İflas Hukukunda Sıra Cetveli

Müflisin mal varlığı ile masa borçları ve iflas alacakları tatmin edilerek iflas tasfiyesi neticelendirilir. İflas alacaklılarına ödeme yapılmadan önce kural olarak masa borçları ödenir ve masada geriye kalan para ile iflas alacaklılarına ödeme yapılır. İflas alacaklılarına ödeme yapılmasında kendi içlerinde oluşacak sıralar belirleyici olur. Bu sıraları göstermek üzere sıra cetveli düzenlenir. Sıra cetveli, iflas alacaklılarının denetimine tabi tutulur ve cetvel içeriğine karşı olmak üzere iflas alacaklılarına sıraya ve/veya alacağa itiraz etme imkânı tanınır. Böylece, sıra cetvelinin cebrî takip kurallarına uygunluğu sağlanabilir ve gerçekte iflas alacaklısı olmayan kişilere de ödeme yapılması önlenebilir.

Ülkemizde iflas tasfiyesi neticesinde düzenlenen sıra cetvelinin iflas alacaklıları arasında eşitliği sağladığını ve iflas alacaklılarının menfaatini gözettiğini söylemek güçtür. Eşitliği ihlal eden "öncelik" ve "imtiyaz" olmak üzere iki kurum öngörülmüştür. Öncelik tanınan hâllerde, masadaki belirli bir mal varlığının satış bedeli ile belirli şartları haiz alacaklıya ödeme yapılmadan ne masa borcu ödenebilir ne de başka bir iflas alacaklısına ödeme yapılabilir. İmtiyaz ise sıra cetveline göre oransal paylaşmaya tabi iflas alacaklılarının birbirlerine göre daha evvel tatmin edilmesine yöneliktir. Masa borcu ödenmediği sürece imtiyazlı olsa dahi hiçbir iflas alacaklısına ödeme yapılamaz. Sıra cetveline ilişkin çalışmalarda ve yargı kararlarında bu ayrım çoğunlukla karıştırılmakta ve her iki kavram birbiri yerine kullanılmaktadır. Bu çalışmanın amaçlarından birisi, her iki kurum arasındaki farkın anlaşılmasına katkı sunmaktır.

Bu kitapta birinci bölümde masanın pasifini teşkil eden tüm alacaklar içinde iflas alacaklarının yeri tayin edilmeye çalışılmıştır. Daha sonra iflas alacaklılarının sırası ve sıra cetveline karşı başvuru yollarına dair kanuni gelişmelere değinilmiştir. Sonraki bölümlerde cetvele karşı başvuru yolları, sıraya dair itiraz ve alacağa dair itiraz olmak üzere tasnif edilerek ele alınmıştır. Bu bakımdan, önce sıraya dair şikâyet başvurusu ve daha sonra kayıt kabul davası ile kayıt silme davasına dair açıklamalara yer verilmiştir.