İNSANSIZ HAVA ARAÇLARININ KAVRAMSAL VE HUKUKİ ÇERÇEVESİ
III. İNSANSIZ HAVA ARACININ UNSURLARI
36
IV. İNSANSIZ HAVA ARAÇLARININ SINIFLANDIRILMASI
39
V. İNSANSIZ HAVA ARAÇLARININ KULLANIM ALANLARI VE KARŞILAŞILAN
VI. İNSANSIZ HAVA ARAÇLARINA İLİŞKİN HUKUKİ DÜZENLEMELER
48
A. Başlıca Uluslararası Düzenlemeler
48
1. 1944 Uluslararası Sivil Havacılık Sözleşmesi
48
2. Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü Belgeleri
50
a. ICAO Circular 328 – 328 AN/190 Sayılı Genelge
55
b. Bölüm 101, 102 ve 149 başlıklı Model İnsansız Hava Aracı
c. Eşdeğer Tavsiye Genelgeleri
57
d. İnsansız Hava Aracı Trafik Yönetimi (UTM) Belgesi– Küresel
Uyumlaştırma İçin Temel Prensipleri İçeren Çerçeve
58
3. Avrupa Birliği Belgeleri
59
a. 2019/947 sayılı Uygulama Tüzüğü
66
b. 2019/945 Sayılı Yetki Devrine Dayanan Tüzük
75
c. 2024/1110 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü
81
(1) 21.B.20 b ve 21.B.20A’da yapılan değişiklikler
82
d. 2024/1230 sayılı Tüzük
84
4. Uluslararası İş Birlikleri ile Hazırlanan Düzenlemeler
86
VII. KARŞILAŞTIRMALI HUKUK ÖRNEKLERİ
88
A. Amerika Birleşik Devletleri
88
VIII. ÜLKEMİZDEKİ DÜZENLEMELER
128
A. 2920 Sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu
128
B. SHGM İnsansız Hava Aracı Sistemlerinin Tescıl, Operasyon, Seyrüsefer, ̇
Bakım ve Uçuşa Elverişlilik Usul ve Esaslarına İlişkin Talimatı (İnsansız
Hava Aracı Sistemleri Talimatı (SHT–İHA)
131
C. 22 Mayıs 2026 Tarihli İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı (SHT–İHA)
IX. DÜZENLEMELERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE ÖNERİLER
152
İNSANSIZ HAVA ARAÇLARINA İLİŞKİN SUÇLAR VE CEZA SORUMLULUĞU
I. İNSANSIZ HAVA ARAÇLARIYLA BAĞLANTILI SUÇ TİPLERİ
163
A. Özel Hayatın Gizliliği Bakımından
164
B. Kişisel Verilerin Korunması Bakımından
183
1. Temel Hukuki Düzenlemeler
185
2. Ceza Sorumluluğu Bakımından Değerlendirme
200
C. Israrlı Takip Suçu Bakımından
204
D. Trafik Güvenliğiyle İlişkili Suçlar Bakımından
209
1. Trafik Güvenliğini Kasten Tehlikeye Sokma
209
b. İnsansız Hava Aracının TCK m. 179’un Hukuki Konusu Olup
c. İzinsiz/Hukuka Aykırı Uçuş Nedeniyle Hava Trafiğinin Tehlikeye
d. TCK m. 179/3’te Düzenlenen Özel Tehlike Hâlinin İnsansız Hava
Araçları Bakımından Uygulanabilirliği
220
2. Trafik Güvenliğini Taksirle Tehlikeye Sokma
222
3. Ulaşım Araçlarının Hareketinin Engellenmesi Bakımından
226
E. Mala Zarar Verme Bakımından
233
F. Konut Dokunulmazlığının İhlali Bakımından
241
G. Hakkı Olmayan Yere Tecavüz Suçu Bakımından
253
H. Öldürme veya Yaralama Fiilleri Bakımından
258
II. SİVİL HAVACILIK MEVZUATINDAN KAYNAKLANAN CEZA SORUMLULUĞU
262
III. İNSANSIZ HAVA ARAÇLARI VE MEŞRU MÜDAFAA ARASINDAKİ İLİŞKİ
266
IV. İNSANSIZ HAVA ARAÇLARI VE ZORUNLULUK HALİ ARASINDAKİ İLİŞKİ
279
VI. CEZA SORUMLULUĞUNUN BELİRLENMESİ
296
A. Üreticinin Ceza Sorumluluğu
303
B. Tedarikçi/Satıcı/Sağlayıcının Ceza Sorumluluğu
313
C. Programlayıcı/Yazılımcının Ceza Sorumluluğu
315
D. Operatörün Ceza Sorumluluğu
319
E. İnsansız Hava Aracı Sahibinin Ceza Sorumluluğu
323
F. Onay Merciinin Ceza Sorumluluğu
326
VII. İNSANSIZ HAVA ARAÇLARINA İLİŞKİN SUÇLARIN SORUŞTURULMASI VE
ULUSLARARASI İNSANCIL HUKUK VE CEZA HUKUKU BAKIMINDAN İNSANSIZ HAVA ARAÇLARI
II. ULUSLARARASI GELİŞMELER VE TEMEL DÜZENLEMELER
348
III. TEMEL KAVRAMLAR VE ÖZELLİKLER
356
B. Anlamlı İnsan Kontrolü ve Otonomi İlişkisi
358
IV. ULUSLARARASI İNSANCIL HUKUK BAĞLAMINDA SİLAHLI İNSANSIZ HAVA
ARACI KULLANIMINA İLİŞKİN İLKELER
372
1. Ayırt Etme İlkesinin Kavramsal ve Hukuki Çerçevesi
373
2. Ayırt Etme İlkesi Bağlamında Öngörülebilirlik Sorunu
376
3. İnsansız Hava Araçlarının Yasaklı Silah Olarak Nitelendirilip
Nitelendirilemeyeceği Sorunu
378
4. Ayırt Etme İlkesinin İhlalinin Önlenmesine Yönelik Hukuki ve Teknik
B. Saldırılarda Önlem Alma İlkesi
385
C. Orantılılık İlkesi
387
D. Askeri Gereklilik İlkesi
394
E. İstisnai bir kurum olarak “Meşru Savunma” ve “Hedefleyerek Öldürme”
V. ROMA STATÜSÜ BAĞLAMINDA DÜZENLENEN SUÇLAR BAKIMINDAN
A. Savaş Suçları Bakımından Değerlendirme
401
3. İnsansız Hava Araçlarına İlişkin Yasaklı Silah Tartışması ve Savaş
B. Saldırı Suçu Bakımından Değerlendirme
417
C. Ceza Sorumluluğunun Belirlenmesi: Uluslararası Ceza Hukuku
Sorumluluk Modelleri ve Uygulaması
423
1. Şahsi Sorumluluk Modeli
423
2. Komuta ve Üst Düzey Sorumluluğu
426
3. Ortak Suç Girişimi
433
4. Otonom Silahlı İnsansız Hava Araçlarında Teknik Mimari ve Ceza
Sorumluluğunun Belirlenmesi
435
5. Sürü İnsansız Hava Araçları Bakımından Ceza Sorumluluğu
440
D. Delil ve İspata İlişkin Sorunlar
446
E. Ceza Sorumluluğunun Belirlenmesi Bakımından Çözüm Önerileri
449
KOLLUK VE CEZA MUHAKEMESİ HUKUKU BAKIMINDAN İNSANSIZ HAVA ARAÇLARI
II. İNSANSIZ HAVA ARAÇLARININ KOLLUK TARAFINDAN KULLANIM ALANLARI
459
A. Kamu Düzeni ve Güvenliğinin Sağlanması
459
B. Trafik Denetimi ve Güvenliğinin Sağlanması
468
C. Kaçakçılıkla Mücadele ve Sınır Güvenliği
472
E. Olay Yeri İnceleme ve Delil Toplama
476
F. Arama ve Kurtarma Faaliyetleri
477
III. KOLLUĞUN ZOR VE SİLAH KULLANMA YETKİSİ BAKIMINDAN İNSANSIZ
IV. İNSANSIZ HAVA ARAÇLARININ CEZA MUHAKEMESİNDE KULLANILMASININ
A. Teknik Araçlarla İzleme Bakımından
490
B. Mobese/Yüz Tanıma Teknolojileri Bakımından
505
C. Arama Tedbiri Bakımından
506
D. Bir Regülasyon Örneği Olarak: ABD ve Eyalet Düzenlemeleri
525