Avukatın Sözleşmeden Doğan Hukuki Sorumluluğu Prof. Dr. Nejat Aday  - Kitap

Avukatın Sözleşmeden Doğan Hukuki Sorumluluğu

2. Baskı, 
Kasım 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
17x25
Sayfa:
696
Barkod:
9786253612801
Kapak Türü:
Ciltli
Fiyatı:
2.100,00₺
24 saat içerisinde temin edilir.
Kitabın Açıklaması
Eser, avukatın sözleşmeden doğan hukuki sorumluluğunu, ilk basısından bu yana geçen on yıllık birikimi de kapsayacak şekilde gözden geçirilmiş ve genişletilmiş bir içerikle ele almaktadır. Bu basıda güncel içtihatlara geniş yer verilmiş; uygulamada sıklıkla karşılaşılan sorunlar tespit edilerek bunlara mümkün olduğunca somut çözüm önerileri geliştirilmiştir. Çalışma; avukatlık sözleşmesinin kurulmasından sona ermesine, avukatlık ücretinden azil ve
istifaya, müdafinin hukuki konumundan tevkil ve yetkisiz temsile kadar konunun bütün veçhelerini sistematik bir bütünlük içinde incelemektedir. Sözleşme ihlalinin unsurları, tazminat sorumluluğunun kapsamı, sorumluluğu kaldıran veya azaltan sebepler ile ifa imkânsızlığına ilişkin meseleler, Türk Borçlar Kanununun genel sistematiği ile Avukatlık Kanununun özel hükümleri arasındaki ilişki gözetilerek değerlendirilmiştir. Ayrıca, Alman ve İsviçre hukuklarındaki ilgili düzenleme ve içtihatlara da yer verilerek söz konusu meselelere ilişkin görüş ve çözümler, karşılaştırmalı hukuk perspektifinden yer yer irdelenmiştir.
Hak arama özgürlüğüyle doğrudan bağlantılı olan avukatın bağımsızlığı ve mesleki saygınlığının korunması ilkelerinin hukuk uygulamasındaki önemine dikkat çeken bu eser; avukatlara, hâkimlere, akademisyenlere ve konuya ilgi duyan hukuk öğrencilerine bir başvuru kaynağı sunarken, öğretideki tartışmalara, uygulamaya ve ileride gerçekleştirilebilecek kanun değişikliklerine mütevazı bir katkı sunabilmeyi de amaçlamaktadır.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Avukatlık Sözleşmesi
.
Avukatlık Ücreti
.
Avukatın Yükümlülükleri
.
Azil
.
İstifa
.
Müdafi
.
Sözleşmenin İhlali
.
Tevkil
Kitapla İlgili Kategoriler
Kitabın İçindekileri
İçindekiler
2. Basıya Önsöz 
7
1. Basıya Önsöz 
9
Kısaltmalar 
19
Giriş 
23
I. Konunun Takdimi 
23
II. Hukuki Sorumluluk Konusunun Sınırlandırılması 
25
III. Yargı Kararlarının Sistemleştirilmesi Gereği ve Öğretinin Katkısı 
28
Birinci Bölüm
HUKUKİ SORUMLULUĞUN KAYNAĞI OLARAK
AVUKATLIK SÖZLEŞMESİ
§ 1. AVUKATLIK SÖZLEŞMESİNİN NİTELİĞİ VE BENZER SÖZLEŞMELERDEN AYRILMASI 
31
I. Genel Olarak 
31
II. Tekel Kapsamında İş Görmenin Hukuki Sorumluluk Açısından Pratik Sonuçları ve Önemi 
34
III. “Avukatlık Sözleşmesi” Kavramı 
40
IV. Avukatlık Sözleşmesinin Niteliği 
42
A. Genel Olarak 
42
B. “Dış İlişki”yi Oluşturan “Temsil”in Kaynağı Olarak Avukatlık Sözleşmesi 
44
1. Temsil ile Vekâletin Farklı Kurumlar Olması 
44
2. Avukatın “Genel Vekâletname” İle İşlem Yapması İçin Özel Talimat Alması Gerekip Gerekmediği Sorunu ve Dış Temsil ile İlişkisi 
48
C. Avukatlık Sözleşmesinin Benzer Sözleşmelerle Karşılaştırılması 
60
1. Genel Olarak 
60
2. Hükümleri Avukatlık Sözleşmesine Uygulanabilecek Farklı Sözleşme Tipleri 
64
D. Avukatlık Sözleşmesinin Kural Olarak Süreklilik İçeren Bir Borç İlişkisi Doğurması 
77
V. Avukatın Yetkisini Aşarak İş ve İşlem Yapmasının Sonuçları 
80
§ 2. AVUKATLIK SÖZLEŞMESİNİN KURULMASI, İÇERİĞİ VE GEÇERLİLİĞİ 
82
I. Sözleşmenin Öneri ve Kabul ile Kurulması 
82
A. Genel Olarak 
82
B. Sözleşmenin Yürürlüğe Girmesi 
85
C. Sözleşmenin Sona Ermesinden Sonra Kanaat Verici Davranışla Yeni Bir Sözleşme Kurulması 
90
D. İş Sahibinin Teklifi Üzerine Ortaya Çıkabilecek Sorunlar 
92
1. İnceleme Sözleşmesi 
92
2. Avukatın Öneriyi Derhâl Reddetmemesinin Hukuksal Sonucu 
96
II. Sözleşmenin İçeriği 
101
A. Genel Olarak 
101
B. Genel İşlem Şartları 
104
C. Sözleşmenin Tüketici İşlemi Niteliği Taşıyıp Taşımadığı Sorunu 
108
III. Sözleşmenin Şekli ve Geçerlilik Koşulları 
117
A. Genel Olarak 
117
B. Yargıtay’ın Avukatlık Ücretine İlişkin Bazı Hükümleri Geçersiz Sayan Uygulaması ve Eleştirisi 
120
C. Bazı Özel Durumların Değerlendirilmesi 
135
D. Kamulaştırma Kanunu’nun 31. Maddesine Aykırı Olarak Yapılan Avukatlık Sözleşmeleri ve Sonuçları 
136
IV. Hatır İlişkileri 
138
V. Tipik Avukatlık Edimi ve Gerçek–Gerçek Olmayan Avukatlık Sözleşmesi Ayırımı 
141
VI. İş Sahibinin Edimi 
149
VII. İşin Reddi Zorunluluğunun İhlali Sonucu Yapılan Sözleşme 
151
§ 3. SÖZLEŞMENİN TARAFLARI 
154
I. Avukatla Sözleşenin Kural Olarak İş Sahibi Olması ve İstisnaları 
154
A. Genel Olarak 
154
B. Temsilci Tarafından Avukatlık Sözleşmesi Yapılabilmesi İçin Özel Yetki Gerekip Gerekmediği Sorunu 
157
C. Üçüncü Kişi Yararına Avukatlık Sözleşmesi 
159
D. Üçüncü Kişiyi Koruyucu Etkili Avukatlık Sözleşmesi 
166
II. Avukat veya İş Sahibinin Birden Çok Olması 
170
A. Birden Fazla Avukatın Aynı İşte Görevlendirilmesi 
170
1. Birden Çok Avukatın Birlikte Aynı İşte Görevlendirilmesi 
170
2. İş Sahibinin Sonradan Başka Bir veya Birden Çok Avukatı Aynı İş İçin Görevlendirmesi 
174
B. Birden Çok İş Sahibinin Aynı Avukatı Aynı İşte Görevlendirmesi 
179
III. Avukatlık Ortaklığının Sözleşmenin Tarafı Olması 
183
IV. Büro Ortaklığı 
187
§ 4. SÖZLEŞME YAPMA ZORUNLULUĞU 
192
I. Genel Olarak 
192
II. Sözleşme Zorunluluğundan Kaynaklanan Hukuki İlişkilerin Niteliği 
194
III. Avukatın Görevi Reddetmesi 
196
IV. Sorumluluk 
199
§ 5. AVUKATLIK SÖZLEŞMESİNİN SONA ERMESİ 
202
I. Genel Olarak 
202
II. Sözleşmeyle İzlenen Amacın Gerçekleşmesi veya Gerçekleşmeyeceğinin Kesin Olarak Anlaşılması 
203
A. Sözleşmeyle İzlenen Amacın Gerçekleşmesi 
203
B. Sözleşmeyle İzlenen Amacın Gerçekleşmeyeceğinin Anlaşılması 
210
C. Sürenin Dolması 
211
III. Sözleşmenin Azil veya İstifa İle Sona Ermesi 
214
A. Genel Olarak 
214
B. Azil ve İstifa Beyanının Hukuksal Niteliği, Şekli ve Sonuçları 
216
1. Azil ve İstifa Beyanın Hukuksal Niteliği 
216
2. Beyanın Şekli 
218
3. Beyanın Sözleşmeyi Sona Erdirmesi 
222
4. Azil veya İstifanın Şarta Bağlanamaması 
225
5. Ücretin Başarı Şartına Bağlandığı Sözleşmelerin Özelliği 
230
C. Azil ve İstifa Hakkından Feragatin Geçersiz Olması ve Nedenleri 
234
1. Genel Olarak 
234
2. Cezai Şartın Geçerli Sayılması Gereken Durumlar 
235
D. Azil ve İstifa Bakımından “Haklı Sebep” Kavramı 
238
1. Genel Olarak 
238
2. Uygulama Örnekleri 
241
a. Azil Bakımından 
241
b. İstifa Bakımından 
248
3. Özellik Arz Eden Bazı Azil ve İstifa Örnekleri 
252
E. Sözleşmenin Azil ve İstifa ile Sona Ermesinin Hukuksal Sonuçları 
253
1. Genel Olarak 
253
2. İstifa Eden Avukatın Vekâlet Görevinin 15 Gün Süreyle Devam Etmesi Kuralı ve Sonuçları 
255
3. AK m. 174 Hükmünün Azil ve İstifaya İlişkin Özel Düzenlemesi 
256
4. Azil veya İstifa Beyanı Bildirilirken Gerekçe Gösterilmemesinin Sonuçları 
267
5. Hem Azil Hem de İstifa Bakımından Haklı Sebep Bulunması ve Yol Açtığı Sorunlar 
270
6. Azil ve İstifanın Borç İlişkisinin Tamamına Sirayet Etmesi 
275
7. Uygulamada “Hizmet Hukuk Müşavirliği” Denilen Sözleşmelerin Azil ve İstifa ile Sona Erdirilmesi 
276
IV. Sözleşmenin Ölümle Sona Ermesi 
281
A. Avukatın Ölümü 
281
1. Genel Olarak 
281
2. Birden Çok Avukattan Birinin Ölmesi 
287
B. İş Sahibinin Ölümü 
288
V. Avukat Bakımından Diğer Sona Erme Hâlleri 
295
VI. İş Sahibi Bakımından Diğer Sona Erme Hâlleri 
299
§ 6. MÜDAFİNİN HUKUKİ SORUMLULUĞU 
303
I. Ceza Muhakemesinde Müdafinin Konumu 
303
A. “Müdafi” – “Vekil” Ayırımı ve Sonuçları 
303
B. “Zorunlu” – “Seçilmiş” – “Görevlendirilmiş” Müdafi Ayırımları, Alt Türleri ve Terminoloji Sorunu 
306
II. Seçimlik Müdafi Bakımından Konunun Değerlendirilmesi 
308
A. Genel Olarak 
308
B. Seçimlik Müdafi ile Sanık Arasındaki Sözleşme İlişkisi 
309
III. Zorunlu ve Zorunlu Olmayan (ATANMIŞ) Müdafilik Bakımından Konunun Değerlendirilmesi 
314
A. Zorunlu ve Atamaya Dayalı Müdafiliğin Seçimlik Müdafilikten Ayrılması 
314
B. Atanmış Müdafinin Sanık veya Şüpheli Tarafından Azlinin Mümkün Olup Olmadığı Sorunu ve Sonuçları 
315
C. Yasal Borç İlişkisi Görüşü ve Eleştirisi 
319
D. Sanık veya Şüphelinin Ehliyetsiz Olması ve Sonuçları 
324
IV. Müdafinin Davranışından İdarenin Hukuki Sorumluluğu 
327
A. Genel Olarak 
327
B. Ulusal Üstü ve Ulusal Yargı Kararlarından Hareketle İdarenin Sorumluluğunu Doğurabilecek Bazı Örnek Olgular 
328
İkinci Bölüm
AVUKATIN SÖZLEŞMEYİ İHLAL ETMESİ VE
İHLALİN HUKUKSAL SONUÇLARI
§ 7. SORUMLULUĞUN TEMELİ OLARAK SÖZLEŞME İHLALİ 
333
I. Genel Olarak 
333
II. Avukatın Asli Edim Yükümlülüğü ile Özen Yükümlülüğü Arasındaki İlişki 
339
A. Genel Olarak 
339
B. Avukatın Özensiz Davranışı ile Sözleşme İhlali 
342
III. Asli Edim Yükümlülüğünün Belirlenmesi Açısından Vekâlet Görevinin Kapsamı 
347
A. Genel Olarak 
347
B. “Vekâlet Görevi”nin Dışına Çıkılması 
351
C. Avukatın Yükümlülüklerinin “Vekâlet Görevi”nin Kapsamına Göre Belirlenmesi 
353
D. Avukatlık Kanunu ve Uygulama Örnekleri Işığında Avukatın Yükümlülüklerinin Somut İçeriğinin Belirlenmesi 
354
IV. Avukatın Edimini İfa Etmemesi 
363
A. Edim Borcunun Süreklilik Arz Etmesi Karşısında İfa Etmeme Anının Belirlenmesindeki Güçlükler 
363
B. Gecikmiş İfanın Mümkün Olması Halinde İş Sahibinin Sözleşmeyi Sona Erdirmesinin Vekâlet ve Avukatlık Sözleşmeleri Bakımından Arz Ettiği Özellikler 
368
C. İfa Etmemeye Rağmen İş Sahibinin Avukatı Azletmemesi ve Sonuçları 
373
D. Aliud İfa ve Sonuçları 
378
E. Edim Yükümlülüğü Olarak Başarı Taahhüdü ve Yerine Getirilmemesinin Sonuçları 
380
V. Sözleşme İhlali Olarak Vekâlet Görevinin Kötü İfası 
383
VI. Avukatın Mesleki Yükümlülükleri ile Sözleşme Sorumluluğu Arasındaki İlişki 
391
VII. Sözleşme İhlali Olarak Avukatın Özen ve Doğruluk Yükümlülüğüne Aykırı Davranması 
393
A. Genel Olarak 
393
B. Özen ve Doğruluk Yükümlülüklerinin Nesnelleştirilmesi 
397
C. Avukatın Doğruluk Yükümlülüğünün Çok Sayıda Yan Edim Yükümlülüğü ve Yan Yükümlülüğe Kaynaklık Etmesi 
407
VIII. Avukatın Yan Yükümlülükleri ve Yan Edim Yükümlülükleri 
408
A. Aydınlatma ve Bilgilendirme Yükümlülüğü 
408
1. Sözleşme Öncesi Aydınlatma Yükümlülüğü 
411
2. Sözleşmeye Dayalı Aydınlatma Yükümlülüğü 
415
B. Doğruluk Yükümlülüğü ve Bu Kapsamda Değerlendirilen Yan Yükümlülüklerin Sözleşme İhlali Açısından İncelenmesi 
426
1. Genel Olarak 
426
2. Sır Saklama ve Gizliliği Koruma Yükümlülüğü 
430
3. Çatışan Menfaatleri Temsil Yasağı 
440
4. Hesap Verme Yükümlülüğü 
447
a. Genel Olarak 
447
b. Dar Anlamda Hesap Verme Yükümlülüğünün Nitelik ve Kapsamı 
447
c. Vekâlet Görevine İlişkin Olarak Alınanların İş Sahibine Verilmesi Yükümlülüğü 
450
5. Vekâleti Uygun Olmayan Zamanda Sona Erdirmeme Yükümlülüğü 
458
6. Edimini Şahsen İfa Yükümlülüğü 
462
C. Özen Borcundan Kaynaklanan Bazı Özel Yükümlülükler 
468
1. Asgari Mesleki Donanım 
468
a. Mevzuatı Bilme Yükümlülüğü 
470
b. İçtihatları Bilme Yükümlülüğü 
477
c. Mesleki Yayınları Bilme Yükümlülüğü 
483
2. Danışmanlık Hizmeti Verme ve Bilgilendirme 
484
3. Dava Takibinde Özenli Davranma 
488
4. Büro Organizasyonunda Gösterilecek Özen 
495
D. Avukatın Talimatla Bağlılığı 
499
IX. Avukatın Yükümlülük İhlali Konusundaki Yargı Kararlarında Dikkate Alınması Gereken Bazı Hususlar 
506
§ 8. İFA ETMEMENİN HUKUKİ SONUÇLARI 
508
I. Genel Olarak 
508
II. İfa Davası 
514
A. Genel Olarak 
514
B. Avukatın İfaya Zorlanıp Zorlanamayacağı Sorunu 
516
III. Tespit Davası, Belirsiz Alacak Davası ve Geçici Ödeme Talebi 
520
A. Tespit Davası 
520
B. Belirsiz Alacak Davası 
522
C. Geçici Ödeme Talebi (TBK m. 76) 
523
IV. Vekâlete İlişkin Olarak Alınanların Teslimine Yönelik Eda Davası 
525
A. Genel Olarak 
525
B. İfa Davasının Özellikleri 
526
C. Avukatın Faiz Ödeme Borcu 
527
D. Zamanaşımı 
528
V. Maddi Tazminat Davası 
530
A. Genel Olarak 
530
B. Kusur 
531
1. Genel Olarak 
531
2. Kusurun Dereceleri: Kast ve İhmal 
532
3. Özen Ölçütünün Nesnelleştirilmesi Sonucunda Avukatın Uzmanlığının Sorumluluğa Etkisi 
539
C. Zarar 
542
D. Nedensellik Bağı 
557
1. Nedensellik Bağının Türleri ve Uygun Nedensellik Bağı 
557
2. Uygun Nedensellik Bağının İspatı 
560
3. Resen İnceleme İlkesine Bağlı Davaların Özelliği 
567
4. Nedensellik Bağının Kesilmesi 
568
E. İspat Yükü 
569
F. Tazminat Hesabı 
573
1. Genel Olarak 
573
2. İşin Ücretsiz veya Çok Düşük Bir Ücret Karşılığında Üstlenilmesi 
575
3. Tazminat Hesabında Dikkate Alınması Gereken Diğer Hükümler 
576
G. Takas Def’i 
578
H. Zamanaşımı 
583
VI. Manevi Tazminat Davası 
589
VII. İspata İlişkin Sorunlar 
595
A. Genel Olarak 
595
B. Ceza Mahkemesinin Vereceği Kararın Etkisi 
600
C. Taraflar Arasında Yapılan Ödemelerin İspatı 
603
1. Senetle İspat Kuralı 
603
2. İbra Sözleşmesi 
606
3. Avukata Yapılan Ödemelerinin Mahsubu ve Avans Ödemesinin İspatına İlişkin Yargıtay Uygulaması ve Eleştirisi 
612
4. Avukatlık Sözleşmesinden Kaynaklanan Anlaşmazlıklarda Yemin Delilinin Kullanılması 
615
VIII. Sorumluluğu Kaldıran veya Azaltan Sebepler 
618
A. Beklenmedik Durum ve Zorlayıcı Neden 
619
B. İş Sahibine İzafe Edilebilecek Durumlar 
620
1. Genel Olarak 
620
2. İş sahibinin Zararın Azaltılması ve Artmasının Önlenmesi Yüklentisi ve İhlalin Hukuki Sonuçları 
625
3. Zarara Tek Başına İş Sahibinin Davranışının Neden Olması (Öz Kusuru) 
629
C. İş Sahibinin Rızası 
632
§ 9. İMKÂNSIZLIK SEBEBİYLE HUKUKİ SORUMLULUK 
634
I. Başlangıçtaki İmkânsızlık 
634
II. Sonraki İfa İmkânsızlığı 
637
A. Genel Olarak 
637
B. Avukatlık Kanunu’nun 42. Maddesinde Düzenlenen İmkânsızlık Hâlleri 
638
C. Sonradan Ortaya Çıkan Diğer İmkânsızlık Hâlleri 
640
D. Kısmi İmkânsızlık 
644
III. İfa İmkânsızlığının Hukuki Sonuçları 
646
A. Avukatın Sorumlu Olmadığı İfa İmkânsızlığı 
646
B. Avukatın Sorumlu Olduğu İfa İmkânsızlığı 
649
C. İspat Yükü 
651
§ 10. AVUKATIN ÜÇÜNCÜ KİŞİNİN DAVRANIŞINDAN SORUMLULUĞU 
652
I. Genel Olarak 
652
II. Üçüncü Kişinin Sözleşme Konusu İş Görmeye Müdahalede Bulunmasının Değişik Biçimleri 
654
III. Avukatlık Kanunu ve Borçlar Kanunu’nun Konuya İlişkin Düzenlemeleri Arasındaki Farklılıklar 
655
IV. İkame Türleri ve Avukatın Sorumluluğu 
658
A. Genel Olarak 
658
B. Temsil Belgesinde “Tevkil Yetkisi” Bulunmasının Sonuçları 
660
C. Tevkil Yetkisi Bulunmayan Avukatın Başkasını Tevkili ve Sonuçları 
664
D. “Alt Vekâlet” ve “İkame Vekâleti” Ayırımı ve Sonuçları 
666
V. Avukatın İfa Yardımcısının Fiilinden Sorumluluğu 
674
A. Genel Olarak 
674
B. İfa Yardımcısının Alt Vekil ve İkame Vekilden Ayırt Edilmesi 
675
Kaynakça 
677
Kavram Dizini 
691