Yöneylem Araştırması Modeller, Yöntemler, Problemler Prof. Dr. Hacı Hasan Örkcü, Doç. Dr. Volkan Soner Özsoy, Dr. Öğr. Üyesi Emre Koçak  - Kitap
2. Baskı, 
Mayıs 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
320
Barkod:
9786253818753
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
475,00
24 saat içerisinde temin edilir.
Diğer Baskılar
1. baskı
Nisan 2024
470,00
275,00 (%41)
Kitabın Açıklaması
Yöneylem Araştırması alanında temel bir rehber niteliği taşıyan bu kitap, güncel ihtiyaçlar ve okuyucu talepleri doğrultusunda kapsamlı bir dijital dönüşümle yenilenmiştir. 2. baskıda, teorik modellerin Python, R ve Matlab platformları üzerinden kodlanması, yazılıma aktarılması ve çözümleme süreçleri titizlikle eklenmiştir.
Sekiz ana bölümden oluşan kitapta;
Temel Altyapı: Matematiksel ön bilgiler ve Yöneylem Araştırması'nın metodolojisi,
Doğrusal Programlama: Modelleme esasları, varsayımlar ve grafik çözüm teknikleri,
Algoritmalar: Simpleks yöntemi, özel durumlar ve çözüm adımları,
İleri Yaklaşımlar: Dualite ilişkisi, ekonomik yorumlar ve duyarlılık analizleri,
Özel Problemler: Ulaştırma ve Atama problemlerinin modellenmesi ve Macar yöntemi ile çözümü,
Yazılım Uygulamaları: Modellerin Python, R ve Matlab platformlarında kodlanması ve dijital çözümleri detaylandırılmaktadır.
Teorik bilgiyi pratikle birleştiren bu eser; 79 çözümlü örnek, 67 çalışma sorusu ve 100 çoktan seçmeli genel değerlendirme sorusu ile konuların eksiksiz pekiştirilmesini hedeflemektedir.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Yöneylem Araştırması Yöntem Bilimi ve Problem Çözme Aşamaları
.
Doğrusal Programlama Modellemesi: Temel Varsayımlar ve Örnek Modeller
.
Doğrusal Programlama Modellerinin Grafik Yöntemi ile Çözümü
.
Simpleks Yöntemi: Algoritma Adımları ve Özel Çözüm Durumları
.
Büyük M ve İki Aşamalı Simpleks Çözüm Yöntemleri
.
Primal ve Dual Model İlişkisi ile Ekonomik Yorumlar
.
Duyarlılık Analizi: Değişimlerin Optimal Çözüm Üzerindeki Etkileri
.
Ulaştırma Problemleri: Başlangıç Çözümü ve Optimal Dağıtım Teknikleri
.
Ulaştırma Problemlerinde Döngü Kavramı
.
Duyarlılık Analizi
.
Atama Problemleri ve Macar Yöntemi ile Çözüm Yaklaşımı
.
Python, R ve Matlab Kullanarak Doğrusal Programlama Modellerinin Çözümü
Kitapla İlgili Kategoriler
Kitabın İçindekileri
İçindekiler
İkinci Baskıya Önsöz 
7
Önsöz 
9
1. BÖLÜM
TEMEL BİLGİLER
1.1. Matris Cebiri 
17
1.1.1. Matris Tanımı 
17
1.1.2. Matris İşlemleri 
17
1.1.3. Matris Türleri ve Özellikleri 
19
1.1.4. Matrisin Minör, Kofaktör ve Determinantı 
20
1.1.5. Matris Tersi 
21
1.1.6. Matris Rankı 
23
1.1.7. Doğrusal Denklem Sistemleri ve Matris ile Gösterimleri 
23
1.1.8. Gauss–Jordan Eliminasyon Yöntemi 
24
1.1.9. Doğrusal Denklemlerin Çözümünde Matris Kullanımı 
25
1.2. Geometrik Kavramlar 
26
1.2.1. Nokta 
26
1.2.2. Doğru ve Doğru Parçası 
26
1.2.3. Konveks Küme 
26
1.2.4. Konveks Fonksiyon 
27
1.2.5. Hiperdüzlem ve Yarı Uzay 
28
2. BÖLÜM
YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI YÖNTEM BİLİMİ
2.1. Yöneylem Araştırması Tarihçesi 
29
2.2. Yöneylem Araştırmasının Tanımı 
30
2.3. Yöneylem Araştırmasının Problem Çözme Aşamaları 
31
2.3.1. Problemin Tanımlanması 
31
2.3.2. Verilerin Toplanması 
31
2.3.3. Modelin Kurulması 
31
2.3.4. Modelden Çözüm Elde Edilmesi 
32
2.3.5. Modelin ve Çözümün Test Edilmesi 
33
2.3.6. Çözümün Uygulanması 
33
3. BÖLÜM
DOĞRUSAL PROGRAMLAMA
3.1. Doğrusal Programlamanın Tanımı 
37
Örnek 3.1. 
38
3.2. Doğrusal Programlamanın Varsayımları 
41
3.2.1. Oranlılık 
41
3.2.2. Toplanabilirlik 
42
3.2.3. Bölünebilirlik 
42
3.2.4. Belirlilik 
42
3.3. Doğrusal Programlama Modelleme Örnekleri 
42
Örnek 3.2. 
43
Örnek 3.3. 
45
Örnek 3.4. 
46
Örnek 3.5. 
48
Örnek 3.6. 
50
Örnek 3.7. 
51
Örnek 3.8. 
53
Örnek 3.9. 
55
Örnek 3.10. 
56
Örnek 3.11. 
57
Örnek 3.12. 
59
Örnek 3.13. 
61
3.4. Doğrusal Programlama Çözüm Yöntemi: Grafik Yöntemi 
63
3.4.1. Grafik Üzerinde Optimal Çözümün Elde Edilmesi 
64
Örnek 3.14. 
64
3.4.1.1. Uygun (Geçerli) çözümlerin bulunması 
64
3.4.1.2. Optimal çözümün bulunması 
68
Örnek 3.15. 
71
Örnek 3.16. 
72
Örnek 3.17. 
73
3.4.2. Grafik çözümde özel durumlar 
75
3.4.2.1. Birden fazla (alternatif) optimal çözüm 
75
Örnek 3.18. 
75
Örnek 3.19. 
77
3.4.2.2. Geçersiz çözüm 
79
Örnek 3.20. 
79
Örnek 3.21. 
80
3.4.2.3. Sınırsız çözüm 
80
Örnek 3.22. 
81
Çalışma Soruları 
82
4. BÖLÜM
SİMPLEKS YÖNTEMİ
4.1. Standart Form 
87
Örnek 4.1. 
88
4.2. Standart Forma Dönüşüm 
89
4.2.1. Kısıtların Eşitlik Halinde Olmaması 
89
Örnek 4.2. 
89
4.2.2. Modelde Serbest Değişkenlerin Olması 
90
Örnek 4.3. 
90
4.3. Temel Tanımlar 
91
4.4. Doğrusal Eşitlik Sistemlerinin Çözümü 
92
Örnek 4.4. 
92
4.4.1. Pivot Operasyonu 
94
4.4.2. Temel Çözüm 
94
4.4.3. Temel Mümkün Çözümler 
94
Örnek 4.6. 
95
Örnek 4.7. 
99
4.5. Simpleks Yöntemin İlkeleri 
101
Örnek 4.8. 
102
4.5.1. Simpleks Algoritması 
105
4.6. Tablo Formatı ile Çözüm 
106
Örnek 4.9. 
108
Örnek 4.10. 
112
4.6.1. Hesaplama Adımlarının Özeti 
115
Örnek 4.11. 
117
4.7. Çözümde Özel Durumlar 
120
4.7.1. Alternatif Optimal Çözümler (Çoklu Optimallik) 
121
Örnek 4.12. 
121
4.7.2. Minimizasyon Problemlerine Bir Alternatif Yaklaşım 
124
Örnek 4.13. 
124
4.7.3. Dejenerasyon 
124
Örnek 4.14. 
125
4.7.4. Sınırsız Çözüm 
127
Örnek 4.15. 
127
4.7.5. Birden Fazla Giren Değişken Adayı Olması 
128
4.8. Yapay Değişken Kullanımı 
128
Örnek 4.16. 
129
4.8.1. Charnes Büyük M Yöntemi 
130
Örnek 4.17. 
131
Örnek 4.18. 
134
4.8.2. İki Aşamalı Simpleks Yöntemi 
136
4.8.2.1. İki Aşamalı Simpleks Yöntemin Birinci Aşaması 
136
4.8.2.2. İki Aşamalı Simpleks Yöntemin İkinci Aşaması 
137
Örnek 4.19. 
137
Örnek 4.20. 
140
Örnek 4.21. 
142
4.8.3. Büyük M ve İki Aşamalı Simpleks Yöntemlerinin Karşılaştırılması 
143
Çalışma Soruları 
144
5. BÖLÜM
DUALİTE
5.1. Dual Modelin Oluşturulması 
153
Örnek 5.1. 
154
Örnek 5.2. 
155
Örnek 5.3. 
156
Örnek 5.4. 
157
Örnek 5.5. 
158
Örnek 5.6. 
159
Örnek 5.7. 
160
5.2. Primal ve Dual Model İlişkileri 
161
5.2.1. Zayıf Dualite Özelliği 
161
5.2.2. Kuvvetli Dualite Özelliği 
161
5.2.3. Tümler Gevşeklik 
162
5.3. Dualite ile İlgili Varsayım ve Teoremler 
162
Örnek 5.8. 
162
Örnek 5.9. 
163
5.4. Dualin Ekonomik Yorumu 
164
Örnek 5.10. 
166
Örnek 5.11. 
167
Örnek 5.12. 
170
5.5. Dual Simpleks Yöntemi 
172
Örnek 5.13. 
173
Çalışma Soruları 
176
6. BÖLÜM
DUYARLILIK ANALİZİ
6.1. Amaç Fonksiyonu Katsayılarındaki Değişimler 
183
Örnek 6.1. 
183
Örnek 6.2. 
185
6.2. Kaynak Vektöründeki Değişimler 
187
Örnek 6.3. 
187
Örnek 6.4. 
189
6.3. Yeni Bir Kısıtlayıcının Eklenmesi 
192
Örnek 6.5. 
192
Örnek 6.6. 
193
6.4. Modele Yeni Bir Değişkenin Eklenmesi 
196
Örnek 6.7. 
196
Örnek 6.8. 
197
6.5. Kısıt Katsayılarındaki Değişiklikler 
198
Örnek 6.9. 
199
Örnek 6.10. 
200
Çalışma Soruları 
202
7. BÖLÜM
ULAŞTIRMA VE ATAMA PROBLEMLERİ
7.1. Ulaştırma Problemleri 
207
7.1.1 Ulaştırma Probleminin Modellenmesi 
207
7.1.1.1. Dengeli Ulaştırma Problemi 
212
7.1.1.2. Ulaştırma Problemlerinin Dengelenmesi 
213
Örnek 7.1. 
214
7.1.2. Başlangıç Çözümün Elde Edilmesi 
215
7.1.2.1. Kuzey Batı Köşe Yöntemi 
218
Örnek 7.2 
218
7.1.2.2. Minimum Maliyet Yöntemi 
221
Örnek 7.3 
222
7.1.2.3. VAM Yöntemi 
225
Örnek 7.4 
225
Örnek 7.5. 
231
7.1.3. Optimal Çözümün Elde Edilmesi 
233
7.1.3.1. Modi Yöntemi 
233
Örnek 7.6 
236
Örnek 7.7 
238
7.1.4. Ulaştırma Modelinde Özel Durumlar 
244
7.1.4.1. Bozulma Durumu 
244
7.1.4.2. Alternatif Optimal Çözüm Durumu 
245
Örnek 7.8 
245
7.1.5. Ulaştırma Modelinde Duyarlılık Analizi 
249
7.1.5.1. Amaç Fonksiyonu Katsayılarındaki Değişimler 
249
Örnek 7.9 
250
7.1.5.2. Sağ Taraf Sabitleri İçin Duyarlılık Analizi 
253
Örnek 7.10 
253
7.2. Atama Problemleri 
256
7.2.1 Atama Probleminin Modellenmesi 
257
Örnek 7.11 
257
7.2.2 Atama Probleminin Çözümü: Macar Algoritması 
260
Örnek 7.12 
260
Örnek 7.13 
262
Çalışma Soruları 
266
8. BÖLÜM
BİLGİSAYAR KODLARI
8.1. R, Python ve Matlab Doğrusal Programlama Araçları 
273
8.2. Uygulama Örnekleri 
274
GENEL DEĞERLENDİRME SORULARI 
289
Kaynakça 
319