Avrupa Birliği'nde ve Türkiye'de Enerji Piyasalarının Hukuki Yapısı ve Analizi Dr. Yalçın Ateşoğlu - Kitap

Avrupa Birliği'nde ve Türkiye'de Enerji Piyasalarının Hukuki Yapısı ve Analizi

1. Baskı, 
Şubat 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
278
Barkod:
9786253817145
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Yayınevi:
Seçkin Yayıncılık
Fiyatı:
750,00₺
24 saat içerisinde temin edilir.
Kitabın Açıklaması
Bu kitap, Avrupa Birliği enerji piyasalarının hukuki ve yapısal çerçevesini kapsamlı bir biçimde ele almakta; hem doğalgaz hem de elektrik sektörleri açısından enerji piyasalarını incelemektedir. Bu bağlamda, AB enerji piyasalarının temel hukuki esasları, serbestleşme süreçleri ve piyasa düzenlemeleri ayrıntılı şekilde değerlendirilmektedir. Kitap iki bölümden oluşmaktadır.
1980'li yıllar öncesinde dünya enerji piyasalarında doğal tekel yapısının yaygın olduğu görülmekteydi. Ancak Avrupa Birliği'nde, serbestleşme amacıyla çıkarılan direktifler ile üye devletlerin piyasalarda rekabeti artırmaya yönelik yoğun çabaları sayesinde, geçmiş yıllara (özellikle 1990'lı yıllar öncesine) kıyasla önemli bir dönüşüm yaşanmıştır. Bu süreçte AB, enerji piyasalarında rekabetin tesis edilebilmesi amacıyla çok sayıda düzenleme hayata geçirmiştir.
Bu kitapta, Avrupa Birliği enerji hukukunda önem arz eden direktifler ile serbestleşme, rekabet ve doğal tekel konuları ele alınmaktadır. Bu kapsamda AB iç enerji pazarı incelenmekte; Avrupa Birliği'nin kurucu anlaşmaları ve temel esasları değerlendirilmektedir. Ayrıca AB enerji piyasalarında serbestleşme ve ayrıştırma esaslarına yer verilmekte; doğalgaz piyasasında rekabet, üçüncü taraf erişimi ve gaz tedarik sözleşmeleri ayrıntılı biçimde incelenmektedir.
Bu konuların yanı sıra, elektrik piyasaları analiz edilmekte; Elektrik piyasasında AB'de yapılan regülasyonlar ayrıntılı biçimde analiz edilmektedir. Avrupa Birliği'nde hassas durumdaki tüketici ve enerji yoksulluğu kavramlarına değinilmektedir. Ayrıca Türkiye Cumhuriyeti elektrik piyasası da bu bölümde değerlendirilmektedir.
Bununla birlikte, günümüzde önemi giderek artan iklim değişikliği konusu incelenmekte ve Avrupa Yeşil Mutabakatı kapsamında uluslararası hukuki çerçeveye yer verilmektedir.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Avrupa Birliği İç Enerji Piyasası, Doğalgaz Piyasası
.
Elektrik Piyasaları
Kitabın İçindekileri
İçindekiler
Önsöz 
5
Kısaltmalar 
13
Giriş 
19
Birinci Bölüm
AVRUPA BİRLİĞİ İÇ ENERJİ PİYASASI,
DOĞALGAZ PİYASASI
I. GENEL KAVRAMLAR 
21
A. Enerji Kavramı 
21
B. Enerjiye Erişim Hakkı 
23
C. Doğalgaz 
23
D. Doğalgazın Tercih Edilme Nedeni 
24
E. Doğalgaz Kullanıcıları 
24
II. DOĞALGAZ PAZARINDA TEDARİK ZİNCİRİ 
25
A. Tedarik Zinciri 
26
B. Sıvılaştırılmış Doğalgaz (LNG) 
31
III. DOĞALGAZ PİYASASI 
34
A. Genel Olarak AB Gaz Piyasası ve AB Gaz Piyasasının Yeniden Yapılandırması 
34
B. Teorik/Tarihsel Arka Plan– Dünya Doğalgaz Piyasalarına Tarihsel Bakış 
40
C. Doğalgaz Piyasaları ve Fiyatlandırma 
41
D. Doğalgaz Fiyatları ve Doğalgaz Fiyatlarını Etkileyen Faktörler 
44
E. Doğalgaz Ticaret Piyasalarının Rolü 
49
IV. GAZ ALIM–SATIM SÖZLEŞMELERİ ve FİYAT MÜZAKERELERİ (GÖZDEN GEÇİRME) İLE “AL YA DA ÖDE” YÜKÜMLÜLÜĞÜ 
52
A. Gaz Alım–Satım Sözleşmeleri (Natural gas sale and purchase agreement) 
52
B. Gaz Alım Satım Sözleşmelerinde Fiyat Müzakereleri 
53
C. Gaz Alım Satım Sözleşmelerinde “Al ya da Öde”(TakePay) Yükümlülüğü 
54
D. Rusya ile Gaz İthalat Sözleşmeleri 
56
V. REKABET, REKABET HUKUKU, DOĞALGAZ PİYASASINDA REKABET ve ŞEBEKELERE ÜÇÜNCÜ TARAF ERİŞİMİ 
58
A. Rekabet 
58
B. Rekabet Hukuku ve AB’de Rekabet 
58
C. Üçüncü Taraf Erişimi (Third–Party Access/TPA) 
59
D. Doğalgaz Piyasasında Rekabet 
60
VI. AVRUPA BİRLİĞİNDE TARİHÇE VE AVRUPA BİRLİĞİNDEKİ BİRİNCİL NİTELİKTEKİ KURUCU ANLAŞMALARI 
62
A. Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT) 
63
B. Avrupa Atom Enerjisi Topluluğu (EURATOM) ve Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) 
65
C. EURATOM (The European Atomic Energy Community)– Avrupa Atom Enerjisi Topluluğu 
65
D. Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET)– (European Economic Community/EEC) 
67
E. (Merger Treaty) Füzyon (Birleşme) Anlaşması 
68
F. Avrupa Tek Senedi(ATS)– (Single European Act) 
68
G. Maastricht Antlaşması (Avrupa Birliği Antlaşması)– (Treaty On European Union /TEU) 
69
VII. AVRUPA BİRLİĞİ İÇ ENERJİ PİYASASI (INTERNAL ENERGY MARKET) 
70
A. AB Enerji Politikası ve Amaçları 
70
B. AB Enerji İç Pazarında Organizasyon ve Kurumlar 
71
1. Floransa Forumu–Madrid Forumu–Kopenhag Altyapı Forumu ve Dublin Forumu ve CEER 
71
2. Floransa Forumu 
72
3. Madrid Forumu 
72
4. Kopenhag Altyapı Forumu (Enerji Altyapısı Forumu) 
72
5. Dublin Forumu (Vatandaşlar Enerji Forumu– Citizens Energy Forums) 
73
6. CEER– Avrupa Enerji Düzenleyiciler Konseyi (Council of European Energy Regulators) 
73
C. AB Enerji İç Pazarında Düzenleyici Kurumlar 
74
1. Avrupa Elektrik ve Gaz Regülatörleri Grubu–(European Regulators Group for Electricity and Gas)– ERGEG 
74
2. ACER (Agency for The Cooperation of Energy Regulators)– (Enerji Düzenleyicileri İş birliği Ajansı) 
76
3. ENTSO–E, Avrupa Elektrik İletim Sistem Operatörleri Ağı (The European Network Of Transmission System Operators for Electricity) 
79
4. ENTSOG, Gaz İletim Sistem Operatörleri Avrupa Ağı (The European Network of Transmission System Operators for Gas) 
79
VIII. AVRUPA BİRLİĞİ İÇ ENERJİ PİYASASININ OLUŞTURULMASI (INTERNAL ENERGY MARKET) 
80
A. Hedeflenen Başarılar 
82
1. Gaz ve elektrik piyasalarının serbestleştirilmesi 
82
2. Avrupa Birliği Enerji Sektöründeki Serbestleşme Amaçlı Düzenlemeler 
83
a. Birinci Enerji Paketi (First Energy Package) 
83
b. İkinci Enerji Paketi (The Second Energy Package) 
84
c. Üçüncü Enerji Paketi: (The Third Energy Package) 
84
d. Dördüncü Enerji Paketi (The Fourth Energy Package) 
86
e. Beşinci Enerji Paketi (The Fifth Energy Package ‘Fit For 55’) 
87
3. Avrupa Birliğinde Gaz Direktiflerinin Amaçlarının ve Etkilerinin Analiz Edilmesi ve Güncel Durum 
87
B. AB Enerji Piyasalarında, Serbestleşme, Ayrıştırma 
90
1. Serbestleşme 
90
2. Ayrıştırma (Unbundling) 
94
3. Ayrıştırma Türleri 
101
a. Muhasebe Ayrıştırması (Accounting Unbundling) 
101
b. Hukuki –Yasal (Legal) Ayrıştırma 
102
c. Fonksiyonel–İşlevsel (Functional) Ayrıştırma 
103
d. Bağımsız sistem operatörü –(Independent System Operator–ISO) 
104
e. Bağımsız iletim sistemi operatörü – (Independent Transmission Operator/ITO) 
104
f. Mülkiyet/Sahiplik ayırma (Ownership Unbundling) 
105
IX. BİRİNCİ BÖLÜME İLİŞKİN ANALİZ VE BULGULAR 
107
A. Verimli ve Rekabetin Olduğu Bir Doğalgaz Piyasası Hedefiyle AB’de Hukuki Argümanlar Kullanılmıştır 
107
B. Ayrıştırma AB Enerji Piyasasına Yön Veren Bir Argümandır 
107
C. Doğalgaz Tedarik Zincirinin Önemi 
108
D. Gaz Alım–Satım Sözleşmelerindeki Temel Esaslar Nelerdir? 
108
E. Doğalgaz Piyasasında Fiyat Oluşumunun Esası Nedir? 
108
İkinci Bölüm
ELEKTRİK PİYASALARI
I ELEKTRİK ENERJİSİ, SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA, ELEKTRİĞİN KARAKTERİSTİK ÖZELLİKLERİ VE PİYASA FAALİYETLERİ 
109
A. Elektrik Enerjisi ve Sürdürülebilir Kalkınma 
109
B. Elektrik Enerjisinin Başlıca Karakteristik Özellikleri 
111
C. Elektrik Piyasası Faaliyetleri, Elektrik Talebi ve Elektrik Piyasasındaki Ana Piyasa Aktörleri (Oyuncuları) 
114
D. Tedarik Faaliyeti 
116
E. Üretim Faaliyeti ve Elektrik Üretiminde Doğalgaz Kullanımı 
116
F. Ulaştırma Faaliyeti: İletim Faaliyeti ve Dağıtım 
117
G. İletim Faaliyeti 
118
H. Dağıtım Faaliyeti 
119
II ELEKTRİK ENERJİSİ VE ENDÜSTRİSİ, TARİHSEL AÇIDAN İLERLEMESİ 
119
A. Kısaca Elektriğin Ticari Olarak Gelişiminin Tarihi ve Akımlar Savaşı 
119
B. Elektriğin Kullanımını Yaygınlaştıran Uygulamaları 
121
C. Elektrik Sektöründe Serbestleşme 
123
D. Gelecekte Elektrik Endüstrisinin Görünümü 
125
III ELEKTRİK PİYASALARI 
126
A. Elektrik Piyasalarının Dünya Genelinde Tarihsel Evrim, Reform Süreçleri ve Temel Özellikleri Üzerine Açıklamalar 
126
B. Elektrik Piyasasında Doğal Tekel Olgusu 
129
C. Elektrik Piyasası Tasarımı, Düzenlenmesi (Regülasyon) ve Rekabet Hukukunun Rolü, Elektrik Piyasasında Yapılanma Modelleri 
129
D. Genel Olarak Elektrik Piyasa Tasarımı ve Regülasyon 
132
E. Piyasa Başarısızlığını Ele Alan Mekanizmalar, Regülasyonların ve Rekabet Hukukunun Rolü 
133
G. ABD California (Kaliforniya) Elektrik Piyasası Örneği 
135
H. Elektrik Piyasalarında Yapılanma Modelleri 
137
1. Dikey Entegre Monopol Modeli (Vertically Integrated Monopoly) 
139
2. Tek Alıcı Modeli (The Single Buyer Model) 
140
3. Toptan Satış Rekabeti Modeli (Wholesale Competition) 
141
4. Perakende Satış Rekabeti Modeli (Retail Competition) 
143
5. Avrupa Elektrik Piyasasında Direktiflerden Önce ve Sonra Elektrik Piyasası 
143
6. 96/92 EC sayılı Elektrik Yönergesi (Direktifi) ve Analiz Edilmesi 
146
7. 2003/54 EC sayılı Elektrik Yönergesi (Direktifi) ve Analiz Edilmesi 
148
8. 2009/72 EC Sayılı Elektrik Yönergesi (Direktif) ve Analiz Edilmesi 
149
9. 2019/944 EU Sayılı Avrupa Birliği Direktifi, 2019/943 EU Sayılı Yönetmelik, 2018/2001 EU Sayılı Direktif’in Analiz Edilmesi ve AB’de Enerji Toplulukları (Energy Communities) 
150
10. Rekabet Hukukunun Rolü 
152
J. Elektrik Piyasaları 
154
1. Genel Olarak Finansal Piyasalar ve Türleri: 
154
a. Spot Piyasa 
155
b. Türev Piyasalar 
157
aa. Forward Sözleşmeler 
158
bb. Futures Sözleşmeler 
162
cc. Opsiyonlar 
162
2. Elektrik Piyasaların Zaman Boyutuna Göre Yapısı 
163
3. Elektrik Enerjisinin Diğer Emtialardan Farklılığı ve Piyasa Etkisi 
164
4. Elektrik Piyasalarının Genel Yapısı ve Türleri 
165
a. Organize Toptan Elektrik Piyasasının Boyutları 
170
b. Elektrik Toptan Satışında Spot Piyasalar 
172
aa. Gün Öncesi Piyasaları (Day–Ahead Markets) 
174
bb. Gün İçi Piyasalar (Intraday Markets) 
175
cc. Gerçek Zamanlı Dengeleme Piyasası 
176
c. Türev Piyasalar (Derivative Markets) 
177
K. Avrupa Elektrik Piyasasında Fiyatlandırma ile İlgili Esaslar 
179
1. Fiyatlandırmanın Esasları, Marjinal Fiyatlandırma (Marginal Pricing) ve Liyakat Sırası Eğrisi(Merit Order): 
179
IV. ELEKTRİK ÜRETİCİSİNİN İŞ MODELLERİ 
182
A. Tüccar Tipi Enerji Santrali 
182
B. Uzun Vadeli Tedarik Sözleşmeleri 
184
C. Enerji Satın Alma Sözleşmesine Dayalı Santraller 
185
D. İşletme (Tolling) Sözleşmesi 
185
E. Üretim Payı (Üretimden Pay) Modeli 
186
F. Sanal Enerji Santralleri ve Sanal Kapasite Payı Modeli 
186
V. UZUN VADELİ ELEKTRİK TEDARİK SÖZLEŞMELERİ 
187
A. Rekabet Hukuku ve Uzun Vadeli Elektrik Tedarik Sözleşmeleri 
187
B. Elektrik Piyasasında “Al ya da Öde” Hükümleri 
189
C. Ana Ticaret Anlaşmaları 
189
VI. AVRUPA ELEKTRİK TÜKETİCİSİNİN SAHİP OLDUĞU HAKLAR VE KORUNMASI: 
190
VII. AVRUPA BİRLİĞİNDE ZAYIF(HASSAS) DURUMDAKİ TÜKETİCİ ve ENERJİ YOKSULLUĞU 
191
VIII. AB’NİN ELEKTRİK ALTYAPISI VE ÜLKELER ARASI BAĞLANTI HEDEFLERİ 
193
IX. İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ İLE MÜCADELE VE ULUSLARARASI ANLAŞMALAR: 
194
A. İklim Değişikliği, Küresel Boyutu ve Etkileri 
194
B. IPCC’nin Kuruluşu (1988) ve İlk Değerlendirme Raporları 
196
C. İklim Değişikliğiyle Mücadelede Uluslararası Hukuki Çerçeve 
198
1. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi–(BMİDÇS) 
198
2. Kyoto Protokolü 
199
3. Paris Anlaşması 
201
4. Glasgow İklim Paktı 
202
X. AVRUPA BİRLİĞİ’NİN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ POLİTİKASI VE AB’NİN İKLİM POLİTİKALARININ HUKUKİ VE KURAMSAL TEMELLERİ 
204
A. Avrupa İklim Yasası (European Climate Law) 
204
B. Avrupa Yeşil Mutabakatı (European Green Deal) 
205
C. Fit for 55 Paketi 
207
XI. AVRUPA BİRLİĞİ’NİN İKLİM VE ENERJİ POLİTİKALARINI DESTEKLEYİCİ PROGRAMLAR 
208
A. AB’nin Emisyon Azaltım Araçları 
208
1. AB ETS (Avrupa Birliği Emisyon Ticaret Sistemi) 
208
2. CBAM (Sınırda Karbon Ayarlama Mekanizması) 
210
3. AB Emisyon Ticareti Sistemi Avrupa’da elektrik faturalarına etki eder mi? 
211
XII. TÜRKİYE CUMHURİYETİ’NDE ELEKTRİK SEKTÖRÜ 
212
XIII. İKİNCİ BÖLÜMÜN ANALİZİ VE BULGULAR 
219
A. AB’de Elektrik Direktifleri Piyasanın Serbestleşmesi ve Verimli Hale Gelmesi Noktasında Yeterli Olmuş Mudur? 
219
B. AB Hukukunda Elektriğin Niteliği Nedir? 
220
C. Elektrik Enerjisi Piyasasının Regülasyonu ve Rekabet Hukukunun Temelleri Piyasaları Ne Yönlerde Etkilemektedir? 
220
D. Avrupa’daki Elektrik Piyasası Örneğinden Ülkemiz Türkiye Cumhuriyetindeki Elektrik Piyasasında Alınması Gereken Dersler Nelerdir? 
220
Kaynakça 
223
Kavram Dizini 
273
HakkımızdaUluslararası Yayınevi BelgesiKaynakça Dosyası Kişisel Verilerin Korunması ÜyelikSiparişlerimİade Politikasıİletişim
 
Ana Sayfa
Kategori
Sipariş
Sepetim
Profil