İslami Finans Temelinde Tüm Yönleriyle Sukuk – Kira Sertifikası Dr. Serdar Demirci  - Kitap
İslami Finans Temelinde Tüm Yönleriyle

Sukuk – Kira Sertifikası

1. Baskı, 
Ekim 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
529
Barkod:
9786253231392
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
1.150,00₺
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
Bu çalışma, sukuku İslami finans ile modern sermaye piyasası hukukunun kesiştiği noktada ele alma fikrinden doğmuştur. İncelemede, sukukun teknik özelliklerinin sıralanmasıyla yetinilmeyerek, dayandığı teorik ve normatif esaslar ile sermaye piyasasındaki hukuki görünümü arasındaki ilişkinin ortaya konulması amaçlanmaktadır. Öyle ki bu iki alanın birlikte ele alınması, sukukun hukuki niteliğinin anlaşılmasını kolaylaştıracaktır. Nitekim konuya yalnız İslami finans ilkeleri çerçevesinde yaklaşmak, sukukun günümüz sermaye piyasalarında kazandığı kurumsal yapının gözden kaçmasına; sadece pozitif sermaye piyasası düzenlemeleri üzerinden incelenmesi ise kendine özgü hukuki kurgusunu şekillendiren düşünsel temelin geri planda kalmasına yol açmaktadır. Benimsenen bütüncül yaklaşım, söz konusu iki hukuki düzlem arasındaki etkileşimi ve bu etkileşimden doğan sonuçları ortaya koymaya yöneliktir.
Türk hukukunda kira sertifikası olarak karşılık bulan sukuk, küresel ölçekte gelişimini sürdüren ve farklı hukuk düzenlerinde çeşitli hukuki araçlarla hayata geçirilen dinamik bir kurumdur. Bu sebeple çalışma, mevcut düzenlemelerin yanı sıra sukukun hukuki niteliği ile uygulamada ortaya çıkan meseleleri karşılaştırmalı bir bakışla değerlendirme hedefini taşımaktadır. Buradaki çaba, hızla dönüşen bir alandaki tartışmalara nihai cevaplar vermekten ziyade, sukuk ve kira sertifikasına ilişkin hukuki sorunları sistematik bir zeminde ele almak ve tartışmalara katkı sunmaktır.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Sermaye Piyasasına İlişkin Temel Esaslar
.
İslami Finansa İlişkin Temel Kavram ve Prensipler
.
İslami Finans Perspektifinde Sukuk
.
Türk Sermaye Piyasası Hukuku Çerçevesinde Kira Sertifikaları
.
Karşılaştırmalı Hukuk Bağlamında Sukuk Uygulamaları ve Ülke Örnekleri
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER
TEŞEKKÜR 
5
ÖNSÖZ 
7
İÇİNDEKİLER 
9
KISALTMALAR 
17
GİRİŞ 
21
BİRİNCİ BÖLÜM
SERMAYE PİYASASINA İLİŞKİN TEMEL ESASLAR
I. PİYASA KAVRAMI 
28
II. SERMAYE PİYASASI KAVRAMI 
30
III. SERMAYE PİYASALARININ TARİHSEL GELİŞİMİ 
31
IV. SERMAYE PİYASALARININ ÜLKEMİZDEKİ TARİHSEL GELİŞİMİ 
34
V. SERMAYE PİYASASI ARACI KAVRAMI 
36
A. Menkul Kıymet 
37
1. Kavramsal Olarak Menkul Kıymet 
37
2. Menkul Kıymetleştirme (Securitization) 
39
a. Menkul Kıymetleştirme Kavramı 
39
b. Menkul Kıymetleştirmenin Unsurları 
42
b1. Alacakların Kaynak Şirketin Mal Varlığından Ayrılması 
42
b2. Menkul Kıymetlerin Özel Amaçlı Kuruluş Tarafından
İhraç Edilmesi 
43
b3. Elde Edilen Gelirin Menkul Kıymet Ödemelerinde
Kullanılması 
43
c. Menkul Kıymetleştirme Süreci 
44
d. Menkul Kıymetleştirmenin Tarihsel Gelişimi 
45
e. Menkul Kıymetleştirmenin Avantaj ve Dezavantajları 
48
3. Menkul Kıymetlerin Özellikleri 
49
a. Ortaklık veya Alacaklılık Hakkı Sağlaması 
49
b. Belli Bir Tutarı Temsil Etmesi 
50
c. Yatırım Aracı Olarak Kullanılması 
50
d. Dönemsel Gelir Getirmesi 
51
e. Misli Nitelikte Olması 
51
f. Seri Halinde Çıkarılması 
51
g. İbareleri Aynı Olması 
52
h. Kıymetli Evrak Özelliğine Sahip Olması 
52
B. Türev Araçlar 
53
C. Yatırım Sözleşmeleri 
59
D. Diğer Sermaye Piyasası Araçları 
60
İKİNCİ BÖLÜM
İSLAMİ FİNANSA İLİŞKİN TEMEL KAVRAM VE PRENSİPLER
I. GENEL OLARAK 
63
II. İSLAMİ FİNANSIN TANIMI 
68
III. İSLAMİ FİNANSIN TARİHSEL GELİŞİMİ 
72
IV. TÜRKİYE’DE İSLAMİ FİNANSIN GELİŞİMİ 
76
V. İSLAM EKONOMİSİNİN TEMEL İLKELERİ 
79
A. Faiz Yasağı 
81
1. Faiz Kavramı 
81
2. Faizin Tarihsel Süreci 
83
3. Faizin İslami Açıdan Türleri 
86
4. Faiz Yasağının Nedenleri 
89
B. Belirsizlik (Gharar) Yasağı 
91
C. Aşırı Risk Alma (Maysir) ve Spekülasyon (İhtikâr) Yasağı 
93
D. Faaliyet Alanlarının Belirli ve Şeffaf Olması 
95
VI. İSLAMİ FİNANS TEMELİNDE SÖZLEŞME KAVRAMI 
96
VII. İSLAMİ FİNANSMAN YÖNTEMLERİ 
100
A. Mudaraba 
102
B. Müşaraka 
104
C. Murabaha 
105
D. Selem 
108
E. İcara (Kiralama) 
109
F. İstisna 
111
G. Wakala (Vekalet) 
113
VIII. İSLAMİ FİNANSAL HİZMETLER 
114
A. İslami Bankacılık 
117
B. İslami Sigortacılık (Takaful) 
119
C. İslami Sermaye Piyasası Araçları 
122
1. İslami Hisse Senetleri 
124
2. İslami Yatırım Fonları 
126
3. İslami Türev Ürünler Piyasası 
130
IX. SUKUK VE İSLAMİ SERMAYE PİYASASININ HUKUKİ
ÇERÇEVESİNİ ŞEKİLLENDİREN ULUSLARARASI KURULUŞLAR 
136
A. İslami Finans Odaklı Standart Belirleyici ve Piyasa
Destekleyici Kuruluşlar 
137
B. Küresel Sermaye Piyasası, Sürdürülebilir Finans ve
Makro–Finansal Çerçeve Kuruluşları 
143
C. Genel Değerlendirme 
146
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İSLAMİ FİNANS PERSPEKTİFİNDE SUKUK
I. SUKUKUN KAVRAMSAL ÇERÇEVESİ VE TARİHSEL GELİŞİMİ 
149
A. Sukukun Tanımı 
149
B. Sukukun Tarihi Gelişimi 
156
II. MENKUL KIYMET ARACI OLARAK SUKUKUN GENEL
ÖZELLİKLERİ 
159
III. SUKUKUN RİSKLERİ, PROBLEMLERİ VE YAPISAL
DEZAVANTAJLARI 
169
IV. SUKUKUN GELENEKSEL FİNANSAL ENSTRÜMANLAR İLE
KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ 
179
V. SUKUK İHRACINDA TARAFLAR 
188
VI. SUKUKUN TÜRLERİ 
196
A. Sukukun Teknik ve Ticari Niteliğine Bağlı Olarak
Sınıflandırılması 
197
1. Kaynak Kuruluşun (İhraççının) Kimliğine Göre Sukukun
Sınıflandırılması 
197
2. Dayanak Varlıklarla Kurulan İlişkiye Göre Sukukun
Sınıflandırılması (Varlığa Dayalı ve Varlık Temelli Yapılar) 
199
3. Yapısal Karmaşıklık Düzeyine Göre Sukuk Türleri 
203
4. Vade Sürelerine Göre Sukukun Sınıflandırılması 
204
5. Diğer İlave Teknik Özelliklere Göre Sukuk Türleri 
205
B. Kullanım Alanına Göre Sukuk Türleri 
207
1. Proje Endeksli Sukuk 
207
2. Varlık Finansmanı Amaçlı Sukuk 
209
3. Bilanço Endeksli Sukuk 
211
C. Sözleşme Yapılarına Göre Sukuk Türleri 
213
1. Satış Sözleşmesine Dayalı Sukuk Türleri 
214
a. Murabaha Sukuku 
215
b. İstisna Sukuku 
218
c. Selem Sukuku 
224
2. Kira Sözleşmesine Dayalı Sukuk: İcara Sukuku 
229
3. Ortaklık Temelli Akitlere Dayanan Sukuk Türleri 
235
a. Mudaraba Sukuku 
237
b. Müşaraka Sukuku 
241
4. Wakala (Vekalet) Temelli Akitlere Dayanan Sukuk 
245
5. Karma (Hibrit) Akitlere Dayalı Sukuk Modelleri 
251
a. Zirai Faaliyetlere Dayalı Yapılar (Müzaraa, Müsakat,
Muğarase vb.) 
253
b. İcara ve Ortaklığın Birlikte Kullanıldığı Çoklu Sözleşme
Modelleri: Tarım ve Enerji Elbirliği Sistemleri 
256
c. İmalat ve İnşaat Odaklı Hibrit Sukuk Modelleri: İstisna ve
İcara Entegrasyonu 
260
D. Sürdürülebilir ve Sosyal Etki Odaklı Sukuk Türleri 
263
1. Yeşil Sukuk (Green Sukuk) 
264
2. Sosyal Sukuk (Social Sukuk) 
269
3. Sürdürülebilir Sukuk (Sustainability Sukuk) 
271
4. Sürdürülebilirlik Bağlantılı Sukuk (Sustainability–Linked
Sukuk) 
274
5. Geçiş Sukuku (Transition Sukuk) 
276
6. Mavi Sukuk (Blue Sukuk) 
278
7. Vakıf Temelli ve Sosyal Etki Sukukları (Waqf / Impact Sukuk) 280
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
TÜRKİYE PİYASASI HUKUKU ÇERÇEVESİNDE KİRA SERTİFİKALARI
I. KAVRAMSAL VE HUKUKİ ÇERÇEVE 
283
II. KİRA SERTİFİKALARININ SERMAYE PİYASASI ARACI NİTELİĞİ 
286
III. NORMATİF ALTYAPI 
291
IV. KİRA SERTİFİKALARININ TEMEL UNSURLARI 
293
A. Kira Sertifikası İhracının Konusu 
293
B. Kira Sertifikası İhracının Tarafları 
297
1. Asli Taraflar 
298
2. Fer’i Taraflar 
299
C. Kira Sertifikası İhraç Yöntemleri 
300
D. İhraç Öncesi Akdedilen Sözleşmelerin Hukuki Niteliği 
309
E. Kira Sertifikalarında Vergilendirme Rejiminin Hukuki
Kurgusu ve Yapısal Özellikleri 
317
V. KİRA SERTİFİKASI TÜRLERİ VE HUKUKİ NİTELİKLERİ 
327
A. Kira Sertifikası Türlerine İlişkin Genel Değerlendirme 
327
B. Kira Sertifikası Türleri 
328
1. Sahipliğe Dayalı Kira Sertifikaları 
328
2. Yönetim Sözleşmesine Dayalı Kira Sertifikaları 
331
3. Alım–Satıma Dayalı Kira Sertifikaları 
334
4. Ortaklığa Dayalı Kira Sertifikaları 
337
5. Eser Sözleşmesine Dayalı Kira Sertifikaları 
345
VI. KİRA SERTİFİKASI İHRACINDA VARLIK KİRALAMA ŞİRKETLERİ 
349
A. Genel Değerlendirme 
349
B. Hukuki Nitelik ve İşlevsel Değerlendirme 
353
1. Varlık Kiralama Şirketinin Hukuki Niteliği 
353
2. Varlık Devri ve Mülkiyetin Niteliği (True Sale Tartışması) 
357
a. Gerçek Satış (True Sale) Problemi 
357
b. Mülkiyetin Niteliği ve Hak Sahipliği 
359
c. Türk Hukuku Açısından Mülkiyet ve Hak Sahipliği Sorunu 
360
d. Uygulamada Mülkiyetin Aşınması ve Bunun Sonuçları 
362
3. Riskin Dağılımı ve İflas İzolasyonu 
363
4. Nakit Akışlarının Hukuki Niteliği ve Yatırımcı Hakkı 
365
5. Hukuki Kurgu ile Ekonomik Gerçeklik Arasındaki İlişki 
369
C. Varlık Kiralama Şirketlerinin Vergilendirilmesi 
373
D. Hazine Tarafından Kurulan Varlık Kiralama Şirketleri 
374
1. Kavramsal Ayrışma ve Normatif Temel 
376
2. Faaliyet Alanı, Varlık Yapısı ve Ehliyet Rejimi 
380
3. Mülkiyet, Kontrol ve Ekonomik Gerçeklik İlişkisi 
382
4. Yönetim, Sorumluluk ve Kurumsal Yapı 
384
5. Kayıt, Denetim ve Şeffaflık Rejimi 
386
6. Tasfiye, Malvarlığı ve Vergisel/İdari Ayrıcalıklar 
388
7. Genel Değerlendirme ve Sistematik Sonuç 
393
VII. TÜRKİYE’DE KİRA SERTİFİKASI SİSTEMİNİN YAPISAL
DEĞERLENDİRMESİ VE ELEŞTİRİSİ 
394
BEŞİNCİ BÖLÜM
KARŞILAŞTIRMALI HUKUK BAĞLAMINDA SUKUK UYGULAMALARI VE ÜLKE ÖRNEKLERİ
I. GENEL OLARAK 
405
II. SEÇİLMİŞ ÜLKE ÖRNEKLERİ 
408
A. Malezya 
408
1. Hukuki ve Kurumsal Altyapı 
408
2. Sukuk Türleri, İhraç Yapısı, SPV Mekanizması, Mülkiyet
Rejimi ve Vergilendirme 
412
3. Değerlendirme 
419
B. Birleşik Krallık 
421
1. Hukuki ve Kurumsal Altyapı 
421
2. Sukuk Türleri, İhraç Yapısı, SPV Mekanizması, Mülkiyet
Rejimi ve Vergilendirme 
427
3. Değerlendirme 
434
C. Birleşik Arap Emirlikleri ve Körfez Modeli 
436
1. Hukuki ve Kurumsal Altyapı 
436
2. Sukuk Türleri, İhraç Yapısı, SPV Mekanizması, Mülkiyet
Rejimi ve Vergilendirme 
439
3. Değerlendirme 
444
D. Suudi Arabistan 
446
1. Hukuki ve Kurumsal Altyapı 
446
2. Sukuk Türleri, İhraç Yapısı, SPV Mekanizması, Mülkiyet
Rejimi ve Vergilendirme 
450
3. Değerlendirme 
455
E. Hong Kong 
457
1. Hukuki ve Kurumsal Altyapı 
457
2. Sukuk Türleri, İhraç Yapısı, SPV Mekanizması, Mülkiyet
Rejimi ve Vergilendirme 
461
3. Değerlendirme 
464
F. Endonezya 
468
1. Hukuki ve Kurumsal Altyapı 
468
2. Sukuk Türleri, İhraç Yapısı, SPV Mekanizması, Mülkiyet
Rejimi ve Vergilendirme 
471
3. Değerlendirme 
475
G. Almanya 
478
1. Hukuki ve Kurumsal Altyapı 
478
2. Sukuk Türleri, İhraç Yapısı, SPV Mekanizması, Mülkiyet
Rejimi ve Vergilendirme 
482
3. Değerlendirme 
486
SONUÇ 
489
KAYNAKÇA 
497