Democlex – İzmir Demokrasi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt: 2 Sayı: 1 Ocak 2026

Kıymetli Okurlarımız ve Değerli Hukukçular,

İzmir Demokrasi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi (DemocLex) olarak, yayın hayatımızda henüz yeni olmamıza rağmen her geçen gün artan bir ivme ve nitelikle akademik dünyaya katkı sunmaya devam etmenin gururunu yaşıyoruz. Kısa sürede yakaladığımız bu istikrarlı başarı ve hukukun farklı disiplinlerinden gelen nitelikli çalışmalar, dergimizin geleceğine dair inancımızı daha da güçlendirmektedir. Bu heyecanla, zengin ve güncel bir içerikle hazırladığımız 3. sayımızı siz kıymetli okuyucularımızın istifadesine sunuyoruz.

Hukukun hem klasik dogmatik meselelerini hem de dijitalleşen dünyanın getirdiği yepyeni tartışma alanlarını harmanladığımız bu sayımızda üç değerli makale yer almaktadır:

• İlk makalemiz, teknolojik devrimlerin uluslararası sisteme entegrasyonuna odaklanarak, devletlerin diplomasi süreçlerinde yapay zekâ kullanımının doğurduğu "algoritmik diplomasi" olgusunu ele almaktadır. Çalışma, otonom ve algoritmik karar alma süreçlerinin devlet egemenliği, müdahale yasağı ve uluslararası sorumluluk gibi temel uluslararası hukuk ilkelerini nasıl yeniden şekillendirdiğini ve bu alanda doğan normatif boşlukları analiz etmektedir.

• İkinci makalemiz, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 33. maddesinde düzenlenen "hâkimin Türk hukukunu re'sen uygulaması" ilkesini sistematik bir biçimde incelemektedir. Çalışma, bu ilkenin kapsamını ve sınırlarını tasarruf ilkesi, taraflarca getirilme ilkesi ve taleple bağlılık gibi yargılamaya hâkim olan diğer usul ilkeleriyle olan denge üzerinden değerlendirmekte; ayrıca istinaf ve temyiz incelemelerinde ilkenin nasıl farklı işlevler üstlendiğini ortaya koymaktadır.

• Üçüncü makalemiz ise, blokzincir teknolojisinin otonom bir yansıması olan akıllı sözleşmelerin (smart contracts) sınır aşan hukuki ilişkilerde yarattığı etkiyi incelemektedir. Yabancılık unsuru taşıyan bu merkeziyetsiz dijital protokollere uygulanacak hukukun Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) çerçevesinde nasıl tespit edileceğini tartışan çalışma; hukuk seçimi serbestisinin önemini vurgularken, klasik bağlama noktalarının dijital çağa uyarlanmasındaki teknik ve hukuki güçlüklere çözüm önerileri sunmaktadır.

Dergimizin bu sayısının ortaya çıkmasında emeği geçen, kıymetli çalışmalarıyla bizlere destek veren tüm yazarlarımıza, titiz değerlendirmeleriyle akademik niteliğimizi yükselten hakemlerimize ve yayın kurulumuza en içten teşekkürlerimi sunarım.

Hukuk bilimine faydalı olması temennisiyle, keyifli ve verimli okumalar dileriz.

Saygılarımızla,

Editör Kurulu

Prof. Dr. Meltem İNCE YENİLMEZ

Dr. Öğr. Üyesi Ezgi ÇIRAK KARALI