Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu Şerhi (Cilt I: Madde 1–27) Dr. Ozan Ali Yıldız  - Kitap

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu Şerhi (Cilt I: Madde 1–27)

1. Baskı, 
Temmuz 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
17x25
Sayfa:
437
Barkod:
9786253779405
Kapak Türü:
Ciltli
Fiyatı:
1.300,00
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu Şerhi adlı projemizin birinci cildini oluşturan bu kitapta, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 1 ila 27. maddeleri ayrı ayrı bölümlerde değerlendirilmiştir. Her bir bölümde, ilgili kanun maddesi teorik ve pratik boyutlarıyla ele alınmış ve mevcut düzenlemelerin yetersiz kaldığı noktalar tespit edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca yeri geldikçe uluslararası sözleşmelere ve farklı ülkelerde yürürlükte bulunan kanun hükümlerine de değinilmiştir.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Fikir ve Sanat Eserleri
.
Eser Sahibi
.
Fikri Haklar
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER
YAZAR LİSTESİ 
VI
ÖNSÖZ 
VII
İÇİNDEKİLER 
IX
KISALTMALAR CETVELİ 
XXI
GENEL KAYNAKÇA 
XXIII
BİRİNCİ BÖLÜM
FİKİR VE SANAT ESERLERİ
Amaç 
1
Madde 1 
1
Kapsam 
3
Madde 1/A 
3
Tanımlar 
5
Madde 1/B 
5
I. Genel Olarak 
7
II. Eser Kavramı 
8
A. Tanım 
8
B. Unsurlar 
8
1. Ürün Niteliğinin Bulunması 
8
2. Düşünsel veya Sanatsal Bir Faaliyetin Varlığı 
10
3. Kanunda Sayılan Eser Türlerinden Birine Dahil Olması 
11
4. Eser Sahibinin Hususiyetini Taşıması 
13
C. Eser Nitelemesinde Dikkate Alınmayacak Hususlar 
14
B) Fikir ve sanat eserlerinin çeşitleri 
16
I– İlim ve edebiyat eserleri 
16
Madde 2 
16
I. Genel Olarak 
19
II. Birinci Grup İlim ve Edebiyat Eserleri 
19
A. Dil ve Yazı ile İfade Edilen Eserler 
19
1. Bilimsel Eserler 
22
2. Adres Katalogları, Fiyat Tarifeleri ve Benzerleri 
24
3. Edebi Tiplemeler 
26
4. Televizyon Formatları 
28
B. Bilgisayar Programları ve Bunların Hazırlık Tasarımları 
34
1. Genel Olarak 
34
2. Video Oyunları 
38
III. İkinci Grup İlim ve Edebiyat Eserleri 
41
A. Rakslar 
42
B. Yazılı Koreografi Eserleri 
43
C. Pandomimalar 
44
D. Diğer Sözsüz Sahne Eserleri 
44
1. Genel Olarak 
44
2. Kukla ve Gölge Oyunları 
45
IV. Üçüncü Grup İlim ve Edebiyat Eserleri 
47
A. Fotoğraf ve Resimler 
49
B. Haritalar, Çizimler, Maketler 
50
II– Musiki eserleri 
53
Madde 3 
53
I. Genel Olarak 
55
II. Müzik Eseri Kavramı ve Unsurları 
55
A. Genel Olarak 
55
B. Tanım 
56
C. Objektif Unsur 
58
D. Sübjektif Unsur 
62
1. Genel Olarak 
62
2. Müzik Eserinde İçerik (Muhteva) ve Şekil İlişkisi 
63
3. Hususiyetin Varlığına Karar Verilmesine Yönelik Teoriler 
64
4. Hususiyetin Bestede Tezahür Etmesi 
65
a. Genel Olarak 
65
b. Melodi 
67
c. Ritim 
68
d. Armoni 
69
e. Aranjman 
71
5. Aranacak Hususiyetin Seviyesi 
71
III. Müzik Eserlerinde Eser Sahipliği 
72
A. Genel Olarak 
72
B. Yaratma Gerçeği İlkesi ve Eserin Tespitinin Gerekmemesi 
73
C. Ortak Eser Sahipliği Hâlleri 
74
III– Güzel sanat eserleri 
76
Madde 4 
76
I. Genel Olarak 
78
II. Güzel Sanat Eserlerinin Unsurları 
78
III. Güzel Sanat Eserlerinin Türleri 
80
A. Kanunda Yapılan Sayımın Niteliği 
80
B. Kanunda Sayılan Güzel Sanat Eserleri 
81
1. Çizim veya Baskı Yoluyla Meydana Getirilen Eserler 
81
2. Heykeller, Kabartmalar ve Oymalar 
82
3. Mimari Eserler 
83
4. El İşleri, Süslemeler ve Moda Tasarımlar 
85
5. Fotoğraf ve Slaytlar 
87
6. Grafik Eserler 
91
7. Karikatür 
91
8. Tiplemeler 
91
IV. Güzel Sanat Eserlerinin Tasarım Hukuku Kapsamında Korunması 
96
IV– Sinema eserleri 
97
Madde 5 
97
I. Sinema Eseri Kavramı 
98
A. Genel Olarak 
98
B. Sinema Eserini Oluşturan Unsurlar 
99
1. Yapısal Unsurlar 
100
2. Teknik Unsurlar 
101
II. Sinema Eserinin Korunmasının Şartları 
102
A. Hareketli Görüntüler Dizisine Sahip Olma 
102
B. Hususiyet 
103
C. Belli Bir Düzeye Kadar Tamamlanmış Olma 
106
D. Senaryo ve Yönetime Sahip Olma 
107
III. Sinema Eseri Türleri 
108
A. Bedii, İlmi, Öğretici, Teknik Nitelikteki veya Günlük Olayları
Tespit Eden Filmler 
109
B. Sinema Filmleri 
109
IV. Görsel İşitsel Eser Kategorisinin Bulunmayışının Bir Sonucu
Olarak Sinema Eseri Niteliği Tartışmalı Türler 
110
İşlenmeler ve Derlemeler,
 
112
Madde 6 
112
I. Genel Olarak 
115
II. İşlenme ve İşlenme Eser Kavramı 
118
III. İşlenme Eserin Unsurları 
119
A. İşlenme Eser, İşlenen Mevcut Bir Esere Bağlı Olmalıdır 
119
B. İşlenen Eser Sahibinin Hakları Saklı Kalmalıdır 
120
C. İşlenme Eserde, İşleyenin Hususiyeti Bulunmalıdır 
123
IV. Başlıca İşlenme Eser Türleri 
125
A. Tercümeler 
126
B. Roman, Hikaye, Şiir ve Tiyatro Piyesi gibi Eserlerden Birinin
Bu Sayılan Nevilerden Bir Başkasına Çevrilmesi 
127
C. Musiki, Güzel Sanatlar, İlim ve Edebiyat Eserlerinin Film
Haline Sokulması veya Filme Alınmaya ve Radyo ve
Televizyon ile Yayıma Müsait Bir Şekle Sokulması 
128
D. Musiki Aranjman ve Tertipleri 
130
E. Güzel Sanat Eserlerinin Bir Şekilden Diğer Şekillere
Sokulması 
132
F. Henüz Yayımlanmamış Olan Bir Eserin İlmi Araştırma ve
Çalışma Neticesinde Yayımlanmaya Elverişli Hale Getirilmesi
(Editio Princeps) 
133
G. Başkasına Ait Bir Eserin İzah veya Şerhi yahut Kısaltılması 
134
H. Bir Bilgisayar Programının Uyarlanması, Düzenlenmesi veya
Herhangi Bir Değişim Yapılması 
135
V. İşlenme Eserin Korunma Süresi 
135
VI. Derleme ve Derleme Eser Kavramı 
136
VII. Derleme Eserin Unsurları 
137
A. Derlenen Eser Sahibinin Hakları Saklı Kalmalıdır 
137
B. Derleme Eserde, Derleyenin Hususiyeti Bulunmalıdır 
138
C. Derleme Eseri Meydana Getiren Fikri Ürünler Birbirinden
Bağımsız Olmalıdır 
140
VIII. Başlıca Derleme Eser Türleri 
140
A. Belli Bir Maksada Göre ve Hususi Bir Plan Dahilinde Verilerin
ve Materyallerin Seçilip Derlenmesi Sonucu Ortaya Çıkan ve
Bir Araç ile Okunabilir veya Diğer Biçimdeki Veri Tabanları 
141
B. Bir Eser Sahibinin Bütün veya Aynı Cinsten Olan Eserlerinin
Külliyat Haline Konulması 
142
C. Belli Bir Maksada Göre ve Hususi Bir Plan Dahilinde Seçme
ve Toplama Eserler Tertibi 
142
IX. Derleme Eserin Korunma Süresi 
143
Ç) Alenileşmiş ve yayımlanmış eserler 
144
Madde 7 
144
I. Genel Olarak 
144
II. Eserin Alenileşmesi 
145
III. Eserin Yayımlanması 
146
IV. Eserin Alenileşmesine ve Yayımlanmasına Bağlanan Sonuçlar 
147
V. Basın Kanunu Kapsamında Yayım Kavramı 
149
İKİNCİ BÖLÜM
ESER SAHİBİ
A) Tarif 
151
I– Genel olarak 
151
Madde 8 
151
I. Genel Olarak 
153
A. Eser Sahipliğine İlişkin Sistemler 
153
B. Eser Sahibi Statüsünün Kazanılması 
156
II. İşleme ve Derleme Eserlerde Eser Sahipliği 
156
A. Genel Olarak 
156
B. İşleme Eserlerde Eser Sahipliği 
157
C. Derleme Eserlerde Eser Sahipliği 
158
III. Sinema Eseri Sahipliği 
159
A. Yürürlükteki Düzenleme 
159
B. Kanun Değişikliği Öncesindeki Düzenlemeler ve Geçiş
Hükmünün Yorumu 
161
C. Anayasa Mahkemesinin Sinema Eser Sahipliğine İlişkin
Kararının Değerlendirilmesi 
170
II– Eser sahiplerinin birden fazla oluşu 
173
Madde 9 
173
III– Eser sahipleri arasındaki birlik 
173
Madde 10 
173
I. Genel Olarak 
175
II. Fikri Hakların Kullanılması 
178
A. Ortak Eser Üzerindeki Fikri Hakların Kullanılması 
178
B. Eserin Bölünebilir Kısımları Üzerindeki Fikri Hakların
Kullanılması 
181
III. Fikri Hakların Korunması 
185
A. Eserin Bölünebilir Kısımları Üzerindeki Fikri Hakların
Korunması 
185
B. Ortak Eser Üzerindeki Fikri Hakların Korunması 
186
IV. Eser Sahiplerini Bir Araya Getiren Kişiye Tanınan Yetkiler 
193
A. Eser Sahiplerini Bir Araya Getiren Kişiye Tanınan Hakkın
Hukuki Niteliği 
193
B. Fikri Hakların Kullanılması 
194
C. Fikri Hakların Korunması 
194
B) Eser sahipliği hakkında karineler 
195
I– Sahibinin adı belirtilen eserlerde 
195
Madde 11 
195
I. Genel Olarak 
196
II. Eserde veya Eser Kopyalarında Adı Eser Sahibi Olarak Gösterilen
Kişi Lehine Tanınan Karine 
199
A. Adın veya Takma Adın Belirtilmesi 
199
B. Eser Sahipliği Karinesinin Kapsamı 
201
III. Konferans veya Temsillerde Eser Sahibi Olarak Tanıtılan Kişi
Lehine Tanınan Karine 
203
II. Sahibinin adı belirtilmiyen eserlerde 
204
Madde 12 
204
I. Genel Olarak 
205
II. Takma Adla veya Anonim Olarak Yayımlanan Eserler Üzerindeki
Fikri Hakların Kullanılması 
206
A. Genel Olarak 
206
B. Yayımlayana veya Çoğaltana Tanınan Hakkın Niteliği ve
Kapsamı 
207
C. Eser Sahibinin Kimliğini Açıklaması ve Bunun Olası Sonuçları 
210
D. Eser Sahibi ile Yayımlayan veya Çoğaltan Arasındaki İlişki 
211
III. Konferans veya Temsillerde Sahibi Belli Olmayan Eserlerin İcra
Edilmesi 
212
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
FİKRİ HAKLAR
A) Eser sahibinin hakları 
213
I– Genel olarak 
213
Madde 13 
213
I. Genel Olarak 
214
II. Eser Parçalarının Korunması 
215
III. Eserin Kayıt ve Tescili 
217
II– Manevi haklar 
219
Madde 14–17 – Giriş 
219
I. Genel Olarak 
220
II. Manevi Hakların Hukuki Niteliği 
220
III. Manevi Hakların Ortak Özellikleri 
221
IV. Manevi Hakların Hukuki İşlemlere Konu Olması 
222
1. Umuma arz salahiyeti 
226
Madde 14 
226
I. Genel Olarak 
227
II. Umuma Arz Hakkının Kapsamı 
228
III. Umuma Arz Hakkının Üçüncü Kişiler Tarafından Kullanılması 
229
IV. Umuma Arz Hakkının Tükenmesi 
230
2. Adın belirtilmesi salahiyeti 
233
Madde 15 
233
I. Genel Olarak 
234
II. Hakkın Kullanım Şekilleri 
235
A. Hakkın Pozitif Yönü 
235
1. Eserde Belirtilecek Adın Belirlenmesi 
235
2. Adın Gösterim Şekilleri 
237
B. Hakkın Negatif Yönü 
239
III. Adın Belirtilmesi Hakkına İlişkin Özel Durumlar 
240
A. Adın Belirtilmesi Şekline İlişkin Özel Düzenlemeler 
240
B. Adın Belirtilmesinin Zorunlu Olmadığı Haller 
241
IV. Eser Sahipliğinin Tespiti Davası 
243
V. Hayalet Yazarlık Sözleşmelerinin Geçerliliğinin
Değerlendirilmesi 
246
3. Eserde değişiklik yapılmasını menetmek 
249
Madde 16 
249
I. Genel Olarak 
250
II. Eserde Değişiklik Yapma Hakkı 
252
A. Eserde Değişiklik Yapma Hakkının Kapsamı 
252
B. Esere Doğrudan veya Dolaylı Şekilde Müdahalede
Bulunulması 
254
III. Üçüncü Kişilerin Eserde Değişiklik Yapabileceği Durumlar 
257
A. Eser Sahibinin İzin Vermiş Olması 
257
B. Mali Hakların Kullanılabilmesi İçin Eserde Değişiklik
Yapılmasının Zaruri Olması 
260
1. Genel Olarak 
260
2. Eser Sahibinin İzniyle veya Kanuni Bir Yetkiye
Dayanarak Mali Hakların Kullanılıyor Olması 
261
a. Mali Hakların Eser Sahibinin İzniyle Kullanılıyor
Olması 
261
b. Mali Hakların Kanundan Doğan Yetki ile Kullanılıyor
Olması 
261
3. Yapılacak Değişikliğin Teknik Zorunluluktan
Kaynaklanıyor Olması 
262
C. Film Yapımcılarına Tanınan Haklar 
263
D. Mimari Yapılarda Malikin Gereksinimden Sebebiyle
Değişiklik Yapılması 
264
4. Eser sahibinin zilyed ve malike karşı hakları 
266
Madde 17 
266
I. Genel Olarak 
267
II. Eserin Aslına Ulaşma Hakkı 
268
III. Eserin Bozulmasını ve Yok Edilmesini Önleme Hakkı 
269
A. Genel Olarak 
269
B. Eserin Bozulması veya Yok Edilmesi 
270
C. Eser Sahibi ile Malikin Menfaatlerinin Dengelenmesi 
272
III. Hakların kullanılması 
277
a) Genel olarak 
277
Madde 18 
277
I. Genel Olarak 
279
II. Çalışanlar veya Tüzel Kişilerin Organları Tarafından Meydana
Getirilen Eserler Üzerindeki Fikri Hakların Kullanılması 
279
A. Hükmün Amacı 
279
B. Çalıştıranların, Tayin Edenlerin veya Tüzel Kişilerin Eser
Üzerinde Hak Sahibi Olmasının Koşulları 
280
1. Eserin Bir Hizmet İlişkisi Kapsamında veya Tüzel Kişinin
Organı Tarafından Meydana Getirilmiş Olması 
280
2. Eser Sahibinin İşini Görürken Bir Eser Meydana Getirmiş
Olması 
282
3. Kanunda veya Sözleşmede Aksi Bir Düzenlemenin
Bulunmaması ve İşin Mahiyetinden Aksinin
Anlaşılmaması 
285
C. Çalıştıranlara, Tayin Edenlere ve Tüzel Kişilere Tanınan
Hakkın Hukuki Niteliği 
285
D. Çalıştıranlara, Tayin Edenlere ve Tüzel Kişilere Tanınan
Hakkın Kapsamı 
288
1. İçerdiği Haklar Yönünden 
288
2. Süre ve Yer Yönünden 
290
III. Yapımcıların ve Yayıncıların Mali Hakları Kullanması 
291
b) Hakları kullanabilecek kimseler 
293
Madde 19 
293
I. Genel Olarak 
294
II. Eser Sahibinin Yakınları 
295
III. Manevi Hakları Kullanma Yetkisinin Kapsamı 
296
IV. Manevi Hakları Kullanma Yetkisinin Hukuki Niteliği 
298
IV– Mali Haklar 
302
1. Genel Olarak 
302
Madde 20 
302
I. Genel Olarak 
303
II. Mali Hakların Özellikleri 
306
A. Bağımsızlık 
306
B. Sınırlı Sayı İlkesine Tabi Olması 
306
C. Mutlak Hak Olması 
308
D. Hukuki İşlemlere Konu Olabilmesi 
308
E. Miras Yoluyla İntikal Edebilmesi 
311
F. Sınırlandırılabilmesi 
312
III. İşlenme Eser Sahibinin Mali Hakları Kullanması 
313
2. Çeşitleri 
314
a) İşleme hakkı 
314
Madde 21 
314
I. Genel Olarak 
315
II. İşleme Hakkının Hukuki Niteliği ve Kapsamı 
316
III. İşleme Hakkının Devri 
321
IV. İşleme Hakkının Sınırlandırılması 
322
A. Serbest Yararlanma 
323
B. Parodi İstisnası 
325
C. Süre Sınırlaması 
326
D. Bilgisayar Programlarının Amaca Uygun Kullanılması İçin
İşlenmesi 
327
E. Zaruri Değişiklikler 
329
b) Çoğaltma hakkı 
330
Madde 22 
330
I. Genel Olarak 
331
II. Çoğaltma Kavramı ve Çoğaltma Türleri 
332
A. Bilgisayar Programlarının ve Dijital Verilerin Çoğaltılması 
334
B. İlim ve Edebiyat Eserlerinin Çoğaltılması 
337
C. Musiki ve Sinema Eserlerinin Çoğaltılması 
337
D. Güzel Sanat Eserlerinin Çoğaltılması 
339
III. Çoğaltma Hakkının Hukuki Niteliği ve Kapsamı 
340
IV. Yurt Dışında ya da Yurt Dışı İçin Çoğaltma 
343
V. Çoğaltma Hakkının Devri 
343
VI. Çoğaltma Hakkının Sınırlandırılması 
344
c) Yayma hakkı 
345
Madde 23 
345
I. Genel Olarak 
347
II. Yayma Hakkının Hukuki Niteliği ve Kapsamı 
349
A. Yayma Hakkının Hukuki Niteliği 
349
B. Yayma Hakkının Kapsamı 
350
1. Genel Olarak 
350
2. Kiralama ve Ödünç Verme Hakkı 
350
a. Genel Olarak 
350
b. Kiralama Hakkı 
351
c. Ödünç Verme Hakkı 
354
3. Satışa Çıkarılma ve Diğer Yollarla Dağıtım Hakkı 
357
III. Yayma Hakkının Devri 
358
IV. Yayma Hakkının Sınırlandırılması 
360
A. Genel Olarak 
360
B. Tükenme İlkesi 
361
C. Paralel İthalat ve Yeniden İthalat 
366
ç) Temsil hakkı 
368
Madde 24 
368
I. Genel Olarak 
369
II. Temsil Kavramı 
371
A. Şahsi Bağlantı İçerisinde Olmayan İnsan Topluluğu Olmalı 
372
B. İnsan Topluluğu Belirli Bir Mahalde Bir Araya Gelmeli ve
Esere Geçici Bir Süreyle Erişebilmeli 
373
C. Çeşitli Eylemlerle Sunulan Eser İnsanlar Tarafından
Algılanabilir Hale Getirilmeli 
374
III. Temsil Hakkının Hukuki Niteliği ve Kapsamı 
377
IV. Temsil Hakkının Devri 
379
V. Temsil Hakkının Sınırlandırılması 
380
d) İşaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma
iletim hakkı 
382
Madde 25 
382
I. Genel Olarak 
384
II. Umuma İletim Kavramı 
386
A. İletim 
386
1. Genel Olarak 
386
2. Radyo, Televizyon ve Diğer Vasıtalarla Umuma İletim 
388
3. Gerçek Kişilerin Diledikleri Yer ve Zamanda Esere
Erişimlerinin Sağlanması Suretiyle Eserin Umuma İletimi 
391
B. Umum 
395
III. Umuma İletim Hakkının Hukuki Niteliği ve Kapsamı 
398
IV. Umuma İletim Hakkının Devri 
402
V. Umuma İletim Hakkının Sınırlandırılması 
411
3. Süreler 
414
a) Genel olarak 
414
Madde 26 
414
b) Sürelerin devamı 
414
Madde 27 
414
I. Genel Olarak 
416
II. Koruma Süresinin Eser Sahibinin Ölümüne Referansla
Belirlenmesi 
417
A. Eserin, Eser Sahibinin Ölümünden Önce Alenileşmesi
Halinde 
417
1. Genel Olarak 
417
2. Ortak Eserlerde Sürenin Belirlenmesi 
419
B. Eserin, Eser Sahibinin Ölümünden Sonra Alenileşmesi
Halinde 
420
III. Koruma Süresinin Eserin Aleniyet Tarihine Referansla
Belirlenmesi 
421
A. Eser Sahibinin Kimliğini Gizlemesi Halinde 
421
B. Eser Sahibinin Bir Tüzel Kişi Olması Halinde 
424
IV. Koruma Sürelerinin Hesaplanması 
426
A. Genel Olarak 
426
B. İşlenme ve Derleme Eserlerde Sürenin Hesaplanması 
429
C. Forma veya Fasikül Halinde Yayımlanan Eserlerde Sürenin
Hesaplanması 
429
V. Koruma Sürelerinin Sona Ermesi 
431
A. Genel Olarak 
431
B. Sürenin Sona Ermesinin Sözleşmelere Etkisi 
432
KAVRAM DİZİNİ 
433