MEVZUATTA MÜCBİR SEBEP: ANLAMA VE TARİF ETME ÇABASI
I. TANIMLAMAK YERİNE TARİF EDİL(ME)MİŞ BİR MÜCBİR SEBEP
21
II. MEVZUATTA MÜCBİR SEBEP
22
A. Mevzuatta “Kavram Olarak” Genel Görünüm Halleri
22
B. Mevzuatta Mücbir Sebebin Görünümü
27
1. Bir Tercih Olarak: Tanımlama Yerine Tarif Etme
27
2. Sayma Usulüyle Mücbir Sebep Belirleme
28
a. Benzer Kavramlarla Bir Arada Sayma
29
b. Mücbir Sebep Hallerini Sayarak Belirleme
32
C. Mücbir Sebebin Görünümlerini “Ne–Neden–Nasıl” Odaklı Anlama
1. Süreye Dair Görünümün Çok Yönlü İncelenmesi
38
a. Yapma–Yapmama Çerçevesinde “Süre”
39
b. Sürenin Mali Sonuçlara Dair Görünümü “Çakışma Alanı”
52
c. Özellikli Bir Durum: Dava Açma Süresi ve İdari Başvuru
Sürelerine Mücbir Sebep Etkisi
57
d. Mücbir Sebebin Süreye Etkisine İlişkin Kanuni
Düzenlemelerde “Doğrudan ve Sadece Süre”
69
2. Mücbir Sebebin Doğrudan Görünümü
72
a. Mali Boyutu Etkileyen Hallere İlişkin Düzenlemeler
72
b. Mücbir Sebebin Kanuni Düzenlemelerde Diğer Görünüm
D. Mevzuattaki Görünümden Yola Çıkarak: Hakiki ve İlmi Manada
“Objektif” Anlam Arayışı
80
1. Kanunların Kendi İçinde ve Harici Kanunlarda Tutarlılık
2. Kanun Koyucunun Niyeti ve Yeniliğe Açıklık
82
3. Kanunun Tutarlı ve Mücbir Sebep Özelinde Gelişime Açık Olma
E. “Mevzuat Etkisinde” İsimlendirme Farklılıkları ve Benzer Kavram:
MÜCBİR SEBEBİN UNSURLARI ve DİĞER ÖZELLİKLERİ
I. SÖZLÜK VE ÖĞRETİDE “ANLAM OLARAK” MÜCBİR SEBEP
95
A. Sözlük Karşılığı Olarak “Mücbir Sebep”
95
B. Öğretinin Mücbir Sebep Tarifi
99
II. UNSUR, KRİTER, ŞART ÜÇGENİNDE TERİM TERCİHİ
108
III. MÜCBİR SEBEBİN OLUŞUM TEORİLERİ VE GÜNCEL YETERLİLİKLERİ
110
IV. ÖĞRETİDE VE YARGI KARARLARINDA KABUL EDİLMİŞ “KÖK”
A. Öngörülemezlik /Sezilemezlik
121
1. Terim Tercihine Dair Açıklamalar
121
2. Olayın Meydana Gelme Sıklığı Açısından Sık Karşılaşılan Olaylar
124
3. Olayın Daha Önce, Yer ve Zamanı Belirlenebilir Şekilde Görülmüş
4. Olayın Yoğunluk ve Süresi
129
B. Önlenemezlik/Kaçınılmazlık/Karşı Konulmazlık
132
1. Terim Tercihine Dair Açıklamalar
132
2. Olayın Sonucu Üzerinden Önlenemezlik Değerlendirmesi
135
3. Faaliyet Yerinin Seçimi
136
4. İcrada “Etkililik” ile Uyarı ve Düzenlemelerin Yapılması
138
C. Dışsallık/ Haricilik
143
D. Unsurların Etkisiyle Karışıklığa Sebep Olan: Kaza
146
V. “KENDİLİĞİNDEN” OLMA VE ZORUNLU BİRLİKTELİK UNSURUNUN
MÜCBİR SEBEP SAYILMA HUSUSUNDAKİ İŞLEVLERİ
150
I. İDARİ FAALİYETİN TÜRÜNE GÖRE GÖRÜNÜMLERİ
155
A. Kamu Hizmeti Kapsamında Mücbir Sebep
155
1. Kamu Hizmeti Ekseninde Mücbir Sebep ve Mevzuatta Görünümü
155
2. Kamu Hizmetinin Görülüş Usulleri Açısından Mücbir Sebep
162
B. Kolluk Faaliyeti Açısından Mücbir Sebep
167
1. Kolluk Faaliyetinde Mücbir Sebebin Görünümü
167
2. Mücbir Sebebin Kolluk Faaliyetine Etkisinin Mevzuatta
3. Mücbir Sebep Halinde Kolluk Yetkileri: Tek Yanlılık, Zorlayıcılık ve
4. Kolluk Faaliyeti Kapsamında Genel Sağlığa İlişkin Özel Haller:
a. Covid–19 Pandemisini Mücbir Sebep Unsurlarıyla
b. Covid–19 Tedbirleri ve Mücbir Sebep
179
5. Mücbir Sebep ve “Olağanüstülük”
185
C. İdarenin Diğer Faaliyetleri ve Ortak Alanlar Açısından Mücbir Sebep
190
D. Özendirme ve Destekleme Faaliyeti Açısından Mücbir Sebep
195
1. Özendirme ve Destekleme Faaliyeti–Mücbir Sebep
195
2. Mevzuat Özelinde: Özendirme ve Destekleme Faaliyeti–Mücbir
II. KULLANILAN HUKUKİ ARAÇTAN KAYNAKLANAN GÖRÜNÜMDE
A. İdarenin İki Yanlı İşlemleri: Sözleşmelerde Mücbir Sebep
203
1. İdarenin Sözleşmeleri Açısından Genel Anlamda Mücbir Sebep
2. Mücbir Sebep ve Sözleşmenin Mali Dengesini Sağlamaya Yönelik
a. Fait du prince/Bey’in Eylemi
207
b. Emprevizyon (Imprévision) Usulü
210
3. Mücbir Sebebin Sözleşmelere Etkisi
219
a. Mücbir Sebebin Özel Hukuk Sözleşmelerine Etkisi
219
b. Mücbir Sebebin İdari Sözleşmelere Etkisi ve Özellikli Haller
224
c. Sözleşmede Kararlaştırma Halinin Mücbir Sebep Olarak
B. İdarenin Tek Yanlı Eylem ve İşlemleri
246
1. Tek Yanlılık –Mücbir Sebep
246
2. Tek Yanlı İşlem ve Eylem Örneklerinde Mücbir Sebep
247
BİR KERTERİZ NOKTASI OLARAK: “MÜCBİR SEBEP”
I. TEORİK OLARAK: İDARENİN SORUMLULUĞUNA MÜCBİR SEBEBİN ETKİSİ
251
A. Özel Hukuktan Farklı Olarak Genel Hatlarıyla İdare Hukukunda
B. Mücbir Sebep Öncesi ve Sonrası (Meşruiyete Engel): Kusur
C. Kusursuz Sorumluluk Teorileri Özelinde Mücbir Sebep
263
II. MÜCBİR SEBEBİN SOMUT OLAYLAR ÖZELİNDE SORUMLULUĞA ETKİSİ
269
A. İdarenin Mücbir Sebep Öncesi ve Sonrası Görev ve Sorumlulukları
269
B. İdarenin Yükselen Standarda Uygun Davranma Sorumluluğu–Mücbir
1. Yargı Kararlarına Konu Olan Doğal Afetler Özelinde
276
2. Mücbir Sebep Olarak Kabul Görmesi Gelişim İçinde
Değerlendirilecek Beşerî Olaylar
284
III. İDARENİN SORUMLULUĞU ÇERÇEVESİNDE İLLİYET BAĞI VE
A. İlliyet Bağını Mücbir Sebep Özelinde Anlamak
289
B. Mücbir Sebepten Farklı Olarak İlliyet Bağı ve Sorumluluğa Etkisi ile
C. Mücbir Sebep Her Halde Sorumluluğu Kaldırır Mı?
297
1. Genel Kabul: Mücbir Sebep Sorumluluğu Kaldırır Teorisinin
Yeterliliğini Değerlendirme
297
2. İlliyet Bağı Özelinde: Sosyal Risk Kuramı–Mücbir Sebep
301
IV. MÜCBİR SEBEP ÖNCESİ VE SONRASI İDARENİN “YENİ” İŞLEVİ
307
A. Sebepleri ve Sonuçlarıyla Yeni Bir Faaliyet
307
B. Mali Sonuçlar Özelinde “Garantörlük” ve Yasal Çerçeve Önerisi
312
C. Şimdinin ve Geleceğin Mücbir Sebebi İçin Sorumluluk Nerede?
318