Rekabetin Engellenmesinden Kaynaklanan Uyuşmazlıklara Uygulanacak Hukuk
 Doç. Dr. Cahit Ağaoğlu  - Kitap

Rekabetin Engellenmesinden Kaynaklanan Uyuşmazlıklara Uygulanacak Hukuk

2. Baskı, 
Eylül 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
298
Barkod:
9786253612573
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
600,00₺
24 saat içerisinde temin edilir.
Diğer Baskılar
1. baskı
Mart 2023
590,00₺
375,00₺ (%36)
Kitabın Açıklaması
Çalışmanın ikinci baskısında ilk baskıda olduğu gibi MÖHUK m. 38 hükmünde düzenlenen, yabancılık unsuru içeren rekabetin engellemelerinden kaynaklanan uyuşmazlıklara uygulanacak hukuk konusu incelenmiştir. Bunun için ilk olarak rekabet hukukunun kendine has özellikleri ve bu özelliklerin milletlerarası özel hukuka yansımaları üzerinde durulmuştur. Çalışmada rekabetin engellenmesinden ne anlaşılması gerektiği ve rekabetin engellenmesi durumunda ne gibi taleplerin söz konusu olabileceği hususları üç kat tazminat da dâhil olmak üzere, vasıflandırmada kendisine en çok taraftar toplayan lex fori prensibi çerçevesinde, başta Rekabetin Korunması Hakkında Kanun hükümleri ve bu kanunda 16 Haziran 2020 tarihinde kabul edilen 7246 sayılı Kanun ile yapılan kapsamlı değişiklikler olmak üzere rekabet hukukunda yer alan tüm ikincil mevzuat, rekabet kurumu kararları ve kılavuzlar da güncellenmiş halleriyle işlenerek incelenmiştir.
Bu incelemeler sonunda görülmüştür ki, MÖHUK m. 38 hükmü yabancılık unsuru içeren rekabet engellemelerinden kaynaklanan her türlü uyuşmazlığın çözümünde yetersiz kalmakta ve bazı sorulara yanıt verememektedir. Çalışmada bu eksiklikler tespit edilerek özellikle piyasası doğrudan etkilenen ülke hukukunun birden fazla olması durumunda hangi ülke hukukunun uygulanacağı ve buna bağlı olarak getirilen mozaik etkisi, Roma II Tüzüğü m. 6/3(b) hükmünde getirilen çözüm önerileri, dağıtıcı fikir (distributive idea), dépeçage (parçalama), kaçış hükümleri, taleplerin yarışması, etkilenmenin doğrudan değil de dolaylı olması halinde ne yapılacağı, piyasası doğrudan etkilenen ülke hukukunda rekabet düzenlemelerinin olmaması durumunda ne yapılacağı, uyarlamanın mümkün olup olmadığı hususları üzerinde durulmuş ve her çözüm önerisinin olumlu ve olumsuz yönleri karşılaştırmalı hukuktan yararlanarak incelenmiş ve çözüm önerileri getirilmeye çalışılmıştır.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Rekabet Hukuku Ve Kanunlar İhtilafı Kuralları
.
Lex Fori Prensibine Göre Rekabetin Engellenmesi
.
Rekabetin Engellenmesinden Doğan Talepler
.
Rekabetin Engellenmesinden Doğrudan Etkilenen Piyasanın Bulunduğu Ülke Hukuku
.
MÖHUK M. 38 Hükmündeki Eksikliklere İlişkin Değerlendirmeler
Kitabın İçindekileri
İçindekiler
Önsöz 
7
Kısaltmalar 
15
Giriş 
17
Birinci Bölüm
REKABET HUKUKU VE
KANUNLAR İHTİLAFI KURALLARI
I. GENEL OLARAK REKABET VE REKABET HUKUKU 
23
A. Rekabet Kavramı 
23
B. Rekabet Kavramının Benzer Konulardan Farkları 
27
1. Haksız Rekabet Kavramından Farkları 
27
2. Rekabet Yasağı Kavramından Farkları 
29
C. Rekabet Hukukunun Amacı 
29
D. Rekabet Hukukunun Karma Niteliği 
32
E. Rekabet Hukukuna İlişkin Özel Bir Kurul Bulunması 
34
II. KANUNLAR İHTİLAFI KURALLARI BAKIMINDAN REKABET HUKUKUNUN UYGULAMA ALANI 
36
A. Yabancılık Unsuru 
37
1. Rekabet Hukukunun Kişi Bakımından Yabancılık Unsuru İçermesi 
37
a. Teşebbüs 
38
b. Teşebbüs Birliği 
39
2. Rekabet Hukukunun Yer Bakımından Yabancılık Unsuru İçermesi ve Etki Prensibi 
40
a. Yer Bakımından Uygulama Alanı 
40
b. Etki Prensibi 
41
aa. ABD Hukukunda Etki Prensibi 
43
bb. AB Hukukunda Etki Prensibi 
46
3. Yabancılık Unsuru İçeren İhlalin Önemi Bakımından Kanunun Uygulanması ve “de minimis” Kuralı 
48
4. İlgili Pazar Yönünden Yabancılık Unsuru İçermesi Bakımından Kanunun Uygulama Alanı 
49
a. İlgili Coğrafi Pazar 
50
b. İlgili Ürün Pazarı 
51
c. Etkilenen Pazar 
52
B. Rekabet Hukukunun Doğrudan Uygulanan Kurallar Barındırma Özelliği 
53
C. MÖHUK m. 34 ile MÖHUK m. 38 İlişkisi 
55
1. Genel Olarak 
55
2. Hukuk Seçimi 
57
D. MÖHUK m. 38 Hükmünün Uygulama Alanı 
57
1. Rekabetin Engellenmesinden Kaynaklanan Uyuşmazlıklara Uygulanacak Hukukun Tespiti 
57
2. MÖHUK m. 38 Hükmünün Bağlama Konusu ve Bağlama Noktası 
60
3. Vasıflandırma 
61
a. Lex Fori Prensibine Göre Vasıflandırma 
61
b. Lex Causae Prensibine Göre Vasıflandırma 
66
c. Bağımsızlık Teorisine Göre Vasıflandırma 
68
İkinci Bölüm
LEX FORİ PRENSİBİNE GÖRE REKABETİN ENGELLENMESİ
I. GENEL OLARAK 
71
II. REKABETİ SINIRLAYICI ANLAŞMA, KARAR VE UYUMLU EYLEMLER 
72
A. Teşebbüsler Arası Anlaşma 
73
1. Anlaşma Kavramı 
73
2. Anlaşma Türleri 
75
a. Dikey Anlaşmalar 
75
b. Yatay Anlaşmalar 
77
c. Aykırı Anlaşmalar 
77
B. Uyumlu Eylem 
77
C. Teşebbüs Birliklerinin Karar ve Eylemleri 
79
D. Karteller 
80
E. Rekabeti Amaç ve Etki Bakımından Engelleme 
81
F. Rekabetin Engellenmesinin Belirlenmesinde “Per Se” (Kendiliğinden) ve “Rule of Reason” (Haklı Neden) Doktrinleri 
83
1. Per Se doktrini 
84
2. Rule of Reason Doktrini 
84
G. De Minimis Kavramı 
85
III. MUAFİYET 
86
A. Bireysel Muafiyet 
87
B. Grup Muafiyeti 
89
IV. HÂKİM DURUMUN KÖTÜYE KULLANILMASI 
91
A. Piyasaya Girişleri Engelleme Yöntemi 
94
B. Mal Vermeyi Kesme 
95
C. Tekelden Temin Yükümlülüğü 
95
D. Haksız Ticari Koşullar Koyma 
96
E. Ayrımcılık 
96
F. İndirim Sistemleri 
98
G. Ek Yükümlülükler Koymak 
100
H. Bir Pazarda Mevcut Hâkim Durumun Farklı Bir Pazarda Kötüye Kullanılması 
101
İ. Zorunlu Unsurun Verilmemesi 
101
J. Haksız Fiyat 
102
1. Yıkıcı Fiyat 
103
2. Fahiş Fiyat 
104
3. Seçici Fiyatlama 
105
K. Tüketicinin Zararına Olan Üretim ve Teknik Gelişmeleri Kısıtlama 
105
L. Fikri Mülkiyet Hakları Yoluyla Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması 
105
V. BİRLEŞME VE DEVRALMALAR 
106
A. RKHK m. 7 Hükmü Çerçevesinde Yoğunlaşmalar 
106
B. Yoğunlaşma Türleri 
109
1. Birleşmeler 
109
a. Yatay Birleşmeler 
110
b. Dikey Birleşmeler 
111
c. Karma (Conglomerate– Çok Pazarlı) Birleşmeler 
112
2. Devralma 
113
3. Ortak Girişim 
115
Üçüncü Bölüm
REKABETİN ENGELLENMESİNDEN DOĞAN TALEPLER
I. GENEL OLARAK 
117
II. REKABET ENGELLEMELERİNDEN DOĞAN TALEPLER 
119
A. Geçersizlik Yaptırımı 
119
1. RKHK m. 4 Hükmüne Aykırılık Sonucu Geçersizlik 
119
2. RKHK m. 6 Hükmüne Aykırılık Sonucu Geçersizlik 
122
3. RKHK m. 7 Hükmüne Aykırılık Sonucu Geçersizlik 
123
B. Kısmi Geçersizlik 
124
C. Edimin İfası 
126
D. Sebepsiz Zenginleşme Hükümlerine Göre İade Talebi 
127
E. Tazminat 
129
1. Rekabet Hukukunun İhlalinden Doğan Tazminat Sorumluluğunun Hukuki Niteliği 
132
2. Rekabet Hukukunun İhlalinden Doğan Tazminat Sorumluluğunun Unsurları 
137
a. Hukuka Aykırı Fiil 
137
b. Zarar 
139
c. İlliyet Bağı 
142
d. Kusur 
143
3. Üç Katı Oranında Tazminat 
145
a. Zararın Tarafların Kastı veya Ağır İhmalinden Kaynaklanması 
147
b. Zarar Görenlerin Talebi 
148
c. Hâkimin Talebi Uygun Bulması 
149
4. Uzlaşma, Taahhüt ve Pişmanlık Müesseselerinin Tazminat Davalarına Etkileri 
151
F. Zamanaşımı 
152
Dördüncü Bölüm
REKABETİN ENGELLENMESİNDEN DOĞRUDAN ETKİLENEN PİYASANIN BULUNDUĞU ÜLKE HUKUKU
I. GENEL OLARAK 
157
II. ETKİLENEN PAZAR KAVRAMI 
161
III. BAĞLAMA NOKTASININ VASIFLANDIRILMASI 
163
A. Lex Fori Prensibine Göre Etkilenen Piyasanın Sahip Olması Gereken Özellikler 
163
1. Etkinin “Doğrudan” Olması 
163
2. Etkinin Öngörülebilir Olması 
166
3. Etkinin Esaslı Olması 
167
4. Etkinin Pazar Üzerinde Ortaya Çıkması 
169
B. Lex Causae Prensibine Göre Etkilenen Pazar Kavramı 
170
IV. REKABETİN ENGELLENMESİNDEN DOĞRUDAN ETKİLENEN PİYASANIN BULUNDUĞU ÜLKE HUKUKUNUN KAPSAMI 
171
A. AB Hukuku 
173
1. Genel Olarak Roma II Tüzüğü 
173
2. Roma II Tüzüğü Çerçevesinde Genel ve Özel Bağlama Kuralları 
176
a. Genel Bağlama Kuralı 
177
b. Rekabeti Sınırlandıran Eylemler 
178
c. Atfın Reddi 
183
d. Rekabet İhlalinden Doğan Zararın Tazmini ve Kamu Düzeni 
183
3. Roma II Tüzüğü m. 6/4 Hükmünün Sınırlayıcı Yorumu 
186
B. İsviçre Hukuku 
187
C. Alman Hukuku 
195
D. Türk Hukuku 
197
1. Atfın Reddi 
198
2. Hukuk Seçimi 
198
3. Üç Kat Tazminat ve Kamu Düzeni 
199
Beşinci Bölüm
MÖHUK M. 38 HÜKMÜNDEKİ EKSİKLİKLERE İLİŞKİN DEĞERLENDİRMELER
I. GENEL OLARAK 
205
II. ETKİLENEN PİYASANIN BİRDEN FAZLA OLMASI DURUMU 
206
A. Mozaik Etkisi 
208
1. Mozaik Etkisinin Roma II Tüzüğüne Etkileri ve Roma II Tüzüğü m. 6/3 Hükmünde Önerilen Çözüm 
212
a. Davalıların Çokluğu 
215
b. Dağıtıcı Fikir (Distributive Idea) 
218
2. Mozaik Etkisinin MÖHUK m. 38/1 Hükmüne Etkisi Bakımından Değerlendirilmesi 
223
B. Dépeçage (Parçalama) 
225
III. TALEPLERİN YARIŞMASI 
232
IV. EDİMLERİN İFASI 
233
V. KAÇIŞ MADDELERİ (ESCAPE CLAUSES) 
234
A. Genel ve Özel Kaçış Maddeleri 
237
1. Genel Kaçış Maddeleri 
237
2. Özel Kaçış Maddeleri 
240
B. Kaçış Maddelerinin Genel veya Detaylı Düzenlenişi 
241
C. Kaçış Maddeleri Çerçevesinde Çatışmalı Adalet ve Maddi Adalet 
242
D. Önceden Var Olan İlişki 
246
VI. YABANCI HUKUKTA REKABETİN KORUNMASI HAKKINDA BİR KANUNUN BULUNMAMASI DURUMU 
248
A. İntibak 
248
B. Normun Amacına Uygunluk 
250
C. Arızi Ayrımcılık 
251
VII. DOLAYLI ZARARLAR 
254
Sonuç 
257
Kaynakça 
265
Kavram Dizini 
297