ÇOCUK KAVRAMI, ÇOCUK SUÇLULUĞU VE ÇOCUK CEZA ADALETİ SİSTEMİ: İLKELER, YAKAŞIM MODELLERİ, KURUMLAR VE GÖREVLİLER
B. Tarihsel Süreçte Çocuk Kavramı
24
C. Uluslararası Düzenlemelerde Çocuk ve Çocuk Hakları, Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Komitesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Açısından Değerlendirmeler
30
2. Cenevre Çocuk Hakları Bildirgesi
33
3. Birinci ve İkinci Balkan Kongreleri
35
4. Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Bildirgesi
35
5. Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme
36
6. Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi
44
7. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi
45
8. İşkenceye ve Diğer Zalimane, Gayriinsani veya Küçültücü Muamele veya Cezaya Karşı Birleşmiş Milletler Sözleşmesi
60
9. Çocuk Adalet Sisteminin Uygulanması Hakkında Birleşmiş Milletler Asgari Standart Kuralları (Pekin/Beijkin Kuralları)
62
10. Özgürlüğünden Yoksun Bırakılmış Çocukların Korunmasına İlişkin Birleşmiş Milletler Kuralları (Havana Kuralları)
64
11. Çocuk Suçluluğunun Önlenmesine İlişkin Birleşmiş Milletler Yönlendirici İlkeleri (Riyad İlkeleri)
66
D. Türk Hukukunda Çocuk
67
4. Ceza Muhakemesi Kanunu
72
5. Çocuk Koruma Kanunu
72
a. Korunmaya İhtiyacı Olan Çocuk Kavramı
73
b. Adli Süreçteki Çocuk Kavramı ve Terminolojik Dönüşüm
76
II. ÇOCUKLARIN CEZA HUKUKU AÇISINDAN SORUMLULUĞU
78
B. Türk Ceza Hukukunda Yaş Küçüklüğü
82
1. Türk Ceza Hukuku Bağlamında Kusur ve Kusur Yeteneği Kavramları
82
2. Fiili İşlediği Anda 12 Yaşını Tamamlamamış Olan Çocuklar
83
3. Fiili İşlediği Anda 12 Yaşını Tamamlamış Olup 15 Yaşını Tamamlamamış Olan Çocuklar
87
4. Fiili İşlediği Anda 15 Yaşını Tamamlamış Olup 18 Yaşını Tamamlamamış Olanlar
101
5. Sağır ve Dilsiz Bireyler
102
6. Akıl Hastalığı Olan Bireyler
104
7. Bağımlılığı Olan Çocuklar
106
8. Haklarında Acil Korunma Kararı Verilebilecek Çocuklar
107
B. Çocuk Suçluluğunun Açıklanmasında Öne Çıkan Bazı Kuramlar
114
1. Biyolojik Kuramlar
115
2. Psikolojik Kuramlar
116
C. Çocuk Suçluluğunun Nedenleri
121
a. Biyolojik Nedenler
124
b. Psikolojik Nedenler
125
b. Çocuğun İhmali ve İstismarı
135
g. Bağımlılık Yapan Madde Kullanımı
161
h. Teknolojinin, Medyanın ve Dijital Dünyanın Etkileri
167
bb. İnternet, Dijital Dünya ve Sosyal Medya
175
cc. Yeni Nesil Oyunlar
186
dd. Medyanın Çocuk Algısı ve Çocuklar Üzerindeki Etkisi
195
IV. ÇOCUK CEZA ADALETİ SİSTEMİNİN İLKELERİ
198
A. Yaşama ve Gelişme Hakkının Korunması ve Desteklenmesi
198
B. Çocuğun Yüksek Yararının Gözetilmesi
199
C. Ayrımcılık Yapma Yasağı
206
D. Çocuğun Katılım Hakkı
212
E. Özgürlüğü Kısıtlayan Tedbir ve Cezaların Son Çare Olması
213
F. Çocuğun Saygınlığına Özen Gösterilmesi
213
G. Çocuklar Hakkında Karar Verenlerin Geniş Takdir Yetkisinin Olması
214
H. İnsan Haklarına Dayanan, Adil, Etkili ve Hızlı Bir Usul İzlenmesi
215
VI. ÇOCUKLAR İÇİN ADALET MODELLERİ
218
B. Rehabilitasyon Modeli
220
D. Suç Kontrol Modeli
222
VII. KURUMLAR VE GÖREVLİLER
232
1. Tarihsel Süreçte Çocuk Mahkemeleri
232
2. Türk Hukukunda Çocuk Mahkemeleri
236
B. Cumhuriyet Savcılığı Çocuk Bürosu
247
C. Kolluğun Çocuk Birimi
248
D. Sosyal Çalışma Görevlileri ve Sosyal İnceleme Raporları
251
ÇOCUKLARA ÖZGÜ GÜVENLİK TEDBİRLERİ
I. GÜVENLİK TEBDİRİ KAVRAMI
267
A. Tarihsel Süreçte Güvenlik Tedbirleri
267
B. Güvenlik Tedbiri Kavramının Tanımı
268
C. Güvenlik Tedbirlerinin Hukuki Niteliği
269
D. Güvenlik Tedbirlerinin Amacı
270
E. Güvenlik Tedbirlerinin Uygulanma Şartları
270
F. Türk Ceza Kanunu’nda Düzenlenen Güvenlik Tedbirleri
273
1. Belli Hakları Kullanmaktan Yoksun Bırakılma
273
3. Akıl Hastalarına Özgü Güvenlik Tedbirleri
277
II. TÜRK HUKUKUNDA ÇOCUKLARA ÖZGÜ GÜVENLİK TEDBİRLERİ
281
B. Çocuk Koruma Kanununda Düzenlenen Güvenlik Tedbirleri
284
1. Çocuklara Özgü Güvenlik Tedbirlerinin Amacı
284
2. Çocuklara Özgü Güvenlik Tedbirlerinin Hukuki Niteliği ve Koruyucu ve Destekleyici Tedbirlerden Farkları
286
3. Çocuklara Özgü Güvenlik Tedbiri Türleri
289
a. Danışmanlık Tedbiri (ÇKK m. 5/1–a, ÇKKTY m. 12)
290
b Eğitim Tedbiri (ÇKK m. 5/1–b, ÇKKTY m. 13)
295
c. Bakım Tedbiri (ÇKK m. 5/1–c, ÇKKTY m. 14)
296
d. Barınma Tedbiri (ÇKK m. 5/1–e, ÇKKTY m. 15, 17)
298
e. Sağlık Tedbiri (ÇKK m. 5/1–d, ÇKKTY m. 16)
299
f. Sosyal ve Toplumsal Hizmetler Tedbiri (ÇKK m. 5/A(2)–a)
304
g. Dijital Risklerden Korunma Tedbiri (ÇKK m. 5/A(2)–b)
307
h. Kitap ve Kütüphane Tedbiri (ÇKK m. 5/A(2)–c)
313
ı. Çevreye Saygı ve Çevre Temizliği Tedbiri (ÇKK m. 5/A(2)–d)
318
i. Tütün, Nikotin, Alkol, Kumar, Uyuşturucu ve Uyarıcı Madde ile Davranışsal Bağımlılık Tedbiri (ÇKK m. 5/A(2)–e)
323
4. Çocuklara Özgü Güvenlik Tedbirlerinin Belirlenmesi ve Muhakemesi
330
5. Çocuklara Özgü Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı ve Sona Ermesi
338
6. Koruyucu ve Destekleyici Tedbir Kararlarına Aykırılık ve Tazyik Hapsi
342
III. KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTA ÇOCUKLARA ÖZGÜ GÜVENLİK TEDBİRLERİ
347
1. Alman Çocuk Adalet Sistemi Hakkında Genel Bilgiler
347
2. Ceza Sorumluluğu Olmayan Çocuklara Uygulanan Tedbirler
361
a. Gençlik Dairesinin Uyguladığı Tedbirler (Maßnahmen Des Jugendamtes)
366
aa. Genel Olarak Eğitim Desteği (Hilfe zur Erziehung)
366
bb. Eğitim Danışmanlığı (Erziehungsberatung)
375
cc. Sosyal Grup Çalışması (Soziale Gruppenarbeit)
378
dd. Eğitim Danışmanı veya Sosyal Pedagojik Aile Yardımı (Erziehungsbeistand Oder Sozialpädagogische Familienhilfe)
379
ee. Gündüz Grupları (Tagesgruppen)
383
ff. Yatılı Yardım Hizmetleri (Stationäre Hilfen)
385
b. Aile Mahkemesinin Uyguladığı Tedbirler (Maßnahmen Familiengericht)
390
aa. Özgürlüğü Kısıtlayıcı Kurum Bakımına Yerleştirme ve Özgürlükten Yoksun Bırakıcı Müdahaleler
390
bb. Çocukların Yüksek Yararı Tehlikeye Girdiğinde Uygulanan Yargısal Tedbirler
393
B. İngiltere ve Galler
395
1. İngiliz Çocuk Adalet Sisteminin Tarihsel Dönüşüm Süreci
395
2. James Bulger Davası
398
3. İngiltere ve Galler Çocuk Ceza Adalet Sistemindeki Güncel Yasal Düzenlemeler
401
a. Ana Hatlarıyla İngiltere ve Galler Hukuk Sistemi
401
b. Çocuk Ceza Adaletine Dair Düzenlemeler
406
4. İngiltere ve Galler’de Ceza Ehliyeti Olmayan Çocuklara Uygulanan Tedbirler
422
a. Yerel Çocuk Sokağa Çıkma Yasağı (Local Child Curfew)
422
b. Çocuk Güvenlik Emri (Child Safety Order)
426
c. Eğitim Gözetim Kararı (Education Supervision Order)
429
d. Ebeveynlere Yönelik Tedbirler
431
aa. Ebeveynlik Programları
432
bb. Ebeveynlik Sözleşmesi
432
5. Çocuğun Devlet Korumasına Alınması
437
a. Bakım Emri (Care Order)
438
b. Gözetim Emri (Supervision Order)
440
c. Acil Koruma Emri (Emergency Protection Order)
441
d. Güvenli Barınma (Secure Accommodation)
443
6. Anti–Sosyal Davranışlara Karşı Hukuki Önlemler (Sivil Yaptırımlar)
445
a. Sivil Anti–Sosyal Davranış İhtarları (Civil İnjunctions)
446
b. Dağıtma Yetkisi (Dispersal Powers)
447
c. Kamu Alanı Koruma Emirleri (Public Space Protection Orders)
448
7. Çocukların Korunmasına Yönelik Gönüllü ve Koruyucu Önleme Mekanizmaları
449
a. Erken Müdahale Hizmetleri (Early Help Services)
449
b. Yerel Otorite Tarafından Uygulanan Koruma Önlemleri (Local Authority Safeguarding Measures)
451
c. Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Hizmetleri (Camhs–Child And Adolescent Mental Health Services)
452
d.Gençlerin Geleceğini Destekleme Merkezleri (Young Futures Hubs)
454
8. Sürecin İşleme Usulü ve Kurumların Rolü
456
a. Polis ile İlk Temas
456
b. Yerel İdare ve Sosyal Hizmetler
458
c. Gençlik Suçlarıyla Mücadele Ekibi
461
bb. Gençlik Mahkemesi
464
C. Amerika Birleşik Devletleri
464
1. Amerika Birleşik Devletleri’nin Çocuk Adalet Sistemi Hakkında Genel Bilgiler
464
b. Ceza Sorumluluğu Olmayan Çocuklara Yönelik Programlar
481
aa. Alternatif Sosyal Hizmet Müdahaleleri (Non–Adjudicatory İnterventions)
482
aaa. Farklılaştırılmış Müdahale Programı (Differential Response Program)
482
bbb. New York Sosyal Hizmetler Kanunu Kapsamındaki Tedbirler
487
bb. Önleyici Yargı Süreçleri: Pins (Person In Need Of Supervision)
492
aaa. Uyarılarak Serbest Bırakılma (Discharge With Warning)
498
bbb. Ertelenmiş Hüküm (Suspended Judgment)
500
ccc. Yerleştirme Tedbiri (Placement)
501
ddd. Denetimli Serbestlik (Probation)
505
eee. Zararın Giderilmesi (Restitution)
506
fff. Koruma Emri (Order of Protection)
508
cc. Belirli Ciddi Suçlarda Aile Mahkemesine Yönlendirilen Çocuklar Hakkında Uygulanabilecek Olan Tedbirler (2022 Tarihli Raise The Lower Age Düzenlemesinin İstisnası)
510
D. Ceza Sorumluluğu Olmayan Çocuklara Uygulanan Güvenlik Tedbiri Türleri ve Karar Mercileri Açısından Değerlendirme
513
IV. TÜRKİYE, FEDERAL ALMANYA, İNGİLTERE VE GALLER İLE NEW YORK UYGULAMALARININ KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZİ
519
A. Çocuk Ceza Adaleti Sistemlerinde Benimsenen Yaklaşım Modelleri Bakımından Karşılaştırmalı Değerlendirme
519
B. Çocuk Ceza Adaleti Sistemlerinde Güvenlik Tedbirlerinin Uygulanması, Etkililiği ve Geleceğe Yönelik Reform Yaklaşımlarına Dair Değerlendirme
522
1. Güvenlik Tedbirlerinin Etkililiği ve Sistemsel Değerlendirme
522
2. Geleceğe Yönelik Reform Yaklaşımlarına Dair Değerlendirme
527
ÇOCUKLARA ÖZGÜ CEZA İNFAZ REJİMİ
I. İNFAZ VE İNFAZ HUKUKU KAVRAMLARI
539
III. İNFAZA HAKİM OLAN İLKELER
543
A. İnfazın Kanuniliği İlkesi
544
B. İnfazın Kesintisizliği İlkesi
545
C. Gizlilikten Kaçınma İlkesi
545
E. İnsan Onurunun Dokunulmazlığı ve İnsanca İnfaz İlkesi
549
F. İnfazın Bireyselleştirilmesi İlkesi
562
IV. CEZA İNFAZ KURUMLARI
563
B. Çocuk Ceza İnfaz Kurumlarının Tarihsel Gelişim Süreci
570
C. Ceza İnfaz Kurumu Türleri
574
1. Çocuk Eğitimevleri
574
2. Çocuk Kapalı Ceza İnfaz Kurumları
577
3 Gençlik Kapalı Ceza İnfaz Kurumları
578
V. İNFAZ KURUMLARINDA UYGULANACAK REJİM
579
A. Çocuk Hükümlü ve Tutukluların Kuruma Yerleştirilmesi
579
B. Çocuk Hükümlü ve Tutukluların Eğitim Öğretim Faaliyetleri
582
C. Çocuk Hükümlü ve Tutukluların Çalıştırılması
587
E. Dış Dünya ile İletişim Kurmalarının Sağlanması
592
F. Haklarında Uygulanabilecek Disiplin Tedbirleri
596
G. Haklarında Uygulanabilecek Disiplin Cezaları
598
1. Disiplin Cezası Türleri
598
2. Disiplin Soruşturması, Disiplin Gerektiren Eylemlerin Tekrarı, Disiplin Cezalarının İnfazı ve Kaldırılması
601
VI. DENETİMLİ SERBESTLİK
603
VII. KOŞULLU SALIVERİLME
610
VIII. ADLİ PARA CEZASININ İNFAZI
615
A. İnfaz Hakimliği Tarafından Yapılan Denetim
617
B. İzleme Kurulları Tarafından Yapılan Denetim
620
C. Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Hakları İnceleme Komisyonu
623
D. Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Komite
627
E. Avrupa İşkenceyi ve İnsalık Dışı veya Aşağılayıcı Muamele ve Cezayı Önleme Komitesi
629
1. CPT’nin 2012 Türkiye Ziyareti Raporu (CPT/Inf (2013) 27): Çocuk Ceza İnfaz Sistemine Yönelik Bulgular ve Öneriler
630
2. CPT’nin 2013 Türkiye Ziyareti Raporu (CPT’nin CPT/Inf (2015) 6): Ankara Sincan ve İzmir Çocuk ve Gençlik Kapalı Ceza İnfaz Kurumlarına Dair Tespit ve Öneriler
633
3. Özgürlüğünden Mahrum Edilen Çocuklara Yönelik CPT’nin Belirlediği Asgarî Standartlar
635
X. İNFAZ HUKUKUNDA ÇÖZÜM BEKLEYEN ÖNEMLİ VE GÜNCEL PROBLEM: TUTUKLU/HÜKÜMLÜ ANNELERİ İLE CEZA İNFAZ KURUMUNDA KALAN
0–6 YAŞ ÇOCUKLARIN DURUMU
637