Hukuk Davaları – Cilt:1 Adli Yargı – Usul Hukuku – Anayasa Mahkemesi – AİHM Davaları Av. Efrail Aydemir, Av. Çilem Bahadır, Av. Mutlu Dinç, Av. Sema Uçakhan Güleç, Av. Dr. Öğr. Gör. Ahmet Cemal Ruhi, Av. Aydın Tekdoğan, Arş. Gör. Dr. U  - Kitap

Hukuk Davaları – Cilt:1

Adli Yargı – Usul Hukuku – Anayasa Mahkemesi – AİHM Davaları

3. Baskı, 
Haziran 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
17x25
Sayfa:
624
Barkod:
9786253819064
Kapak Türü:
Ciltli
Fiyatı:
1.700,00
24 saat içerisinde temin edilir.
Diğer Baskılar
2. baskı
Ocak 2019
1.800,00
1.800,00 (%0)
Kitabın Açıklaması
Kapsamlı anlatım, güncel yargı kararlan ve dilekçelerle zenginleştirilen kitabımızın yeni baskısında da yurtdışında çok başarılı örnekleri bulunan kolektif çalışma usulü devam ettirilerek; alanında uzman, farklı bilgi ve deneyime sahip hakim, avukat, akademisyenlerden oluşan çok değerli hukukçuların katkıları bir araya getirilmiştir. Teorik bilginin uygulamaya dönüştürüldüğü, uyuşmazlıklara yönelik çözüm odaklı yaklaşımıyla da dikkat çeken eser; güncel içtihatlar, dava stratejileri, görev-yetki tartışmaları ve usule ilişkin ayrıntılarla zenginleştirilerek, kapsamlı ve güvenilir bir başvuru kaynağı haline gelmiştir.
Kitabın bu cildinde; adli yargıda dava dilekçesinin hazırlanmasından, medeni usul hukukuna ilişkin kurallara, Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Haklan Mahkemesi başvurularına kadar uzanan geniş bir içeriğe yer verilmiştir.
Eserin ilk bölümünde; dava dilekçesinin hazırlanması, dava açılması, cevap dilekçesi, harçlar, tensip işlemleri, ön inceleme, tahkikat, bilirkişi incelemesi, delillerin değerlendirilmesi, istinaf ve temyiz süreçleri ayrıntılı şekilde ele alınmıştır.
Medeni usul hukukuna ayrılan bölümde ise görev ve yetki kuralları, hâkimin reddi, dava türleri, ilk itirazlar, karşı dava. delil tespiti, bilirkişilik, keşif, isticvap, feragat, kabul, sulh, kesin hüküm, istinaf, temyiz, ihtiyati tedbir, adli yardım ve tahkim gibi konular kapsamlı biçimde incelenmiştir. Özellikle belirsiz alacak davası, terditli dava, dava şartlan, usul işlemleri ve kanun yollarına ilişkin ayrıntılı değerlendirmeler dikkat çekmektedir.
Anayasa Mahkemesi başvuru süreci bölümünde; iptal davası, somut norm denetimi, bireysel başvuru koşullan, kabul edilebilirlik incelemesi, ihlal kararları ve başvuru usulleri güncel anayasal yargı pratiği çerçevesinde açıklanmıştır.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne ilişkin bölümde ise başvuru şartları, başvuru süreci, kabul edilebilirlik kriterleri, kararların bağlayıcılığı ve tazminat süreçleri ayrıntılı olarak ele alınmış, bireysel hak arama yollarına ilişkin kapsamlı bir inceleme yapılmıştır.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Adli Yargı Alanında Hukuk Davasının Açılması ve Dava Süreci, Aydın TEKDOĞAN
.
Medeni Usul Hukukuna İlişkin Genel Bilgiler, Ufuk DEMİRKAN
.
Anayasa Mahkemesi Başvuru Süreci, Ayhan DÖNER
.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM'de Dava Nasıl Açılır?), Emre EREN
Kitabın İçindekileri
İçindekiler
Yazar Özgeçmişleri 
5
3. Baskıya Önsöz 
7
Önsöz 
8
Kısaltmalar 
21
1. KISIM: 
ADLİ YARGI ALANINDA HUKUK DAVASININ AÇILMASI VE
DAVA SÜRECİ
Av. Aydın TEKDOĞAN
I. Giriş 
23
II. Dava Dilekçesinin Hazırlanması 
25
A. Genel Olarak 
25
B. Dava Dilekçesinin İçeriği 
26
1. Genel Olarak 
26
2. Zorunlu ve Zorunlu Olmayan Unsurlar 
27
a. Mahkemenin Adı 
27
b. Tarafların (Davacı ile Davalının) Adı, Soyadı ve Adresleri 
28
c. Davacının Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası 
31
ç. Varsa Tarafların Kanuni Temsilcilerinin ve Davacı Vekilinin Adı, Soyadı ve Adresleri 
31
d. Davanın Konusu ve Malvarlığı Haklarına İlişkin Davalarda, Dava Konusunun Değeri 
31
e. Davacının İddiasının Dayanağı Olan Bütün Vakıaların Sıra Numarası Altında Açık Özetleri 
33
f. İddia Edilen Her Bir Vakıanın Hangi Delillerle İspat Edileceği 
35
g. Dayanılan Hukuki Sebepler 
36
h. Davacının, Varsa Kanuni Temsilcisinin veya Vekilinin İmzası 
39
III. Davanın Açılması 
39
IV. Dava Açılmasının Sonuçları 
41
A. Maddi Hukuk Açısından Sonuçları 
42
B. Usul Hukuku Açısından Sonuçları 
42
V. Cevap Dilekçesinin Hazırlanması 
43
A. Genel Olarak 
43
B. Cevap Dilekçesinin İçeriği 
45
1. Genel Olarak 
45
2. Cevap Dilekçesinin Unsurları 
46
VI. Dava Süreci 
49
A. Dilekçelerin Teatisi Süreci 
49
B. Ön İnceleme Süreci 
50
C. Tahkikat Süreci 
56
D. Sözlü Yargılama Süreci 
58
E. Karar (Hüküm) 
59
VII. İlgili Konular 
60
A. İddia ve Savunmanın Değiştirilmesi ve Genişletilmesi Yasağı 
60
B. Delillerin İncelenmesi ve Değerlendirilmesi 
62
Kaynakça 
70
2. KISIM: 
MEDENİ USUL HUKUKUNA İLİŞKİN GENEL BİLGİLER
Arş. Gör. Dr. Ufuk DEMİRKAN
I. Görev 
71
A. Giriş 
71
B. Asliye Hukuk Mahkemelerinin Görevi 
73
C. Sulh Hukuk Mahkemelerinin Görevi 
74
D. Görevsizlik Kararı Üzerine Yapılacak İşlemler ve Yargı Yeri Belirlenmesi 
77
II. Yetki 
79
A. Giriş 
79
B. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun Yetkiye İlişkin Hükümlerinin Zaman Bakımından Uygulanması 
80
C. Genel Yetkili Mahkeme 
80
1. Genel Yetkili Mahkemenin Niteliği 
81
2. Boşanma Davalarında Yetkili Mahkeme 
82
3. Davalının Birden Fazla Olması Durumunda Genel Yetkili Mahkeme 
83
4. Davanın Sırf Davalılardan Birini Kendi Mahkemesinden Başka Bir Mahkemeye Getirmek Amacıyla Açılması 
85
D. Özel Yetki Kuralları 
87
1. Bir Yerde Geçici Olarak Oturanlara Karşı Açılacak Davalarda Yetki 
87
2. Türkiye’de Yerleşim Yerinin Bulunmaması Hâlinde Yetki 
90
3. Sözleşmeden Doğan Davalarda Yetki 
92
4. Mirastan Doğan Davalarda Yetkili Mahkeme 
96
a. Mirasbırakanın Son Yerleşim Yeri Mahkemesinin Yetkili Olduğu Hâller 
96
b. Terekede Bulunan Bir Mal Hakkında Açılmak İstenen İstihkak Davalarında Yetki 
99
c. Mirasçılık Belgesinin İptali ve Yeni Mirasçılık Belgesi Verilmesine İlişkin Davalarda Yetkili Mahkeme 
100
5. Taşınmazın Aynından Doğan Davalarda Yetki 
100
a. Adli Teşkilat ve İdari Taksimat Değişikliği Hâlinde Yetkili Mahkeme 
103
b. Taşınmazın Birden Fazla Yargı Çevresinde Bulunması Hâlinde Yetkili Mahkeme 
106
c. Birden Fazla Taşınmaza İlişkin Davalarda Yetkili Mahkeme 
106
d. Davaların Yığılması ve Terditli Davada Taşınmazın Bulunduğu Yer Mahkemesinin Yetkisi 
107
e. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 12’nci Maddesinin Kapsamına Giren Davalar 
107
f. Aynî Hakka İlişkin Davalar 
108
g. Aynî Hak Sahipliğinde Değişikliğe Yol Açabilecek Davalar 
110
6. Taşınmazın Zilyetliğine İlişkin Davalar 
111
7. Taşınmazın Alıkoyma Hakkına İlişkin Davalar 
112
8. İrtifak Haklarına İlişkin Davalar 
112
9. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 12’nci Maddesi Kapsamına Girmeyen Davalar 
113
10. Karşı Davada Yetki 
115
11. Şubenin İşlemlerinden Doğan Davalarda Yetki 
116
12. Özel Hukuk Tüzel Kişisinin Merkezinin Yetkisi 
119
13. İflas Davasında Yetki 
123
14. Sigorta Sözleşmelerinden Doğan Davalarda Yetkili Mahkeme 
124
a. Zarar Sigortalarından Doğan Davalarda Yetkili Mahkeme 
124
b. Can Sigortalarından Doğan Davalarda Yetkili Mahkeme 
125
c. Deniz Sigortalarından Doğan Davalarda Yetkili Mahkeme 
126
d. Mali Mesuliyet Sigortalarından Doğan Davalarda Yetkili Mahkeme 
126
15. Haksız Fiilden Doğan Davalarda Yetki 
127
E. Özel Yetki Kurallarının Niteliği 
131
F. Kesin Olmayan Yetki Hâlleri 
132
G. Kesin Yetki Hâlleri 
134
H. Yetki İtirazı 
136
1. Giriş 
136
2. Kesin Olmayan Yetki Hallerinde Yetki İtirazının İleri Sürülmesi 
137
3. Kesin Yetki Halinde Yetki İtirazının İleri Sürülmesi 
139
4. Yetki İtirazının İncelenmesi 
139
5. Yetkisizlik Kararı Üzerine Yapılacak İşlemler 
140
I. Merci Tayini 
146
III. Hâkimin Reddi 
148
A. Giriş 
148
B. Ret Usulü 
148
C. Ret Talebini İncelemeye Yetkili Merci 
149
D. Ret Talebine İlişkin Kararlara Karşı İstinaf 
150
E. Ret Talebine İlişkin Kararların Temyizi 
150
IV. Hâkimin Yasaklılığı (Meni) 
153
V. Dava Dilekçesi 
156
VI. Cevap Dilekçesi 
168
A. Cevap Dilekçesini Verme Süresi ve Sürenin Uzatılması Talebi 
176
VII. Cevaba Cevap (Replik) Dilekçesi 
178
VIII. İkinci Cevap (Düplik) Dilekçesi 
180
IX. Muvafakat Dilekçesi 
182
X. Harcın İadesi 
185
XI. Tespit Davası 
188
XII. Belirsiz Alacak Davası 
193
A. Giriş 
193
B. Belirsiz Alacak Davasının Hukuki Niteliği 
196
C. Belirsiz Alacak Davasının Koşulları 
197
1. Dava Açılırken Talep Sonucunun Miktarının Belirlenebilmesinin İmkânsız veya Davacıdan Beklenemeyecek Olması Gerekir. 
197
2. Belirsiz Alacak Davası Açılırken Belirtilecek Dava Değeri 
202
D. Talep Sonucunun Kesin Olarak Belirlenmesi 
203
E. Belirsiz Alacak Davasında Tam ve Kesin Miktarın Belirlenme Zamanı 
204
F. Belirsiz Alacak Davasında Zamanaşımı 
204
G. Belirsiz Alacak Davasında Faiz Başlangıcı 
204
H. Tam Dava Açılması Gerektiği Halde Belirsiz Alacak Davası Açılması 
205
I. Belirsiz Alacak Davasında Feragat, Kabul ve Sulh 
205
İ. Belirsiz Alacak Davası ve Manevi Tazminat 
205
XIII. Seçimlik Dava 
210
XIV. Terditli Dava 
212
XV. İlk İtiraz 
214
XVI. Karşı Dava 
216
XVII. Davaların Ayrılması 
220
XVIII. Davaların Birleştirilmesi 
222
XIX. Davanın İhbarı (ya da Davayı İhbar) 
226
XX. Davaya Müdahale 
232
A. Asli Müdahale 
232
B. Fer’i Müdahale 
235
XXI. Derdestlik 
240
XXII. İsticvap 
244
XXIII. Şahit Beyanlarına Karşı Beyanda Bulunma ve Şahitlere Soru Sorulması İstemi 
249
XXIV. Delil Bildirme 
252
XXV. Delil Tespiti 
259
XXVI. Bilirkişi 
262
A. Bilirkişilerin Görevlendirilmesi 
262
B. Bilirkişilik Görevini Kabulle Yükümlü Olanlar 
263
C. Bilirkişinin Görev Alanının Belirlenmesi ve Görev Süresi 
263
D. Bilirkişinin Görevini Bizzat Yerine Getirme Yükümlülüğü 
263
E. Bilirkişi Açıklamalarının Tespiti ve Rapor 
264
F. Bilirkişi Raporuna İtiraz 
264
G. Bilirkişinin Reddi 
265
H. Bilirkişinin Hukuki Sorumluluğu Nedeni ile Açılacak Tazminat Davası 
272
1. Bilirkişinin Hukuki Sorumluluğu 
272
2. Davaların Açılacağı Mahkeme 
275
3. Rücu Davasında Zamanaşımı 
275
XXVII. Yemin 
277
XXVIII. Keşif 
293
XXIX. Uzman Görüşü 
299
XXX. Mazeret 
304
XXXI. Maddi Hataların Düzeltilmesi 
309
XXXII. Davanın Yenilenmesi 
312
XXXIII. Davanın Geri Alınması 
315
XXXIV. Karar 
319
A. Ara Kararlar 
319
B. Nihai Kararlar 
319
XXXV. Davadan Feragat 
324
A. Giriş 
324
B. Faragatin Tanımı 
324
C. Faragatin Konusu 
326
D. Faragatin Şekli ve Usulü 
327
E. Hak Sahibi 
330
F. Faragatin Benzer Kurumlardan Farkı 
331
G. Feragatin Yapılabileceği Zaman 
335
H. Feragat Edilebilecek Davalar 
338
I. Feragatin Şartsız Olması ve Kısmen Feragatin Mümkün Olması 
340
İ. Feragatin Sonuçları 
341
J. Feragat Hâlinde Yargılama Giderleri 
344
XXXVI. Davayı Kabul 
346
XXXVII. Tarafta İradi Değişiklik 
352
XXXVIII. Dava Konusunun Devri 
354
XXXIX. Islah 
356
A. Islah Yolu ile Yapılabilecek İşlemler 
357
B. Islah Yolu ile Yapılamayacak İşlemler 
357
C. Islah Yoluna Başvurulmasının Gerekmediği Durumlar 
358
XL. Sulh 
362
XLI. Davanın Geri Alınması 
366
XLII. Kesin Hüküm 
371
A. Giriş 
371
B. Şekli Anlamda Kesin Hüküm 
374
C. Maddi Anlamda Kesin Hüküm 
375
D. Maddi Anlamda Kesin Hüküm İçin Gerekli Olan Şartlar 
376
1. Dava Konusunun Aynı Olması 
376
2. Dava Tarafları 
376
3. Dava Sebebinin Aynı Olması 
378
E. Kesin Hüküm İtirazı 
382
F. Maddi anlamda kesin hükmün sona ermesi 
383
1. Yargılamanın İadesi 
383
2. Değişiklik Davası 
386
XLIII. İstinaf 
388
A. İstinaf Yoluna Başvurulabilecek Kararlar 
388
B. İstinaf Başvurusunun İcraya Etkisi 
389
C. İstinaf Sebepleri 
390
D. İstinaf Dilekçesi 
391
E. Başvuru Süresi 
393
F. Katılma Yolu ile Başvurma 
393
G. İstinaftan Feragat 
393
H. İstinaf Başvurusunun İncelenmesi 
394
I. Ön İnceleme Aşaması 
394
İ. Esastan İnceleme Aşaması 
395
J. Yapılamayacak İşlemler 
396
K. Duruşma ve Karar 
397
XLIV. Temyiz 
399
A. Giriş 
399
1. Temyiz Edilemeyen Kararlar 
401
2. Kanun Yararına Temyiz 
402
3. Temyizin İcraya Etkisi 
402
4. Temyiz İncelemesi ve Duruşma 
402
5. Yargıtay’ın Bozma ve Onama Kararı 
403
B. Süre Tutum Dilekçesi 
414
C. Bozma Kararından Sonra Duruşma Günü Tayini 
417
D. Direnme Kararı 
419
E. Temyizden Feragat 
421
XLV. Karar Düzeltme 
424
A. Giriş 
424
B. Karar Düzeltme Sebepleri 
425
C. Karar Düzeltme Yoluna Başvurulması 
427
XLVI. Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizi 
436
XLVII. Teminatın İadesi 
442
XLVIII. Tehiri İcra Kararı 
445
XLIX. Hükmün Tashihi (Maddi Hataların Düzeltilmesi) 
448
L. Hükmün Tavzihi 
451
LI. İhtiyati Tedbir 
454
A. Giriş 
454
B. İhtiyati Tedbir Kararına İtiraz 
458
C. İhtiyati Tedbir Sonrası Tazminat Davası 
461
LII. Adli Yardım 
463
A. Giriş 
463
B. Adli Yardımdan Yararlanabilme Şartları 
464
C. Adli Yardımın Kapsamı 
464
D. Süre, Yetkili ve Görevli Mahkeme 
465
E. Adli Yardım Talebi ve İncelenmesi 
466
F. Adli Yardım Kararının Kaldırılması 
467
G. Adli Yardımla Ertelenen Yargılama Giderlerinin Tahsili 
468
H. Adli Yardım Kararıyla Avukatın Atanması ve Ücretinin Ödenmesi 
468
LIII. Tahkim 
470
A. Giriş 
470
B. Tahkim Çeşitleri 
474
C. Tahkim Sözleşmesinin Tanımı ve Şekli 
475
D. Tahkimde Görevli ve Yetkili Mahkeme 
476
E. Tahkim İtirazı 
476
F. İhtiyati Tedbir ve Delil Tespiti 
477
G. Dava Tarihi ve Tahkim Süresi 
478
H. Dava ve Cevap Dilekçesi 
478
I. Tahkim Yargılamasının Sona Ermesi 
480
İ. İptal Davası 
481
J. Yargılama Giderleri 
482
LIV. Hakem Atanması 
484
LV. Eski Hale Getirme 
487
Kaynakça 
491
3. KISIM: 
ANAYASA MAHKEMESİ BAŞVURU SÜRECİ
Prof. Dr. Ayhan DÖNER
Giriş 
497
I. Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu 
498
II. Mahkemenin Görev ve Yetkileri 
499
III. Anayasa Mahkemesinin Teşkilatı, Çalışma ve Yargılama Usulü 
500
A. Genel Kurul 
500
B. Bölümler 
501
C. Komisyonlar 
502
D. Çalışma ve Yargılama Usulü 
503
IV. Anayasaya Uygunluk Denetim Yolları 
503
A. İptal Davası (Soyut Norm Denetimi) 
503
1. İptal Davası Açma Yetkisi 
503
2. İptal Davası Açma Süresi 
504
3. İptal Davası Açılmasında Temsil ve Uyulması Gereken Esaslar 
506
4. İptal Davası Dilekçesi ve Ekleri 
507
B. İtiraz Yolu (Somut Norm Denetimi) 
508
1. Konusu 
508
2. Şartları 
509
a. Bakılmakta Olan Bir Dava Olmalıdır 
509
b. Davaya Bakmakta Olan Merci Mahkeme Niteliğinde Olmalıdır 
509
c. İtiraz Konusu Kural Davada Uygulanacak Kural Olmalıdır 
511
d. Uygulanacak Kural Re’sen Anayasaya Aykırı Görülmeli veya Tarafların Aykırılık İddiası Ciddi Bulunmalı 
511
3. İşleyiş Usulü 
512
4. İtiraz Yolunda Başvuruya Engel Durumlar 
514
C. Bireysel Başvuru Yolu 
516
V. Bireysel Başvuru 
516
A. Bireysel Başvuru Hakkının Konusu ve Şartları 
517
1. Anayasa ve AİHS Kapsamındaki Hak ve Özgürlüklerden Olmalı 
517
2. Kamu Gücü Tarafından İhlal Olmalı 
519
3. Bireysel Başvuru Hakkına Sahip Olunmalı 
520
a. Gerçek Kişiler 
521
b. Tüzel Kişiler 
522
4. Olağan Kanun Yollarının Tüketilmiş Olmalı 
523
5. Bireysel Başvuru Süresinde Yapılmalı 
528
B. Başvuru Usulü 
529
1. Başvuru Dilekçesinin Verilebileceği Yerler 
529
2. Başvuru Harcı ve Adli Yardım 
530
3. Başvuru Formu (Dilekçesi) ve Formda Yer Alması Gereken Hususlar 
531
4. Başvuru Formuna (Dilekçeye) Eklenmesi Gereken Belgeler 
532
5. Başvuru Formu ve Eklerinin Hazırlanmasına İlişkin İlkeler 
533
6. Bireysel Başvuruda Temsil 
533
C. Bireysel Başvuruların İncelenmesi 
534
1. Kabul Edilebilirlik Bakımından İnceleme 
534
a. Ön İnceleme 
534
aa. Başvuru Formunda Eksikliklerin Bulunması 
535
bb. Bireysel Başvuruların Bölümlere ve Komisyonlara Tevzii ve İnceleme Sırası 
536
b. Kabul Edilebilirlik İncelemesi 
536
2. Esas Bakımından İnceleme 
540
a. İncelemenin Kapsamı 
540
b. İnceleme Usulü 
542
c. İhtiyati Tedbir Kararı Alma Yetkisi 
543
D. İnceleme Sonucu Verilebilecek Kararlar 
544
1. Hakkın İhlal Edilmediği Kararı 
544
2. İhlal Kararı 
544
a. Genel Olarak 
544
b. İhlalin Mahkeme Kararından Kaynaklanması ve Tazminat 
544
3. Düşme Kararı 
546
4. Pilot Karar 
547
E. Kararların Tebliği ve Yayımlanması 
548
F. İçtihat Farklılıklarının Giderilmesi 
548
G. Başvuru Hakkının Kötüye Kullanılması 
548
VI. Anayasa Mahkemesine Başvuru Dilekçe Örnekleri 
551
A. İptal Davası Dilekçe Örneği 
551
B. İtiraz Başvurusu Dilekçe Örneği 
560
C. Bireysel Başvuru Dilekçe Örneği 
563
Kaynakça 
574
4. KISIM: 
AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ (AİHM’de Dava Nasıl Açılır?)
Av. Emre EREN
I. Giriş 
577
II. AİHM’e Başvuruda Davalı (Şikâyet Olunan) 
578
III. AİHM’e Başvuruda Şikayetçi (Davacı) 
581
IV. AİHM’e Başvuru (Dava Açma) 
581
V. AİHM Başvurusunun İncelenmesi 
584
VI. AİHM Kararlarının Niteliği ve Bağlayıcılığı 
585
VII. AİHM Başvurusunun Kabulü ve Tazminatın Tahsil Usulü 
586
VIII. AİHM İç Tüzüğü 2016 Değişiklikleri 
587
IX. Sonuç 
590
İçtihat Dizini 
611
Dilekçe Dizini 
615
Kavram Dizini 
619