Dernekler Hukuku Av. Ömer Aykul  - Kitap

Dernekler Hukuku

6. Baskı, 
Mayıs 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
368
Barkod:
9786253818654
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
900,00
24 saat içerisinde temin edilir.
Diğer Baskılar
5. baskı
Ocak 2025
900,00
575,00 (%36)
Kitabın Açıklaması
Kitap, derneklerin kuruluşundan feshine kadar bütün işlemlerinde dernek kurucusu, üye ve gönüllüleri ile derneklere danışmanlık yapacak avukatlara destek ve bir başucu kitabı olma özelliğini taşımaktadır.
Kitabın yazarı, 30 yılı aşan avukatlık ve 40 yılı aşan hukuk hayatının önemli bir bölümünde uğraşı konusu olan dernekler (ve vakıflarla) ilgili deneyimlerini de kitaba aktarmış, Eserde kuruluştan feshe kadar, kuruluş, üyelik, organlar, görevleri seçim sistemleri, mali işlemler, bağış, yardım alma, fesih ve tasfiye ile şube ve temsilcilik konulan dâhil bütün iş ve işlemler; Türk Medeni Kanunu, Dernekler Kanunu ve Dernekler Yönetmeliğinin ilgili maddeleri ile birlikte akıcı bir sıra izlenerek incelenmiştir.
Dernek çeşitleri ve özellikle spor kulüpleri ve yabancı dernekler de yine kitapta incelenen konular arasında yer almaktadır. Dernek üst kuruluşu olan federasyon ve konfederasyonlar ile yine derneklerin öncülüğünde kurulan platformlar ayrıntılı olarak incelenmiştir.
Kitapta derneklerin mali işlemleri, vergisel sorumlulukları, defter ve kayıtları ve kamu yararı statüsünün kazanılma ve kaybedilmesi halleri ile bu statünün derneklere kazandırdıkları, dernek iktisadi işletmesi ve diğer ortaklıkları, sandık ve lokal işletmeleri de kitapta ayrıntılı olarak yer almaktadır. Keza derneklerle ilgili önemli davalar, dava koşullan ve örnek kararları ile birlikte kitapta mevcuttur.
Kitabın ikinci kısmında ise gündemde olan gönüllülük hukuku incelenmektedir. Kitap, sivil toplum kuruluşu ve gönüllü kuruluş kavramlarının mukayeseli analizini yaparak en doğru hukuksal kavram olarak "Gönüllü Sivil Toplum Kuruluşu" nu işaret etmektedir. Kitapta ayrıca derneklerin en büyük sorunu olan "kaynak geliştirme" konusu da hukuksal yönüyle değerlendirilmektedir.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Kuruluşundan Feshine Dernekler, Organları ve Yönetimi
.
Derneklerde Elektronik Ortam Toplantıları
.
Dernek Türleri, Yabancı Dernekler
.
Spor Kulüplerinin Dernekler Hukuku Dışına Çıkartılması
.
Platformlar, Federasyon ve Konfederasyonlar
.
Kişisel Verilerin Korunması, Kamu Yararına Çalışma
.
Derneklerde Mali İşler, Kayıtlar, Sandık ve İktisadi İşletme
.
Derneklerin Eğitim, Yurt ve Lokal Faaliyetleri
.
Dernek Davaları
.
Haklar, Örgütlenme Hakkı ve Gönüllülük Hukukunda Son Gelişmeler
.
Gönüllü Kuruluşlar ve Sivil Toplum Kuruluşları
.
Gönüllü Kuruluşlarda Kaynak Oluşturma Hukuku
.
Şirketler ve Sosyal Amaç
Kitabın İçindekileri
İçindekiler
Altıncı Baskıya Önsöz 
7
BİRİNCİ KISIM
DERNEKLER HUKUKU
Birinci Bölüm
Dernekler ve Ulusal ve Uluslararası Hukuki Dayanakları, Dernek ve Derneklerle İlgili Bazı Kavramlar ve İlkeler
§1. DERNEKLER VE ULUSAL VE ULUSLARARASI HUKUKİ DAYANAKLARI, DERNEK VE DERNEKLERLE İLGİLİ BAZI KAVRAMLAR VE İLKELER 
21
I. İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi 
21
II. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 
21
III. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası 
22
IV. Dernekler ile İlgili Diğer Hukuki Düzenlemeler 
23
A. Türk Medeni Kanunu 
23
B. Dernekler Kanunu 
23
C. Diğer Mevzuat 
24
V. Dernek Nedir 
24
A. Vakıf Nedir, Dernekle Vakıf Arasındaki Farklar Nelerdir 
25
VI. Farklı Dernek Türleri 
26
A. Çocuk Dernekleri 
26
B. Gençlik Dernekleri, Spor Kulüpleri ve Değişiklik Geçiş Süreci 
27
C. Yabancı Dernekler 
29
VII. Dernekler Mevzuatı ile İlgili Kuruluşlar 
29
A. Siyasi Partiler, Sendikalar ve Spor Kulüpleri 
29
VIII. Derneklerle İlgili Bazı Kavramlar 
30
A. Gerçek Kişi 
30
B. Tüzel Kişi 
31
C. Derneğin Yerleşim Yeri 
32
D. Dernek Merkezi 
32
E. Mülki İdare Amiri/Amirliği 
33
F. Sivil Toplumla İlişkiler Birimi 
33
G. Kütük 
33
H. Dernek Eklentisi 
33
I. Kar Amacı Gütmeyen Kuruluş 
33
J. Birlik 
33
K. Yabancı Dernek 
33
L. Platform 
33
M. Üst Kuruluş 
33
N. Şube 
34
O. Temsilcilik 
34
IX. Dernek Merkez ve Tüzük Değişikliklerinin Bildirilmesi 
34
X. Dernek Adları ve İzinle Kullanılacak Kelimeler 
35
A. İzinle Kullanılacak Dernek Adları 
35
B. İzin Alma 
35
C. Başvuru 
36
D. İzin 
36
XI. Bazı Ad ve İşaretleri Kullanma Yasağı 
37
XII. Kurulması Yasak Olan Dernekler ve Yasak Faaliyetler 
37
XIII. Derneklerin Genel Olarak Faaliyetleri 
37
İkinci Bölüm
Derneklerin Kuruluşu, Tüzel Kişilik ve Kazanılması, Dernekler Kütüğü ve Derneklerde Üyelik
§2. DERNEKLERİN KURULUŞU, TÜZEL KİŞİLİK VE KAZANILMASI, DERNEKLER KÜTÜĞÜ VE DERNEKLERDE ÜYELİK 
39
I. Dernek Kurma Hakkı 
39
II. Tüzel Kişilik, Koşulları ve Kazanılma Anı 
40
A. Tüzel Kişilikte Hak Ehliyeti 
40
B. Tüzel Kişilikte Fiil Ehliyeti ve Kullanılması 
41
C. Tüzel Kişilerin Oy Kullanması 
41
D. Derneklerde Tüzel Kişiliğin Kazanılma Anı 
41
III. Dernek Tüzüğü 
42
IV. Kuruluş Bildirimi 
44
V. Dernek Tüzüğünün ve Kuruluş Bildiriminin İncelenmesi 
45
A. Dernekler Kütüğü ve Kütük Defteri 
46
1. Dernek Numaralandırma İlkeleri 
47
2. Dernek Numaralandırması 
47
3. Dernek Kütük Dosyası 
48
VI. Tüzük Değişikliği 
48
VII. İlk Genel Kurul Toplantısı 
49
A. İlk Genel Kurul Toplantısı Yapılmadan Fesih Davası Açılması 
49
VIII. Derneklerde Üyelik 
50
A. Üyeliğin Kazanılması 
50
1. Üyeliğin Koşulları 
50
B. Üyeliğin Sona Ermesi 
51
1. Kendiliğinden Sona Erme (Düşme) 
51
2. Çıkma ile Sona Erme (İstifa) 
51
3. Çıkarılma ile Sona Erme (İhraç) 
51
C. Üyelik Hakkının Kapsamı ve Yükümlülükleri 
52
1. Üyelerin Hakları 
52
a. Eşitlik Hakkı/İlkesi 
52
b. Oy Hakkı 
53
2. Üyelerin Yükümlülükleri 
53
a. Ödenti Verme Borcu 
53
b. Diğer Yükümlülükler 
54
Üçüncü Bölüm
Derneklerin Organları, Genel Kurul, Yönetim Kurulu ve Denetim Kurulunun Oluşumu ve Çalışma Esasları, Derneklerde İç ve Dış Denetim
§3. DERNEKLERİN ORGANLARI, GENEL KURUL, YÖNETİM KURULU VE DENETİM KURULUNUN OLUŞUMU VE ÇALIŞMA ESASLARI, DERNEKLERDE İÇ VE DIŞ DENETİM 
55
I. Derneğin Zorunlu Organları 
55
II. Genel Kurul 
55
A. Niteliği ve Oluşumu 
55
B. Genel Kurulun Görev ve Yetkileri 
56
C. Genel Kurulun Toplanması 
57
1. Olağan Toplantı 
57
2. Olağanüstü Toplantı 
58
3. Toplantısız/Çağrısız Alınan Kararlar 
58
D. Genel Kurul Toplantısı ve Kararları 
59
1. Toplantıya Çağrı Usulü 
59
2. Toplantı Yeri ve Yeter Sayısı 
60
3. Toplantı Usulü 
61
a. Elektronik Ortamda Toplantı Usulü 
63
4. Karar Yeter Sayısı 
65
5. Oy Hakkından Yoksunluk 
65
6. Genel Kurul Kararlarının İptali 
65
7. Genel Kurul Sonuç Bildirimi ve Organlara Seçilenlerin İlgili İdareye Bildirilmesi 
67
a. Genel Kurul Toplantıları Dışında Dernek Organlarındaki Değişiklik Bildirimleri 
68
III. Yönetim Kurulu 
69
A. Oluşumu 
69
B. Görevleri 
70
1. Beyanname Verme Yükümlülüğü 
70
a. Beyannamelerin İncelenmesi 
71
IV. Denetim Kurulu 
72
A. Oluşumu 
72
B. Görevleri 
73
V. Derneklerde İç ve Dış Denetim 
73
A. Derneklerde İç Denetim 
73
B. Derneklerde Dış Denetim 
74
VI. Derneğin İhtiyari Organları 
75
VII. Dernek Organlarında Görev Alma 
75
VIII. Dernek Yönetici ve Denetçilerine Ücret Verilmesi 
75
Dördüncü Bölüm
Derneklerin Örgütlenmesi
§4. DERNEKLERİN ÖRGÜTLENMESİ 
77
I. Şube Açmaları 
77
A. Şube Kuruluşu 
77
1. Şube Kuruluşunun İncelenmesi ve Kütüğe Kaydedilmesi 
79
B. Şube Organları ve Uygulanacak Hükümler 
79
C. Şube Genel Kurulları 
79
II. Temsilcilik Görevlendirmesi 
80
III. Platform Oluşturulması 
80
IV. Üst Kuruluşlar Kurmaları 
81
A. Federasyon 
81
1. Federasyon Kurma Başvuruları ve İstenecek Belgeler 
82
B. Konfederasyon 
83
1. Konfederasyon Kurma Başvuruları ve İstenecek Belgeler 
83
C. Federasyon ve Konfederasyon Kuruluşlarının İncelenmesi 
84
D. Üst Kuruluşlarla İlgili Ortak Hükümler 
85
Beşinci Bölüm
Uluslararası Faaliyetler ve Yabancıların Dernek Kurma Hakkı, Yabancı Dernekler, Kar Amacı Gütmeyen Kuruluşlar, Uluslararası Nitelikte Teşekküller
§5. ULUSLARARASI FAALİYETLER VE YABANCILARIN DERNEK KURMA HAKKI, YABANCI DERNEKLER, KAR AMACI GÜTMEYEN KURULUŞLAR, ULUSLARARASI NİTELİKTE TEŞEKKÜLLER 
87
I. Faaliyet Serbestliği 
87
II. Yabancıların Dernek Kurma Hakkı 
87
III. Yabancı Dernekler 
88
A. Yabancı Derneklerin İzin Alma Yükümlülüğü 
89
B. Yabancı Derneklerin Başvurusu 
89
C. Yabancı Derneklerin Başvurularının İncelenmesi ve İzin 
90
D. Yabancı Derneklerin Yıllık Beyannameleri 
90
IV. Kar Amacı Gütmeyen Kuruluşlar 
91
A. Kar Amacı Gütmeyen Kuruluşlara Uygulanacak Hükümler 
91
V. Uluslararası Nitelikte Teşekküller 
91
Altıncı Bölüm
Derneklerde Mali İşlemler, Defter ve Kayıtlar, Bağış Alma ve Yardım Toplama, Taşınmaz Mal Edinme, Sandık Kurma
§6. DERNEKLERDE MALİ İŞLEMLER, GELİR VE GİDERLERDE USUL, DEFTER VE KAYITLAR, BAĞIŞ ALMA VE YARDIM TOPLAMA, YARDIM VE İŞBİRLİĞİ, YURT DIŞINDAN YARDIM ALMA, TAŞINMAZ MAL EDİNME, SANDIK KURMA 
93
I. Derneklerde Mali İşlemler, Gelir ve Giderlerde Usul 
93
A. Hesap Dönemi 
93
1. İşletme Hesabı Tablosu 
93
2. Bilanço Esasına Göre Raporlama 
94
B. Gelir ve Giderlerde Usul 
94
1. Gelir ve Gider Belgeleri 
95
a. Alındı Belgelerinin Biçimi 
95
b. Alındı Belgelerinin Bastırılması ve Kontrolü 
96
c. Alındı Belgelerinin Deftere Kaydı 
97
d. Alındı Belgelerinin Kullanımı 
97
e. Yetki Belgesi 
98
f. Gelirlerin Teslim Edilmesi 
98
2. Saklama Süresi 
99
C. Dernek Görevlileri ve Ücretleri 
99
II. Dernek Defter ve Kayıtları 
100
A. Tutulacak Defterler 
101
B. Kayıt Usulü ve Yazışma Dili 
101
C. Kayıt Zamanı 
102
D. Defterlerin Tasdiki 
103
III. Bağış Alma ve Yardım Toplama 
103
A. Bağış Alma 
103
B. Yardım Toplama 
110
1. İzin Almadan Yardım Toplama 
118
IV. Yardım ve İşbirliği 
120
V. Yurt Dışından Yardım Alma ve Yurt Dışına Yardım Yapma 
121
A. Bildirim Yükümlülüğü 
121
B. Bildirim Formu 
122
VI. Taşınmaz Mal Edinme 
123
A. Taşınmazların Bildirilmesi 
123
VII. Dernekler ile Kamu Kurum ve Kuruluşları Arasındaki İlişkiler 
124
A. Kamu Kurum ve Kuruluşları ile Yürütülen Ortak Projeler 
125
B. Derneklere Kamu Bütçelerinden Yardım Yapılması 
126
VIII. İşlemlerin Elektronik Ortamda Yapılması 
127
A. Verilerin Elektronik Ortama Kaydedilmesi 
130
B. Bakanlığa Gönderilecek Belgeler 
130
IX. Derneklerde Kişisel Verilerin İşlenmesi ve Korunması 
131
Yedinci Bölüm
Derneklerin Ticari Faaliyetleri ile Ortaklık ve İşletmeleri
§7. DERNEKLERİN TİCARİ FAALİYETLERİ İLE ORTAKLIK VE İŞLETMELERİ 
133
I. Derneklerin Ticari Faaliyetleri 
133
II. Derneklerin Ortaklıkları 
135
III. Ticari İşletme ve İktisadi İşletme Kavramları 
137
IV. Dernek İktisadi İşletmesi 
138
A. Dernek İktisadi İşletmesinin Kuruluşu, Organları ve İşleyişi 
142
V. Sandık Kurma 
144
A. Sandık Kurma Şartları 
144
B. Sandık Üyeliği 
145
C. Sandık Yönergesi 
145
D. Sandığın Faaliyete Geçmesi 
146
E. Sandık Organları 
146
1. Sandık Genel Kurulu 
147
F. Sandıkların Yasal Durumu 
147
G. Sandığın Malları 
147
H. Sandıkların Denetimi 
148
I. Sandıkların Geliri 
148
J. Sandıklarca Tutulacak Defterler 
149
VI. Derneklerde Süreli ve Süresiz Yayınlar 
150
Sekizinci Bölüm
Derneklerin ve İktisadi İşletmelerinin Vergisel Konumları,
Kamu Yararına Çalışma
§8. DERNEKLERİN VE İKTİSADİ İŞLETMELERİNİN VERGİSEL KONUMLARI, KAMU YARARINA ÇALIŞMA 
155
I. Derneklerin Vergisel Konumları 
155
A. Derneklerin Vergi Mükellefiyeti 
155
B. Derneklerin Yapacakları Ödemeler Üzerinden Gelir Vergisi Kesintisi 
156
C. Derneklerin Elde Ettikleri Gayrimenkul Sermaye İradının Vergilendirilmesi 
156
1. Derneklere Ait Gayrimenkullerin Kiralanmasının KDV Karşısında Durumu 
157
2. Derneklere Ait İktisadi İşletmelerinin Gayrimenkullerinin ve Gayrimenkul Dışındaki Diğer Mal ve Hakların Kiralanması ve Satışı İşlemlerinin KDV Karşısında Durumu 
157
D. Derneklere Ait Gayrimenkullerin Kiralanmasının İlişkin Düzenlenen Kira Sözleşmelerinin Damga Vergisi Karşısında Durumu 
157
E. Dernek Tasarruflarının Bankada Değerlendirilmesi Sonucunda Elde Ettiği Menkul Sermaye İratlarından Tevkifat Yapılması 
158
F. Gıda Bankacılığı Faaliyetinde Bulunan Derneklere Yapılan Bağışların Gelir ve Kurumlar Vergisi Bakımından Durumu 
159
1. Bağışa Konu Olacak Mallar ve Bağışın Niteliği 
159
2. Bağışı Yapanlarca Düzenlenecek Belgenin Niteliği 
159
3. Derneklerce Düzenlenecek Belge 
160
4. Kayıt Düzeni ve Beyannamelerde Gösterim 
160
5. Fakirlere Yardım Amacıyla Gıda Bankacılığı Faaliyetinde Bulunan Derneklere Yapılan Bağışlanan Bazı Malların Tesliminde KDV İstisnası 
160
II. Derneklere Ait veya Bağlı İktisadi İşletmelerin Vergisel Konumları 
160
A. Dernek İktisadi İşletmelerinin Vergi Mükellefiyeti 
160
B. Yükümlülükler 
161
1. Tacir Sayılma ve Türk Ticaret Siciline Kayıt Yaptırma Zorunluluğu 
161
2. Defter Tutma Zorunluluğu 
161
3. İflasa Tabi Olma 
162
4. Beyanname Verme ve Verginin Ödenmesi 
162
C. Derneklere Ait İktisadi İşletmelerin Özellikleri 
163
1. Devamlılık 
163
2. Bağlılık 
164
3. Faaliyetin Ticari, Sınai ve Zirai Nitelik Arz Etmesi 
164
4. Ekonomik Faaliyetin Ticari Organizasyonu Gerektirmesi 
164
D. İktisadi İşletmelerin Vergilendirilmesi Durumu 
165
E. Yabancı Derneklere Ait İktisadi İşletmelerin Vergilendirilmesi 
166
F. İktisadi İşletme Karlarının Derneğe Aktarımı 
166
1. Dernek İktisadi İşletmesinin Kârının Derneğe Aktarımında Gelir Vergisi Tevkifatı (Stopaj) Konusunun Hukuken Değerlendirilmesi: (Karşı Görüş, dava gerekçesi ve Danıştay Kararı) 
167
III. Kamu Yararına Çalışma 
169
A. Kamu Yararına Çalışan Dernek Sayılma 
171
B. Kamu Yararına Çalışan Dernek Sayılma İçin Aranacak Şartlar 
171
C. Başvuru ve İstenen Belgeler 
172
D. Başvurunun Değerlendirilmesi 
172
E. Kamu Yararına Çalışan Derneklerin Yükümlülükleri ve Ayrıcalıkları 
173
1. Kamu Yararına Çalışan Derneklerin Yükümlülükleri 
173
2. Kamu Yararına Çalışan Derneklerin Ayrıcalıkları 
174
F. Kamu Yararına Çalışan Derneklerin Vergisel Durumları 
177
1. Katma Değer Vergisi İstisnası 
177
2. Veraset ve İntikal Vergisi Muafiyeti 
178
3. Emlak Vergisi Muafiyeti 
178
4. Damga Vergisi Muafiyeti 
178
5. Harç İstisnası 
179
6. Gümrük Vergisi Muafiyeti 
179
7. Kurum Kazancı İstisnası 
179
8. Eğlence Vergisi İstisnası 
180
9. Kurumlar Vergisi İndirimi 
180
G. Kamu Yararına Çalışan Dernek Statüsünün Kaybedilmesi 
182
IV. Dernek Yönetim Kurullarının Vergi Borçları Karşısında Sorumluluğu 
182
Dokuzuncu Bölüm
Derneklerin İzinle Kurabileceği Tesisler
§9. DERNEKLERİN İZİNLE KURABİLECEĞİ TESİSLER 
183
I. Derneklerin İzinle Kurabileceği Tesisler 
183
A. Lokaller 
184
1. Lokal 
184
2. Lokal Açılamayacak Yerler 
184
3. Başvuru 
185
4. İzin 
186
5. Sorumlu Müdür 
187
6. Alkollü İçki Kullanılması ve Canlı Müzik Yayını 
187
7. Lokallerde Çalışacak Kişiler 
188
8. Lokal Yönergesi 
188
9. Lokalden Yararlanma 
188
10. Lokallerin Denetimi 
189
11. Faaliyetten Geçici Olarak Men Etme 
189
12. Lokal Açma ve Çalışma İzninin İptali 
189
13. Faaliyetten Men Kararının Uygulanması 
190
14. Süresinden Önce Açılma 
190
15. İzinsiz Açılan Lokaller 
191
16. Uzaklığın Ölçülmesi 
191
B. Yurt Açma 
191
C. Eğitim Faaliyetleri 
192
Onuncu Bölüm
Derneklerde Sona Erme ve Tasfiye
§10. DERNEKLERDE SONA ERME VE TASFİYE 
193
I. Derneklerde Sona Erme 
193
A. Kendiliğinden Sona Erme 
193
B. Genel Kurul Kararı ile Sona Erme 
193
C. Mahkeme Kararı ile Sona Erme 
194
II. Tasfiye 
194
III. Kütükten Silme 
196
Onbirinci Bölüm
Dernek İşlemlerinde Hata ve Noksanlıkların Giderilmesi, Kolluk Kuvvetlerinin Yetkisi ve Derneklerle İlgili Bildirimler, Derneklerin Etkinlikleri
§11. DERNEK İŞLEMLERİNDE HATA VE NOKSANLIKLARIN GİDERİLMESİ, KOLLUK KUVVETLERİNİN YETKİSİ VE DERNEKLERLE İLGİLİ BİLDİRİMLER, DERNEKLERİN ETKİNLİKLERİ 
197
I. Dernek İşlemlerinde Hata ve Noksanlıkların Giderilmesi 
197
II. Derneklerde Kolluk Kuvvetlerinin Yetkisi 
197
III. Derneklerle İlgili Bildirimler 
198
A. Derneğin Kuruluş Bildirimi 
198
B. Genel Kurul Sonuç Bildirimleri 
198
1. Genel Kurul Toplantıları Dışında Dernek Organlarında Değişiklik Bildirimleri 
198
C. Yıl Sonu Beyannamesi 
199
D. Derneğin Yerleşim Yeri Değişikliği Bildirimi 
199
E. Tüzük Değişikliği Bildirimi 
199
F. Taşınmaz Mal Edinim Bildirimi 
199
G. Yurt Dışı Gelir (Bağış/Yardım) Bildirimi 
199
H. Kamu Kurum ve Kuruluşları ile Birlikte Yürütülen Ortak Projelerde, Yapılan Sözleşme/Protokol ve Proje ile İlgili Proje Bildirimi 
199
I. Yardım Toplama Kanunu gereği Yürütülecek Faaliyetlerde İzin Başvurusu (Proje ve Bütçe) ile Sonunda Bitiş (Bilanço ve Kapanış Raporu) Bildirimleri 
199
J. Dernek Çalışanları ile İlgili İş ve Sosyal Güvenlik Mevzuatı Gereği Yapılan Bildirimler 
200
K. Vergi Mevzuatı Gereği Derneğin, İktisadi İşlemesinin ve Ortaklıklarının Beyanname ve Bildirimleri 
200
L. Derneğin Yayınları ile İlgili C. Savcılıklarına Yayın Bildirimi ve Gönderimi 
200
M. Mal Beyanı Bildirimi 
200
IV. Derneklerin Etkinlikleri, Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Mevzuatı Kaynaklı Düzenlemeler 
200
Onikinci Bölüm
Derneklerle İlgili Yargılama Usulü, Davalar ve Örnek Kararlar
§12. DERNEKLERLE İLGİLİ YARGILAMA USULÜ, DAVALAR VE ÖRNEK KARARLAR 
203
I. Derneklerle İlgili Yargılama Usulü 
203
II. Derneklerle İlgili Davalar ve Örnek Kararlar 
204
A. Hukuk Davaları 
205
1. Derneğin Kendiliğinden Sona Erdiğinin Tespiti Davası 
205
2. Derneğin Feshi (Kapatılması) Davası 
209
3. Derneğin Tasfiyesi Davası 
211
4. Derneğin İhyası (Ek Tasfiye) Davası 
215
5. Genel Kurul Kararının İptali Davası 
216
6. Dernek Üyeliğinden Çıkarılma (İhraç) Kararının İptali Davası 
224
7. Üyeliğin/Üyeliğin Devam Ettiğinin Tespiti Davası 
226
8. Genel Kurul Toplantısının İptali Davası 
229
9. Derneğe Genel Kurul Toplantısı Yapılması İçin Üye (Kayyum Atanması) Görevlendirilmesi Davası 
233
10. Zayi Belgesi Davası 
236
B. Ceza Davaları 
238
1. Derneğe Verilen İdari Para Cezasına İtiraz Davası 
241
C. İdari Davalar 
241
1. Amaca Yönelik İptal Davalarında Dava Ehliyeti Yönünden Reddine İlişkin Davalar 
242
İKİNCİ KISIM
HAKLAR, ÖRGÜTLENME, GÖNÜLLÜLÜK VE SİVİL TOPLUM KURULUŞLARI, KAYNAK OLUŞTURMA HUKUKU, ŞİRKETLER VE SOSYAL AMAÇ
Birinci Bölüm
Haklar, Örgütlenme Hakkı ve Gönüllülük Hukuku, Gönüllü Kuruluş,
Sivil Toplum Kuruluşu ve Gönüllü Sivil Toplum Kuruluşu
§1. HAKLAR, ÖRGÜTLENME HAKKI VE GÖNÜLLÜLÜK HUKUKU, GÖNÜLLÜ KURULUŞ, SİVİL TOPLUM KURULUŞU VE GÖNÜLLÜ SİVİL TOPLUM KURULUŞU 
247
I. Haklar, Örgütlenme Hakkı ve Gönüllülük Hukuku 
247
A. Haklar ve Bunları Kullanabilmek İçin Gerekli Öncül Haklar 
247
1. Haklar 
247
2. Haklara Erişme ve Bunları Kullanma Hakları (Öncül Haklar) 
249
B. Örgütlenme Hakkı 
250
1. Dernek Kurma Hakkı 
250
a. İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi 
250
b. Avrupa İnsan Hakları Evrensel Sözleşmesi 
251
c. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası 
251
d. Kanunlardaki Düzenlemeler 
252
C. Gönüllülük Hukuku 
253
1. Türk Hukukunda Gönüllülük Kavramının Değerlendirmesi 
254
II. Gönüllü Kuruluş, Sivil Toplum Kuruluşu ve Gönüllü Sivil Toplum Kuruluşu 
258
A. Sivil Toplum Kuruluşları 
258
B. Gönüllü Kuruluşlar 
259
C. Gönüllü Sivil Toplum Kuruluşları 
260
III. Gönüllülükle İlgili Öneriler 
260
İkinci Bölüm
Gönüllü Kuruluşlarda Kaynak Oluşturma Hukuku
§2. GÖNÜLLÜ KURULUŞLARDA TİCARİ OLMAYAN VE TİCARİ FAALİYETLERLE KAYNAK OLUŞTURMA HUKUKU 
263
I. Gönüllü Kuruluşlarda Kaynak Oluşturma ve Geliştirme Hukuku Hakkında Genel Bilgiler 
263
II. Gönüllü Kuruluşlarda Ticari Olmayan Faaliyetlerle Kaynak Oluşturma Hukuku 
264
A. Bağış ve Hukuku 
264
B. Yardım Toplama ve Hukuku 
265
C. Kira ve Sair Taşınmaz ve Taşınır Mal Varlığı Gelirleri 
265
D. Devlet Desteği 
265
III. Gönüllü Kuruluşlarda Ticari Faaliyete Dayalı Kaynak Oluşturma Hukuku 
267
A. İktisadi İşletme Gelirleri 
267
B. Ticari Şirket ve Ticari Şirket Ortaklık Gelirleri 
269
IV. Kaynak ve Geliştirilmesi ile İlgili Öneriler 
269
Üçüncü Bölüm
Ticari Örgütlenme Hukukunda Son Gelişmeler;
İşletmeler/Şirketler ve Sosyal Amaç
§3. TİCARİ ÖRGÜTLENME HUKUKUNDA SON GELİŞMELER; İŞLETMELER/ŞİRKETLER VE SOSYAL AMAÇ 
271
I. İşletmeler/Şirketler ve Sosyal Amaç 
271
A. Sosyal Amaçlı İşletmeler/Şirketler ve Türk Hukuk Sistemi 
271
B. Gelirleri Sosyal Amaca Tahsisli İşletmeler/Şirketler ve Türk Hukuk Sistemi 
272
SONSÖZ 
273
İLGİLİ MEVZUAT 
275
Kaynakça 
365
Kavram Dizini 
367