Fikri Hakların Hukuki Himayesi

Fikir ve sanat eserleri, insan düşüncesinin ve fikrî mesainin hukuk düzeniyle temas ettiği en özgün alanlardan birini teşkil etmektedir. Bu eserler etrafında şekillenen fikrî haklar ise yalnızca insanın bireysel emeğin himâyesini değil; aynı zamanda kültürel üretimin teşvikini, bilimsel ilerlemenin sürekliliğini ve toplumsal gelişmenin sağlıklı biçimde sürdürülmesini amaçlayan çok katmanlı bir hukuki koruma sistemini ifade etmektedir. Bu sebeple fikrî hakların kapsamı, sınırları ve korunma mekanizmaları, her dönemde hukuk öğretisi ve uygulamasının temel inceleme konuları arasında yer almıştır.

Fikrî Hakların Hukukî Himâyesi başlıklı bu çalışma, uzun yıllardır sürdürdüğüm telif hukuku araştırmalarının bir devamı ve aynı zamanda bütünleyici bir parçası olarak kaleme alınmıştır. Daha önce yayımlanan eserlerimde sırasıyla fikrî hakların kapsamı ve sınırları, eser kavramı, eser sahipliği, telif haklarına ilişkin hukukî işlemler ve hakların cezaî himayesi ayrıntılı biçimde ele alınmış; böylece 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun maddi hukuk boyutu sistematik bir bütünlük içerisinde incelenmiştir. Bu kitapla birlikte, FSEK'in hakların hukukî himâyesine ilişkin hükümleri de ayrıntılı biçimde tahlil edilerek, Kanun'un tüm yapısı teorik ve uygulamaya dönük yönleriyle tamamlanmış olmaktadır.

Çalışmada, öncelikle fikrî hakların korunmasına ilişkin milletlerarası düzenlemeler ile anayasal koruma normlarına giriş mahiyetinde temas edilmiştir. Ardından fikrî haklara tecavüz teşkil eden fiiller, bu fiillerin klasik anlamda hak ihlâli olarak ortaya çıkış biçimleri ve günümüz teknolojik gelişmeleri ışığında kazandıkları yeni görünüm tarzları ele alınmıştır. Bu çerçevede; internet ortamında, bulut teknolojisi ve yapay zekâ uygulamaları yoluyla, radyo-televizyon ve uydu platformlarında ve yazılı basın aracılığıyla gerçekleşen ihlaller ayrı ayrı incelenmiş; işletme sahibinin çalışanlarının fiillerinden doğan sorumluluğu ile ev başkanının maiyetindekilerin telif hakkı ihlallerinden kusursuz sorumluluğu gibi daha evvel çok da üzerinde durulmamış konulara ayrıntılı olarak ışık tutulmaya çalışılmıştır.