Ceza Hukukunda Şahısta veya Konuda Hata  (error in persona vel obiecto) Doç. Dr. M. Emre Tulay  - Kitap

Ceza Hukukunda Şahısta veya Konuda Hata

(error in persona vel obiecto)

2. Baskı, 
Mart 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
398
Barkod:
9786253777340
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
800,00
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
Şahısta veya konuda hata (error in persona vel obiecto), çeşitli ceza hukuku kurumlarıyla irtibatının yanında, ceza hukukunda çözüm bekleyen birçok yoruma açık meseleyi içermesi sebebiyle bilimsel çalışmaların ve uygulamanın ilgi alanındadır. Kavramsal ve kurumsal açıdan detaylı bir analizi hak eden error in persona vel obiecto, Alman Hukukundaki yaklaşımların temel alınması suretiyle hazırlanan ve neticeten Türk Hukukuna katkı sunma amacı taşıyan bu eserin ana konusudur.
Ceza hukuku kurumları üzerindeki etki sahası çok geniş olan şahısta veya konuda hata meselesine dair yapılan tartışmalar, birçok temel ceza hukuku kurumuna hakimiyeti gerektirmektedir. Elinizdeki kitap, bu gerçekliği kabullenerek ve "Kolaylaştırın, zorlaştırmayın!" öğüdünü rehber edinerek, ceza hukukunda araştırma yapan akademisyen ve lisansüstü öğrencilere, uygulamacılara ve lisans döneminde olan genç hukukçulara hitap edecek içerik ve üslupta kaleme alınmıştır.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Şahısta veya Konuda Hatanın Uygulanma Alanı ve Failin Cezai Sorumluluğuna Etkisi
.
Şahısta veya Konuda Hatanın Uygulanma Alanı ve Failin Cezai Sorumluluğuna Etkisi
.
Şahısta veya Konuda Hatanın Uygulanma Alanı ve Failin Cezai Sorumluluğuna Etkisi
Kitapla İlgili Kategoriler
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 
7
İÇİNDEKİLER 
9
KISALTMALAR 
15
GİRİŞ 
19
§ 1
ŞAHISTA VEYA KONUDA HATANIN UYGULANMA ALANI VE FAİLİN CEZAİ SORUMLULUĞUNA ETKİSİ
A. ERROR IN PERSONA VEL OBIECTO KAPSAMINDA ŞAHIS VE KONU 
35
I. Error in Persona Bakımından “Şahıs” Kavramı 
35
1. Suçun mağduru olarak şahıs 
35
2. Suçtan zarar gören olarak şahıs 
40
3. Şahsi cezasızlık sebebinde veya cezada indirim yapılmasını gerektiren şahsi
sebepte şahıs 
43
4. Suçun faili olarak şahıs 
43
II. Error in Obiecto Bakımından “Konu” Kavramı 
46
1. Genel olarak 
46
2. Suçta korunan hukuki değer ve suçun konusu ilişkisi 
48
3. Mağdur ve suçun konusu ilişkisi 
49
4. Beyaz norm ve suçun konusu ilişkisi 
51
B. UNSUR YANILGISI ALTINDA ŞAHISTA VEYA KONUDA HATA 
53
I. Hata Kurumuna İlişkin Genel Açıklamalar 
53
II. Unsur Yanılgısı 
56
III. Şahısta veya Konuda Hataya Dayanan Cezai Sorumluluğun Tespiti 
59
1. Rose–Rosahl olayı 
59
2. Doktrindeki görüşlerin değerlendirilmesi 
60
a. Eşdeğerlik teorisi (Gleichwertigkeitstheorie) 
60
b. Somutlaştırma teorisi (Konkretisierungstheorie) 
65
IV. Tasavvur Edilen Şahıs veya Konu Bakımından Teşebbüsün Uygulanabilirliği 
66
1. Doktrindeki görüşler 
66
2. Değerlendirme ve görüşümüz 
68
V. Tersine Unsur Yanılgısı 
71
1. Alman Ceza Hukukundaki yaklaşım 
71
2. Türk Ceza Hukukundaki yaklaşım 
76
3. Değerlendirme ve görüşümüz 
92
VI. Şahısta veya Konuda Hataya Bağlı Tipiklik Hatasında Dikkate Alınacak Özel Durumlar97
1. Şahısta veya konuda hatanın kasten işlenebilen başka bir suçun ihlaliyle
sonuçlanması 
98
a. Tasavvur edilen bakımından farklı varlık üzerindeki fiilin değerlendirilmesi98
b. Tasavvur edilen bakımından aynı varlık üzerindeki fiilin değerlendirilmesi104
2. Şahısta veya konuda hatanın failin sonraki hareketi ile birleşmesi 
111
3. Failin taksirli hareketinden sonra şahısta veya konuda hataya düşmesi 
113
4. İhmali suçta şahısta veya konuda hata 
114
a. İhmali suça ilişkin genel açıklamalar 
114
b. Gerçek ihmali suçta şahısta veya konuda hata 
117
c. Garantörsel ihmali suçta şahısta veya konuda hata 
118
5. Özel görünümlü iştirak modelinde şahısta veya konuda hata 
122
c. SUÇUN NİTELİKLİ HALLERİNDE HATA ALTINDA ŞAHISTA VEYA KONUDA HATA 
126
I. Hukuki Niteliğe İlişkin Açıklamalar 
126
II. Nitelikli Hal Düzenlemesinde Şahıs veya Konunun Etkisi 
128
III. Nitelikli Halde Hataya Düşen Failin Cezai Sorumluluğu 
130
IV. Cezayı Artıran Nedenlerde Şahısta veya Konuda Hataya İlişkin Özel Durumların
İncelenmesi 
135
1. Tasarlayarak öldürme 
135
2. Kan gütme veya töre saikiyle öldürme 
140
d. CEZA SORUMLULUĞUNU KALDIRAN YA DA AZALTAN NEDENLER ALTINDA ŞAHISTA VEYA
KONUDA HATA 
146
I. Genel Açıklamalar 
146
II. Hukuka Uygunluk Nedenlerinin Şartlarında Hatanın Hukuki Niteliği 
147
1. Alman hukuk doktrinindeki görüşler 
148
a. Suçun negatif unsurları teorisi (Die Lehre von den negativen
Tatbestandsmerkmalen) 
148
b. Sınırlı kusur teorisi (eingeschränkte Schuldtheorie) 
149
c. Katı kusur teorisi (strenge Schuldtheorie) 
153
2. Türk Ceza Hukuku açısından hukuka uygunluk nedenlerinin şartlarında hata 
155
3. Hukuka uygunluk nedenlerinin şartlarında hataya ilişkin değerlendirme ve
görüşümüz 
165
a. Suçun negatif unsurları teorisi üzerine değerlendirmemiz 
165
b. Sınırlı kusur teorisi ve katı kusur teorisi hakkındaki değerlendirmemiz 
169
III. Ceza Sorumluluğunu Kaldıran ya da Azaltan Nedenlerde Hata Altında Şahısta veya
Konuda Hataya Bağlı Sonuçlar 
180
§ 2
ŞAHISTA VEYA KONUDA HATA İLE BAZI HUKUKİ KURUMLARIN KARŞILAŞTIRILMASI (FARKLILIK VE BİRLİKTE UYGULAMA ANALİZİ)
A. ŞAHISTA VEYA KONUDA HATA İLE NEDENSELLİK BAĞINDA HATA İLİŞKİSİ 
189
I. Nedensellik Bağında Hata Hakkında Genel Açıklamalar 
189
II. Suçun Tamamlanma Anı Üzerinde Hata 
194
III. Ara Değerlendirme 
198
B. ŞAHISTA VEYA KONUDA HATA İLE HEDEFTE SAPMA İLİŞKİSİ 
199
I. Hedefte Sapma ve Kurumsal Farklılıklara İlişkin Genel Açıklamalar 
199
II. Hedefte Sapmanın Failin Cezai Sorumluluğuna Etkisi 
206
1. Doktrindeki görüşler 
206
2. Türk Ceza Hukukundaki yaklaşım 
214
III. Şahısta veya Konuda Hata ile Hedefte Sapma Arasında Tercih Gerektiren Durumların
İncelenmesi (Kurumların Yarışması) 
220
1. Kombinasyon oluşturan suçlarda uygulama 
220
2. Mesafe suçlarında uygulama (Distanzfälle) 
222
3. Telefonda işlenen suçlarda uygulama 
231
4. Mesafe suçları ile hukuka uygunluk nedeninin şartlarında hatanın bir arada
bulunması durumunda uygulama 
236
5. Mağdur veya konu sayısında hatada uygulama 
237
C. ŞAHISTA VEYA KONUDA HATA İLE ACTIO LIBERA IN CAUSA İLİŞKİSİ 
239
I. Alic Hakkındaki Görüşlere İlişkin Genel Açıklamalar 
240
II. Kasti Alic ve Taksirli Alic ile İlgili Açıklamalar 
245
III. Türk ve Alman Hukukundaki Yasal Düzenlemeler 
250
IV. Şahısta veya Konuda Hata ile Alic Kurumlarının Birlikte Uygulanması 
258
1. Türk Ceza Hukuku açısından değerlendirme 
258
2. Alman Ceza Hukuku açısından değerlendirme 
262
D. ŞAHISTA VEYA KONUDA HATANIN BAŞKA HUKUKİ KURUMLAR İLE BİRLİKTE
UYGULANABİLİRLİĞİNE İLİŞKİN İNCELEME 
266
I. Şahısta veya Konuda Hata ile Gönüllü Vazgeçme İlişkisi 
266
II. Şahısta veya Konuda Hata ile Zincirleme Suç İlişkisi 
268
III. Şahısta veya Konuda Hata ile Şahsi Cezasızlık Sebebi ya da Cezada İndirim Gerektiren
Şahsi Sebep İlişkisi 
270
1. Genel açıklamalar 
270
2. Failin cezai sorumluluğuna ilişkin değerlendirme 
272
IV. Şahısta veya Konuda Hata ile Yasak Hatası (Verbotsirrtum) İlişkisi 
277
§ 3
ŞAHISTA VEYA KONUDA HATANIN İŞTİRAK KURUMU ALTINDA ANALİZİ VE SUÇ ORTAKLARININ CEZAİ SORUMLULUĞUNA ETKİSİ
A. İŞTİRAK KURUMU VE TÜRLERİ ÜZERİNE GENEL AÇIKLAMALAR 
281
I. Faillik Türleri 
282
II. Şeriklik Türleri 
288
b. ŞAHISTA VEYA KONUDA HATANIN İŞTİRAK TÜRLERİ ALTINDA İNCELENMESİ 
292
I. Şahısta veya Konuda Hatanın Müşterek Fail Bakımından Etkisi 
292
1. Suç ortağının (müşterek failin) cezai sorumluluğu 
292
2. Müşterek faillikte şahısta veya konuda hataya ilişkin ek inceleme 
300
II. Şahısta veya Konuda Hatanın Dolaylı Fail Bakımından Etkisi 
307
1. Manipüle edilmiş failin şahısta veya konuda hatasına bağlı sonuçlar
(manipulierter error in persona vel obiecto) 
307
a. Arkadaki failin hukuki statüsü 
308
b. Araç kişinin cezai sorumluluğu 
311
c. Araç kişinin cezai sorumluluğunda kusurluluk değerlendirmesi 
312
d. Araç kişinin kusurluluk değerlendirmesi üzerine ek inceleme 
313
2. Araç kişinin şahısta veya konuda hatasının dolaylı failin cezai sorumluluğuna
etkisi 
314
a. Kastı olmayan araç kişinin fiiline bağlı sonuçlar 
314
b. Kastı olan araç kişinin fiiline bağlı sonuçlar 
315
3. Dolaylı failin aynı zamanda mağdur olduğu durumun değerlendirilmesi 
318
4. Dolaylı failin araç kişide hatası 
319
III. Şahısta veya Konuda Hatanın Azmettiren Bakımından Etkisi 
324
1. Genel açıklamalar 
324
2. Şahısta veya konuda hataya dayalı çözüm 
325
a. Alman Federal Yüksek Mahkemesi’nin tutumu: Çiftlik Mirasçıları Olayı
(Hoferben–Fall) 
325
b. Şahısta veya konuda hataya dayalı çözümü destekleyen doktrin görüşü 
327
3. Hedefte sapmaya dayalı çözümü destekleyen doktrin görüşü 
329
4. Riskin üstlenilmesi yaklaşımını destekleyen doktrin görüşü 
333
5. Görüşümüz 
334
a. Genel olarak tatbik olunacak kurum 
334
b. Failin hatasının önemli nitelikte olması halinde azmettirenin cezai
sorumluluğunun belirlenmesi 
341
c. Akim kalmış azmettirme kurumunun öne çıktığı durumlar 
342
IV. Şahısta veya Konuda Hatanın Yardım Eden Bakımından Etkisi 
345
1. Failin şahısta veya konuda hatasının yardım edenin cezai sorumluluğuna etkisi345
2. Yardım edenin aynı zamanda mağdur olduğu durumun değerlendirilmesi 
348