Türkiye'de Aile Hukuku Reformu Alternatif Uyuşmazlık Çözümü Perspektifinden Yeni Bir Yaklaşım Av. Mehmet Mustafa Özünver  - Kitap

Türkiye'de Aile Hukuku Reformu

Alternatif Uyuşmazlık Çözümü Perspektifinden Yeni Bir Yaklaşım

1. Baskı, 
Haziran 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
174
Barkod:
9786253779054
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
490,00
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
Aile, toplumun en temel yapı taşı olarak kabul edilen, nesillerin yetiştirildiği, değerlerin aktarıldığı ve bireylerin ilk sosyalleşme deneyimini yaşadıkları kutsal bir müessesedir. Bu müessesenin hukuki çerçevesi, toplumsal düzenin korunması açısından hayati bir öneme sahiptir. Ancak aile hukukunun bu önemli konumu, devletin bu alana nasıl ve ne ölçüde müdahale etmesi gerektiği sorusunu da beraberinde getirmektedir.
Türkiye'de aile hukuku uyuşmazlıklarının çözümünde mahkemelerin mutlak yetkisi, tarihi ve ideolojik temellere dayanmaktadır. Cumhuriyetin kuruluşuyla birlikte benimsenen ilkeler, aile hukukunun devlet kontrolüne alınmasını gerektirmiş ve mahkemeler bu alandaki tek yetkili merci olarak konumlandırılmıştır. Ancak aradan geçen bir asırlık süreçte, bu sistemin ciddi sorunlar ürettiği görülmektedir.
Bu çalışma, Türkiye'de aile hukuku alanında köklü bir reform önerisi sunmaktadır. Arabuluculuk ve tahkim müesseselerinin aile uyuşmazlıklarına açılması, taraf iradesinin ön plana çıkarılması ve mahkeme tekelinin kırılması, bu reformun temel unsurlarını oluşturmaktadır. Çalışma, altı kısım ve otuz üç bölümden oluşmakta olup teorik çerçeveden başlayarak somut kanun değişikliği önerilerine kadar kapsamlı bir analiz sunmaktadır.
Kitapla İlgili Kategoriler
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 
5
İÇİNDEKİLER 
7
KISALTMALAR 
19
GİRİŞ 
21
BİRİNCİ KISIM
TEORİK ÇERÇEVE VE FELSEFİ TEMELLER
Bölüm 1
FERT ÖZGÜRLÜĞÜ VE AİLE HUKUKU
1.1. ÖZGÜRLÜK KAVRAMININ FELSEFİ TEMELLERİ 
23
1.1.1. Özgürlük Mefhumunun Tarihsel Tekâmülü 
23
1.1.2. Negatif ve Pozitif Özgürlük Ayrımı: Isaiah Berlin'den Günümüze 
24
1.1.3. Fert İradesi ve Hukuki Güvence: Temel Bir Hukuk İlkesi 
25
1.2. AHVALİ ŞAHSİYE VE BİREYSEL ÖZERKLİK: FERDİN HUKUKİ STATÜSÜ 
26
1.2.1. Ahvali Şahsiye Kavramının Muhtevası ve Önemi 
26
1.2.2. Ahvali Maliye ve Ahvali Şahsiye Mukayesesi: Tutarsızlığın
Anatomisi 
27
1.2.3. Kendi Kaderini Tayin Hakkı: Bireysel Düzlemde Self–
Determination 
28
1.3. EVLİLİK VE BOŞANMANIN HUKUKİ NİTELİĞİ: DOKTRİNER
TARTIŞMALAR 
28
1.3.1. Sözleşme Teorisi ve Taraf İradesinin Önceliği 
28
1.3.2. Kurum Teorisi ve Devlet Vesayeti 
29
1.3.3. Sentez Arayışı: Dengeye Ulaşmanın Zorunluluğu 
30
1.4. FERDİN KENDİ KADERİNİ TAYİN HAKKI: PRATİK SONUÇLAR 
30
1.4.1. Özgürlüğün Somutlaşması ve Hayata Yansıması 
30
1.4.2. İrade Serbestisi ve Meşru Sınırları 
31
1.4.3. Güncel Eğilimler ve Türkiye'nin Konumu 
32
Bölüm 2
KAMU DÜZENİ VE AİLE
2.1. KAMU DÜZENİ KAVRAMININ TANIMI VE KAPSAMI 
33
2.1.1. Kamu Düzeni: Hukukun En Muğlak Kavramı 
33
2.1.2. Kamu Düzeninin Belirsizliği ve Tehlikeleri 
33
2.1.3. Zamana ve Mekâna Göre Değişkenlik: Kamu Düzeninin Göreliliği 
34
2.2. AİLENİN KAMU DÜZENİNDEN SAYILMASININ ELEŞTİRİSİ 
35
2.2.1. Koruma Gerekçesinin Sorgulanması: Aile Gerçekten Korunuyor mu? 
35
2.2.2. Müdahalenin Paradoksu: Koruma mı Zarar mı? 
36
2.3. DEVLET MÜDAHALESİNİN SINIRLARI: LİBERAL HUKUK DEVLETİ
PERSPEKTİFİ 
37
2.3.1. Asgari Müdahale İlkesi ve Son Çare Prensibi 
37
2.3.2. Mahrem Alana Saygı ve Özel Hayatın Korunması 
37
2.4. ÖZGÜRLÜK VE KAMU DÜZENİ DENGESİ: YENİ BİR PARADİGMA
İHTİYACI 
38
2.4.1. Dinamik Denge ve Sürekli Yeniden Değerlendirme 
38
2.4.2. Alternatif Modellerin Gerekliliği ve Mümkünlüğü 
39
Bölüm 3
HUKUKİ ÇOĞULCULUK
3.1. HUKUKİ ÇOĞULCULUK KAVRAMI: TEORİK ÇERÇEVE 
40
3.1.1. Hukuki Çoğulculuğun Tanımı ve Mahiyeti 
40
3.1.2. Monist ve Çoğulcu Hukuk Anlayışları: İki Paradigma 
41
3.1.3. Sosyolojik Gerçeklik ve Hukukun Toplumsal Temeli 
41
3.2. ÇOK KÜLTÜRLÜ TOPLUM VE HUKUK: TÜRKİYE ÖRNEĞİ 
42
3.2.1. Türkiye'nin Çoğulcu Toplumsal Yapısı 
42
3.2.2. Göç ve Yabancılar: Yeni Bir Boyut 
43
3.2.3. Farklılıkların Hukuki Tanınması: Çoğulculuğun Kurumsallaşması 
43
3.3. ŞAHSİLİK VE MÜLKİLİK İLKELERİ: TARİHSEL VE GÜNCEL BOYUTLAR 
44
3.3.1. Tarihsel Arkaplan: Osmanlı Millet Sistemi 
44
3.3.2. Güncel Uygulamalar ve Melez Sistemler 
44
3.4. HUKUK VE KÜLTÜR İLİŞKİSİ: DERİN BAĞLAR 
45
3.4.1. Hukukun Kültürel Boyutu ve Toplumsal Kökenleri 
45
3.4.2. Türk Aile Hukukunun Kültürel Uyumu Sorunu 
46
3.4.3. Hukuki Reform Perspektifi: Kültürle Uyumlu Değişim 
46
KISIM SONUCU: TEORİK ÇERÇEVENİN ÖZETİ 
47
İKİNCİ KISIM
MEVCUT SİSTEM ANALİZİ
Bölüm 4
AİLE MAHKEMELERİNİN MEVCUT DURUMU
4.1. TÜRKİYE'DE AİLE YARGISININ TARİHSEL GELİŞİMİ 
49
4.1.1. Aile Mahkemelerinin Kuruluşu ve Gelişim Süreci 
49
4.1.2. İstatistiksel Veriler ve Somut Tablo 
50
4.1.3. Mahkemelerin Fiziksel ve İnsan Kaynakları Kapasitesi 
50
4.2. YARGILAMA SÜRELERİ VE GECİKME SORUNU 
51
4.2.1. Ortalama Yargılama Süreleri: Kabul Edilemez Boyutlar 
51
4.2.2. Gecikmenin Taraflar Üzerindeki Etkileri: Somut Mağduriyetler 
52
4.2.3. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Standartları ve Türkiye 
52
4.3. HÂKİMLERİN İŞ YÜKÜ VE KARAR KALİTESİ 
53
4.3.1. Hâkim Başına Düşen Dosya Sayısı: Rakamların Acı Gerçeği 
53
4.3.2. Yargılama Kalitesine Etkileri: Şablon Kararlar ve Yüzeysellik 
54
4.3.3. Hâkimlerin Tükenmişlik Sendromu ve Motivasyon Kaybı 
54
Bölüm 5
YARGILAMA SÜREÇLERİ VE USULİ SORUNLAR
5.1. DAVA AÇILMASI VE İLK AŞAMALAR 
55
5.1.1. Dava Dilekçesi ve Delil Sunumu: Başlangıçtaki Karmaşıklık 
55
5.1.2. Tensip ve Ön İnceleme: Uzayan Hazırlık Süreci 
56
5.1.3. Geçici Tedbirler ve Ara Kararlar: Belirsizlik Dönemi 
56
5.2. TAHKİKAT AŞAMASI VE DELİL TOPLAMA 
57
5.2.1. Taraf Dinleme ve Tanık Beyanları: Yetersiz Değerlendirme 
57
5.2.2. Bilirkişi Raporları: Gecikme ve Kalite Sorunları 
57
5.2.3. Belge ve Kayıt İncelemesi: Bürokratik Engeller 
58
5.3. KARAR AŞAMASI VE SONRASI 
58
5.3.1. Gerekçeli Karar Yazımı: Yetersiz Gerekçelendirme 
58
5.3.2. Kanun Yolları: Sürecin Daha da Uzaması 
59
5.3.3. İcra Sorunları: Kararların Uygulanamaması 
59
Bölüm 6
SİSTEMİN YAPISAL SORUNLARI
6.1. ÇEKİŞMECİ YARGILAMA MODELİNİN SINIRLILIKLARI 
60
6.1.1. Adversarial Sistemin Aile Davalarına Uyumsuzluğu 
60
6.1.2. Çocukların Çatışmanın Ortasında Kalması 
61
6.1.3. Kazanan–Kaybeden Dinamiği ve Uzlaşmanın Zorlaşması 
61
6.2. ALTERNATİF ÇÖZÜM MEKANİZMALARININ YETERSİZLİĞİ 
62
6.2.1. Arabuluculuğun Aile Hukukundaki Sınırlı Uygulama Alanı 
62
6.2.2. Tahkimin Aile Hukukunda Uygulanamaması 
62
6.2.3. Uzlaştırma ve Sulh Mekanizmalarının Etkisizliği 
63
6.3. SİSTEMİK REFORM İHTİYACI 
63
6.3.1. Parçacı Düzenlemelerin Yetersizliği 
63
6.3.2. Bütüncül Bir Yaklaşımın Zorunluluğu 
64
6.3.3. Reform İçin Siyasi ve Toplumsal İrade 
64
KISIM SONUCU: SİSTEMİN GENEL DEĞERLENDİRMESİ 
65
ÜÇÜNCÜ KISIM
MUKAYESELİ HUKUK
Bölüm 7
KITA AVRUPASI HUKUK SİSTEMLERİ
7.1. ALMANYA: AİLE ARABULUCULUĞUNUN YASAL ÇERÇEVESİ 
67
7.2. FRANSA: AİLE ARABULUCULUĞU VE NOTERDE BOŞANMA 
68
7.2.1. Fransız Aile Hukukunun Tarihsel Evrimi 
68
7.2.2. Noterde Boşanma: Mahkeme Tekelinin Kırılması 
69
7.2.3. Fransız Aile Arabuluculuğu Deneyimi 
70
7.2.4. Aile Hakemliği: Gelişmekte Olan Bir Alan 
71
7.3. İSKANDİNAV ÜLKELERİ: AİLE DANIŞMANLIĞI VE ALTERNATİF ÇÖZÜM
MEKANİZMALARI 
72
7.3.1. İskandinav Modelinin Temel Özellikleri 
72
7.3.2. Norveç: Dünyada Tek Zorunlu Arabuluculuk Modeli 
72
7.3.3. İsveç: Gönüllü İşbirliği Görüşmeleri ve 2022 Reformu 
73
7.3.4. Danimarka: 2019 Reformu ve Aile Hukuku Ofisi Modeli 
74
7.3.5. Finlandiya: Gönüllü Arabuluculuk ve Üçlü Yapı 
75
7.3.6. Karşılaştırmalı Değerlendirme ve Türkiye İçin Çıkarımlar 
76
Bölüm 8
ANGLO–SAKSON HUKUK SİSTEMLERİ
8.1. İNGİLTERE VE GALLER: AİLE TAHKİMİNİN BEŞİĞİ 
77
8.1.1. İngiliz Aile Hukukunun Temel Özellikleri 
77
8.1.2. İngiltere'de Aile Tahkiminin Gelişimi 
78
8.1.3. İngiliz Aile Tahkiminin Başarısı ve Uygulama Esasları 
79
8.2. AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ: EYALET DÜZEYİNDE ÇEŞİTLİLİK 
79
8.2.1 Amerikan Aile Hukukunun Federal Yapısı 
79
8.2.2. Amerikan Aile Tahkimi: Eyalet Uygulamaları 
80
8.2.3. İşbirlikçi Boşanma: Amerikan Yeniliği 
81
8.3. AVUSTRALYA: BÜTÜNLEŞİK AİLE HUKUKU SİSTEMİ 
81
8.3.1. Avustralya Aile Hukukunun Yapısı 
81
8.3.2. Aile Uyuşmazlık Çözüm Hizmetleri (FDR) 
82
8.3.3. Avustralya Modelinin Başarısı ve Transfer Edilebilirliği 
83
Bölüm 9
DİĞER ÜLKE ÖRNEKLERİ VE KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRME
9.1. ASYA–PASİFİK BÖLGESİ: SİNGAPUR VE JAPONYA 
84
9.1.1. Singapur: Aile Adalet Mahkemeleri ve Terapötik Adalet Modeli 
84
9.1.2. Japonya: Aile Mahkemesi ve Zorunlu Uzlaştırma Sistemi 
85
9.2. BİRLEŞİK ARAP EMİRLİKLERİ ÖRNEĞİ 
86
9.2.1. Birleşik Arap Emirlikleri: Geleneksel Yapıdan Çoğulcu Modele
Geçiş 
86
9.3. KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRME VE TÜRKİYE İÇİN ÇIKARIMLAR 
88
9.3.1. Başarılı Modellerin Ortak Özellikleri 
88
9.3.2. Türkiye İçin Model Önerisi 
88
9.3.3. Reformun Kültürel Boyutu 
89
KISIM SONUCU: KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTAN ÇIKARILAN DERSLER 
90
DÖRDÜNCÜ KISIM
AİLE HUKUKUNDA ARABULUCULUK SİSTEMİ
Bölüm 10
ARABULUCULUĞUN KAVRAMSAL VE TARİHSEL ÇERÇEVESİ
10.1. ARABULUCULUĞUN TARİHSEL KÖKLERİ 
91
10.1.1. Kadim Medeniyetlerde Uyuşmazlık Çözümü 
91
10.1.2. Modern Arabuluculuğun Doğuşu ve Küresel Yayılımı 
92
10.2. ARABULUCULUĞUN TANIMI VE TEMEL UNSURLARI 
93
10.2.1. Kapsamlı Kavramsal Tanım 
93
10.2.2. Arabuluculuğun Yargılamadan Yapısal Farkları 
94
10.2.3. Arabuluculuk Modelleri ve Yaklaşımları 
96
10.3. ARABULUCULUĞUN TEMEL İLKELERİ 
96
10.3.1. Gönüllülük İlkesinin Kapsamı ve Sınırları 
96
10.3.2. Tarafsızlık ve Bağımsızlık İlkelerinin Önemi 
97
10.3.3. Gizlilik İlkesinin Kapsamı 
98
Bölüm 11
AİLE ARABULUCULUĞUNUN ÖZELLİKLERİ VE FAYDALARI
11.1. AİLE UYUŞMAZLIKLARININ KENDİNE ÖZGÜ NİTELİKLERİ 
99
11.1.1. Ailenin Hassas ve Kırılgan Yapısı 
99
11.1.2. Çocukların Merkezi Konumu 
99
11.2. ARABULUCULUĞUN AİLE UYUŞMAZLIKLARINA UYGUNLUĞU 
100
11.2.1. Neden Mahkeme Değil Arabuluculuk? 
100
11.2.2. Arabuluculuğun Somut Faydaları 
101
Bölüm 12
TÜRKİYE'DE AİLE ARABULUCULUĞUNUN ÖNÜNDEKİ ENGELLER
12.1. YASAL ENGEL: ŞİDDET İSTİSNASI 
102
12.1.1. 6325 Sayılı Kanun'un Kısıtlayıcı Hükmü 
102
12.1.2. Şiddet Kavramının Araçsallaştırılması 
103
12.2. İDEOLOJİK ENGEL: FEMİNİST LOBİCİLİK 
103
12.2.1. Kanun Yapım Sürecindeki Baskılar 
103
12.2.2. Feminist İdeolojinin Türkiye Gerçekleriyle Uyuşmazlığı 
104
12.2.3. Bu Baskılara Boyun Eğilmemeli 
105
Bölüm 13
ARABULUCULUĞUN ŞİDDETİ ÖNLEME POTANSİYELİ
13.1. ŞİDDETİN DİNAMİKLERİNİN ANLAŞILMASI 
106
13.1.1. Şiddet Döngüsü Teorisi 
106
13.1.2. Arabuluculuğun Döngüyü Kırma Kapasitesi 
106
13.2. ULUSLARARASI AMPİRİK VERİLER 
107
Bölüm 14
TÜRK GELENEKLERİNDE SULH VE ARACILIK
14.1. ANADOLU'NUN KADİM SULH KÜLTÜRÜ 
108
14.1.1. Köy Toplumunun Uyuşmazlık Çözüm Mekanizmaları 
108
14.1.2. İslam Hukukunda Sulh Müessesesi 
108
14.2. GAYRİ RESMİ ARABULUCULUĞUN GÜNÜMÜZDEKİ VARLIĞI 
109
14.2.1. Fiilen İşleyen Sistem 
109
Bölüm 15
DAVA ŞARTI AİLE ARABULUCULUĞUNUN GEREKLİLİĞİ
15.1. DAVA ŞARTI ARABULUCULUĞUN ANLAMI VE ÖNEMİ 
110
15.1.1. Kavramsal Açıklama ve İşleyiş 
110
15.1.2. Aile Uyuşmazlıklarında Dava Şartının Gerekçeleri 
110
Bölüm 16
TÜRKİYE'YE ÖZGÜ AİLE ARABULUCULUĞU MODELİ
16.1. MODEL TASARIMININ TEMEL İLKELERİ 
111
16.1.1. Ülke Gerçeklerine Uygunluk 
111
16.1.2. Kurumsal Yapı ve Standartlar 
112
16.2. İCRA VE İNFAZ KABİLİYETİ 
112
16.2.1. İki Aşamalı Sistem Önerisi 
112
Bölüm 17
SONUÇ VE REFORM ÇAĞRISI
17.1. TEMEL TESPİTLER 
113
17.2. ACİL EYLEM ÇAĞRISI 
113
Bölüm 18
ARABULUCULUK ENGELİNİN DERİN TAHLİLİ
18.1. BİLİNÇLİ BİR ENGELLEME: KRONOLOJİK DEĞERLENDİRME 
114
18.1.1. Yasal Düzenlemelerin Koordineli Yapısı 
114
18.1.2. Kanun Yapım Sürecindeki Aktörler ve Baskı Mekanizmaları 
115
18.2. LOBİCİLİĞİN ARGÜMANLARI VE SİSTEMATİK ÇÜRÜTÜLMESİ 
115
18.2.1. "Güç Dengesizliği" Argümanının Eleştirisi 
115
18.2.2. "Baskı Altında Anlaşma" Argümanının Eleştirisi 
116
18.2.3. "Şiddet Faili Mağdura Ulaşır" Argümanının Eleştirisi 
117
18.3. FEMİNİST İDEOLOJİNİN AİLE KURUMUNA YAKLAŞIMI 
117
18.3.1. İdeolojik Temeller ve Aile Düşmanlığı 
117
18.3.2. Bu İdeolojinin Türkiye Gerçekleriyle Çelişkisi 
118
18.3.3. Bu Baskılara Karşı Durulması Gerekliliği 
118
Bölüm 19
OSMANLI VE CUMHURİYET DÖNEMİNDE SULH GELENEĞİ
19.1. OSMANLI DEVLETİ'NDE SULH UYGULAMALARI 
119
19.1.1. Şer'î Mahkemelerde Sulh Teşebbüsü 
119
19.1.2. Millet Sistemi ve Hukuki Çoğulculuk 
120
19.2. CUMHURİYET DÖNEMİNDE YAŞANAN KIRILMA 
120
19.2.1. Geleneksel Yapıların Tasfiyesi 
120
19.2.2. Gayri Resmi Yapıların Süregelmesi 
121
Bölüm 20
ULUSLARARASI KARŞILAŞTIRMA VE EN İYİ UYGULAMALAR
20.1. BAŞARILI ULUSLARARASI MODELLER 
121
20.1.1. Avustralya Modeli 
121
20.1.2. İngiltere Modeli 
122
20.1.3. Singapur Modeli 
122
20.2. TÜRKİYE İÇİN ÇIKARILACAK DERSLER 
123
SONUÇ: ACİL REFORM ÇAĞRISI 
123
BEŞİNCİ KISIM
AİLE HUKUKUNDA TAHKİM SİSTEMİ
Bölüm 21
TAHKİMİN KAVRAMSAL VE TARİHSEL ÇERÇEVESİ
21.1. TAHKİMİN ONTOLOJİK MAHİYETİ 
125
21.1.1. Tahkim Kavramının Etimolojisi ve Terminolojik Tahlili 
125
21.1.2. Tahkimin Kapsamlı Tanımı ve Kurucu Unsurları 
126
21.1.3. Tahkimin Hukuki Niteliğine İlişkin Doktrin Tartışmaları 
127
21.2. TAHKİMİN TARİHSEL GELİŞİMİ 
129
21.2.1. Kadim Medeniyetlerde Tahkim Uygulamaları 
129
21.2.2. İslam Hukukunda Tahkim Müessesesi 
130
21.2.3. Modern Tahkimin Doğuşu ve Gelişimi 
131
21.3. TÜRK HUKUKUNDA TAHKİM 
132
21.3.1. Tarihsel Gelişim ve Yasal Çerçeve 
132
21.3.2. Tahkime Elverişlilik Sorunu ve Aile Hukuku 
132
Bölüm 22
TAHKİME HÂKİM OLAN İLKELER VE TAHKİMİN ÜSTÜN AVANTAJLARI
22.1. TAHKİMİ YÖNETEN TEMEL İLKELER 
133
22.1.1. İradilik ve Gönüllülük İlkesi 
133
22.1.2. Tarafsızlık, Bağımsızlık ve Güven İlkesi 
134
22.1.3. Gizlilik ve Mahremiyet İlkesi 
135
22.2. TAHKİMİN MAHKEME YARGILAMASINA GÖRE ÜSTÜNLÜKLERİ 
136
22.2.1. Hız ve Sürat Avantajı 
136
22.2.2. Uzmanlık ve Ehliyet Avantajı 
136
22.2.3. Esneklik ve Uyarlanabilirlik Avantajı 
137
22.2.4. Mahremiyet ve Gizlilik Avantajı 
137
22.2.5. Maliyet ve Ekonomi Avantajı 
138
22.2.6. Taraf Barışı ve Karara Uyum Avantajı 
138
Bölüm 23
AİLE HUKUKUNDA TAHKİMİN ZORUNLULUĞU VE GEREKLİLİĞİ
23.1. AİLENİN ÖZGÜL YAPISI VE DIŞ MÜDAHALEYE KAPALILIĞI 
139
23.1.1. Ailenin Hassasiyeti ve Korunma İhtiyacı 
139
23.1.2. Tahkimin Ailenin Yapısına Uygunluğu 
140
23.2. MAHKEME SİSTEMİNİN TIKANIKLIĞI VE SÜRDÜRÜLEMEZLİĞİ 
140
23.2.1. Rakamların Acı Gerçeği 
140
23.2.2. Tıkanıklığın Vahim Sonuçları 
141
23.2.3. Tahkimin Tıkanıklığı Çözme Potansiyeli 
141
23.3. HUKUKU SEÇME ÖZGÜRLÜĞÜ VE FERT HÜRRİYETİ 
142
23.3.1. Fert Özgürlüğünün Hukuki Tezahürü 
142
23.3.2. Çok Kültürlü Toplumda Hukuki Çoğulculuk 
142
23.4. GAYRİ MEŞRU YAPILARIN ÖNLENMESİ 
143
Bölüm 24
AİLE TAHKİMİNİN ULUSLARARASI PRATİĞİ VE BAŞARILI ÖRNEKLER
24.1. İNGİLTERE MODELİ VE IFLA DENEYİMİ 
144
24.2. DİĞER BAŞARILI ULUSLARARASI ÖRNEKLER 
144
Bölüm 25
TÜRKİYE İÇİN AİLE TAHKİMİ MODELİ
25.1. ÖNERİLEN MODELİN TEMEL İLKELERİ 
145
25.2. TAHKİME ELVERİŞLİ KONULAR VE KURUMSAL YAPI 
146
25.3. SÜREÇ, MALİYET VE SÜRE 
146
25.4. GEREKLİ KANUN DEĞİŞİKLİĞİ 
146
Bölüm 26
TAHKİMİN ENGELLENMESİ VE İDEOLOJİK DİRENÇ
26.1. AİLE TAHKİMİNİN UYGULANMAMASININ GERÇEK SEBEPLERİ 
147
26.2. FEMİNİST İDEOLOJİNİN TÜRKİYE GERÇEKLERİYLE UYUŞMAZLIĞI 
148
26.3. DEVLET VESAYETİ ANLAYIŞININ ELEŞTİRİSİ 
149
Bölüm 27
HAKİM VE HAKEM: KAPSAMLI BİR KARŞILAŞTIRMA
27.1. İŞ YÜKÜ VE ZAMAN AÇISINDAN KARŞILAŞTIRMA 
149
27.2. SÜRE KARŞILAŞTIRMASI: RAKAMLARIN ÇARPICI GERÇEĞİ 
150
27.3. BİR AYLIK TAHKİM SÜRECİ: SOMUT ÖRNEK 
151
Bölüm 28
TAHKİMİN TOPLUMSAL VE EKONOMİK FAYDALARI
28.1. AİLE KURUMUNUN GÜÇLENDİRİLMESİ 
151
28.2. ÇOCUKLARIN KORUNMASI 
152
28.3. EKONOMİK FAYDALAR 
152
Bölüm 29
TÜRKİYE'NİN TAHKİM GELENEĞİ VE KÜLTÜREL UYUM
29.1. İSLAM HUKUKU MİRASI VE KUR'ANİ TEMEL 
152
29.2. OSMANLI MİRASI VE KÜLTÜREL UYUM 
153
Bölüm 30
SONUÇ VE ACİL EYLEM ÇAĞRISI
30.1. TEMEL TESPİTLER 
154
30.2. EYLEM ÖNERİLERİ 
154
30.3. SON SÖZ 
155
ALTINCI KISIM
UYGULAMA MODELİ VE KANUN DEĞİŞİKLİĞİ ÖNERİLERİ
Bölüm 31
ENTEGRE ARABULUCULUK–TAHKİM MODELİ
31.1. BÜTÜNCÜL BİR SİSTEMİN ZORUNLULUĞU 
157
31.1.1. Mevcut Sistemin Yapısal Yetersizlikleri 
157
31.1.2. Parçacı Değil Bütüncül Bir Yaklaşım 
158
31.1.3. Entegre Modelin Temel Felsefesi 
158
31.2. MODELİN YAPISI VE İŞLEYİŞİ 
159
31.2.1. Üç Ayaklı Sistem 
159
31.2.2. Sürecin Aşamaları 
160
31.2.3. Hukuku Seçme Özgürlüğü 
161
31.3. MODELİN KARŞILAŞTIRMALI AVANTAJLARI 
162
31.3.1. Süre Karşılaştırması 
162
31.3.2. Maliyet Karşılaştırması 
162
31.3.3. Kalite Karşılaştırması 
162
Bölüm 32
KURUMSAL ALTYAPI VE STANDARTLAR
32.1. AİLE UYUŞMAZLIK ÇÖZÜM MERKEZLERİ 
163
32.1.1. Merkezlerin Kuruluşu ve Yapısı 
163
32.1.2. Merkezlerin Görev ve Yetkileri 
164
32.1.3. İnceleme Komisyonu 
164
32.2. ARABULUCU VE HAKEM STANDARTLARI 
165
32.2.1. Aile Arabulucusu Nitelikleri 
165
32.2.2. Aile Hakemi Nitelikleri 
166
32.2.3. Sicil ve Denetim Sistemi 
166
32.3. FİNANSMAN VE ERİŞİLEBİLİRLİK 
167
32.3.1. Ücret Tarifeleri 
167
32.3.2. Adli Yardım Sistemi 
167
Bölüm 33
KANUN DEĞİŞİKLİĞİ ÖNERİLERİ VE NİHAİ DEĞERLENDİRME
33.1. ARABULUCULUK KANUNU DEĞİŞİKLİK ÖNERİLERİ 
168
33.1.1. Şiddet İstisnasının Yeniden Düzenlenmesi 
168
33.1.2. Dava Şartı Arabuluculuğun Getirilmesi 
169
33.2. HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU DEĞİŞİKLİK ÖNERİLERİ 
169
33.2.1. Tahkime Elverişlilik Kapsamının Genişletilmesi 
169
33.2.2. Tahkim Kararının Tenfizi 
170
33.3. TÜRK MEDENİ KANUNU DEĞİŞİKLİK ÖNERİLERİ 
170
33.3.1. Arabuluculuk ve Tahkim Yoluyla Boşanma 
170
33.4. YÖNETMELİK DÜZENLEMELERİ 
171
33.4.1. Aile Arabuluculuğu Yönetmeliği 
171
33.4.2. Aile Tahkimi Yönetmeliği 
171
33.5. NİHAİ DEĞERLENDİRME VE REFORM ÇAĞRISI 
171
33.5.1. Reformun Zorunluluğu 
171
33.5.2. Eylem Planı 
172
33.5.3. Son Söz 
172
KİTABIN GENEL SONUCU 
173
SONUÇ 
175