ULUSLARARASI HUKUK VE ULUSLARARASI TERÖR SALDIRISI
I. ULUSLARARASI HUKUKTA KLASİK SALDIRI
33
A. Uluslararası Hukukta Klasik Saldırı Kavramının Belirlenmesi ve Değerlendirilmesi
33
1. Uluslararası Hukukta Saldırıya İlişkin Târihçenin Tetkiki
34
b. İslâm Devletler Hukuku – Siyer – ve Hıristiyanî Kavimler Hukuku – Jus Gentium Christianum –
43
c. Modernite ve Erken 20’nci Yüzyıl
47
2. Uluslararası Hukukta Saldırıya İlişkin Yürürlükteki Kuralların Belirlenmesi
62
a. Kuvvet Kullanma Yasağı ve Kuralın Self–determinasyon Hakkı ile Birlikte Değerlendirilmesi
63
b. Kuvvet Kullanma Yasağının Kişi Bakımından – Ratione Personae – ve Yer Bakımından – Ratione Loci – Uygulanabilirliği
68
c. Kuvvet Kullanma Yasağının Konu Bakımından – Ratione Materiae – Uygulanabilirliği
69
B. Uluslararası Hukukta Klasik–Simetrik Saldırı Fiiline Kuralların Uygulanması
72
1. Uluslararası Hukukta Kuvvet Kullanma Yasağının Normatif Yeri ve Değeri
73
a. Kuvvet Kullanma Yasağının Normatif Bakımdan Hiyerarşik Değeri
74
b. Kuvvet Kullanma Yasağının Uluslararası Sorumluluk Hukuku ve Uluslararası Barış ve Güvenlik Hukuku Bakımından Değerlendirilmesi
74
c. Saldırı Olduğu İddia Edilen Bir Fiil Neticesinde Uluslararası Hukukta Kuvvet Kullanma Yasağının İhlâline Bağlanan Sonuçların Doğup Doğmadığı Meselesi
78
2. Uluslararası Hukuktaki İsnat ve İhlâl Kurallarının Saldırı Fiili Hakkında Uygulanması
81
a. Uluslararası Hukukta Saldırı Fiilinin Devlete İsnat Edilmesi Meselesi
81
b. Uluslararası Hukukta Devlete İsnat Edilen Saldırı Fiilinin Uluslararası Haksız Fiil Teşkil Etmesi Meselesi
90
c. Uluslararası Hukukta Devlete İsnat Edilen ve Uluslararası Haksız Fiil Teşkil Eden Saldırı Fiiline Bağlanan Hukukî Neticeler
93
II. ULUSLARARASI HUKUKTA ULUSLARARASI TERÖR SALDIRISI KAVRAMI
104
A. Uluslararası Hukukta Uluslararası Terör Saldırısının Belirlenmesi ve Değerlendirilmesi
105
1. Uluslararası İlişkilerde Uluslararası Terörizme İlişkin Bağlamın Tetkiki
105
a. Uluslararası Terörizme İlişkin Analitik Düzlem
106
b. Uluslararası Terörizmin Uluslararası İlişkiler ile Olan Bağlamsal Düzlemi
109
c. Uluslararası Terörizmin Uluslararası İlişkiler ile Olan Pratik Düzlemi
112
2. Uluslararası Hukukta Uluslararası Terörizme İlişkin Bağlamın Tetkiki
130
a. Uluslararası Terörizm Hakkındaki Ulusal ve Uluslararası Hukukî Zemin
130
b. Uluslararası Terör Saldırısının Ayırt Edici Unsurları
165
c. Uluslararası Terör Saldırısının Varlığının Egemen Bir Devletin Uluslararası Hukukî Yükümlülüğü Bakımından Değerlendirilmesi
171
B. Uluslararası Hukukta Uluslararası Asimetrik Terör Saldırısı Fiiline Kuralların Uygulanması
174
1. Uluslararası Hukuktaki İhlâl ve İsnat Kurallarının Uluslararası Terör Saldırısı Bakımından Uygulanması
174
a. Uluslararası Terör Saldırısının Varlığı ve Uluslararası Haksız Fiil Arasındaki Hukukî İrtibat
174
b. Uluslararası Haksız Fiilin Unsurları Bakımından Uluslararası Terör Saldırısının Varlığının Değerlendirilmesi
179
c. Uluslararası Terör Saldırısının Varlığının Uluslararası Hukuktaki İsnat Meselesi Bakımından Değerlendirilmesi
182
2. Uluslararası Hukukta Uluslararası Haksız Fiile ve Uluslararası Silâhlı Saldırıya Bağlanan Sonuçların Uluslararası Terör Saldırısı Bakımından Uygulanması
186
a. Uluslararası Terör Saldırısı ve İhlâlin Görünümlerine Bağlanan Sonuçlar
186
b. Uluslararası Terör Saldırısının Varlığının Uluslararası Haksız Fiil ve Eşzamanlı Olarak Uluslararası Silâhlı Saldırı Teşkil Etmesine Bağlanan Sonuçlar Arasındaki İrtibat
189
c. Uluslararası Terör Saldırısı Hakkında Uluslararası Sorumluluk Hukuku Kurallarından Uluslararası Güvenlik Hukuku Kurallarına Geçiş ve Kurallar Arasındaki Eşzamanlılık
194
ULUSLARARASI HUKUK VE ULUSLARARASI
TERÖRİZME KARŞI MEŞRÛ MÜDÂFAA
I. ULUSLARARASI HUKUKTA KLASİK MEŞRÛ MÜDÂFAA
200
A. Uluslararası Hukukta Klasik Meşrû Müdâfaa Müessesesinin Belirlenmesi ve Değerlendirilmesi
200
1. Meşrû Müdâfaa Müessesesinin Uluslararası Hukukta Tefrik Edilmesi
201
a. Uluslararası Hukukta Meşrû Müdâfaa Kavramının Anlamı: Bir Durum ve Bir Hak Olarak Meşrû Müdâfaa
201
b. Meşrû Müdâfaanın Cezâî Müeyyideden ve Karşı–Önlemden Farkı
203
c. Meşrû Müdâfaanın Sine Qua Non Koşulu ve Meşrû Müdâfaanın İnsanî Müdâhaleden Farkı
208
2. Uluslararası Hukukta Meşrû Müdâfaa Müessesesine Hâkim Olan İlkeler
225
a. Aslî Kaynak Olan Uluslararası Teâmül Hukukunun Kökenleri ve Aslî Konvansiyonel Kaynak Olan BM Şartı’nda Meşrû Müdâfaa: Caroline Olayı Bağlayıcı Prensipleri ve BM Şartı Madde 51’in Bağlayıcı Düzenlemesi
225
b. Yardımcı Kaynak Olan Uluslararası Adâlet Dîvânı İçtihadındaki Dar Meşrû Müdâfaa Çerçevesi
237
c. Meşrû Müdâfaanın Pratik Düzlemde Tetkiki
245
B. Uluslararası Hukukta Klasik Meşrû Müdâfaa Müessesesinin Uygulanması
273
1. Uluslararası Hukukta Meşrû Müdâfaa Hakkından İleri Gelen Kuvvet Kullanma Yetkisinin Doğumu
274
a. Meşrû Müdâfaa Müessesesinin Uygulanması Hâlinde Riâyet Edilmesi Gereken İlkelerin Belirlenmesi İçin Cevaplandırılması Gereken Soruların Sayılması: Ratione Personae, Meşrû Müdâfaayı Kim Uygulayabilir? Ratione Temporis; Meşrû Müdâfaa Ne Zaman Uygulanabilir? Ratione Materiae; Meşrû Müdâfaa Neye Karşı Uygulanabilir? Ratione Conditionis; Meşrû Müdâfaa Nasıl Uygulanabilir?
274
b. Uluslararası Hukukta Meşrû Müdâfaa Müessesesinin Uygulanması Hâlinde Riâyet Edilmesi Aranan Gereklilik Kriteri
276
c. Meşrû Müdâfaa Hakkından İleri Gelen Kuvvet Kullanma Yetkisinin Doğumuna Neden Olan Gereklilik Kriterinin Karşılanmasının Koşulları
278
2. Uluslararası Hukukta Meşrû Müdâfaa Hakkından İleri Gelen Kuvvet Kullanma Yetkisinin Sınırları
281
a. Uluslararası Hukukta Meşrû Müdâfaa Müessesesinin Uygulanması Hâlinde Riâyet Edilmesi Aranan Orantılılık Kriteri
282
b. Uluslararası Hukukta Meşrû Müdâfaa Müessesesinin Uygulanmasında Aranan Ölçülülük ve Zamâna Riâyet Kriteri
283
c. Kuvvet Kullanımında Aranan Kriterlerin Karşılanması Durumunda Hukuka Uygunluk Sebebi Olarak Meşrû Müdâfaa
286
II. ULUSLARARASI HUKUKTA ULUSLARARASI TERÖRİZME KARŞI MEŞRÛ MÜDÂFAA MÜESSESESİ
292
A. Uluslararası Hukukta Uluslararası Terörizme Karşı Meşrû Müdâfaa Müessesesinin Belirlenmesi ve Değerlendirilmesi
292
1. Uluslararası Terörizme Karşı Meşrû Müdâfaa Müessesesinin İncelenmesinde Esas Hukukî Meselelerin Belirlenmesi
293
a. Uluslararası Terörizme Karşı Meşrû Müdâfaada İncelenmesi Gereken Temel Hukukî Durumların Sayılması
293
b. Uluslararası Terörizme Karşı Meşrû Müdâfaanın Uygulanmasında Uluslararası Terör Saldırısının Uluslararası Hukuka Göre İsnadı Meselesinin Değerlendirilmesi
303
c. Saldırı Olarak Bir Devlete İsnadı Mümkün Olmayan Uluslararası Terör Saldırılarına Karşı Meşrû Müdâfaa Meselesinin Değerlendirilmesi
307
2. Uluslararası Terör Saldırısının Uluslararası Hukukta Saldırı Sayılmasının Hukukî Neticesi ve Meşrû Müdâfaa Hakkı
312
a. Uluslararası Terör Saldırılarının Uluslararası Hukukta Saldırı Sayılması Meselesi ve Meşrû Müdâfaa Hakkının Doğumu
312
b. Uluslararası Terörizme Karşı Verilen Meşrû Müdâfaa Cevâbının Meşrûluğu Meselesi ve Extra Territorium Kuvvet Kullanılması
316
c. Olması Muhakkak Olan Bir Uluslararası Terörist Silâhlı Saldırıya Karşı Meşrû Müdâfaa Hakkı Çerçevesinde Önleyici (Preventive) Kuvvet Kullanımı Yetkisi Meselesi ve Olması Muhtemel Bir Uluslararası Terörist Silâhlı Saldırıya Karşı Önalıcı (Preemptive) Kuvvet Kullanımı Meselesi
319
B. Uluslararası Hukukta Uluslararası Terörizme Karşı Meşrû Müdâfaa Müessesesinin Uygulanması
323
1. Uluslararası Terörizme Karşı Meşrû Müdâfaa Hakkından İleri Gelen Kuvvet Kullanma Yetkisinin Uygulanmasının Sınırları
324
a. Uluslararası Terörizme Karşı Meşrû Müdâfaa Hakkından İleri Gelen Kuvvet Kullanma Yetkisinin Uygulanmasında Riâyet Edilmesi Aranan Gereklilik, Orantılılık ve Ölçülülük Kriterleri
324
b. Uluslararası Terörizme Karşı Meşrû Müdâfaa Hakkından İleri Gelen Kuvvet Kullanma Yetkisinin Uygulanmasında Zarûret Hâli Meselesi ve Meşrû Müdâfaadan Tefrik Edilmesi
335
c. Uluslararası Terörizme Karşı Meşrû Müdâfaa Hakkından İleri Gelen Kuvvet Kullanma Yetkisinin Uygulanmasında Rızâ Meselesi ve Meşrû Müdâfaadan Tefrik Edilmesi
340
2. Uluslararası Terörizme Karşı Meşrû Müdâfaa Hakkından İleri Gelen Kuvvet Kullanma Yetkisine İlişkin Devlet Uygulamaları
345
a. Uluslararası Terörizme Karşı Meşrû Müdâfaa Hakkından İleri Gelen Kuvvet Kullanma Yetkisinin Uygulanmasında Genel Olarak Devletler Bakımından Meselenin Ortaya Çıkması
345
b. Uluslararası Terörizme Karşı Meşrû Müdâfaa Hakkından İleri Gelen Kuvvet Kullanma Yetkisinin Uygulanmasında Genel Olarak Devletler Bakımından Meselenin Gelişimi
355
c. Uluslararası Terörizme Karşı Meşrû Müdâfaa Hakkından İleri Gelen Kuvvet Kullanma Yetkisinin Uygulanmasında Genel Olarak Devletler Bakımından Meselenin Vaziyeti
358
Yararlanılan Kaynaklar
435