Türk Özel Hukuku Cilt: I (Temel Kavramlar) ve Medeni Kanunun Başlangıç Hükümleri Prof. Dr. Mustafa Dural, Prof. Dr. Suat Sarı  - Kitap

Türk Özel Hukuku Cilt: I (Temel Kavramlar)

ve Medeni Kanunun Başlangıç Hükümleri

20. Baskı, 
Eylül 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
17x25
Sayfa:
284
Barkod:
9786255007278
Kapak Türü:
Ciltli
Yayınevi:
Fiyatı:
750,00₺
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
Hukukun Temel Kavramları ile Medenî Kanunun başlangıç hükümlerini inceleyen bu kitap mevzuattaki ve uygulamadaki değişiklikler göz önünde bulundurularak güncel hâle getirilmiştir
Kitabın Konu Başlıkları
.
Hukuk Kavramı
.
Hukukun Kaynakları Özellikle Medeni Kanunun Yürürlük Kaynakları
Kitapla İlgili Kategoriler
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER VII 
KISALTMALAR XVII 
GİRİŞ 
HUKUK KAVRAMI 1 
TOPLUM YAŞAMI, DÜZEN VE GÜVEN GEREĞİ 1 
TOPLUMU DÜZENLEYEN KURALLARIN TÜRLERİ 3 
Ahlâk kuralları 3 
Din kuralları 4 
Görgü (nezaket) kuralları 4 
Örf ve âdet kuralları 5 
Özel olarak hukuk kuralları 5 
Genel açıklamalar ve tanım 5 
Hukuk kuralları ile toplumu düzenleyen diğer kurallar arasındaki ilişki 6 
Yaptırım (müeyyide) 9 
Genel olarak 9 
Yaptırımın türleri 9 
Ceza 10 
Tazminat 10 
Geçersizlik (hükümsüzlük) 12 
Cebrî icra (zorla yerine getirme) 13 
HUKUKUN ÇEŞİTLİ ANLAMLARI 14 
POZİTİF (MÜSPET, YÜRÜRLÜKTEKİ) HUKUK 14 
TARİHÎ HUKUK 14 
YAZILI HUKUK (MEVZUAT) 14 
YAZILI OLMAYAN HUKUK (ÖRF VE ÂDET HUKUKU) 15 
İDEAL HUKUK 15 
HUKUK BİLİMİ 15 
HUKUKUN DALLARI VE MEDENÎ HUKUKUN BUNLAR İÇİNDEKİ YERİ 16 
HUKUKUN DALLARI 16 
İç hukuk–uluslararası (milletlerarası) hukuk 16 
İç hukuk 16 
Uluslararası (milletlerarası) hukuk 16 
Maddî hukuk–usul hukuku (şeklî hukuk, yargılama hukuku) 16 
Maddî hukuk 16 
Usul hukuku 16 
Kamu hukuku–özel hukuk 17 
Genel olarak 17 
Kamu hukukunun dalları 19 
Anayasa hukuku 19 
İdare hukuku 19 
Ceza hukuku 19 
Ceza muhakemesi hukuku 19 
Medeni usul hukuku 19 
İcra ve iflâs hukuku 20 
İcra hukuku 20 
İflâs hukuku 20 
Uluslararası (milletlerarası) hukuk 20 
Vergi hukuku ve kamu maliyesi 20 
Genel kamu hukuku 21 
Özel hukukun dalları 21 
Medenî Hukuk 21 
Borçlar hukuku 21 
Ticaret hukuku 21 
Milletlerarası özel hukuk (Uluslararası özel hukuk, devletler özel hukuku) 21 
Fikrî hukuk 22 
Karma nitelikteki hukuk dalları 22 
İş hukuku ve sosyal güvenlik hukuku 22 
Toprak hukuku 22 
Hava hukuku 22 
MEDENÎ HUKUKUN ÖZEL HUKUK–KAMU HUKUKU AYIRIMINDAKİ 
YERİ VE ANLAMI 22 
Medenî Hukukun yeri 22 
Medenî Hukukun anlamı 22 
MEDENÎ HUKUKUN DÜZENLENİŞ TARZI VE BU SİSTEMLER 
İÇİNDE TÜRK MEDENÎ HUKUKUNUN YERİ 23 
ROMA/CERMEN HUKUK SİSTEMİ 23 
ANGLOSAKSON HUKUK SİSTEMİ 25 
İSLÂM HUKUKU 25 
SOSYALİST HUKUK SİSTEMİ 26 
TÜRKİYE’NİN BU SİSTEMLER İÇİNDEKİ YERİ 26 
TÜRK MEDENÎ HUKUKUNUN DA İÇİNDE BULUNDUĞU ROMA/ 
CERMEN HUKUK SİSTEMİNDE KANUNLAŞTIRMA HAREKETLERİ 27 
KANUNLAŞTIRMA KAVRAMI 27 
KANUNLAŞTIRMA YÖNTEMLERİ 28 
Kazuistik (meseleci) yöntem 28 
Soyut (mücerret) sistem 28 
MEDENÎ HUKUK ALANINDAKİ BAŞLICA KANUNLAŞTIRMA HAREKETLERİ 29 
Prusya Devletleri Genel Land Kanunu 
(Allgemeines Landrecht für die preussischen Staaten) 29 
Fransız Medenî Kanunu (Code Civil Français, Ccfr) 29 
Avusturya Medenî Kanunu (Allgemeines Bürgerliches Gesetzbuch, ABGB) 29 
Alman Medenî Kanunu (Bürgerliches Zivilgesetzbuch, BGB) 29 
İsviçre Medenî Kanunu (Schweizerisches Zivilgesetzbuch, ZGB; 
Code Civil Suisse, Ccs) 30 
TÜRKİYE’DE KANUNLAŞTIRMA HAREKETLERİ, ÖZELLİKLE 
MEDENÎ HUKUKUN VE BORÇLAR HUKUKUNUN GELİŞİMİ 32 
CUMHURİYETİN KURULMASINDAN ÖNCEKİ DÖNEM 32 
CUMHURİYET DÖNEMİ VE TÜRK MEDENÎ KANUNUNUN OLUŞUMU 33 
TÜRK MEDENÎ KANUNUNUN BÜTÜNÜYLE DEĞERLENDİRİLMESİ 35 
Genel olarak 35 
Şekil bakımından değerlendirme 36 
Esas yönünden değerlendirme 37 
TÜRK BORÇLAR KANUNUNUN OLUŞUMU 39 
Genel olarak değerlendirilmesi 39 
Şekil yönünden değerlendirme 39 
Esas bakımından değerlendirme 40 
MEDENÎ KANUN VE BORÇLAR KANUNUNUN BÜTÜNLÜĞÜ 41 
HUKUKUN KAYNAKLARI, ÖZELLİKLE MEDENÎ KANUNUN 
YÜRÜRLÜK KAYNAKLARI 42 
GENEL OLARAK 42 
Yaratıcı kaynak 42 
Yürürlük kaynakları 43 
Bilgi kaynakları 43 
MEDENÎ HUKUKUN YÜRÜRLÜK KAYNAKLARI 43 
Asıl yürürlük kaynakları 44 
(Teknik anlamda) Kanun 44 
Kanunların hazırlanması 45 
Kanunların özellikleri 46 
Genellik 46 
Süreklilik 47 
Kanunların Anayasaya uygunluğu ve bunun denetlenmesi 47 
İptal davası 48 
Anayasa’ya aykırılık iddiasının def’i olarak ileri sürülmesi 49 
Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru 50 
Kanun hükmünde kararname 51 
Cumhurbaşkanlığı kararnamesi 52 
Tüzük 53 
Yönetmelik 54 
Tamamlayıcı hukuk kaynağı: Örf ve âdet hukuku 54 
Örf ve âdet hukukunun tanımı 55 
Örf ve âdet hukukunun unsurları 55 
Maddî unsur 55 
Manevî unsur 55 
Hukukî unsur 56 
Örf ve âdet hukukunun türleri 56 
Yaygın ve yöresel örf ve âdet hukuku 56 
Genel örf ve âdet hukuku, özel örf ve âdet hukuku 57 
Alelâde örf ve âdet hukuku, ticarî örf ve âdet hukuku 57 
Örf ve âdet hukukunun rolü 57 
Kanun boşluklarını doldurmak 57 
Kanun hükümlerini yorumlamak 58 
Kanuna aykırı örf ve âdet 59 
Sözleşme bir hukuk kaynağı mıdır? 59 
ÖZEL OLARAK: MEDENÎ HUKUKUN TEMEL KAYNAKLARI OLAN 
TÜRK MEDENÎ KANUNU VE TÜRK BORÇLAR KANUNU 60 
TÜRK MEDENÎ KANUNU 60 
Başlangıç 61 
Kişiler Hukuku 61 
Aile Hukuku 61 
Miras Hukuku 62 
Eşya Hukuku 62 
TÜRK BORÇLAR KANUNU 62 
MEDENÎ KANUNDA GENEL BÖLÜM MESELESİ: 5 63 
MEDENÎ KANUNUN MADDESİNİN UYGULAMA ŞARTLARI 65 
Bir özel hukuk ilişkisinin varlığı 65 
Özel bir düzenlemenin bulunmaması 66 
Hükmün örneksemeyle uygulanması 66 
KANUNLARIN UYGULANMASI 67 
GENEL OLARAK 67 
KANUNLARIN YER İTİBARİYLE UYGULANMASI 68 
KANUNLARIN ZAMAN İTİBARİYLE UYGULANMASI 69 
Kanunların Yürürlüğe Girmesi ve Yürürlükten Kalkması 69 
Kanunların Yürürlüğe Girmesi 69 
Kanunların Yürürlükten Kalkması 70 
Kanunların Zaman İtibariyle Uygulanmasına İlişkin Kurallar 72 
KANUN HÜKÜMLERİNİN SÖZÜYLE VE ÖZÜYLE UYGULANMASI 78 
Genel açıklama 78 
Kanun hükümlerinin sözü itibariyle uygulanması 79 
Kanun hükümlerinin düz anlam itibariyle uygulanması 79 
Kanun hükümlerinin zıt anlam (mefhumu muhalif) itibariyle uygulanması 80 
Kanun hükümlerinin atıf (yollama) yoluyla uygulanması 80 
Kanun hükümlerinin özleri itibariyle uygulanması ve yorum 82 
Kanun hükümlerinin özleri itibariyle uygulanmaları 82 
Yorum 83 
Tanım ve genel açıklamalar 83 
Yorumun türleri 84 
Yorum metotları 84 
Söze göre (lafzî) yorum metodu 84 
Sübjektif tarihî yorum metodu 85 
Objektif tarihî yorum metodu 85 
Objektif zamana uygun yorum metodu 86 
Yorumda yararlanılacak araçlar 87 
KANUN HÜKÜMLERİNİN NİTELİKLERİNE GÖRE UYGULANMASI 89 
Genel hükümler–özel hükümler 89 
Emredici hükümler– emredici olmayan hükümler 90 
Emredici hukuk kuralları 90 
Emredici olmayan hukuk kuralları 91 
Yedek (tamamlayıcı) hükümler 92 
Yorumlayıcı hukuk kuralları 92 
KANUN HÜKÜMLERİNİN UYGULANMASINDA HÂKİMİN 
TAKDİR YETKİSİ 93 
ŞARTLARDA TAKDİR YETKİSİ 94 
HÜKÜMDE TAKDİR YETKİSİ 94 
TAKDİR YETKİSİNİN KULLANILMASI 94 
KANUNDA UYGULANABİLİR BİR HÜKÜM BULUNMAMASI 
HÂLİNDE ÖRF VE ÂDET HUKUKUNUN UYGULANMASI 95 
GİRİŞ 95 
BOŞLUK 95 
BOŞLUK VE HUKUK DIŞI ALAN 95 
BOŞLUK VE MENFÎ ÇÖZÜM (NİTELİKLİ SUSMA) 96 
BOŞLUK VE KANUNUN YETERSİZLİĞİ 97 
BOŞLUK TÜRLERİ 98 
Hüküm içi boşluk– kanun boşluğu 98 
Hüküm içi boşluk 98 
Kanun boşluğu 99 
Gerçek boşluk 100 
Açık boşluk 100 
Örtülü boşluk 100 
Gerçek olmayan boşluk 101 
KANUN BOŞLUĞUNUN DOLDURULMASI YOLLARI 102 
ÖRF VE ÂDET HUKUKUNUN UYGULANMASI 102 
HÂKİMİN HUKUK YARATMASI 103 
Genel olarak 103 
Hâkimin hukuk yaratmasının şartları 103 
Hâkimin hukuk yaratırken izleyeceği yöntem 104 
Hâkimin hukuk yaratırken yararlanacağı araçlar 105 
Hâkimin yarattığı hukukun uygulanması 106 
HÂKİMİN HUKUKU UYGULARKEN BİLİMSEL GÖRÜŞLERDEN VE MAHKEME KARARLARINDAN YARARLANMASI 106 
GENEL OLARAK 106 
BİLİMSEL GÖRÜŞLER (ÖĞRETİ, DOKTRİN) 107 
YARGI KARARLARI 108 
HAK 109 
HAKLARIN ÇEŞİTLERİ 112 
DAYANDIĞI HUKUK DALINA GÖRE HAKLARIN AYIRIMI: 
KAMU HUKUKU HAKLARI– ÖZEL HUKUK HAKLARI 112 
NİTELİKLERİNE GÖRE HAKLARIN AYIRIMI: MUTLAK 
HAKLAR–NİSBÎ (KİŞİSEL) HAKLAR 113 
Mutlak haklar 113 
Eşya üzerindeki mutlak haklar 114 
Aynî haklar (maddî eşya üzerinde mutlak haklar) 115 
Mülkiyet 116 
İrtifak hakkı 117 
Rehin hakkı 121 
Taşınmaz yükü (gayrımenkul mükellefiyeti) 122 
Fikrî haklar (maddî olmayan eşya üzerinde mutlak haklar) 123 
Kişi üzerindeki mutlak haklar 125 
Kişinin kendi üzerindeki mutlak hakları: Kişilik hakkı 125 
Kişinin başkalarına ilişkin mutlak hakları: Velâyet ve vesayet 126 
Nisbî haklar (Kişisel haklar) 127 
Nisbî hakların çeşitleri 127 
Alacak hakkı 127 
Yenilik doğuran haklar 129 
Borç ilişkisi dışındaki hukukî ilişkilerden doğan nisbî haklar 130 
Etkisi güçlendirilmiş nisbî (kişisel) haklar 130 
KONULARINA GÖRE HAKLAR: MALVARLIĞI HAKLARI– KİŞİ 
VARLIĞI HAKLARI 133 
Malvarlığı hakları 133 
Kişi varlığı hakları 134 
DEVİR EDİLEBİLMELERİNE GÖRE HAKLAR: DEVREDİLEBİLİR 
HAKLAR–DEVREDİLEMEYEN HAKLAR 135 
KULLANABİLECEK KİŞİLERE GÖRE HAKLAR: KİŞİYE SIKI SIKIYA 
BAĞLI HAKLAR– BAŞKASINCA KULLANILABİLECEK HAKLAR 136 
HAK SAHİBİNİN BELİRLENMESİ ŞEKLİNE GÖRE HAKLAR: 
BAĞIMSIZ HAKLAR–BAĞLI HAKLAR 138 
Bağımsız haklar 138 
Bağlı haklar 139 
Eşyaya bağlı haklar 140 
Alacağa bağlı haklar 140 
Sözleşmeye bağlı haklar 141 
Bir topluluğa mensup olmaya bağlı haklar 141 
SAĞLADIKLARI YETKİNİN İÇERİĞİNE GÖRE HAKLAR: 
YARARLANMA HAKLARI–DÜZENLEME HAKLARI 141 
Yararlanma hakları 141 
Düzenleme hakları 142 
Genel olarak 142 
Yenilik doğuran haklar 142 
Kavram 142 
Yenilik doğuran hakların çeşitleri 143 
Kurucu yenilik doğuran haklar 144 
Değiştirici yenilik doğuran haklar 146 
Bozucu yenilik doğuran haklar 146 
Yenilik doğuran hakların kullanılması 147 
Yenilik doğuran hakların ortak özellikleri 148 
Yenilik doğuran haklar kullanılmakla sona ererler 148 
Yenilik doğuran haklar kullanıldıktan sonra, buna ilişkin işlem 
geri alınamaz. 148 
Yenilik doğuran hakların kullanılması, kural olarak, şarta bağlanamaz. 150 
Yenilik doğuran hakların kullanılmasını sınırlayan süreler hak 
düşürücü süredir 151 
Defi hakları 152 
HAK SAHİBİ 153 
HAKLARIN KAZANILMASI 154 
HUKUKÎ OLAY 155 
HUKUKÎ FİİL 156 
HUKUKA UYGUN FİİLLER 157 
İrade açıklamaları (irade açığa vurmaları) 157 
Hukukî işlemler 157 
Hukukî işlem benzeri fiiller 158 
Maddî fiiller 158 
Bilgi (tasavvur) açıklamaları 159 
His açıklamaları 159 
HUKUKÎ İŞLEM 160 
Hukukî işlemin unsurları 160 
İrade beyanı 161 
İrade beyanının tanımı ve unsurları 161 
İrade beyanının çeşitleri 163 
Açık (sarih) irade beyanları–örtülü (zımnî) irade beyanları 163 
Yöneltilmesi gerekli irade beyanları–yöneltilmesi gerekli olmayan 
irade beyanları 166 
Doğrudan irade beyanları–dolaylı irade beyanları 166 
İrade beyanına hukukun uygun sonuç bağlaması 167 
Hukukî işlemlerin çeşitleri 167 
Gerekli irade beyanı sayısı açısından: Tek (bir) taraflı hukukî 
işlem–iki veya çok taraflı hukukî işlemler 167 
Tek (bir) taraflı hukukî işlemler 167 
İki veya çok taraflı hukukî işlemler 168 
Sözleşme 168 
Borç sözleşmeleri 168 
Medenî Hukukun diğer alanlarına ilişkin sözleşmeler 169 
Karar 170 
Sonuçlarına göre hukukî işlem çeşitleri 170 
Hukukî işlemin sonuçlarını doğurduğu zamana göre: Sağlar arası 
hukukî işlemler–Ölüme bağlı hukukî işlemler 170 
Hukukî işlemin sonuçlarını doğurduğu değere göre çeşitleri– 
Kişi varlığına ilişkin hukukî işlemler– Malvarlığına ilişkin hukukî işlemler 171 
Kişi varlığına ilişkin hukukî işlemler 171 
Malvarlığına ilişkin hukukî işlemler 171 
Borçlandırıcı işlem 171 
Tasarruf işlemi 173 
Kazandırıcı işlem 175 
Hukukî işlemin geçerlilik şartları 178 
Bütün hukukî işlemlerde aranan geçerlilik şartları 179 
Ehliyet 179 
Hukukî işlem emredici hukuk kurallarına, genel ahlâka, kamu 
düzenine, kişilik haklarına uygun olmalıdır 180 
Hukukî işlemin konusunun imkânsız olmaması gerekir 180 
Hukukî işlemin unsuru irade beyanı sağlıklı olmalıdır 180 
Hukukî işlem muvazaalı olmamalıdır 181 
Bazı hukukî işlemlerde aranan geçerlilik şartları 182 
Hukukî işlemin geçerlilik şekline uyularak yapılması 182 
Tasarruf işlemlerinde işlemi yapanın tasarruf yetkisinin bulunması 184 
Sebebe bağlı tasarruf işlemlerinde geçerli bir hukukî sebebin varlığı 184 
Tam iki taraflı (karşılıklı) sözleşmelerde aşırı yararlanma (gabin) bulunmaması 185 
Genel işlem şartları içeren hukukî işlemlerde kanunun öngördüğü 
sınırlara uyulması 185 
Hukukî işlemlerin geçersizliği 185 
Yokluk 186 
Kesin hükümsüzlük 187 
Kavram 187 
Kesin hükümsüzlük sebepleri 188 
Tahvil 189 
İptal edilebilirlik 191 
Noksanlık 193 
Nisbî geçersizlik (Nisbî etkisizlik) 194 
Kısmî geçersizlik 195 
HAKLARIN KAZANILMASININ ŞEKİLLERİ 196 
Aslen kazanma 196 
Devren kazanma 196 
Tesisen kazanma 198 
HUKUKÎ İLİŞKİLERDE VE HAKLARIN KAZANILMASINDA 
İYİNİYETİN ROLÜ 198 
İYİNİYET KAVRAMI 198 
İYİNİYETİN ROLÜ 199 
Genel olarak 199 
Hakların kazanılmasında iyiniyetin rolü 201 
İyiniyetin arandığı zaman 204 
İYİNİYETİN İSPATI 205 
HAKLARIN KULLANILMASINDA SINIRLAR: DÜRÜSTLÜK KURALINA UYMA ZORUNLULUĞU VE HAKKIN KÖTÜYE 
KULLANILMASI YASAĞI 206 
GENEL OLARAK 206 
DÜRÜSTLÜK KURALI 208 
Dürüstlük kuralının anlamı 208 
Dürüstlük kuralının uygulama alanı 208 
Kanun hükümlerinin uygulanmasında dürüstlük kuralının rolü 209 
Kanun hükümlerinin yorumlanmasında 209 
Kanuna karşı hilenin önlenmesinde 210 
Hukukî işlemlerde, özellikle de sözleşmelerde dürüstlük kuralının 
uygulanması 212 
Sözleşme yapma zorunluluğu 212 
Sözleşmenin müzakeresinde özenli ve dürüst davranma yükümlülüğü 213 
Tek taraflı hukukî işlemlerin yorumlanmasında ve özellikle de 
sözleşmenin kurulmasında dürüstlük kuralının rolü 214 
Sözleşmenin yorumlanması ve tamamlanmasında dürüstlük kuralının rolü 215 
Sözleşmeden doğan borçların belirlenmesinde dürüstlük kuralının rolü 216 
Sözleşmede değişiklik yapılmasında veya sona erdirilmesinde 
dürüstlük kuralının rolü 217 
HAKKIN KÖTÜYE KULLANILMASI YASAĞI 220 
Hakkın kötüye kullanılması yasağının anlamı 220 
Hakkın kötüye kullanılması oluşturabilen durumlar 221 
Hakkın kullanılmasında menfaatin bulunmaması 221 
Hakkın kullanılmasındaki menfaatle, başkasının uğrayacağı zarar 
arasında aşırı nispetsizlik bulunması 222 
Çelişkili davranışta bulunulması (Uyandırılan güvene aykırı 
davranışta bulunma) 223 
Hakkın tanınmasındaki amaca aykırı kullanılması 224 
Hakkın kötüye kullanılmasının yaptırımı 224 
DÜRÜSTLÜK KURALI VE HAKKIN KÖTÜYE KULLANILMASI 
YASAĞININ UYGULANMASININ ESASLARI 225 
HAKLARIN KORUNMASI 226 
TALEP 227 
DÂVA 228 
Dâva kavramı ve çeşitleri 228 
Dâva karşısında dâvalının durumu 230 
İddia ve savunmanın ispatı 232 
İspat kavramı 232 
İspat yükü 232 
Genel kural 232 
İstisnalar 233 
Hayatın olağan akışına uygun olguların aksini ispat 233 
Mâruf ve meşhur vakıaların ispatı 234 
İspat yükünü kanunun özel olarak belirlediği hâller 234 
Karineye dayanan ispat 235 
Resmî sicil ve senetlere dayanan iddiaların ispatı 236 
İkrar 237 
CEBRÎ İCRA 238 
HAK SAHİBİNİN HAKKINI KENDİSİNİN KORUMASI 239 
HAKLARIN KAYBEDİLMESİ 240 
KAVRAMLARA GÖRE ARAMA CETVELİ 243 
MEVZUAT ARAMA CETVELİ 255 
YARARLANILAN KAYNAKLAR 261