I. BORÇLAR HUKUKU’NA EGEMEN OLAN TEMEL İLKELER
37
A. İrade Özerkliği (Serbestîsi) İlkesi
37
E. Üçüncü Kişi Aleyhine Borç Kurulamaması İlkesi
39
II. BORÇ İLİŞKİSİ VE BORÇ KAVRAMLARI İLE BORÇ İLİŞKİSİNİN UNSURLARI
41
A. Borç İlişkisi ve Borç Kavramları
41
1. Borç İlişkisi Kavramı
41
B. Borç İlişkisinin Unsurları
42
1. Geniş Anlamda Borç İlişkisinin Unsurları
42
a. Sözleşmenin Tarafları
43
b. Yükümlülükler ve Haklar
43
aa. Edim Yükümlülükleri ve Diğer Yükümler
43
aaa. Edim Yükümlülükleri
44
i. Aslî edim Yükümlülükleri
44
ii. Yan Edim Yükümlülükleri
44
iii. Talî Edim Yükümlülükleri
45
iv. Fer’i Edim Yükümlülükleri
45
bb. Geniş Anlamda Borç İlişkisinden Doğan Haklar
46
aaa. Geniş Anlamda Borç İlişkisinden Doğan Birincil Haklar
46
bbb. Geniş Anlamda Borç İlişkisinden Doğan İkincil Haklar (Düzenleme Hakları)
46
i. Yenilik Doğuran Haklar
47
ii. Borç İlişkisinden Doğan Def’iler
48
2. Dar Anlamda Borç İlişkisinin Unsurları
50
bb. Alacaklının Borç İlişkisinden Doğan Hakları
50
d. Dar Anlamda Borcun Konusu: Edim
52
aa. Verme–Yapma–Yapmama Edimi Ayrımı
52
bb. Ani–Dönemli–Sürekli Edim Ayrımı
52
cc. Bölünebilen–Bölünemeyen Edim Ayrımı
53
dd. Maddî–Şahsi Edim Ayrımı
53
III. BORÇ VE SORUMLULUK
53
I. SÖZLEŞMENİN HUKUKİ NİTELİĞİ: HUKUKİ İŞLEM
61
B. Hukuki İşlemin Unsurları
63
C. Hukuki İşlemin Türleri
63
1. Özel Hukukun Hangi Alanına İlişkin Olduklarına Göre
63
2. Etkilerini Sağlararasında veya Ölümden Sonra Meydana Getirmelerine Göre (Sağlararası Hukuki İşlem – Ölüme Bağlı Hukuki İşlem)
64
3. Malvarlığı Üzerinde Yaptıkları Etkiye Göre (Taahhüt İşlemi – Tasarruf İşlemi)
65
4. Sebebe Bağlı Olup Olmamalarına Göre (Sebebe Bağlı İşlem – Sebepten Soyut İşlem)
68
5. Kazandırıcı Olup Olmamasına Göre (Borçlandırıcı İşlem – Kazandırıcı İşlem)
69
6. Sebebin Gösterilmiş Olup Olmamasına Göre (Sebebi Gösterilmiş İşlem – Sebebi Gösterilmemiş İşlem)
69
7. Taraf Sayısına Göre (Tek Taraflı Hukuki İşlem – İki ve Çok Taraflı Hukuki İşlem)
71
II. SÖZLEŞMENİN MEYDANA GELMESİ
73
1. Kavram ve Unsurları
73
2. Önerinin Hükmü: Önerinin Bağlayıcılığı
76
a. Genel Olarak Öneriyle Bağlılık
76
b. Önerinin Geri Alınması (Öneriden Dönme)
78
c. Ölüm veya Ehliyetin Kaybının Öneriyle Bağlılığa Etkisi
79
1. Kavram ve Unsurları
79
2. Kabul Beyanının Yapılış Tarzı, Örtülü Kabul ve Susmanın Kabul Anlamına Gelip Gelmediği
82
b. Susmanın Kabul Anlamına Gelip Gelmediği
83
aa. Ana Kural: Susmanın Örtülü Red Anlamına Gelmesi
83
bb. İstisna: Susmanın Örtülü Kabul Anlamına Gelmesi
83
D. Sözleşmenin Tamamlandığı ve Hüküm İfade Ettiği An
85
2. Hazırlar (Karşı Karşıya Bulunan Şahıslar) Arasında Kurulan Sözleşmede
85
3. Hazır Olmayan (Uzakta Bulunan Şahıslar, Gaipler) Arasında Kurulan Sözleşmede
85
4. Açık Bir Kabul Beyanının Aranmadığı Sözleşmelerde
86
III. SÖZLEŞMENİN GEÇERLİLİK ŞARTLARI
87
A. Uyulmaması Halinde Sözleşmenin Kesin Hükümsüzlüğüne Neden Olan Geçerlilik Şartları
87
1. Tarafların Hukuki İşlem Ehliyetine Sahip Olması
87
2. Sözleşmenin Emredici Hükümlere, Genel Ahlâka, Kişilik Haklarına, Kamu Düzenine Aykırı Olmaması ve Sözleşmenin Konusunun İmkânsız Olmaması
91
b. Emredici Hükümlere Aykırılık
92
d. Kişilik Haklarına Aykırılık
95
e. Kamu Düzenine Aykırılık
95
f. Sözleşmenin Konusunun Başlangıçtan İtibaren İmkânsız Olması
96
3. Sözleşmenin Muvazaalı Olmaması
100
aa. Genel Olarak Muvazaanın Türleri
100
bb. Mutlak Muvazaa ve Nispi Muvazaa Kavramları
101
d. Sözleşmenin Niteliğinde Muvazaanın Hüküm ve Sonuçları
102
e. Bedel Muvazaası ve Hükmü
107
aa. Bedel Muvazaası Kavramı
107
bb. Bedel Muvazaasının Hükmü
107
g. Muvazaada Üçüncü Kişilerin Korunması
109
h. Muvazaanın İnançlı İşlemden Farkı
109
4. Belli Bir Geçerlilik Şekli Öngörülmüşse Sözleşmenin Bu Şekle Uyularak Yapılmış Olması
111
aa. Kanuni Şekle Tabi Tutmanın Sebepleri
112
bb. Kanuni Şeklin Türleri
113
i. Yazılı Şeklin Unsurları
115
iii. Yazılı Şekle Tabi İşlemin Değiştirilmesi
120
d. Şekle Uyulmamasının Sonuçları
125
aa. Kesin Hükümsüzlük Görüşü ve Diğer Görüşler
125
bb. Şekle Aykırılığın İleri Sürülmesinde Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı
126
5. Genel İşlem Koşullarına Getirilen Sınırlara Uyulmuş Olması
129
b. Genel İşlem Koşulu Kavramı ve Unsurları
131
c. Genel İşlem Koşulu Olarak Nitelendirilmenin Sonuçları
132
aa. Yazılmamış Sayılma
132
bb. Kesin Hükümsüzlük
134
cc. Dayatılan Tarafın Lehine Yorumlanma
134
B. Uyulmaması Halinde Sözleşmenin İptalle Sakat Olmasına Neden Olan Geçerlilik Şartları
135
1. İrade Beyanlarının Sağlıklı Olması
135
aa. Esaslı Yanılma Halleri
136
bb. Yanılmada Karşı Tarafın İyiniyetinin Rolü
142
cc. Esaslı Yanılmanın Sonuçları
143
bbb. İptal Hakkının İleri Sürülmesinde Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı
145
ccc. Yanılmada Tazminat
146
aa. Aldatmanın Şartları
148
bb. Aldatmanın Sonuçları
152
bbb. Aldatmada Tazminat
153
aa. Korkutmanın Şartları
155
bb. Korkutmanın Sonuçları
158
bbb. Korkutmada Tazminat
159
i. Korkutulanın Talep Edeceği Tazminat
159
ii. Korkutulanın Ödemekle Yükümlü Tutulabileceği Tazminat
160
2. Aşırı Yararlanmanın Bulunmaması
162
b. Aşırı Yararlanmanın Şartları
163
c. Aşırı Yararlanmanın Sonuçları
167
aa. Sömürülenin Sahip Olduğu Haklar
167
bb. Aşırı Yararlanmada Tazminat
169
C. Bazı Sözleşmeler Bakımından Sözleşmenin Hüküm İfade Etmesi İçin Aranan Tamamlayıcı Unsurlar (Etkinlik Unsurları)
170
IV. SÖZLEŞMENİN GEÇERSİZLİĞİ
173
A. Genel Olarak Geçersizlik Kavramı ve Sözleşmenin Yokluğundan Farkı
173
B. Kesin Hükümsüzlük Yaptırımı
174
2. Kesin Hükümsüzlük Yaptırımının Özellikleri
175
3. Kesin Hükümsüzlüğün İleri Sürülmesinin Hakkın Kötüye Kullanılması Teşkil Etmesi
176
2. İptal Hallerinde Sözleşmenin Geçerliliği Sorununa İlişkin Olarak İleri Sürülen Görüşler
178
3. İptal Yaptırımının Özellikleri
178
4. İptal Hakkının Hakkın Kötüye Kullanılması Teşkil Etmesi
180
5. Kesin Hükümsüzlük Yaptırımı İle İptal Yaptırımı Arasındaki Farklar ve Bu Yaptırımların Ortak Özellikleri
180
D. Eksiklik (Noksanlık)
181
V. SÖZLEŞMENİN YORUMLANMASI, TAMAMLANMASI VE SÖZLEŞMEDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI
184
B. Sözleşmenin Yorumlanması
184
2. Sözleşmenin Yorumlanmasında Teoriler
185
3. Sözleşmelerin Yorumlanmasında Başvurulacak Kurallar
187
4. İrade ile Beyan Arasında Uygunsuzluk Bulunması Durumu
187
C. Sözleşmenin Tamamlanması
190
D. Sözleşmede Değişiklik Yapılması (Sözleşmenin Uyarlanması, Emprevizyon)
192
VI. SÖZLEŞME YAPMA ZORUNLULUĞU
195
B. Kanundan Doğan Sözleşme Yapma Zorunluluğu
195
1. Kanundan Doğan Sözleşme Yapma Zorunluluğunun Bulunduğu Başlıca Haller
195
C. Dürüstlük Kuralından Doğan Sözleşme Yapma Zorunluluğu
197
1. Dürüstlük Kuralından Doğan Sözleşme Yapma Zorunluluğunun Bulunduğu Hal
197
D. Sözleşme Yapma Vaadinden Doğan Sözleşme Yapma Zorunluluğu (Ön Sözleşmeden Doğan Sözleşme Yapma Zorunluluğu)
198
1. Sözleşme Yapma Vaadi (Ön Sözleşme) Kavramı ve Özellikleri
198
VII. İLAN YOLU İLE ÖDÜL SÖZÜ VERME
203
B. İlân Yolu İle Ödül Sözü Vermenin Türleri
204
1. İlân Yolu ile Ödül Vaadi
204
C. İlân Yoluyla Ödül Sözü Vermeden Dönme
206
VIII. BORCUN (KAZANDIRMANIN) SEBEBİ VE SEBEBİ GÖSTERİLMEKSİZİN YAZILI BORÇ KABULLENMESİ
207
A. Borcun (Kazandırmanın) Sebebi
207
B. Sebebi Gösterilmeksizin Yazılı Borç Kabullenmesi (İkrarı)
209
B. Temsilin Unsurları ve Özellikleri
213
1. Temsilin Unsurları
214
2. Temsilin Özellikleri
216
C. Temsil İlişkisinin Kurulması ve Benzer Hukuki İlişkilerden Farkı
219
1. Temsil İlişkisinin Kurulması
219
2. Benzer Hukuki İlişkilerden Farkı
223
c. Acentelikten Farkı
226
D. Temsil Yetkisinin Kapsamı
227
2. Temsil Yetkisinin Kapsamına İlişkin Çeşitli Ayrımlar
227
a. Genel Yetki – Sınırlı Yetki – Özel Yetki Ayrımı
227
b. Aktif Yetki – Pasif Yetki Ayrımı
230
c. Tek Başına Yetki – Müteselsil Yetki – Birlikte Yetki Ayrımı
230
3. Temsilcinin Kendi Kendisiyle İşlem Yapması ve Çifte Temsil
231
a. Temsilcinin Kendi Kendisiyle İşlem Yapması
231
E. Temsilcinin Yetkisini Kötüye Kullanması
234
F. Temsil Yetkisinin Sona Ermesi
235
1. Temsil Yetkisini Sona Erdiren Sebepler
235
2. Temsil Yetkisinin Sona Ermesinde İyiniyetli Üçüncü Kişilerin Korunması
241
a. Temsilcinin Yetkinin Sona Erdiğini Bilmiyor (ve Bilmesinin de Gerekmiyor) Olması Halinde
241
b. Temsilcinin Yetkinin Sona Erdiğini Biliyor Olması Halinde
242
aa. Temsil Yetkisinin, Temsil Edilen Tarafından Geri Alma Beyanıyla Sona Erdirildiği Durumlarda
242
bb. Temsil Yetkisinin Kendiliğinden Sona Erdiği Durumlarda
244
b. Yetkisiz Temsilin Sonuçları
245
bb. Yetkisiz Olarak Temsil Edilenin Yapılan İşleme İcazet Vermesi Durumunda
246
cc. Yetkisiz Olarak Temsil Edilenin Yapılan İşleme İcazet Vermeyi Reddetmesi Durumunda
246
dd. Yetkisiz Olarak Temsil Edilenin Ne Açıkça İcazet Vermesi Ne De Açıkça İcazet Vermeyi Reddetmesi Durumunda
247
I. KUSURA DAYANAN SORUMLULUK
249
B. Kusura Dayanan Sorumluluğun Şartları
250
2. Fiilin Hukuka Aykırı Olması
251
a. Hukuka Aykırılık Kavramı
251
b. Hukuka Uygunluk Sebepleri
251
bb. Zarar Görenin Rızası
252
cc. Kamu Hukukuna Dayanan Yetki
253
dd. Özel Hukuka Dayanan Yetki
254
ee. Üstün Nitelikli Kamu Yararı
254
ff. Üstün Nitelikli Özel Yarar
255
ii. Hakkını Korumak İçin Kuvvet Kullanma
261
aa. Malvarlığı Zararı – Şahıs Varlığı Zararı
262
bb. Maddî Zarar – Manevî Zarar
263
cc. Doğrudan Zarar – Dolaylı Zarar
264
ee. Mevcut Zarar – Müstakbel Zarar – Muhtemel Zarar
265
ff. Fiili Zarar – Yoksun Kalınan Kâr
265
4. Nedensellik Bağı (İlliyet Bağı)
267
b. Nedensellik Bağına İlişkin Teoriler
267
c. Birden Çok Sebebin Varlığında Nedensellik Bağı
269
aa. Ortak Nedensellik
269
bb. Yarışan (Birlikte) Nedensellik
270
cc. Alternatif (Seçimlik) Nedensellik
271
dd. Önüne Geçilen (Farazi) Nedensellik
272
d. Nedensellik Bağının Kesilmesi
273
C. Ahlâka Aykırı Fiillerden Sorumluluk
279
II. KUSURA DAYANMAYAN SORUMLULUK
281
B. Kusura Dayanamayan Sorumluluğun Dayandığı Esas
282
C. Kusura Dayanmayan Sorumlulukta Ek Kusur (Munzam Kusur)
283
D. Kusura Dayanmayan Sorumluluk Halleri
285
2. Adam Çalıştıranın Sorumluluğu
285
b. Sorumluluğun Uygulama Alanı
286
c. Sorumluluğun Şartları
286
3. Ev Başkanının Sorumluluğu
290
b. Sorumluluğun Uygulama Alanı
291
c. Sorumluluğun Şartları
291
4. Hayvan İdare Edenin (Hayvan Bulunduranın) Sorumluluğu
295
b. Sorumluluğun Uygulama Alanı
295
c. Sorumluluğun Şartları
296
e. İdare Edilen Hayvanın Bir Taşınmaza Zarar Vermesi Durumunda Taşınmaz Zilyedine Tanınan Haklar ve Yükümlülükler
299
5. Araç İşletenin Sorumluluğu
300
b. İşletilme Halindeki Motorlu Aracın Sebep Olduğu Zarardan Sorumluluk
300
bb. Sorumluluğun Dayandığı Esas ve Sorumluluğun Uygulama Alanı
301
cc. Sorumluluğun Şartları ve Rücu Hakkı
302
c. İşletilme Halinde Olmayan Motorlu Aracın Sebep Olduğu Zarardan Sorumluluk
306
d. Gerçekleşen Trafik Kazasında Zarar Görenlere Yardım Edenlerin Uğradıkları Zararlardan Sorumluluk
307
e. Birden Fazla Motorlu Aracın Katıldığı Kazalarda Araç İşletenlerin Birbirlerine Karşı Sorumlulukları
308
f. Çalıntı veya Gasp Edilmiş Bir Aracın Neden Olduğu Zararlardan Sorumluluk
308
g. Sorumsuzluk Anlaşması
309
6. Önemli Ölçüde Tehlike Arz Eden İşletmede İşletme Sahibinin ve İşletenin Sorumluluğu
311
c. Sorumluluğun Şartları
312
7. Yapı Malikinin Sorumluluğu
313
b. Sorumluluğun Uygulama Alanı
314
c. Sorumluluğun Şartları
315
f. Bina veya Yapı Eserinin Arz Ettiği Tehlikeyi Bertaraf Etme Yükümlülüğü
319
8. Taşınmaz Malikinin Sorumluluğu
320
c. Tazminat Sorumluluğunun Şartları ve Rücu Hakkı
322
d. Tehlikenin Bertaraf Edilmesi Talebi
324
9. Devletin Tapu Sicilinin Hukuka Aykırı Olarak Tutulmasından Doğan Sorumluluğu
325
b. Sorumluluğun Uygulama Alanı
325
c. Sorumluluğun Şartları
326
III. MADDİ ZARARIN TAZMİNİ
327
A. Zararın Belirlenmesi
327
2. Yararların Denkleştirilmesi (Yararların Mahsubu)
329
3. Bedensel Zarar ve Ölüm Halinde Maddî Tazminatın Kapsamı
330
b. Bedensel Zarar Halinde
330
B. Tazminatın Belirlenmesi
335
3. Tazminatın Miktarının Belirlenmesi
336
aa. Failin Hafif Kusurlu Olması
337
bb. Zarar Görenin Rızası
337
cc. Zarar Görenin Birlikte (Ortak, Müterafik) Kusuru
337
dd. Failin Yoksulluğa Düşecek Olması
338
ee. Diğer İndirim Sebepleri
339
C. Haksız Rekabet Halinde Maddî Zararın Tazmini
339
D. Maddî Tazminat Davası
340
2. Yetkili ve Görevli Mahkeme
341
a. Zarar Görenin Açacağı Davada Zamanaşımı
341
cc. Kusursuz Sorumlu Kişiye Karşı
342
b. Rücu Davasında Zamanaşımı
342
4. Tazminat Hükmünün Değiştirilmesi ve Geçici Ödemeler
344
a. Tazminat Hükmünün Değiştirilmesi
344
IV. MANEVİ ZARARIN TAZMİNİ
345
2. Bir Kimsenin Kişilik Haklarına Yönelik Hukuka Aykırı Bir Saldırı Bulunmalıdır
346
3. Bu Saldırı Neticesinde Manevî Zarar Doğmuş Olmalıdır
347
4. Sorumlu Kişinin Sorumluluğuna Neden Olan Kusuru veya Kusuru Olmasa da Sorumlu Olmasına Neden Olan Bir Kusursuz Sorumluluk Normu Bulunmalıdır
348
C. Manevî Tazminat Davası
348
2. Yetkili ve Görevli Mahkeme ile Zamanaşımı
350
3. Tazminat Hükmünün Değiştirilmesi
350
V. CEZA HÂKİMİNİN KARARININ HUKUK DAVASINA ETKİSİ
351
VI. BİRDEN ÇOK SORUMLULUK SEBEBİ VEYA BİRDEN ÇOK SORUMLU BULUNMASI
351
A. Bir Kişi Bakımından Birden Çok Sorumluluk Sebebinin Bulunması
351
1. Bir Davranışın Hem Borca Aykırı Davranış Hem de Haksız Fiil Oluşturması
351
2. Bir Kişinin Kusura Dayanmayan Sorumlulukta Kusurunun Bulunması
352
3. Bir Kişinin Birden Fazla Kusura Dayanmayan Sorumluluk Hükmü Çerçevesinde Sorumlu Olması
353
B. Bir Zarardan Birden Çok Kişinin Sorumluluğu
354
SEBEPSİZ ZENGİNLEŞMEDEN DOĞAN BORÇLAR
I. SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME KAVRAMI, İŞLEVİ VE TEMEL ÖZELLİKLERİ
355
II. SEBEPSİZ ZENGİNLEŞMENİN ŞARTLARI
355
E. Haklı Sebebin Bulunmaması
359
2. İfa Yoluyla Zenginleşmeler
359
b. İfa Sebebinin Hiç Bulunmaması
360
c. İfa Sebebinin Geçersiz Olması
360
d. İfa Sebebinin Gerçekleşmemiş Olması
362
e. İfa Sebebinin Sona Ermesi (Ortadan Kalkması)
363
3. İfa Dışı Zenginleşmeler
366
III. SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME TALEBİNİN ÇEŞİTLİ TALEPLER KARŞISINDAKİ DURUMU VE SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME TALEBİNİN İLERİ SÜRÜLEMEYECEĞİ HALLER
366
A. Sebepsiz Zenginleşme Talebinin Çeşitli Talepler Karşısındaki Durumu
366
2. Sebepsiz Zenginleşme Talebini Bertaraf Eden Talepler
366
a. İstihkak Davasına İlişkin Talep
366
b. Zilyetlik Davalarına İlişkin Talepler
367
c. Gerçek Vekâletsiz İş Görme Talebi
367
d. Sözleşmeye Dayanan Talep
367
3. Sebepsiz Zenginleşme Talebiyle Yarışan Talepler
368
a. Haksız Fiilden Doğan Talep
368
b. Gerçek Olmayan (Caiz Olmayan) Vekâletsiz İş Görmeden Doğan Talep
368
B. Sebepsiz Zenginleşme Talebinin (veya Başka Bir Talebin) Bulunmadığı Durumlar
369
2. Hukuka veya Ahlâka Aykırı Amaç Güdülerek Verilen Şeyler
369
3. Eksik Borcun İfasında
370
4. Borç Olmayan Şeyin Borçlu Olunmadığı Bilinerek İfasında
370
IV. SEBEPSİZ ZENGİNLEŞMEDE İADE BORCU
371
B. İade Borcunun Kapsamı
373
1. Sebepsiz Zenginleşenin İyiniyetli Olması Halinde
373
2. Sebepsiz Zenginleşenin Kötüniyetli Olması Halinde
375
3. Zenginleşenin İade Sırasında İleri Sürebileceği Talepler
377
BORÇ İLİŞKİSİNİN HÜKÜMLERİ
I. İFANIN HUKUKÎ NİTELİĞİ, İFADA FİİL EHLİYETİ VE TASARRUF YETKİSİ, İFANIN UNSURLARI
383
B. İfanın Hukukî Niteliği
383
C. İfada Fiil Ehliyeti ve Tasarruf Yetkisi
385
1. İfada Fiil Ehliyeti
385
2. İfada Tasarruf Yetkisi
385
a. Borcu İfa Edecek Kişi ve Üçüncü Kişinin İfası
388
bb. Borcun Üçüncü Kişi Tarafından İfa Edilmesinin Sonuçları
388
aaa. Genel Kural: Borcun Sona Ermesi ve Rücu
388
bbb. İstisna: Borcun Sona Ermemesi ve Üçüncü Kişinin Alacaklıya Halef Olması
389
b. Borcun İfa Edileceği Kişi ve Üçüncü Kişiye İfa
390
II. ÇEŞİTLİ EDİMLERİN İFASI
393
A. Bölünebilen Edimlerde İfa (Kısmi İfa)
393
B. Bölünemeyen Edimlerde İfa
395
C. Çeşit (Cins) ve Parça Borçlarında İfa
396
1. Çeşit Borcu – Parça Borcu Ayrımı ve Mislî Eşya – Gayrımislî Eşya Ayrımı ile İlişkisi
396
2. Çeşit Borçlarında ve Parça Borçlarında İfa
397
a. Çeşit Borçlarında İfa
397
b. Parça Borçlarında İfa
397
3. Sınırlı Çeşit Borcu Kavramı ve Bu Borçların İfası
398
D. Seçimlik Borçlarda İfa
399
E. Para Borçlarında İfa
400
2. Yasal Düzenlemeler Çerçevesinde Yasal Olduğu Durumlar Bakımından Yabancı Para Borçlarında İfa
403
a. Genel Kural ve İstisnası
403
b. Yabancı Para Borcunun Vadesinde Ödenmemesi
404
3. Para Borçlarında Faiz
404
a. Genel Olarak Faiz ve Anayasa Mahkemesinin İptal Kararı
404
aa. Genel Olarak Faiz
404
bb. Anayasa Mahkemesi’nin 22.07.2025 Tarih ve E. 2024/24, K. 2025/164 Sayılı İptal Kararı
405
aa. Ticarî Olmayan İşlerde Anapara Faizi
408
bb. Ticarî İşlerde Anapara Faizi
409
aa. Ticarî Olmayan İşlerde Temerrüt Faizi
411
bb. Ticarî İşlerde Temerrüt Faizi
413
4. Para Borçlarında Mahsup
415
b. Tek Bir Borcun Bulunduğu Hallerde Mahsup
415
c. Birden Fazla Borcun Bulunduğu Hallerde Mahsup
416
5. Para Borçlarında Ödemenin İspatı
416
III. İFA YERİ VE İFA ZAMANI
417
2. İfa Zamanının Belirlenmesi
418
a. Muaccel Borç – Müeccel Borç
418
b. Özel Olarak Vadeye Bağlı Borçlar
419
bb. Vadeye Bağlı Borçlarda Sürenin Hesaplanması
420
3. Zamanından Önce İfa
421
IV. KARŞILIKLI (TAM İKİ TARAFA) BORÇ YÜKLEYEN SÖZLEŞMELERDE İFA
422
B. Aynı Anda İfa Kuralı ve Ödemezlik Def’i
422
C. Bir Tarafın Ödeme Güçsüzlüğü Halinde Diğer Tarafın Def’i ve Fesih Hakkı
423
V. ALACAKLI TEMERRÜDÜ VE BORCUN İFASINI ENGELLEYEN ALACAKLIYA İLİŞKİN DİĞER SEBEPLER
425
A. Alacaklı Temerrüdü
425
a. Borçtan Kurtulma İmkânı
428
bb. Verme Borçlarında Borçtan Kurtulma İmkânı
429
aaa. Malı Tevdi Hakkı
429
iii. Tevdiyle Borcun Sona Ermesi ve İstisnası
429
iv. Tevdinin İfadan Farkı
430
bbb. Malı Sattırarak Bedeli Tevdi Hakkı
431
ii. Tevdiye Elverişsizlik
431
iii. Malı Sattırarak Bedelin Tevdiinde Usûl
432
cc. Yapma Borçlarında Borçtan Kurtulma İmkânı
432
B. Borcun İfasını Engelleyen Alacaklıya İlişkin Diğer Sebepler
435
II. BORCA AYKIRI DAVRANIŞ İLE CULPA IN CONTRAHENDO ARASINDAKİ İLİŞKİ
439
III. İFA DAVASI VE CEBRİ İCRA
439
B. Verme Tipi Borçlarda İfa Davası ve Cebri İcra
440
C. Yapma ve Yapmama Tipi Borçlarda İfa Davası ve Cebri İcra
440
IV. BORCA AYKIRI DAVRANIŞIN TÜRLERİ VE HÜKÜMLERİ
441
A. Kusurlu İfa İmkânsızlığı ve Hükümleri
441
B. Borcun Gereği Gibi İfa Edilmemesi (Kötü İfa) ve Hükümleri
443
C. Temerrüt (Borçlu Temerrüdü) ve Hükümleri
444
3. Hükümleri (Hukukî Sonuçları)
448
b. Temerrüdün Genel Sonuçları
449
aa. Gecikme Tazminatı
449
bb. Beklenmedik Hâlden (Kazadan) Sorumluluk (Beklenmedik Hâl Nedeniyle Ortaya Çıkan Zararları Tazmin Sorumluluğu)
450
c. Temerrüdün Para Borçlarına Özgü Sonuçları
452
bb. Aşkın Zarar (Ek, Munzam Zarar)
458
d. Temerrüdün Tam İki Tarafa Borç Yükleyen (Synallagmatik) Sözleşmelerdeki Sonuçları
460
bb. Alacaklının Sahip Olduğu Haklar
460
aaa. Genel Olarak Haklar
460
bbb. Karşılıklı Borç Yükleyen Sözleşmelerde Temerrüde Özgü Hakların Özellikleri
462
i. Karşılıklı Borç Yükleyen Sözleşmenin Sürekli Edim İçermeyen Ani Edimli Sözleşme Olması Halinde Uygulanması Gündeme Gelen Hakların Özellikleri
462
ii. Karşılıklı Borç Yükleyen Sözleşmenin Sürekli Edim İçermesi Haline Özgü Hakların Özellikleri
465
cc. Hakların Kullanılması
466
bbb. Seçimlik Hakların Kullanılmasına İlişkin Genel Özellik
466
ccc. Süre (Mehil) Tayinine İlişkin Özellikler
466
ii. Süre (Mehil) Tayin Edilmesi Gerekmeyen Haller
468
ddd. Seçimlik Hakların Kullanılmasında Zararın İspatı
470
eee. Seçimlik Hakların Kullanılmasında Kusurun Rolü
470
5. Kısmi Temerrüt ve Hukukî Sonuçları
473
V. BORCA AYKIRI DAVRANIŞTA ZARAR VE ZARARIN HESAPLANMASI
474
A. Borca Aykırı Davranışta Zarar Kavramı
474
B. Borca Aykırı Davranışta Zararın Hesaplanması
475
2. Aynen İfadan Vazgeçerek Müspet Zararın Tazmininin Talep Edilmesi Halinde Zararın Hesaplanması
475
b. Temerrüde Düşülen Edimin Alacaklısı Kendi Edimini İfa Etmişse
475
c. Temerrüde Düşülen Edimin Alacaklısı Kendi Edimini İfa Etmemişse
476
3. Sözleşmeden Dönme ve Menfi Zararın Tazminin Talep Edilmesi Halinde Zararın Hesaplanması
477
C. Borca Aykırı Davranışta Tazminatın Kapsamının ve Şeklinin Belirlenmesi
478
VI. SORUMSUZLUK ANLAŞMASI
479
B. Borçlunun Sorumluluğa Neden Olabilecek Davranışı Gerçekleştiren Kişiye Göre Sorumsuzluk Anlaşmasının Türleri ve Bu Türlere Göre Anlaşmanın Geçerliliği
480
2. Borçlunun Kendi Borca Aykırı Davranışından Sorumlu Olmayacağına İlişkin Sorumsuzluk Anlaşması ve Geçerliliği
480
3. Borçlunun Alacaklıya Karşı Yardımcı Kişinin Verdiği Zarardan Sorumlu Olmayacağına İlişkin Sorumsuzluk Anlaşması ve Geçerliliği
482
VII. BORÇLUNUN İFA YARDIMCILARININ FİİLİNDEN SORUMLULUĞU
483
B. Sorumluluğun Şartları
484
C. Borçlunun İfa Yardımcılarının Eylemlerinden Sorumluluğunun Adam Çalıştıranın Sorumluluğuyla Karşılaştırılması
487
3. Borçlunun Yanında Çalışan Kişinin Borcun İfası veya Borçtan Doğan Hakkın Kullanılmasında Alacaklıya Zarar Vermesi Durumu
489
BORÇLARIN ÜÇÜNCÜ KİŞİLERE ETKİSİ
I. ÜÇÜNCÜ KİŞİNİN FİİLİNİ ÜSTLENME (ÜÇÜNCÜ KİŞİNİN FİİLİNİ TAAHHÜT)
493
C. Üçüncü Kişinin Edimini Taahhüt ile Kefalet Arasındaki Farklar
495
II. ÜÇÜNCÜ KİŞİ YARARINA SÖZLEŞME
496
B. Üçüncü Kişi Yararına Sözleşmenin Türleri ve Hükümleri
497
a. Tam Üçüncü Kişi Yararına Sözleşmenin Hükümleri
497
b. Eksik Üçüncü Kişi Yararına Sözleşmenin Hükümleri
499
C. Çalışana Gerçekleştirilecek Zararlara İlişkin Sorumluluk Sigortalarında Durum
500
BORCUN VE BORÇ İLİŞKİSİNİN SONA ERMESİ,
BORCUN VE BORÇ İLİŞKİSİNİN SONA ERMESİ
I. BORCUN VE BORÇ İLİŞKİSİNİN SONA ERMESİ KAVRAMLARI
503
II. BORÇ İLİŞKİSİNİ SONA ERDİREN SEBEPLER
503
B. İkâle (Bozma Anlaşması)
504
E. Özel Olarak Aşırı İfa Güçlüğüne Dayanan Dönme veya Fesih
505
G. Borç İlişkisinin Yenilenmesi
509
III. BORCU SONA ERDİREN SEBEPLER
509
3. Kurulması ve Şekli
511
C. Birleşme (Alacaklı ve Borçlu Sıfatlarının Birleşmesi)
512
4. Cari Hesap Sözleşmesinde Durum
516
5. Yenilemenin Sonuçları
516
a. Borcun Tamamına İlişkin Kusursuz İfa İmkânsızlığının Hükümleri
517
b. Kısmi İfa İmkânsızlığının Hükümleri (Borcun Bir Kısmına İlişkin Kusursuz İfa İmkânsızlığının Hükümleri)
518
b. Karşılıklı Borçluluk
519
aaa. Karşılıklı Borçluluk Bulunmadığından Takasın Mümkün Olmadığı Bazı Özel Durumlar
520
bbb. Karşılıklı Borçluluk Bulunmamasına Rağmen Takasın Mümkün Olduğu İstisnai Hâl
521
c. Borçlarda Özdeşlik
522
d. Takası İleri Sürecek Olanın Alacağının Muaccel Olması
522
bb. Bazı Özel Durumlarda Takas
523
aaa. Karşılıklı Borçlardan Birinin Eksik Borç Olması Durumu
523
bbb. Karşılıklı Borçlardan Birinin Müeccel Olması Durumu
523
ccc. Karşılıklı Borçlardan Birinin Zamanaşımına Uğramış Olması Durumu
524
i. Duruma İlişkin Temel Kural
524
ii. Zamanaşımında Uğramış Borçlarda Özel Durum
525
3. Ancak Karşı Tarafın Rızasıyla Takas Edilebilecek Borçlar
526
I. ZAMANAŞIMI KAVRAMI
529
B. Zamanaşımının Hak Düşürücü Süreden Farkı
530
II. ZAMANAŞIMINA UĞRAMIŞ BORCUN ÖZELLİKLERİ
530
III. REHİNLE TEMİN EDİLEN ALACAKLARDA ZAMANAŞIMI
531
IV. ZAMANAŞIMI SÜRELERİ, ZAMANAŞIMI SÜRESİNİN BAŞLANGICI VE ZAMANAŞIMININ HESAPLANMASI
532
A. Zamanaşımı Süreleri
532
B. Zamanaşımı Süresinin Başlangıcı
532
C. Zamanaşımının Hesaplanması
533
V. ZAMANAŞIMININ DURMASI VE KESİLMESİ
534
B. Zamanaşımının Durması
534
C. Zamanaşımının Kesilmesi
535
2. Zamanaşımını Kesen Haller
535
a. Zamanaşımının Borçlunun Bir Fiiliyle Kesilmesi
535
b. Zamanaşımının Alacaklının Bir Fiiliyle Kesilmesi
536
c. Zamanaşımının Yargılama veya Takibe İlişkin Bir İşlemle veya Yargıcın Kararıyla Kesilmesi
536
3. Zamanaşımının Kesilmesinin Hükümleri
537
a. Zamanaşımının Kesilmeden Sonra İşleyecek Yeni Süre Bakımından
537
b. Zamanaşımının Kesilmesinin Borçlu Dışında Kalan Diğer Kişilere Etkisi Bakımından
537
VI. ZAMANAŞIMI SÜRELERİNİN KESİNLİĞİ
537
VII. ZAMANAŞIMINDAN VAZGEÇME
538
VIII. ZAMANAŞIMININ DOLMASININ HÜKÜMLERİ
539
BORÇ İLİŞKİSİNDE ÖZEL DURUMLAR
(MÜTESELSİL BORÇLULUK VE MÜTESELSİL ALACAKLILIK)
II. BORÇLULAR ARASINDA TESELSÜL (MÜTESELSİL BORÇLULUK)
541
C. Müteselsil Borçlulukta İlişkiler
544
1. Dış İlişki (Alacaklı ile Müteselsil Borçlular Arasındaki İlişki)
544
a. Müteselsil Borçlulardan Her Birinin Borcun Tamamı Ödeninceye Kadar Alacaklıya Karşı Sorumlu Olması
544
b. Müteselsil Borçlulardan Birinin Kişisel Eylemiyle Diğerlerinin Durumunu Ağırlaştıramaması
544
c. Def’i ve İtirazlar
545
aa. Ortak Def’i ve İtirazlar
545
bb. Kişisel Def’i ve İtirazlar
545
2. İç İlişki (Müteselsil Borçlular Arasındaki İç İlişki)
546
b. Alacaklının Haklarına Halef Olma
546
III. ALACAKLILAR ARASINDA TESELSÜL (MÜTESELSİL ALACAKLILIK)
547
KOŞULA (ŞARTA) BAĞLI BORÇLAR
II. KOŞULUN TÜRLERİ, KOŞULA BAĞLANAMAYAN İŞLEMLER, YASAK KOŞULLAR VE ANLAMSIZ VEYA RAHATSIZ EDİCİ KOŞULLAR
551
1. Geciktirici Koşul – Bozucu Koşul
551
2. Tesadüfi Koşul – İradi Koşul – Karma Koşul
552
3. Olumlu (Müspet) Koşul – Olumsuz (Menfi) Koşul
552
B. Koşula Bağlanamayan İşlemler
553
D. Anlamsız veya Rahatsız Edici Koşullar
554
III. GECİKTİRİCİ KOŞUL
554
B. Geciktirici Koşulun Hüküm ve Sonuçları
555
BAĞLANMA PARASI, CAYMA PARASI, CEZA KOŞULU
I. BAĞLANMA PARASI (PEY AKÇESİ)
559
II. CAYMA PARASI (CAYMA AKÇESİ)
559
B. Ceza ile İfa Arasındaki İlişki
560
2. Seçimlik Ceza Koşulu ile İfaya Eklenen Ceza Koşulu
561
3. Dönme veya Fesih Cezası Bulunduğunun Kanıtlanması İmkânı
562
a. Genel Olarak Dönme veya Fesih Cezası ve Bu Cezanın Ceza Koşulu ile Cayma Parasından Farkı
562
aa. Genel Olarak Dönme veya Fesih Cezası
562
bb. Dönme/Fesih Cezasının Ceza Koşulu ile Cayma Parasından Farkı
562
b. Borçlunun Cezanın Dönme/Fesih Cezası Olduğunu Kanıtlayabilme İmkânı
563
C. Ceza ile Zarar Arasındaki İlişki
563
D. Cezanın Miktarı ve İndirilmesi
564
DAR VE GENİŞ ANLAMDA BORÇ İLİŞKİSİNDE
I. DAR ANLAMDA BORÇ İLİŞKİSİNDE TARAF DEĞİŞİKLİĞİ
565
2. Alacağın Devri Kavramı, Devrin Hukukî Niteliği ve Devrin Kaynağı
566
a. Alacağın Devri Kavramı
566
b. Alacağın Devrinin Hukukî Niteliği
567
c. Alacağın Devrinin Kaynağı
570
3. Alacağın Devrinin Geçerlilik Şartları
570
4. Alacağın Devrinin Hükümleri ve Devredenin Devralana Karşı Sorumluluğu (Garanti Sorumluluğu)
574
a. Alacağın Devrinin Hükümleri
574
b. Alacağı Devredenin Devralana Karşı Sorumluluğu
575
aa. Çeşitli Durumlarda Sorumluluk
575
bb. Sorumluluğun Kapsamı
576
5. Alacağın Devrinde Borçlunun Savunma İmkânları
577
b. Alacağın Devri İşleminden Doğan Def’i ve İtirazlar
577
c. Borçlu ile Alacaklı Arasındaki Sözleşmeden Doğan Def’i ve İtirazlar
578
d. Borçlunun Önceki Alacaklının Şahsına Karşı Sahip Olduğu Def’iler
579
B. Borcun Nakli (Borcun Üstlenilmesi)
579
2. İç Yüklenme Sözleşmesi ile Borcun Üçüncü Kişi Tarafından İfasından Farkı
579
a. İç Yüklenme Sözleşmesinden Farkı
579
b. Borcun Üçüncü Kişi Tarafından İfasından Farkı
580
3. Borcun Nakli Sözleşmesinin Kurulması
581
b. Üstlenen ve Alacaklının Karşılıklı İrade Beyanlarıyla Kurulması
582
aa. Borcu Üstlenenin Süreli Olarak Öneride Bulunması Durumunda
582
bb. Borcu Üstlenenin Süresiz Olarak Öneride Bulunması Durumunda
582
c. İç Yüklenme Sözleşmesinin Borçlu Tarafından Bildirilmesi Üzerine Alacaklının Bu Bildirime Rıza Göstermesiyle Kurulması
583
4. Borcun Nakli Sözleşmesinin Hükümleri
583
5. Borcun Naklinde Borcu Üstlenen Kişinin Savunma İmkânları
584
6. Borcun Naklinde Alacaklının Rızasının Aranmadığı Özel Durumlar
586
a. Bir Malvarlığının veya İşletmenin Aktif ve Pasifleri ile Devri
586
b. İşletmelerin Birleşmesi
586
II. GENİŞ ANLAMDA BORÇ İLİŞKİSİNDE TARAF DEĞİŞİKLİĞİ
587
C. Sözleşmeye Katılma
588