Mevzuat ve Genel Olarak Kira Sözleşmesi
42
3. Kira Sözleşmesi Hakkında Genel Bilgi
46
a. Kira Sözleşmesinin Tanımı ve Hukuki Niteliği
46
b. Kira Sözleşmesinin Unsurları ve Şekli
47
c. Kira Sözleşmesinin Türleri
48
d. Kira Sözleşmesinin Tarafları
49
e. Kira Sözleşmesinde Tarafların Borçları
50
f. Kira Sözleşmesinin Sona Erme Nedenleri
50
B. Kira Sözleşmesinden Doğan Davalarda Görevli ve Yetkili Mahkeme
52
1. Görevli Mahkeme (HMK m. 4)
53
2. Yetkili Mahkeme (HMK m. 5 – 19)
54
C. Kira İlişkisinde Çekişmesiz Yargı Durumu (HMK m. 382 – 384)
56
D. Kira Davalarında Taraflar
57
G. Kira Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk
61
H. Kira Sözleşmesinde Kefilin Sorumluluğu
61
I. Örnekler Öncesindeki Açıklamalar
62
1. Kira Süresinin Sona Ermesi (TBK m. 300, 327 – 329, 347, 367 – 368)
63
a. Belirli Süreli Kira Sözleşmesi
64
b. Belirli Olmayan Süreli Kira Sözleşmesi
64
c. Belirli ve Belirli Olmayan Süre Ayırımının Kira Sözleşmesinin Sona Ermesine Etkisi
64
2. Kiralananın Teslim Edilmemesi veya Geç Teslimi (TBK m. 301)
70
a. Kiralananın Geç Teslimi
70
b. Kiralananın Hiç Teslim Edilmemesi
70
3. Kiralananın Ayıplı Olması (TBK m. 304 – 308)
74
4. Kira Sözleşmesinin Tapu Siciline Şerhi (TBK m. 312)
79
5. Kira Bedelinin Ödenmesinde Temerrüt Nedeniyle Fesih (TBK m. 313 – 315, 362)
81
6. Taşınmazda Oturan Kişiler ile Komşulara Saygısızlık, Kiralanana Zarar Verilmesi (TBK m. 316)
84
7. Kiralananın Hor Kullanılması (TBK m. 316/f. I, 334, 114/f. II)
87
8. Kiralananda Yapılan Yenilik ve Değişiklikler Sebebiyle Oluşan Değer Artış Farkı (TBK m. 321, 373/f. III)
91
9. Alt Kira ve Kira İlişkisinin Devri (TBK m. 322 – 323)
94
b. Kiranın İlişkisinin Devri
95
10. Kiralananın Süre Bitiminden Önce Geri Verilmesi (TBK m. 325)
98
11. Önemli Sebeplerle Fesih (TBK m. 331, 369)
101
12. Kiralananın Eski Hale Getirilmesi (TBK m. 334/f. I)
104
13. Kiraya Verenin Hapis Hakkı (TBK m. 336 – 338)
106
14. Kira İlişkisinde Güvence Parası (TBK m. 342)
109
15. Kira İlişkisinde Hava Parası (TBK m. 27, 343)
112
16. Kira Bedelinin Belirlenmesi (TBK m. 344 – 345)
114
17. Kira Bedelinin Uyarlanması (TBK m. 344/f. IV, 138)
118
18. Kirada Ceza Koşulu (TBK m. 179, 346)
122
19. Kiralananın Aile Konutu Olması (TBK m. 349, TMK m. 194)
124
20. Gereksinim Nedeniyle Fesih (TBK m. 350/b. 1)
127
21. Yeniden İnşa ve İmar Nedeniyle Fesih (TBK m. 350/b. 2)
130
22. Yeni Malikin Gereksinimi Nedeniyle Fesih (TBK m. 351)
132
23. Yazılı Tahliye Taahhüdü Nedeniyle Tahliye (TBK m. 352/f. I)
134
24. İki Haklı İhtar Nedeniyle Fesih (TBK m. 352/f. II)
136
25. Kiracının veya Birlikte Yaşadığı Eşinin Oturmaya Elverişli Bir Konutunun Bulunması Nedeniyle Tahliye (TBK m. 352/f. III)
138
26. Yeniden Kiralama Yasağı (TBK m. 355)
140
IV. Kat Mülkiyeti Kanununun Uygulanmasından Kaynaklanan Davalar
142
1. Dava Açma Hakkı (Aktif Husumet Ehliyeti)
146
a. Kat Maliklerinin Dava Hakkı
147
b. Kat Maliki Olmayanların Dava Hakkı
148
ba. İntifa Hakkı Sahibinin Dava Hakkı
150
bb. Kiracının Dava Hakkı
150
c. Yöneticinin Dava Hakkı
151
2. Pasif Husumet Ehliyeti
153
a. Haksız Eylemlerle İlgili Anlaşmazlıklarda
153
b. Tazminat ve Alacakla İlgili Anlaşmazlıklarda
154
c. Toplantı ve Kurul Kararlarının İptali İstemlerinde
155
E. Dava Hakkını Kullanma Süresi
156
F. Kanıtlama Araçları – Deliller
157
1. Uyuşmazlığı İnceleme Evresi
159
3. Kararın Yerine Getirilmesi İçin Süre
161
4. Hâkimin Kararının Yerine Getirilmemesinin Yaptırımı
161
a. Hukuki Yaptırımlar
161
b. Para Cezası Yaptırımı
162
V. Kat Mülkiyeti Kanunu Uyarınca Toplu Yapı Yönetimleri Olağanüstü Kat Malikler Kurulu Kararlarının İptali Davası
177
F. Zamanaşımı Süreleri
182
G. Kanıtlama Araçları/ Deliller
182
H. İhtiyati Tedbirler
183
6. KISIM:
MİRAS HUKUKUNDAN KAYNAKLANAN DAVALAR
III. Miras Davalarında Amaç, Dava Açma Süresi, Davada Yanlar, Hükmün Niteliği ve Etkisi
217
A. Miras Davalarında Amaç
217
B. Miras Davalarında Dava Açma Süresi
220
C. Miras Davalarında Taraflar (Husumet Ehliyeti)
221
D. Miras Davalarında Verilen Hükümlerin Niteliği ve Etkisi
230
E. 743 s. Medeni Kanundan Önce Ölenlerin Mirasının İntikali
242
IV. Mirasçılıktan Çıkarmanın İptali Davası (TMK m.510–513)
243
B. Mirastan Çıkarma Sebepleri
243
C. Mirasçılıktan Çıkarmanın Hükümleri
246
D. Davada Usul Hükümleri
247
5. Kanıtlama Araçları – Deliller
248
7. Örnekli Hesaplamalar
249
E. Yargıtay Kararları
253
V. Belirli Mal Vasiyetinin Yerine Getirilmesi Davası (TMK m.517–519, 600–602)
263
B. Vasiyeti yerine getirme görevlisi
264
1. Atanma ve Ehliyeti
264
2. Görev ve Yetkileri
265
3. Görevin Sona Ermesi
266
4. Denetlenmesi ve Sorumluluğu
267
C. Davada Usul Hükümleri
267
4. Dava Süresi (Zamanaşımı)
268
D. Alacaklı Haklarının Durumu
269
E. Belirli Mal Bırakma
270
F. Kanıtlama Araçları–Deliller
271
G. Yargıtay Kararları
272
VI. Önmirasçı/Artmirasçı Atanmasından Kaynaklanan Dava (TMK m.520–525)
275
1. Mirasın Art Mirasçıya Geçişi
276
B. Davada Usul Hükümleri
278
C. Kanıtlama Araçları – Deliller
279
D. Yargıtay Kararları
280
VII. Vasiyetnamenin İptali Davası (TMK m.531–544, 557–558)
282
1. Vasiyetin Şekilleri
282
B. Davada Usul Hükümleri
287
1. Dava Açma Koşulları
287
C. Kanıtlama Araçları – Deliller
288
D. Yargıtay Kararları
289
VIII. Miras Sözleşmesinin Ortadan Kaldırılması Davası (TMK m.545–549)
305
1. Miras Sözleşmesinde Şekil
305
2. Miras Sözleşmesinin Niteliği
306
3. Miras Sözleşmesinin Ortadan Kaldırılması
306
B. Davada Usul Hükümleri
307
4. Dava Açma Koşulları
307
C. Kanıtlama Araçları – Deliller
308
D. Yargıtay Kararları
308
IX. Ölüme Bağlı Tasarrufların İptali Davası (TMK m.557–559)
310
B. Ölüme Bağlı Tasarrufun İptaline İlişkin Davanın Sebepleri
310
C. Davada Usul Hükümleri
312
5. Hak Düşürücü Süreler
313
D. İptal Kararının İçeriği ve Etkisi
314
E. Yargıtay Kararları
315
X. Mirasta Tenkis (İndirim) Davası (TMK m.560–571)
318
B Tenkise Tabi Tasarruflar
319
1. Saklı Payı Zedeleyen Belirli Mal Vasiyetinin Tenkisi
321
2. Hayat Sigortalarında Sigorta Alacağının Tenkisi
323
3. İntifa Hakkı ve İrat Borcunun Tenkisi
323
4. Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi ve Tenkis
323
C. Tenkiste Tertip ve Sıra
324
1. Ölüme Bağlı Tasarrufların Tenkisinde Tertip ve Sıra
325
2. Sağlar Arası Kazandırmaların Tenkisinde Tertip ve Sıra
325
D. Örnekli Tenkis Hesaplamaları
326
E. Tenkiste Geri Verme
329
1. Sağlar Arası Tasarrufların Tenkisinde Geri Verme Yükümlülüğü
329
2. Ölüme Bağlı Tasarrufların Tenkisinde Geri Verme Yükümlülüğü
329
F. Tenkis Davası ile Muris Muvazaası Davası Arasındaki Farklılıklar
330
G. Davada Usul Hükümleri
331
4. Kanıtlama Araçları – Deliller
334
5. Hak Düşürücü Süreler
334
H. Tenkis Kararının İçeriği
336
I. Yargıtay Kararları
337
XI. Miras Sözleşmesinden Doğan Davalar (TMK m.572–574)
344
B. Miras Bırakanın Sağlığında Mallarını Vermesi Durumu
344
1. Resmi Defter Düzenlenmesini İsteme Hakkı
344
2. Kısmi Devir veya Sonradan Edinilen Mallar Yönüyle Kapsam
345
3. Atanmış Mirasçının Mirasçılarına Hak ve Borçların Geçmesi
345
4. Mirastan Feragat Durumunda Tenkis İstemi
345
5. Feragat Nedeni ile Terekeden Alacaklı Olanları Durumu
346
C. Miras Sözleşmeleri
346
1. Olumlu Miras Sözleşmesi
346
2. Mirastan Feragat Sözleşmesi
347
D. Davada Usul Hükümleri
347
4. Kanıtlama Araçları – Deliller
348
5. Hak Düşürücü Süreler
348
E. Yargıtay Kararları
349
XII. Mirastan Yoksunluğun Tespiti Davası (TMK m.578–579)
354
1. Mirastan Yoksunluk Sebepleri
354
2. Mirastan Yoksunluğun Sonuçları
355
B. Davada Usul Hükümleri
356
D. Kanıtlama Araçları – Deliller
358
E. Yargıtay Kararları
358
XIII. Muris ve Mirasçının Gaipliğinden Doğan Davalar (TMK m.32–35, 584–588)
360
B. Gaiplikle İlgili Yasal Hükümler
360
C. Gaibin Mirasının Geçişi
362
1. Güvence Karşılığı Teslim
362
4. Gaibin Hem Miras Bırakan, Hem Mirasçı Olması
363
D. Kayıt Maliki ile Murisin Aynı Kişi Olduğunun Tespiti İsteği
364
E. Davada Usul Hükümleri
364
G. Kanıtlama Araçları – Deliller
366
H. Yargıtay Kararları
367
XIV. Terekenin Korunması Önlemine İlişkin Dava (TMK m.589–597)
370
B. Davada Usul Hükümleri
370
4. İsteğe Konu Önlem Türü
371
C. Koruma Önlem Türleri
371
3. Terekenin Resmen Yönetilmesi
373
D. Vasiyetname ile İlgili İşlemler
375
E. Yargıtay Kararları
377
XV. Vasiyetnamenin Açılıp İlgililere Okunduğunun Tespiti Davası
B. Davada Usul Hükümleri
380
C. Vasiyetnamenin Sulh Hakimine Tesliminde Alınacak Önlemler
380
D. Vasiyetnamenin Açılması
381
E. Vasiyetnamenin İlgili Kısmının Onaylı Örneğinin Tebliği veya İlan Yolu ile Tebliğ
381
F. Yargıtay Kararları
382
XVI. Mirasçılık Belgesi Verilmesi ve Belgenin İptali Davaları (TMK m.598)
384
B. Mirasçılık Belgesini Talep Edebilecek Kişiler
385
C. Davada Usul Hükümleri
387
1. Mirasçılık Belgesi Verilmesi Davalarında Dikkat Edilecek Hususlar
388
2. Mirasçılık Belgesinin Sağladığı Yararlar
393
E. Mirasçılık Belgesinin İptali Davaları
393
F. Yargıtay Kararları
397
XVII. Mirasın Reddinden Kaynaklanan Davalar (TMK m.605–618)
404
F. Mirası Reddin Hüküm ve Sonuçları
409
1. Yasal Mirasçılardan Biri veya Birkaçı Tarafından Ret
409
2. Atanmış Mirasçının Mirası Reddetmesi
410
3. En Yakın Mirasçıların Tamamı Tarafından Mirasın Reddi
410
4. Mirasçının Ret Süresi İçinde, Mirası Reddetmeden Ölmesi Hali
411
G. Mirasçıların Alacaklılarının Korunması
412
1. Reddin İptali Davasının Koşulları
412
2. Davada Usul Hükümleri
413
H. Mirasın Reddi Halinde Miras Bırakanın Alacaklılarının Korunması
414
1. Reddin İptali Davasının Koşulları
415
2. Davada Usul Hükümleri
415
I. Yargıtay Kararları
416
XVIII. Miras Paylaşım Sözleşmesinin Geçersizliğine İlişkin Dava
(TMK m.680, TBK m.30–39)
420
B. Sözleşmenin Bozulması Sebepleri
420
1. Borçlar Kanununda Yer Alan Genel Sebepler
420
2. Miras Sözleşmesinden Kaynaklanan Bozma Sebepleri
421
C. Davada Usul Hükümleri
422
D. Kanıtlama Araçları – Deliller
422
F. Yargıtay Kararları
423
XIX. Mirasın Defterinin Tutulmasına İlişkin Dava (TMK m.619–631)
426
B. Resmi Defter Tutma Koşulları
426
1. Defter Tutma Talebine Hakkı Olan Mirasçılar
426
2. Defter Tutma Süresi
427
D. Resmi Defter Tutmada Usul
428
E. Defter Tutma Sırasında Mirasçıların Hukuksal Durumu
428
F. Defter Tutmanın Sonuçları
429
G. Resmi Deftere Göre Kabulün Sonuçları
430
H. Yargıtay Kararları
431
XX. Terekede Resmi Tasfiye İstemine İlişkin Dava (TMK m.632–636)
433
B. Resmi Tasfiyenin Koşulları
433
C. Davada Usul Hükümleri
434
D. Resmi Tasfiyede Yönetim
435
E. Resmi Tasfiye Çeşitleri
436
F. Yargıtay Kararları
437
XXI. Miras Sebebiyle İstihkak Davası (TMK m.637–639)
439
B. Miras Sebebiyle İstihkak Davasının Koşulları
440
C. Davada Usul Hükümleri
442
D. Miras Sebebiyle İstihkak Davasının Hükümleri
447
E. Yargıtay Kararları
448
XXII. Miras Ortaklığından Kaynaklanan Davalar (TMK m.640–645)
453
B. Terekeye Temsilci Atanması İstemi
454
C. Temsilci Atanma Koşulu
454
E. Paylaşmayı İsteme Hakkı
456
F. Elbirliği Mülkiyetinin Paylı Mülkiyete Dönüştürülmesi
459
G. Mirasçıları Çağırma ve İtiraz Olanağı Tanıma
460
I. Yargıtay Kararları
460
XXIII. Miras Paylaşımının Nasıl Yapılacağından Kaynaklanan Davalar (TMK m.646–658)
466
B. Paylaşma Kuralları
467
C. Paylaşmanın Gerçekleşmesi
468
1. Mirasçıların Eşitliği
468
2. Tereke Borçlarından Sorumluluk ve Rücu
469
3. Payların Oluşturulması
469
4. Bazı Malların Özgülenmesi ve Satılması
470
5. Aile Konutu ve Ev Eşyasının Sağ Kalan Eşe Özgülenmesi
471
6. Özellikleri Olan Eşya
471
8. Tarımsal İşletmeler
472
D. Yargıtay Kararları
474
XXIV. Mirasta Denkleştirme (İade) Davası (TMK m.669–675)
477
B. Denkleştirmenin Konusu
477
C. Denkleştirmenin Koşulları
477
D. Denkleştirmeye Tabi Kazandırmalar
479
E. Denkleştirme Davasında Usul Hükümleri
481
F. Denkleştirme Şekli
484
G. Mirasta Tenkis ile Denkleştirme Davasının Farkları
487
H. Yargıtay Kararları
487
XXV. Miras Payının Temlikinden Kaynaklanan Davalar (TMK m.676–678)
494
B. Paylaşma Sözleşmesi
494
C. Mirasçıların Birbirlerine Karşı Sorumluluğu
496
D. Mirasçıların Üçüncü Kişilere Karşı Sorumluluğu
497
E. Yargıtay Kararları
498
XXVI. Mirastan Satış Görünümüyle Mal Kaçırma Davası
(Tapulu Taşınmazlarda Muris Muvazaası) (1.4.1974–1/2 s. İBK)
505
B. Davada Usul Hükümleri
509
5. Kanıtlama Araçları Deliller
517
C. Muris Muvazaasının İstisnaları
519
1. Elden (Gizli) Bağış Olgusu
519
2. Denkleştirmeye Tabi Bağış
519
3. Evlilik Sözleşmesindeki Bağış ya da Bağış Vaadi
520
4. Mirastan Feragat Sözleşmesinin Varlığı
520
5. Kadastro Tespiti Sırasında Murisin İrade Beyanı
521
6. Tapusuz Taşınmazlar ve Taşınır Mallarda
521
7. Murisin Evlat Edinmesine Karşı Çıkan Mirasçıların Muvazaa İddiası
521
8. Murisin Borçlandırıcı İşlem Yapması
522
1. Davada İstem Kapsamı
523
E. Yargıtay Kararları
529
XXVII. Uygulamada Eşlerden Birinin Ölmesi Halinde Karşılaşılan Sorunlar
534
A. Boşanma Davası Sırasında Eşlerden Birinin Ölmesi Halinde Sağ Kalan Eşin Mirasçılığı
534
B. Ölümle Mal Rejiminin Tasfiye Şekil ve Koşulu
536
C. Eşin Miras Hakkı ile Edinilmiş Mallara Katılma Hakkının Birbirinden Farklılığı
542
D. Evlilik Sırasında İyi Niyetli Olmayan Sağ Kalan Eşe Verilen Mirasçılık Belgesinin İptalinin Mirasçılar Tarafından İstenmesi
544
E. Sağ Kalan Eşin Miras Payına Mahsuben Ortak Konut ve Konut Eşyası Üzerinde Kendisine Mülkiyet Hakkı Tanınmasını İstemesi
545
F. Sağ Kalan Eşe Konutta İntifa ve Oturma Hakkı Yerine Mülkiyet Hakkı Tanınması Koşulları
545
G. Miras Bırakanın Evlenme Nedeniyle Eşine Verdiği Taşınmaz Payının İptali İstemi
546
H. Yargıtay Kararları
547
7. KISIM: KADASTRO MAHKEMESİNDE GÖRÜLEN DAVALAR
553
I. Giriş ve İlgili Mevzuat
553
A. Kadastro Mahkemelerine Gelen Davalarda Yapılacak İşlemler
555
F. Feragat, Kabul, Sulh
560
3. Yargılamanın Yenilenmesi
562