Kategoriler
Eser Adı Yazar Yayınevi Açıklama İçindekiler Barkod
Arama  
Ana Sayfa Sipariş Takip Üyelik Yardım İletişim
 
 
Bülten
   
Tıp Hukuku (Ciltli)
Şubat 2018 / 13. Baskı / 1272 Syf. / Ciltli
Fiyatı: 215.00 TL
Stokta var (24 saatte kargoya verilir).
 
Sepete Ekle
   

Bu kitap tıbbi müdahalenin hukukunu ele almaktadır. Böylece sağlık çalışanlarının hak ve yükümlülükleri, hastaların hak ve yükümlülükleri ile hatalı tıbbi uygulamalar nedeniyle tazminat, ceza ve idari sorumluluk konuları sistematik bir yapı içinde, teorik ve pratik; kapsamlı ve bilimsel olarak ele alınmaktadır.

Kitapta tıp hukukunun teorik ve pratik bütün konuları ele alınmıştır. Uygulamaya yönelik kitaplardan farklı olarak konular sistematik olarak ele alındığından, uygulamacıların aradıkları hususları bu konular içinde bulması gerekmektedir.

Konu Başlıkları
Sağlık Çalışanları ve Hasta Hakları
Tıbbi Müdahaleden Ötürü Sağlık Çalışanlarının Yasal Sorumluluğu (Hukuk – Ceza – Disiplin)
Sağlık Kuruluşlarının Kurumsal Sorumluluğu
Tıp Ceza Hukuku
Güncel İçtihatlar CD Eki
Barkod: 9789750246753
Yayın Tarihi: Şubat 2018
Baskı Sayısı:  13
Ebat: 17x25
Sayfa Sayısı: 1272
Yayınevi: Seçkin Yayıncılık
Kapak Türü: Ciltli
Dili: Türkçe
Ekler: -

 

İÇİNDEKİLER
İçindekiler
13. Baskıya Önsöz  7
10. Baskıya Önsöz  9
1. Baskının Önsözü  11
SORULAR  30
Kısaltmalar  33
Giriş  37
1. Bölüm
TIP HUKUKUNA GİRİŞ
§ 1. ÖN AÇIKLAMALAR  39
§ 2. KAVRAM  44
§ 3. HUKUKSAL KAYNAKLAR  50
§ 4. MESLEK ETİĞİ  54
I. Genel Olarak  54
II. Hekim ve Özel Şirket İlişkileri  61
III. Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri  64
§ 5. MESLEK KURULUŞLARI VE MESLEKİ DİSİPLİN  67
I. Meslek Kuruluşları  67
A. Tabip Odası  67
B. Türk Tabipleri Birliği  67
C. Uzmanlık Derneği  68
II. Mesleki Disiplin  70
A. Genel Olarak  70
B. Aile Hekimleri ile İlgili Uygulama  79
C. Kamu Görevlisi Hekimler ile İlgili Uygulama  79
D. Aynı Anda Ceza Soruşturma/Kovuşturması Yapılması Durumu  80
2. Bölüm
HASTA VE SAĞLIK ÇALIŞANI HAKLARI
§ 1. HASTA HAKLARI  83
I. Adalet ve Hakkaniyete Uygun Olarak Faydalanma  87
II. Bilgi İsteme  88
III. Sağlık Kuruluşunu Seçme ve Değiştirme  88
IV. Personeli Tanıma, Seçme ve Değiştirme  89
V. Öncelik Sırasının Belirlenmesini İsteme  90
VI. Tıbbi Gereklere Uygun Teşhis, Tedavi ve Bakım  90
VII. Tıbbi Gereklilikler Dışında Müdahale Yasağı  91
VIII. Ötanazi Yasağı  91
IX. Tıbbi Özen Gösterilmesi  92
X. Genel Olarak Bilgi İsteme  92
XI. Kayıtları İnceleme  94
XII. Mahremiyete Saygı Gösterilmesi  94
XIII. Bilgilerin Gizli Tutulması  95
XIV. Tıbbi Müdahalede Hastanın Rızası  96
XV. Alışılmış Olmayan Tedavi Usullerinin Uygulanması  98
XVI. Aile Planlaması Hizmetleri ve Gebeliğin Sona Erdirilmesi  98
XVII. Tıbbi Araştırmalarda Hasta Hakları  98
XVIII. Güvenliğin Sağlanması  99
XIX. Dini Vecibeleri Yerine Getirebilme ve Dini Hizmetlerden Faydalanma  100
XX. İnsani Değerlere Saygı Gösterilmesi ve Ziyaret  100
XXI. Refakatçi Bulundurma  101
XXII. Hizmetin Sağlık Kurum ve Kuruluşu Dışında Verilmesi  101
XXIII. Hastaya Yeterli Vakit Ayrılması ve Hastanın Vaktine Riayet Edilmesi  101
XXIV. Müracaat, Şikâyet ve Dava Hakkı  102
XXV. Hasta Hakları ile İlgili Kurul ve Birimler  104
A. Genel Olarak  104
B. Hasta Hakları Kurulu  105
C. Hasta Hakları Birimi  107
§ 2. SAĞLIK ÇALIŞANLARININ HAKLARI VE HAK ARAMA YOLLARI  109
I. Hekim Hakları  109
II. Hak Arama Yolları  112
A. Haksız Şikayetlere Karşı Hak Arama Yolları  112
B. Güvenlik Hakkının İhlaline Karşı Hak Arama Yolları  119
1. Ceza Hukuku Araçları  120
2. Tazminat Hukuku Araçları  123
3. Süreç  123
C. Sağlık Çalışanının Meşru Savunma Hakkı Var mıdır?  123
III. Sağlık Bakanlığı Tarafından Yapılacak Hukuki Yardım  124
IV. Çalışan Güvenliği Genelgesi  127
V. Hekimin Hasta Seçme Hakkı  127
VI. Sağlık Çalışanının Hizmetten Çekilme Hakkı  130
A. Genel Olarak  130
B. Aile Hekimleri Bakımından Uygulama  132
3. Bölüm
TIP HUKUKUNUN TEMEL KAVRAM VE KURUMLARI
§ 1. SAĞLIK PERSONELİ KAVRAMI  135
§ 2. ETİK KURULLAR  139
I. Genel Olarak  139
II. Mevzuatın Gelişimi  141
III. Etik Kurulların Oluşturulması ve Yapısı  142
IV. Etik Kurulların Görev ve Yetkileri  143
V. Etik Kurul Kararlarına Karşı Kanun Yolları  146
§ 3. YÜKSEK SAĞLIK ŞURASI  148
§ 4. ADLİ TIP KURUMU  149
§ 5. SAĞLIK MESLEKLERİ KURULU  150
§ 6. TIP HUKUKUNDA “ÇOCUK” KAVRAMI  156
§ 7. HEKİMLİK MESLEĞİNİN İCRASINDA MESLEKİ ÖZERKLİK  162
I. Genel Olarak  162
II. Şifa Garantisi Yasağı  177
§ 8. DİKEY VE YATAY İŞBİRLİĞİ  179
I. Genel Olarak  179
II. Güven İlkesi  182
III. Sorumluluk Alanlarının Bölünebilirliği: Bağımsız Sorumluluk Prensibi ve Rutin İşleyiş Teorisi  188
A. Genel Olarak  188
B. Hemşirelik Yönetmeliği md. 6/1–d’nin Değerlendirilmesi  193
IV. Sorumlunun Belirlenmesindeki Güçlükler  196
A. Tek Hekimin Çalıştığı Muayenehanelerde  196
B. Birden Fazla Hekimin Müştereken Çalıştığı Polikliniklerde  196
C. Hekim ve Hemşire İşbirliğinde  197
D. Danışma ve Vekâlet  197
E. Başka Yerde Yaptırılan Tetkik ve Tahlil Sonuçlarına Güvenilmesi  198
F. Ücretsiz Tedavilerde Sorumlunun Belirlenmesi  199
§ 9. TIBBİ MÜDAHALELERDE MAHREMİYET  199
I. Kavram  199
II. Uygulamadaki Sorunlar  204
A. Tıbbi Müdahale Sırasında Diğer Sağlık Çalışanlarının Bulunması  204
B. Koğuş Sisteminde Dikkat Edilmesi Gerekenler  205
C. Genel Sağlık Sigortası Verilerinin Paylaşımı Sorunu  206
D. Sağlık Net Sistemine Veri Gönderimi  207
E. Tutuklu ve Hükümlülerin Muayeneleri ile Gözaltı Nedeniyle Sağlık Kontrolünde Mahremiyet Sorunu  209
1. Tututuklu ve Hükümlülerin Muayenelerinde Mahremiyet  209
2. Gözaltı Nedeniyle Sağlık Kontrolünde Mahremiyet  212
F. Güvenlik Kamerası Kayıtları  213
G. Aile Hekimliğinde Kayıtların Devri  214
H. Hasta Kayıtlarını İnceleme Hakkı  215
I. Hasta Yakınlarıyla Paylaşım  215
§ 10. TIP HUKUKUNDA ZORUNLULUK HALİ  216
I. Kavram  216
II. Hastanın Rızasının Olmadığı Hallerde Zorunluluk Hali Kurumunun Uygulanması Sorunu  219
§ 11. MALPRAKTİS  220
4. Bölüm
TIBBİ MÜDAHALENİN HUKUKA UYGUNLUĞUNUN ŞARTLARI
§ 1. GENEL BİLGİLER  221
§ 2. ŞARTLAR  222
I. Tıbbi Müdahalenin Bir Sağlık Personeli Tarafından Yapılması  222
A. Genel Olarak  222
B. Hekim Olma Şartı  223
1. Genel Olarak  224
2. Uzmanlık Şartı  226
a. Genel Olarak  226
b.Sertifika ile Yetki Alınması  232
3. Öğrencilerin ve Asistanların Yaptığı Tıbbi Müdahalelerin Hukuka Uygunluğu Sorunu  236
4. Silahlı Kuvvetler ile Emniyet Genel Müdürlüğünün Sağlık Meslek Mensubu Olmayan Personelinin Yaptığı Tıbbi Müdahaleler  240
C. Hemşirelerin Görev Alanı  241
D. Sağlık Personeli Olmayan Kimselerin Yaptığı Tıbbi Müdahaleler Nedeniyle Sorumlulukları  244
II. Aydınlatma ve Rıza  248
A. Temel Kurallar  248
B. Aydınlatma  255
1. Aydınlatma Çeşitleri  255
a. Otonomi (Karar) Aydınlatması  255
aa. Temel Sorunlar  255
bb. Otonomi Aydınlatmasının Çeşitleri  258
aaa. Genel Olarak  258
bbb. Teşhis Aydınlatması  259
ccc. Süreç Aydınlatması  261
ddd. Alternatifler Konusunda Aydınlatma  263
eee. Müdahale Yapılmamasının Sonuçları Konusunda Aydınlatma  264
b. Risk Aydınlatması  265
c. Tedavi Aydınlatması (Güvenlik Aydınlatması)  270
aa. Kavram  270
bb. Teşhise Yönelik Aydınlatma  272
cc. İlaç ve Tıbbi Malzeme  273
dd. Araç Kullanmama Uyarısı  275
2. Özel Durumlarda Aydınlatma  276
a. Kısırlaştırma  276
b. Özürlü Cenin  277
c. Tıptaki Yeni Teşebbüsler  281
d. Hekim Hatası  282
e. Hekimin Tecrübesi  284
f. Masraflar ve Ekonomik Zorunluluklar  284
g. Ticari Yarar  285
h. Kalite Aydınlatması  285
ı. Hekimin Hastalığı  286
i. Eser Sözleşmesi Niteliğindeki Tıbbi Müdahalelerde Aydınlatma  286
3. Aydınlatılacak Kişi  288
4. Aydınlatma Yükümlüsü  290
5. Aydınlatmanın Zamanı  292
6. Aydınlatmanın Kapsamı  294
7. Aydınlatmanın Şekli  298
8. Aydınlatmanın Mümkün Olmaması ve Ameliyat Sırasında Aydınlatma  307
9. Aydınlatma Zorunluluğunun Bulunmadığı Durumlar  308
a. Aydınlatmadan Vazgeçme  308
b. Hastanın Bilgisinin Bulunması  310
c. Risk Aydınlatmasında Riskin Çok Açık Olması  311
d. Aydınlatmanın Olumsuz Etkide Bulunması  312
aa. Genel Olarak  312
bb. Tedavisi Olmayan Hastalığın Bildirilmesi  315
e. Acil Haller  316
f. Aydınlatmanın Hasta Bakımından Anlamını Yitirmiş Olması  316
g. Psikiyatri Hastalarının Aydınlatılması  316
h. Aydınlatmanın Uygulanabilir Olmaması  317
ı. Sağlık Çalışanının İnançları Nedeniyle Aydınlatma Yapmak İstememesi  317
i. Rızanın Aranmadığı Tıbbi Müdahalelerde Aydınlatma Sorunu  318
10. Aydınlatmanın Geri Alınması, Düzeltilmesi  318
11. Aydınlatmada Nedensellik Bağı Sorunu  319
12. Hukuka Aykırı Aydınlatmanın Sonuçları  319
a. Tedavi Aydınlatmasının İhlali Durumunda  320
b. Otonomi Aydınlatmasının İhlali Durumunda  320
13. Hatalı Aydınlatma ve İspat Sorunları  323
C. Rıza  324
1. Genel Olarak  325
2. Rıza Açıklaması  331
3. Rıza Verme Yetkisi (Rıza Ehliyeti)  333
a. Genel Olarak  333
b. Çocuklar Bakımından Rıza Ehliyetinin Belirlenmesi  337
aa. Türk Hukuku  338
aaa. Genel Olarak  338
bbb. Çocuk ile Kanuni Temsilcinin İradesinin Farklı Olması  344
ccc. Ebeveynden Hangisinin Rızasının Geçerli Olacağı Sorunu  345
ddd. Eşler Arasında Fikir Ayrılığı Çıkması  346
eee. Veli veya Vasinin Olmadığı veya Bulunmadığı Haller  346
fff. Kanuni Temsilcinin Rıza Yetkisinin Olmadığı Haller  347
ggg. Kamu Denetçiliği Kurumu Kararı  347
bb. Karşılaştırmalı Hukuk  350
cc. Doğum Kontrol Hapı Reçete Edilmesinde Ebeveynin Rızası Sorunu  352
c. Çocuklarda Kanuni Temsilcinin Tıbbi Müdahaleye Rıza Göstermemesi  353
d. Rıza Yeteneği Bulunmayan Yetişkinlerde Kanuni Temsilcinin Tıbbi Müdahaleye Rıza Göstermemesi  360
e. Hamile Kadının Tedaviyi Ret Hakkı  361
4. Rızanın Kapsamı  363
5. Rızanın Aranmadığı Haller  365
a. Acil Haller  367
b. Kamu Sağlığının Korunmasına İlişkin Düzenlemeler  367
aa. Genel Olarak  367
bb. Genel Önleyici Aşı Zorunluluğu  369
aaa. Genel Olarak  369
bbb. Hukukumuzdaki Durum  372
cc. Çocuklardan Topuk Kanı Alma Zorunluluğu  385
dd. Yurt Dışından Gelenlere Zorla Tıbbi Müdahale Yapılması  386
ee. AIDS Tetkiki İçin Rıza Sorunu  386
c. Akıl Hastaları İle İlgili Düzenlemeler  387
aa. Genel Olarak  388
bb. Uluslararası Standartlar  393
d. Ceza Hukukunun Öngörmüş Olduğu Düzenlemeler  399
aa. Ceza Hukuku Yaptırımları  399
bb. Ceza Yargılamasından Kaynaklanan Tıbbi Müdahaleler  400
cc. Ceza İnfaz Kurumlarındaki Tıbbi Müdahaleler  403
aaa. Karşılaştırmalı Hukuk  403
bbb. Türk Hukuku  410
dd. Kanunen Rıza Aranmayan Hallerde Hekimlerin Etik İhlali Nedeniyle Hastanın Rızası Olmadığı Müddetçe Müdahaleden Çekinmesi Sorunu  412
e. Diğer Hukuk Dallarındaki Düzenlemeler  414
6. Tıbbi Müdahalenin Rızaya Rağmen Hukuka Aykırılığı  415
7. Varsayılan Rıza  416
a. Genel Olarak  416
b. Ameliyatın Genişletilmesi  421
c. Önceki İrade Açıklamalarının Geçerliliği (Tıbbi Vasiyet)  427
aa. Genel Olarak  427
bb. Karşılaştırmalı Hukuk  429
d. Resüsitasyon Yapılmaması Talimatları (DNR)  434
8. Kanun Hükmünü İcra/Üstün Nitelikte Özel Yarar  435
9. Muhtemel Rıza  436
10. Rızayı Sakatlayan Haller  437
11. Rızanın Geri Alınması  438
12. Rıza Formu  440
13. Tıbbi Müdahaleye Rıza Gösterilmemesi Halinde Yapılması Gerekenler  443
D. Aydınlatma ve Rıza Konusundaki Yanılgının Sonuçları  444
1. Ceza Hukuku Açısından Sonuçları  444
a. Hukuka Uygunluk Sebeplerinde Yanılma  444
b. Hukuksal Yanılgı  446
2. Özel Hukuk Açısından Sonuçları  447
III. Tıp Biliminin Verilerine Göre Zorunlu ve Bu Verilere Uygun Tıbbi Müdahale  448
A. Endikasyon (Gereklilik)  448
1. Kavram  448
2. Tıbbi Endikasyon Olmaksızın Yapılan Tıbbi Müdahaleler  454
a. Deneysel Nitelikli Tıbbi Müdahaleler  455
b. Şekil veya Fonksiyon Değiştirici Tıbbi Müdahaleler  456
c. Üçüncü Kişi Yararına Yapılan Tıbbi Müdahaleler  457
d. Sünnet  457
e. Doğum Kontrolü  457
3. Değerlendirme  458
B. Özenli Tıbbi Müdahale  460
5. Bölüm
ÖZELLİK ARZEDEN TIBBİ MÜDAHALELER
§ 1. ORGAN VE DOKU NAKLİ  463
I. Kavram  463
II. Hukuksal Temel ve Kapsam  464
III. Organ ve Doku Nakli Çeşitleri  466
A. Ölülerden (Kadavradan) Organ Nakli  466
1. Ölüm Halinin Belirlenmesi  467
a. Türk Hukuku’nda  467
b. Karşılaştırmalı Hukuk’ta  471
2. Kişinin Kendi Geleceğini Belirleme Hakkına Saygı Gösterilmesi  473
3. Beyin Ölümü Tespitinden Sonra Yapılması Gereken İşlemler  476
4. Otopsi mi Nakil mi?  478
5. Organ ve Doku Dağıtımı  483
B. Canlılardan Organ Nakli  484
1. Genel Olarak  484
2. Akrabalık Şartı  488
3. Çapraz Nakil  491
C. Hayvanlardan Organ Nakli  492
IV. Yüz, Kol ve Bacak Nakli  493
§ 2. KLİNİK ARAŞTIRMA (İNSAN ÜZERİNDE DENEY VE DENEME)  496
I. Giriş  496
II. Kavram  500
III. İnsan Üzerinde Deney ve Denemenin Hukuka Uygunluğuna İlişkin Koşullar  503
A. İnsan Üzerinde Deneyin Şartları  505
1. Yetişkinler Üzerinde Deneyin Şartları  505
a. Yetkili Kurul veya Makamlardan İzin Alınması  506
b. Deneyin Önce İnsan Dışı Deney Ortamında veya Yeterli Sayıda Hayvan Üzerinde Yapılmış Olması ve Bu Deneyler Sonucunda Ulaşılan Bilimsel Verilerin İnsan Üzerinde Deneyi Gerekli Kılması  507
c. Deneyin İnsan Sağlığı Üzerinde Öngörülebilir Zararlı ve Kalıcı Bir Etki Bırakmaması  507
d. İnsan Onuruyla Bağdaşmayacak Ölçüde Acı Verici Yöntemlerin Uygulanmaması  508
e. Deneyle Varılmak İstenen Amacın, Bunun Kişiye Yüklediği Külfete ve Kişinin Sağlığı Üzerindeki Tehlikeye Göre Daha Ağır Basması  508
f. Aydınlatma ve Rıza Şartı  509
aa. Aydınlatma  509
bb. Rıza  511
g. Menfaat Yasağı  512
h. Araştırmanın Yapılabileceği Yerler  514
ı. Özel Durumlarda Araştırma  515
aa. Çocuklar  515
bb. Gebe, Lohusa ve Emziren Kadınlar Bakımından  516
cc. Kısıtlılar Bakımından  517
dd. Yoğun Bakımdaki ve Bilinci Kapalı Kişiler Bakımından  518
ee. Özgürlüğü Kısıtlanmış Kişiler Bakımından  520
2. Çocuklar Üzerinde Deneyin Şartları  520
B. İnsan Üzerinde Denemenin Şartları  524
1. Yetişkinler Üzerinde Denemenin Şartları  524
2. Çocuklar Üzerinde Denemenin Şartları  528
IV. İlaç Araştırmalarında Safhalar  530
A. Faz I  530
B. Faz II  531
C. Faz III  531
D. Faz IV  531
E. İlaç Araştırmaları Safhalarının Ceza Kanunu Bakımından Değerlendirilmesi  532
V. İnsan Dokusu veya Ceset Üzerinde Yapılacak Araştırmalar  532
§ 3. ESTETİK MÜDAHALELER  533
I. Tanım  533
II. Estetik Müdahalelerde Hekim–Hasta Arasındaki Hukuksal İlişkinin Niteliği  534
§4. KÖK HÜCRE ÇALIŞMALARI  538
I. Genel Olarak  538
II. Kök Hücrenin Niteliği  540
A. Kök Hücre Organ mıdır?  541
B. Kök Hücre İlaç mıdır?  541
C. Kök Hücre Kan veya Kan Ürünü müdür?  542
III. Kök Hücre Çalışmaları ve Hukuksal Durum  542
A. Kavram  542
1. Yetişkin Kök Hücre Çalışmaları  542
2. Embriyonik Kök Hücre Çalışmaları  543
B. Sağlık Bakanlığı Genelgesi  545
C. Diğer Hukuksal Sorunlar  548
1. İnsan Üzerinde Deney ve Deneme Suçu Bakımından Değerlendirme  548
2. Disiplin Sorumluluğu  549
D. Değerlendirme  549
§ 5. İNSAN KOPYALAMA  550
§ 6. GENETİK TANI  553
I. Kavram  553
II. Türleri  555
A. Doğum Öncesi Tanı  556
B. Yeni Doğanın Taranması  556
C. Hastalık Teşhisi  557
D. Taşıyıcıların Belirlenmesi  557
E. Adli Tıp Testleri  557
III. Genel Prensipler  557
IV. Tanı İşlemlerinin Hukuksal Niteliği  560
V. Hukuksal Sorumluluk  561
VI. Yasaklar ve Yaptırım  562
VII. Kanuni Düzenleme Zorunluluğu  565
A. Giriş  565
B. Temel Düşünceler  566
C. Öneriler  567
§ 7. CİNSİYET DEĞİŞİKLİĞİNE YÖNELİK TIBBİ MÜDAHALELER  568
I. Genel Olarak  568
II. Kanuni Düzenleme  571
§ 8. YAPAY DÖLLEME  576
I. Kavram  576
II. Yapay Dölleme Sözleşmesinin Hukuki Niteliği  577
III. Yapay Döllemenin Şartları  578
IV. Yapay Döllemenin Kuralları  581
V. Yapay Dölleme Neticesinde Oluşan Embriyonun ve Dünyaya Gelen Çocuğun Hukuksal Statüsü  583
A. Yapay Dölleme Neticesinde Ana Rahmi Dışında Oluşturulan Embriyonun Hukuksal Durumu  583
B. Yapay Dölleme Neticesinde Meydana Gelen Çocuğun Hukuksal Durumu  583
VI. Yapay Döllemeye İlişkin Yasaklar  584
VII. Merkezlerin Sorumluluğu  585
VIII. Üreme Hücreleri ve Embriyoların Dondurulması ve DNA Analizi Zorunluluğu  585
IX. Taşıyıcı Annelik  588
A. Kavram  589
B. Etik Açıdan Taşıyıcı Annelik  590
C. Dini Açıdan Taşıyıcı Annelik  591
D. Karşılaştırmalı Hukukta Taşıyıcı Annelik  592
E. Taşıyıcı Annelikte Çocuk ile Genetik Anne Arasındaki Hukuki İlişki  595
F. Olması Gereken Hukuk  600
§ 9. GELENEKSEL VE TAMAMLAYICI TIBBİ MÜDAHALELER  601
I. Giriş  601
II. Hukuki Durum  602
A. Genel Bir Mevzuat İhtiyacı  602
B. Yabancı Ülkelerdeki Durum  603
C. Ülkemizdeki Mevcut Durum  604
D. Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Alanındaki Mevcut Düzenleme ve Öneriler  605
1. Tıbbi Müdahaleyi Yapma Yetkisi  606
2. Aydınlatma  607
3. Endikasyon  609
4. Alternatif veya Tamamlayıcı Tedavi Yöntemlerinin Giderlerinin Devlet Tarafından Ödenmesi Sorunu  612
§ 10. ACİL TIBBİ MÜDAHALELER  613
§ 11. KISIRLAŞTIRMA  619
§ 12. KİMYASAL KASTRASYON  621
I. Genel Olarak  621
II. Mevzuat  626
6. Bölüm
HEKİM VE HASTANIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ
§ 1. HEKİMİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ  629
I. Genel Olarak  629
II. Hekimin Özen Yükümlülüğü  629
III. Hekimin Kişisel Edim Yükümlülüğü  630
A. Kişisel Edim Kavramı  630
B. Temsil Edilebilir Edimler  632
C. Temsil Edilemeyen Edimler  634
IV. Öykü Alma Yükümlülüğü  637
A. Kavram  637
B. Öykü Alma Yükümlülüğünün İçeriği  637
V. Muayene Yükümlülüğü  639
A. Muayene Kavramı  639
B. Hekim Muayenesinin Özel Şekilleri  640
1. Teşhis Muayenesi  640
2. Önleyici ve Erken Tanı Muayenesi  640
3. Kontrol Muayenesi  640
4. Hükümlü ve Tutukluların Muayenesinde Kelepçe Sorunu  642
VI. Teşhis Yükümlülüğü  642
A. Teşhis Kavramı  642
B. Teşhis Türleri  643
C. Teşhis Yükümlülüğünün İçeriği  643
D. Uzaktan Teşhis Yasağı  645
E. Doğum Öncesi Teşhis  646
F. Teşhisi Bildirme Yükümlülüğü  647
G. Teşhisi Kontrol Yükümlülüğü  647
VII. Tedavi Yükümlülüğü  647
A. Hekimin Tedavisi  647
B. Tedavi Yükümlülüğü ve Hukuksal Temelleri  648
1. Genel Olarak  648
2. Özel Durumlar  649
a. Hekimin Hastayı Reddetmesi  649
b. Acil Durumlar  650
C. Zamanında Tedavi Yükümlülüğü  651
D. Uzaktan Tedavi Yasağı  652
1. Genel Olarak  652
2. Tele–Tıp  656
E. Hekimin Tedavi Yükümlülüğünün Sınırları  659
1. Hastanın Kendi Geleceğini Belirleme Hakkı  659
2. Hastanın Tedaviyi Ret Hakkı  659
a. Genel Olarak  659
b. Tedaviyi Ret Hakkının İçeriği  663
c. Tedaviyi Ret Halinde Aydınlatma  664
d. Tedaviyi Ret ile İntihar Ayrımı  664
e. Tedaviyi Ret ile Pasif Ötanazi Ayrımı  665
f. Yaşam Destekleyici Tedavinin Reddi  666
3. Ağır Özürlü Yeni Doğan Çocuklar Bakımından Tedavi Yükümlülüğünün Sınırları  667
4. AIDS Hastasını Tedavi Yükümlülüğü  668
5. Hekimin Kürtajı Ret Hakkı  669
6. Hekimin Etkisiz (Beyhude) Tedaviyi Sona Erdirme Hakkı  670
VIII. Reçete Yazma Yükümlülüğü  675
A. Kavram  675
B. Reçetenin Hukuksal Niteliği  675
C. Reçete Düzenlemenin Hukuksal Dayanağı  676
D. Reçete Düzenleme Yükümlülüğünün İçeriği  676
E. Reçetenin Şekli  677
IX. Tıbbi Teknik Kullanma Yükümlülüğü  678
A. Tıbbi Teknik Standardın Uygulanması Yükümlülüğü  678
B. Tıbbi Teknik Araçların Bakımı ve Kontrolü  679
X. Tedaviyi Kesme Yükümlülüğü  680
A. Tedaviyi Kesme ve Sözleşmeyi Sona Erdirme  680
B. Tedaviyi Kesme Nedenleri  680
C. Ölmekte Olan Hastalarda Tedavinin Kesilmesi  681
XI. Kayıt Tutma Yükümlülüğü  682
A. Genel Olarak  682
B. Kayıt Tutma Yükümlülüğünün İçeriği  686
1. Kayıt Tutma Yükümlülüğünün Amacı  686
2. Kayıt Tutma Yükümlülüğünün Kapsamı  688
3. Kayıtların Şekli  689
4. Kaydın Zamanı  691
5. Kayıtlar Ne Kadar Süre ile Saklanmalıdır?  692
C. Kayıt Tutma Yükümlülüğünün İhlalinin Sonuçları  693
D. Kayıtları İnceleme Hakkı  697
1. Hukuksal Dayanak  697
2. Kayıtları İnceleme Hakkının Çeşitleri  699
a. Dava Dışı İnceleme Hakkı  699
b. Dava Dolayısıyla İnceleme Hakkı  701
3. Kayıt İnceleme Hakkına İlişkin Diğer Hususlar  701
4. Kayıtların Verilmemesine Karşı Hukuksal Yollar  702
5. Kayıtların Düzeltilmesini İsteme  703
XII. Sır Saklama Yükümlülüğü  703
XIII. Organizasyon Yükümlülükleri  708
XIV. Kullanılan Ürün ve İlaçlarla İlgili Yükümlülükler  709
A. Genel Olarak  709
B. Ameliyatlarda Kullanılan Malzemenin Saklanması Yükümlülüğü  710
XV. Bilirkişilik Yapma Yükümlülüğü  710
A. Tıbbi Bilirkişi Olarak Hekim  711
B. Bilirkişi–Mahkeme İlişkisi  712
C. Bilirkişiliği Üstlenme Yükümlülüğü  712
D. Bilirkişilik Yapma Yükümlülüğünün Yerine Getirilmemesinin Sonuçları  713
E. Tanıklıktan Çekinme  714
XVI. Ölüm ile İlgili Yükümlülükler  714
A. Ölüm Vukuunda Yapılacak İşler  714
B. Ölü Muayenesi Yapmak ve Defin Ruhsatı Düzenlemek  715
XVII. Mesleki Bilgisini Geliştirme Yükümlülüğü  716
XVIII. Kimlik Tespiti Yapma Yükümlülüğü  716
XIX. Bildirim Yükümlülüğü  719
XX. Mesleki Mali Sorumluluk Sigortası Yaptırma Yükümlülüğü  720
XXI. İnsani Değerlere Saygı Gösterme Yükümlülüğü  720
A. Genel Olarak  720
B. Tutuklu ve Hükümlülerin Muayenelerine İlişkin Yükümlülükler  720
§ 2. HASTANIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ  720
I. İşbirliği Yükümlülüğü  721
II. Hastanın Hekimin Tavsiyelerine Uyma Yükümlülüğü  723
III. Katlanma Yükümlülüğü  724
A. Kavram  724
B. Yasal Katlanma Yükümlülükleri  725
C. Diğer Katlanma Yükümlülükleri  726
IV. Hastanın Bildirme Yükümlülüğü  726
V. Ücret Ödeme Yükümlülüğü  728
VI. Diğer Yükümlülükler  728
7. Bölüm
HASTA İLE HEKİM ARASINDAKİ İLİŞKİNİN HUKUKSAL NİTELİĞİ,
HATALI TIBBİ UYGULAMA VE TAZMİNAT SORUMLULUĞU
§ 1. HASTA İLE HEKİM ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BAŞLANGICI VE SONA ERMESİ  733
§ 2. HASTA İLE HEKİM ARASINDAKİ İLİŞKİNİN HUKUKSAL NİTELİĞİ  735
I. Genel Olarak  735
A. Bağımsız Çalışan Hekim ile Hasta Arasındaki İlişkinin Hukuksal Niteliği  735
1. Genel Olarak  735
2. Yeni Tüketici Kanunu ile Ortaya Çıkan Hukuki Durum  738
B. Aile Hekimi ile Hasta Arasındaki İlişkinin Hukuksal Niteliği  739
C. Hastane ile Hasta Arasındaki İlişkinin Hukuksal Niteliği  740
1. Özel Hastane ile Hasta Arasındaki İlişkinin Hukuksal Niteliği  740
2. Kamu Hastanesi ile Hasta Arasındaki İlişkinin Hukuksal Niteliği  743
II. Görevli Yargı Yeri  745
A. Genel Olarak  745
B. Yargıtay Kararları  749
C. Görevli Mahkeme  754
1. Bağımsız Çalışan Hekimler Bakımından  754
2. Özel Hastaneler Bakımından  756
3. Kamu Hastaneleri Bakımından  756
a. Genel Olarak  756
b. Sigortaya Karşı Dava Açılması Durumunda  757
§3. HATALI TIBBİ UYGULAMA (MALPRAKTİS)  758
I. Genel Olarak  758
II. Tıbbi Standart  764
A. Kavram  764
B. Tıbbi Standarttan Sapma: Yeni Yöntemler  775
C. Tıbbi Standarttan Sapma: SUT  778
D. Tıbbi Standarda Aykırılığın İspatı  779
III. Uygulama Hatası (Tıbbi Hata)  779
A. Kavram  779
B. Hata (Malpraktis) Örnekleri  784
1. Teşhis Hatası  789
a. Genel Olarak  789
b. Eksik Ön Muayene ve Yetersiz Hasta Öyküsü Alma  795
c. Teşhise Yönelik Gerekli Tetkiklerin Yapılmaması  796
2. Tedavi Hatası  798
a. Müdahalenin Yapılmaması  800
b. Hasta Vücudunda Yabancı Madde Unutulması  802
c. Yanlış Tedavi Yöntemi Seçme  807
d. Gerekli Testlerin ve Tetkiklerin Yapılmaması  807
e. İlaç Tedavisinde Oluşan Tıbbi Uygulama Hataları  809
f. Hasta Karıştırma, Yanlış Taraf Cerrahisi  810
g. Ölçüsüz Tıbbi Müdahale  813
h. Bir Komplikasyonun Fark Edilememesi  813
ı. Hatalı Ameliyat Tekniği  814
i. Teknik Aletlerin Kullanılmasında Yapılan Hatalar  814
j. Derhal Hastaneye Yapılması Gereken Sevkin Yapılmaması, Uzman Hekime Çok Geç Danışılması  814
k. Enfeksiyon ve Hijyen Kurallarına Uyulmaması  815
l. Üçüncü Kişileri Uyarmama  816
m. Kayıt ve Testleri İncelemeden Tıbbi Müdahale Yapılması  816
n. Konsültasyon İstenmemesi  816
o. Başarısız Kısırlaştırma  818
3. Komplikasyon Yönetimi  818
4. Tedavi Sonrası Yükümlülüklerin İhlali  819
5. Organizasyon Kusuru  823
a. Genel Olarak  823
b. Özel Hastaneler  838
c. Sağlık Bakanlığı Açısından Organizasyon Kusuru  840
d. Sağlık Bakanlığı Açısından Denetim Kusuru  842
6. Üstlenme Kusuru  846
a. Genel Olarak  846
b. İlk Ameliyat  855
7. Hemşirelerin Yaptığı Hatalar  856
8. Uygulamadan Ağır Hata Örnekleri  858
9. Hekimin Uygulama Hatasını Hastaya Bildirme Yükümlülüğü  859
10. Hatalı Tıbbi Uygulamanın Belirlenmesi (Bilirkişi)  859
a. Genel Olarak  859
b. Yüksek Sağlık Şura  865
§ 4. TAZMİNAT SORUMLULUĞU  871
I. Özel Hukukta Tazminat Sorumluluğu  872
A. Genel Olarak  872
B. Tazminat Sorumluluğunun Şartları  872
1. Hukuka Aykırılık  872
2. Kusur  873
3. Zarar  875
4. Nedensellik Bağı  875
C. Tazminat Türleri  878
1. Maddi Tazminat  878
2. Manevi Tazminat  882
D. Hastanın Kusurunun Tazminata Etkisi  885
E. İfa Yardımcısının Fiilinden Sorumluluk  886
F. İspat  887
1. Genel Olarak  887
2. Tıp Hukukunda İspat Kolaylıkları  889
a. Tamamen Kontrol Edilebilir Riskler  891
b. Rıza Alma ve Aydınlatma Yükümlülüğünün İhlali  892
c. Kayıt Yükümlülüğünün İhlali  892
d. Uzmanlık niteliklerinin eksikliği  893
e. Ağır hata  893
f. İlk Görünüş İspatı  894
G. Zamanaşımı  895
H. Sorumsuzluk Anlaşmaları  898
I. Ceza Davası Kararının Etkisi  899
II. İdare Hukukunda Tazminat Sorumluluğu  901
A. Tazminatın Şartları  901
1. Zarar  901
a. Zararın Nitelikleri  901
aa. Zarar Gerçek ve Kesin Olmalıdır  902
bb. Zarar Özel Olmalıdır  904
cc. Zarar Para ile Takdir Edilebilir Olmalıdır  904
b. Zararın Kapsamı  904
aa. Maddi Zarar  904
aaa. Ölüm Nedeniyle Oluşan Zarar  904
(1) Tedavi Giderleri  904
(2) Cenaze Giderleri  904
(3) Ölenin Yardımından Yoksunluk Zararı  905
bbb. Yaralama Nedeniyle Oluşan Zarar  905
bb. Manevi Zarar  907
aaa. Ölüm Nedeniyle Oluşan Zarar  907
bbb. Yaralama Nedeniyle Oluşan Zarar  907
2. Kusur  908
a. Genel Olarak  908
b. Ceza Davasında Belirlenen Kusur Oranlarının Esas Alınıp Alınamayacağı Sorunu  913
3. Nedensellik Bağı  913
B. İspat  916
C. İdareye Başvuru ve Zamanaşımı  916
D. Ceza Mahkemesi Kararının Etkisi  919
E. Rücu  920
F. Tazminat Davasının Uzun Sürmesi Nedeniyle Makul Sürede Yargılanma Hakkının İhlali  925
III. Arabuluculuk  925
IV. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası  926
§ 5. ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU  933
I. Tıbbi Hatalara İlişkin Davalarda Hukuki Başvuru Yollarının Tüketilmiş Olması Şartı  933
II. Yaşam Hakkı  933
8. Bölüm
TIP CEZA HUKUKU
§ 1. TIBBİ MÜDAHALENİN CEZA HUKUKU BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ  935
I. Temel Tartışma: Hekimin Tıbbi Müdahalesinin Cezasızlığının Hukuksal Dayanağı Nedir?  935
A. Tipikliğin Bulunmaması  936
B. Maddi Unsurun Gerçekleşmemesi  939
C. Manevi Unsurun Gerçekleşmemesi  939
D. Tıbbi Müdahalenin Hukuka Uygun Olması  940
1. Hakkın Kullanılması  940
2. Hastanın Rızası  941
3. Birden Fazla Hukuka Uygunluk Nedeni Kabul Eden Görüşler  946
II. Görüşüm  947
III. Özel Düzenlemeler  949
§ 2. KAMU GÖREVLİSİ SAĞLIK ÇALIŞANLARI BAKIMINDAN SORUŞTURMA İZNİ SÜRECİ  951
I. Genel Olarak  951
II. 4483 Sayılı Kanuna Tabi Kamu Görevlileri Açısından  952
A. Teorik Bilgiler  952
B. Uygulamadan Örnekler  954
III. 2547 Sayılı Kanuna Tabi Kamu Görevlileri Açısından  961
§ 3. HEKİMLER TARAFINDAN İŞLENEBİLECEK SUÇLAR VE KABAHATLER  963
I. Kasten Öldürme ve Yaralama Suçları  964
A. Genel Olarak  964
B. Aydınlatma, Rıza ve Kasten Öldürme/Yaralama Suçları  972
1. Genel Olarak  972
2. Ceza Mahkemesi Kararlarında Aydınlatma Zorunluluğu ve Sonuçları  975
a. Olay 1  975
b. Olay 2  976
c. Olay 3  977
d. Olay 4  977
e. Olay 5  978
f. Olay 6  980
C. Hekimin Hastanın Ölümüne Yardımı (Ötanazi)  980
1. Sorun  980
2. Hayatta Tutma Yükümlülüğü ve Kendi Geleceğini Belirleme Hakkı  983
3. Çeşitli Ötanazi Türleri ve Hukuksal Sonuçları  984
a. Aktif Ötanazi  985
b. Dolaylı Ötanazi  986
c. Pasif Ötanazi  988
D. Zorunluluk Hali  990
E. Kasten Öldürme ve Yaralama Suçlarının Nitelikli Halleri ve Kovuşturma  991
II. Kasten Öldürmenin İhmali Davranışla İşlenmesi  992
III. Taksirle Öldürme ve Yaralama Suçları  1003
A. Taksirle Öldürme ve Yaralama Suçlarına İlişkin Müşterek Açıklamalar  1005
1. Ön Açıklama: Aydınlatma, Rıza ve Malpraktis İlişkisi  1006
2. Taksir Kavramı  1007
3. Hareket  1008
4. Neticenin Öngörülebilir Olması ve Bilinçli–Basit Taksir Ayırımı  1008
5. Özen Yükümlülüğünün İhlali  1010
6. Özen Yükümlülüğü İhlalinin Tespiti (Yüksek Sağlık Şurası–Adli Tıp Kurumu)  1014
7. Nedensellik Bağı  1017
a. Genel Olarak  1017
b. Hekim Hatası ve Başkasının Yol Açtığı Yaralamalar Arasındaki Nedensellik Bağı Sorunu  1025
c. Yargıtay Kararları’nda Nedensellik Bağı  1026
B. Taksirle Öldürme Suçu  1031
C. Taksirle Yaralama Suçu  1031
1. Korunan Hukuksal Yarar ve Suçun Konusu  1032
2. Yaralama Kavramı  1034
3. Nitelikli Haller  1035
4. Soruşturma ve Kovuşturma  1036
D. Taksirle Öldürme ve Yaralama Suçlarında Organizasyon Kusuru  1036
E. Taksirle Öldürme ve Yaralama Suçlarında Yaptırım  1038
IV. Netice Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama  1042
V. Hasta ile Cinsel İlişki Kurma ve Cinsel Taciz  1045
VI. İnsan Üzerinde Deney ve Denemenin Cezalandırılabilirliği  1046
VII. Organ veya Doku Nakli ve Ceza Sorumluluğu  1052
A. Organ veya Doku Naklinin ve Ticaretinin Cezalandırılabilirliği  1052
B. Organ ve Doku Nakli Kanunu ve Türk Ceza Kanunu İlişkisi  1053
C. Nakil Eyleminin Niteliği ve Ceza Hukuku Yönünden Sonuçları  1057
D. Organ veya Doku Ticareti Suçu  1060
E. Zorunluluk Hali  1063
F. Etkin Pişmanlık  1064
VIII. Çocuk Düşürtme  1065
A. Genel Olarak  1065
B. Korunan Hukuksal Yarar  1067
C. Suçun Konusu  1068
D. Maddi Unsur  1070
E. Manevi Unsur  1075
1. Genel Olarak  1075
2. Zorunluluk Hali  1075
F. Hukuka Uygunluk Nedenleri  1077
1. Süre Esaslı İsteğe Bağlı Rahim Tahliyesi  1078
2. Çocuk ile Onu Takip Edecek Nesiller Açısından Ağır Maluliyet (Özürlülük Endikasyonu)  1079
G. Nitelikli Haller  1082
H. Teşebbüs  1083
I. İştirak  1084
İ. İçtima  1084
J. Yanılgı  1086
K. Zorunluluk Hali  1087
1. Genel Açıklamalar  1087
2. Hukuki Niteliği  1088
3. Şartları  1088
4. İspat Sorunları  1090
L. Yaptırım  1091
IX. Kısırlaştırma Suçu  1091
X. Hadımlaştırma  1095
XI. Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma Suçu  1096
XII. Özel Hayatın Gizlilğini İhlal Suçu  1097
XIII. Verileri Hukuka Aykırı Olarak Verme (Sır Saklama Yükümlülüğünün İhlali) Suçu  1097
A. Genel Olarak  1097
B. Korunan Hukuksal Yarar  1098
C. Suçun Unsurları  1098
1. Maddi Unsur  1099
a. Kişisel Veri Kavramı  1099
b. Kişisel Verilerin Kapsamı  1103
c. Fail  1107
d. Maddi Unsuru Oluşturan Eylemler  1108
e. Hastanın Ölümünden Sonra Bu Suç İşlenebilir mi?  1109
f. Sağlık Personelinin Sıfatı Sona Erdikten Sonra Bu Suç İşlenebilir mi?  1110
g. Sigortalı Hastalarda Ödeme Yapacak Kurumlar Bakımından Kişisel Verilerin Açıklanması Suçu  1111
h. Ceza Muhakemesi Kanunu Bakımından Kişisel Veriler  1112
2. Manevi Unsur  1112
3. Hukuka Uygunluk Nedenleri  1112
a. Hastanın Rızası  1112
aa. Genel Olarak  1112
bb. Konsültasyon Halinde Kişisel Verilerin Açıklanması  1113
cc. Varsayılan Rıza  1114
b. Bildirme Yükümlülüğü  1114
c. Basının Haber Verme Hakkı  1118
d. Savunma Dokunulmazlığı  1119
4. Zorunluluk Hali  1119
D. Nitelikli Haller  1125
E. Yanılgı  1125
F. Göreve İlişkin Sırrın Açıklanması ve Ticari Sır, Bankacılık Sırrı veya Müşteri Sırrı Niteliğindeki Bilgi ve Belgelerin Açıklanması Suçları İle İlişki  1126
G. Bazı Hekim Faaliyetleri Açısından Kişisel Verileri Açıklama Suçu  1128
1. Resmi Bilirkişi Hekim  1128
2. İşyeri Hekimi  1128
3. Cezaevi Hekimi  1128
4. Adli Tabip  1129
5. Tıbbi Araştırmalar  1129
6. Bilimsel Çalışmalar  1129
7. Soruşturma ve Kovuşturma Organlarının Bilgi Talebi  1129
XIV. Dolandırıcılık  1131
XV. Belgede Sahtecilik  1133
A. Genel Açıklamalar  1133
B. Kamu Görevlisi Tarafından İşlenen Sahtecilik Suçu  1134
C. Kamu Görevlisi Olmayan Sağlık Mesleği Mensubunun Belgede Sahteciliği  1138
1. Suçun Unsurları  1138
2. Nitelikli Haller  1144
D. Sahteciliğin İspatı  1146
XVI. Çocuğun Soybağını Değiştirme Suçu  1148
XVII. İrtikap Suçu  1150
XVIII. Rüşvet Suçu  1158
A. Genel Açıklamalar  1158
B. İrtikap ile Rüşvet Suçu Arasındaki Farklar  1161
C. Rüşvetin İspatı  1163
XIX. Görevi Kötüye Kullanma  1163
A. Görevin Gereklerine Aykırı Hareket Etmek Suretiyle, Kişilerin Mağduriyetine veya Kamunun Zararına Neden Olmak ya da Kişilere Haksız Bir Menfaat Sağlamak  1164
B. Görevin Gereklerini Yapmakta İhmal veya Gecikme Göstererek, Kişilerin Mağduriyetine veya Kamunun Zararına Neden Olmak ya da Kişilere Haksız Bir Menfaat Sağlamak  1167
C. Kişilerin Mağduriyetine veya Kamunun Zararına Neden Olmak ya da Kişilere Haksız Bir Menfaat Sağlamak Koşulu  1173
D. Yükümlülüklerin Çatışması  1176
XX. Kamu Görevlisinin Ticareti Suçu  1176
XXI. Bilirkişi Hekimin Cezai Sorumluluğu  1178
A. Genel Olarak  1178
B. Bilirkişilik Görevinin Yapılmaması  1179
C. Gerçeğe Aykırı Bilirkişilik  1179
XXII. Sağlık Mesleği Mensuplarının Suçu Bildirmemesi  1182
XXIII. Genital Muayene  1190
A. Genel Olarak  1190
B. Korunan Hukuksal Yarar ve Suçun Konusu  1191
C. Suçun Faili ve Mağduru  1192
D. Maddi Unsur  1193
E. Manevi Unsur  1196
F. Hukuka Aykırılık Unsuru  1196
G. Suçun Özel Görünüş Şekilleri  1197
H. Muhakeme  1197
XXIV. Genetik Teşhisler Nedeniyle Ceza Sorumluluğu  1198
XXV. Yapay Döllemede Ceza Sorumluluğu  1199
XXVI. Hekim Olmadığı Halde Hasta Tedavi Etme veya Hekim Unvanını Takınma  1201
XXVII. Ruhsatsız Olarak veya Yetkisiz Kişilere Sağlık Hizmeti Verdirme  1206
XXVIII. Kabahatler  1206
A. Yetkisiz Hekimlik  1206
B. Bazı Normlara Aykırılık  1208
C. Yetkisiz Diş Hekimliği Yapma Suçu ve Kabahatler  1208
D. Sağlık Meslek Mensubu Gibi Çalışmak veya Unvanı Takınmak  1211
E. Hastanın Rızası Olmaksızın Tıbbi Müdahale Yapmak  1211
Son Söz  1213
Küçük Sözlük  1215
Yararlanılan Kaynaklar  1219
Kavramlar Dizini  1249
 


Prof. Dr. Hakan Hakeri
İstanbul Hukuk Fakültesi mezunu. Köln Üniversitesi'nde doktora yaptı. İhmali suçlar teziyle doçent, tıp hukuku isimli kitabıyla da profesör oldu. 2011 yılında Gürcistan Grigol Robakidze Üniversitesi tarafından fahri doktora unvanı verildi. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Anabilim Dalı öğretim üyesi ve aynı üniversitenin Tıp Hukuku Araştırmaları Biriminin başkanıdır.
Özlem Yenerer Çakmut
Kasım 2018
49.50 TL
Sepete Ekle
Hüseyin Cem Barlıoğlu
Ekim 2018
54.90 TL
Sepete Ekle
Şahin Kuyucubaşı
Ekim 2018
55.00 TL
Sepete Ekle
Polat Tunçer
Ekim 2018
34.00 TL
Sepete Ekle





 

İÇİNDEKİLER
İçindekiler
13. Baskıya Önsöz  7
10. Baskıya Önsöz  9
1. Baskının Önsözü  11
SORULAR  30
Kısaltmalar  33
Giriş  37
1. Bölüm
TIP HUKUKUNA GİRİŞ
§ 1. ÖN AÇIKLAMALAR  39
§ 2. KAVRAM  44
§ 3. HUKUKSAL KAYNAKLAR  50
§ 4. MESLEK ETİĞİ  54
I. Genel Olarak  54
II. Hekim ve Özel Şirket İlişkileri  61
III. Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri  64
§ 5. MESLEK KURULUŞLARI VE MESLEKİ DİSİPLİN  67
I. Meslek Kuruluşları  67
A. Tabip Odası  67
B. Türk Tabipleri Birliği  67
C. Uzmanlık Derneği  68
II. Mesleki Disiplin  70
A. Genel Olarak  70
B. Aile Hekimleri ile İlgili Uygulama  79
C. Kamu Görevlisi Hekimler ile İlgili Uygulama  79
D. Aynı Anda Ceza Soruşturma/Kovuşturması Yapılması Durumu  80
2. Bölüm
HASTA VE SAĞLIK ÇALIŞANI HAKLARI
§ 1. HASTA HAKLARI  83
I. Adalet ve Hakkaniyete Uygun Olarak Faydalanma  87
II. Bilgi İsteme  88
III. Sağlık Kuruluşunu Seçme ve Değiştirme  88
IV. Personeli Tanıma, Seçme ve Değiştirme  89
V. Öncelik Sırasının Belirlenmesini İsteme  90
VI. Tıbbi Gereklere Uygun Teşhis, Tedavi ve Bakım  90
VII. Tıbbi Gereklilikler Dışında Müdahale Yasağı  91
VIII. Ötanazi Yasağı  91
IX. Tıbbi Özen Gösterilmesi  92
X. Genel Olarak Bilgi İsteme  92
XI. Kayıtları İnceleme  94
XII. Mahremiyete Saygı Gösterilmesi  94
XIII. Bilgilerin Gizli Tutulması  95
XIV. Tıbbi Müdahalede Hastanın Rızası  96
XV. Alışılmış Olmayan Tedavi Usullerinin Uygulanması  98
XVI. Aile Planlaması Hizmetleri ve Gebeliğin Sona Erdirilmesi  98
XVII. Tıbbi Araştırmalarda Hasta Hakları  98
XVIII. Güvenliğin Sağlanması  99
XIX. Dini Vecibeleri Yerine Getirebilme ve Dini Hizmetlerden Faydalanma  100
XX. İnsani Değerlere Saygı Gösterilmesi ve Ziyaret  100
XXI. Refakatçi Bulundurma  101
XXII. Hizmetin Sağlık Kurum ve Kuruluşu Dışında Verilmesi  101
XXIII. Hastaya Yeterli Vakit Ayrılması ve Hastanın Vaktine Riayet Edilmesi  101
XXIV. Müracaat, Şikâyet ve Dava Hakkı  102
XXV. Hasta Hakları ile İlgili Kurul ve Birimler  104
A. Genel Olarak  104
B. Hasta Hakları Kurulu  105
C. Hasta Hakları Birimi  107
§ 2. SAĞLIK ÇALIŞANLARININ HAKLARI VE HAK ARAMA YOLLARI  109
I. Hekim Hakları  109
II. Hak Arama Yolları  112
A. Haksız Şikayetlere Karşı Hak Arama Yolları  112
B. Güvenlik Hakkının İhlaline Karşı Hak Arama Yolları  119
1. Ceza Hukuku Araçları  120
2. Tazminat Hukuku Araçları  123
3. Süreç  123
C. Sağlık Çalışanının Meşru Savunma Hakkı Var mıdır?  123
III. Sağlık Bakanlığı Tarafından Yapılacak Hukuki Yardım  124
IV. Çalışan Güvenliği Genelgesi  127
V. Hekimin Hasta Seçme Hakkı  127
VI. Sağlık Çalışanının Hizmetten Çekilme Hakkı  130
A. Genel Olarak  130
B. Aile Hekimleri Bakımından Uygulama  132
3. Bölüm
TIP HUKUKUNUN TEMEL KAVRAM VE KURUMLARI
§ 1. SAĞLIK PERSONELİ KAVRAMI  135
§ 2. ETİK KURULLAR  139
I. Genel Olarak  139
II. Mevzuatın Gelişimi  141
III. Etik Kurulların Oluşturulması ve Yapısı  142
IV. Etik Kurulların Görev ve Yetkileri  143
V. Etik Kurul Kararlarına Karşı Kanun Yolları  146
§ 3. YÜKSEK SAĞLIK ŞURASI  148
§ 4. ADLİ TIP KURUMU  149
§ 5. SAĞLIK MESLEKLERİ KURULU  150
§ 6. TIP HUKUKUNDA “ÇOCUK” KAVRAMI  156
§ 7. HEKİMLİK MESLEĞİNİN İCRASINDA MESLEKİ ÖZERKLİK  162
I. Genel Olarak  162
II. Şifa Garantisi Yasağı  177
§ 8. DİKEY VE YATAY İŞBİRLİĞİ  179
I. Genel Olarak  179
II. Güven İlkesi  182
III. Sorumluluk Alanlarının Bölünebilirliği: Bağımsız Sorumluluk Prensibi ve Rutin İşleyiş Teorisi  188
A. Genel Olarak  188
B. Hemşirelik Yönetmeliği md. 6/1–d’nin Değerlendirilmesi  193
IV. Sorumlunun Belirlenmesindeki Güçlükler  196
A. Tek Hekimin Çalıştığı Muayenehanelerde  196
B. Birden Fazla Hekimin Müştereken Çalıştığı Polikliniklerde  196
C. Hekim ve Hemşire İşbirliğinde  197
D. Danışma ve Vekâlet  197
E. Başka Yerde Yaptırılan Tetkik ve Tahlil Sonuçlarına Güvenilmesi  198
F. Ücretsiz Tedavilerde Sorumlunun Belirlenmesi  199
§ 9. TIBBİ MÜDAHALELERDE MAHREMİYET  199
I. Kavram  199
II. Uygulamadaki Sorunlar  204
A. Tıbbi Müdahale Sırasında Diğer Sağlık Çalışanlarının Bulunması  204
B. Koğuş Sisteminde Dikkat Edilmesi Gerekenler  205
C. Genel Sağlık Sigortası Verilerinin Paylaşımı Sorunu  206
D. Sağlık Net Sistemine Veri Gönderimi  207
E. Tutuklu ve Hükümlülerin Muayeneleri ile Gözaltı Nedeniyle Sağlık Kontrolünde Mahremiyet Sorunu  209
1. Tututuklu ve Hükümlülerin Muayenelerinde Mahremiyet  209
2. Gözaltı Nedeniyle Sağlık Kontrolünde Mahremiyet  212
F. Güvenlik Kamerası Kayıtları  213
G. Aile Hekimliğinde Kayıtların Devri  214
H. Hasta Kayıtlarını İnceleme Hakkı  215
I. Hasta Yakınlarıyla Paylaşım  215
§ 10. TIP HUKUKUNDA ZORUNLULUK HALİ  216
I. Kavram  216
II. Hastanın Rızasının Olmadığı Hallerde Zorunluluk Hali Kurumunun Uygulanması Sorunu  219
§ 11. MALPRAKTİS  220
4. Bölüm
TIBBİ MÜDAHALENİN HUKUKA UYGUNLUĞUNUN ŞARTLARI
§ 1. GENEL BİLGİLER  221
§ 2. ŞARTLAR  222
I. Tıbbi Müdahalenin Bir Sağlık Personeli Tarafından Yapılması  222
A. Genel Olarak  222
B. Hekim Olma Şartı  223
1. Genel Olarak  224
2. Uzmanlık Şartı  226
a. Genel Olarak  226
b.Sertifika ile Yetki Alınması  232
3. Öğrencilerin ve Asistanların Yaptığı Tıbbi Müdahalelerin Hukuka Uygunluğu Sorunu  236
4. Silahlı Kuvvetler ile Emniyet Genel Müdürlüğünün Sağlık Meslek Mensubu Olmayan Personelinin Yaptığı Tıbbi Müdahaleler  240
C. Hemşirelerin Görev Alanı  241
D. Sağlık Personeli Olmayan Kimselerin Yaptığı Tıbbi Müdahaleler Nedeniyle Sorumlulukları  244
II. Aydınlatma ve Rıza  248
A. Temel Kurallar  248
B. Aydınlatma  255
1. Aydınlatma Çeşitleri  255
a. Otonomi (Karar) Aydınlatması  255
aa. Temel Sorunlar  255
bb. Otonomi Aydınlatmasının Çeşitleri  258
aaa. Genel Olarak  258
bbb. Teşhis Aydınlatması  259
ccc. Süreç Aydınlatması  261
ddd. Alternatifler Konusunda Aydınlatma  263
eee. Müdahale Yapılmamasının Sonuçları Konusunda Aydınlatma  264
b. Risk Aydınlatması  265
c. Tedavi Aydınlatması (Güvenlik Aydınlatması)  270
aa. Kavram  270
bb. Teşhise Yönelik Aydınlatma  272
cc. İlaç ve Tıbbi Malzeme  273
dd. Araç Kullanmama Uyarısı  275
2. Özel Durumlarda Aydınlatma  276
a. Kısırlaştırma  276
b. Özürlü Cenin  277
c. Tıptaki Yeni Teşebbüsler  281
d. Hekim Hatası  282
e. Hekimin Tecrübesi  284
f. Masraflar ve Ekonomik Zorunluluklar  284
g. Ticari Yarar  285
h. Kalite Aydınlatması  285
ı. Hekimin Hastalığı  286
i. Eser Sözleşmesi Niteliğindeki Tıbbi Müdahalelerde Aydınlatma  286
3. Aydınlatılacak Kişi  288
4. Aydınlatma Yükümlüsü  290
5. Aydınlatmanın Zamanı  292
6. Aydınlatmanın Kapsamı  294
7. Aydınlatmanın Şekli  298
8. Aydınlatmanın Mümkün Olmaması ve Ameliyat Sırasında Aydınlatma  307
9. Aydınlatma Zorunluluğunun Bulunmadığı Durumlar  308
a. Aydınlatmadan Vazgeçme  308
b. Hastanın Bilgisinin Bulunması  310
c. Risk Aydınlatmasında Riskin Çok Açık Olması  311
d. Aydınlatmanın Olumsuz Etkide Bulunması  312
aa. Genel Olarak  312
bb. Tedavisi Olmayan Hastalığın Bildirilmesi  315
e. Acil Haller  316
f. Aydınlatmanın Hasta Bakımından Anlamını Yitirmiş Olması  316
g. Psikiyatri Hastalarının Aydınlatılması  316
h. Aydınlatmanın Uygulanabilir Olmaması  317
ı. Sağlık Çalışanının İnançları Nedeniyle Aydınlatma Yapmak İstememesi  317
i. Rızanın Aranmadığı Tıbbi Müdahalelerde Aydınlatma Sorunu  318
10. Aydınlatmanın Geri Alınması, Düzeltilmesi  318
11. Aydınlatmada Nedensellik Bağı Sorunu  319
12. Hukuka Aykırı Aydınlatmanın Sonuçları  319
a. Tedavi Aydınlatmasının İhlali Durumunda  320
b. Otonomi Aydınlatmasının İhlali Durumunda  320
13. Hatalı Aydınlatma ve İspat Sorunları  323
C. Rıza  324
1. Genel Olarak  325
2. Rıza Açıklaması  331
3. Rıza Verme Yetkisi (Rıza Ehliyeti)  333
a. Genel Olarak  333
b. Çocuklar Bakımından Rıza Ehliyetinin Belirlenmesi  337
aa. Türk Hukuku  338
aaa. Genel Olarak  338
bbb. Çocuk ile Kanuni Temsilcinin İradesinin Farklı Olması  344
ccc. Ebeveynden Hangisinin Rızasının Geçerli Olacağı Sorunu  345
ddd. Eşler Arasında Fikir Ayrılığı Çıkması  346
eee. Veli veya Vasinin Olmadığı veya Bulunmadığı Haller  346
fff. Kanuni Temsilcinin Rıza Yetkisinin Olmadığı Haller  347
ggg. Kamu Denetçiliği Kurumu Kararı  347
bb. Karşılaştırmalı Hukuk  350
cc. Doğum Kontrol Hapı Reçete Edilmesinde Ebeveynin Rızası Sorunu  352
c. Çocuklarda Kanuni Temsilcinin Tıbbi Müdahaleye Rıza Göstermemesi  353
d. Rıza Yeteneği Bulunmayan Yetişkinlerde Kanuni Temsilcinin Tıbbi Müdahaleye Rıza Göstermemesi  360
e. Hamile Kadının Tedaviyi Ret Hakkı  361
4. Rızanın Kapsamı  363
5. Rızanın Aranmadığı Haller  365
a. Acil Haller  367
b. Kamu Sağlığının Korunmasına İlişkin Düzenlemeler  367
aa. Genel Olarak  367
bb. Genel Önleyici Aşı Zorunluluğu  369
aaa. Genel Olarak  369
bbb. Hukukumuzdaki Durum  372
cc. Çocuklardan Topuk Kanı Alma Zorunluluğu  385
dd. Yurt Dışından Gelenlere Zorla Tıbbi Müdahale Yapılması  386
ee. AIDS Tetkiki İçin Rıza Sorunu  386
c. Akıl Hastaları İle İlgili Düzenlemeler  387
aa. Genel Olarak  388
bb. Uluslararası Standartlar  393
d. Ceza Hukukunun Öngörmüş Olduğu Düzenlemeler  399
aa. Ceza Hukuku Yaptırımları  399
bb. Ceza Yargılamasından Kaynaklanan Tıbbi Müdahaleler  400
cc. Ceza İnfaz Kurumlarındaki Tıbbi Müdahaleler  403
aaa. Karşılaştırmalı Hukuk  403
bbb. Türk Hukuku  410
dd. Kanunen Rıza Aranmayan Hallerde Hekimlerin Etik İhlali Nedeniyle Hastanın Rızası Olmadığı Müddetçe Müdahaleden Çekinmesi Sorunu  412
e. Diğer Hukuk Dallarındaki Düzenlemeler  414
6. Tıbbi Müdahalenin Rızaya Rağmen Hukuka Aykırılığı  415
7. Varsayılan Rıza  416
a. Genel Olarak  416
b. Ameliyatın Genişletilmesi  421
c. Önceki İrade Açıklamalarının Geçerliliği (Tıbbi Vasiyet)  427
aa. Genel Olarak  427
bb. Karşılaştırmalı Hukuk  429
d. Resüsitasyon Yapılmaması Talimatları (DNR)  434
8. Kanun Hükmünü İcra/Üstün Nitelikte Özel Yarar  435
9. Muhtemel Rıza  436
10. Rızayı Sakatlayan Haller  437
11. Rızanın Geri Alınması  438
12. Rıza Formu  440
13. Tıbbi Müdahaleye Rıza Gösterilmemesi Halinde Yapılması Gerekenler  443
D. Aydınlatma ve Rıza Konusundaki Yanılgının Sonuçları  444
1. Ceza Hukuku Açısından Sonuçları  444
a. Hukuka Uygunluk Sebeplerinde Yanılma  444
b. Hukuksal Yanılgı  446
2. Özel Hukuk Açısından Sonuçları  447
III. Tıp Biliminin Verilerine Göre Zorunlu ve Bu Verilere Uygun Tıbbi Müdahale  448
A. Endikasyon (Gereklilik)  448
1. Kavram  448
2. Tıbbi Endikasyon Olmaksızın Yapılan Tıbbi Müdahaleler  454
a. Deneysel Nitelikli Tıbbi Müdahaleler  455
b. Şekil veya Fonksiyon Değiştirici Tıbbi Müdahaleler  456
c. Üçüncü Kişi Yararına Yapılan Tıbbi Müdahaleler  457
d. Sünnet  457
e. Doğum Kontrolü  457
3. Değerlendirme  458
B. Özenli Tıbbi Müdahale  460
5. Bölüm
ÖZELLİK ARZEDEN TIBBİ MÜDAHALELER
§ 1. ORGAN VE DOKU NAKLİ  463
I. Kavram  463
II. Hukuksal Temel ve Kapsam  464
III. Organ ve Doku Nakli Çeşitleri  466
A. Ölülerden (Kadavradan) Organ Nakli  466
1. Ölüm Halinin Belirlenmesi  467
a. Türk Hukuku’nda  467
b. Karşılaştırmalı Hukuk’ta  471
2. Kişinin Kendi Geleceğini Belirleme Hakkına Saygı Gösterilmesi  473
3. Beyin Ölümü Tespitinden Sonra Yapılması Gereken İşlemler  476
4. Otopsi mi Nakil mi?  478
5. Organ ve Doku Dağıtımı  483
B. Canlılardan Organ Nakli  484
1. Genel Olarak  484
2. Akrabalık Şartı  488
3. Çapraz Nakil  491
C. Hayvanlardan Organ Nakli  492
IV. Yüz, Kol ve Bacak Nakli  493
§ 2. KLİNİK ARAŞTIRMA (İNSAN ÜZERİNDE DENEY VE DENEME)  496
I. Giriş  496
II. Kavram  500
III. İnsan Üzerinde Deney ve Denemenin Hukuka Uygunluğuna İlişkin Koşullar  503
A. İnsan Üzerinde Deneyin Şartları  505
1. Yetişkinler Üzerinde Deneyin Şartları  505
a. Yetkili Kurul veya Makamlardan İzin Alınması  506
b. Deneyin Önce İnsan Dışı Deney Ortamında veya Yeterli Sayıda Hayvan Üzerinde Yapılmış Olması ve Bu Deneyler Sonucunda Ulaşılan Bilimsel Verilerin İnsan Üzerinde Deneyi Gerekli Kılması  507
c. Deneyin İnsan Sağlığı Üzerinde Öngörülebilir Zararlı ve Kalıcı Bir Etki Bırakmaması  507
d. İnsan Onuruyla Bağdaşmayacak Ölçüde Acı Verici Yöntemlerin Uygulanmaması  508
e. Deneyle Varılmak İstenen Amacın, Bunun Kişiye Yüklediği Külfete ve Kişinin Sağlığı Üzerindeki Tehlikeye Göre Daha Ağır Basması  508
f. Aydınlatma ve Rıza Şartı  509
aa. Aydınlatma  509
bb. Rıza  511
g. Menfaat Yasağı  512
h. Araştırmanın Yapılabileceği Yerler  514
ı. Özel Durumlarda Araştırma  515
aa. Çocuklar  515
bb. Gebe, Lohusa ve Emziren Kadınlar Bakımından  516
cc. Kısıtlılar Bakımından  517
dd. Yoğun Bakımdaki ve Bilinci Kapalı Kişiler Bakımından  518
ee. Özgürlüğü Kısıtlanmış Kişiler Bakımından  520
2. Çocuklar Üzerinde Deneyin Şartları  520
B. İnsan Üzerinde Denemenin Şartları  524
1. Yetişkinler Üzerinde Denemenin Şartları  524
2. Çocuklar Üzerinde Denemenin Şartları  528
IV. İlaç Araştırmalarında Safhalar  530
A. Faz I  530
B. Faz II  531
C. Faz III  531
D. Faz IV  531
E. İlaç Araştırmaları Safhalarının Ceza Kanunu Bakımından Değerlendirilmesi  532
V. İnsan Dokusu veya Ceset Üzerinde Yapılacak Araştırmalar  532
§ 3. ESTETİK MÜDAHALELER  533
I. Tanım  533
II. Estetik Müdahalelerde Hekim–Hasta Arasındaki Hukuksal İlişkinin Niteliği  534
§4. KÖK HÜCRE ÇALIŞMALARI  538
I. Genel Olarak  538
II. Kök Hücrenin Niteliği  540
A. Kök Hücre Organ mıdır?  541
B. Kök Hücre İlaç mıdır?  541
C. Kök Hücre Kan veya Kan Ürünü müdür?  542
III. Kök Hücre Çalışmaları ve Hukuksal Durum  542
A. Kavram  542
1. Yetişkin Kök Hücre Çalışmaları  542
2. Embriyonik Kök Hücre Çalışmaları  543
B. Sağlık Bakanlığı Genelgesi  545
C. Diğer Hukuksal Sorunlar  548
1. İnsan Üzerinde Deney ve Deneme Suçu Bakımından Değerlendirme  548
2. Disiplin Sorumluluğu  549
D. Değerlendirme  549
§ 5. İNSAN KOPYALAMA  550
§ 6. GENETİK TANI  553
I. Kavram  553
II. Türleri  555
A. Doğum Öncesi Tanı  556
B. Yeni Doğanın Taranması  556
C. Hastalık Teşhisi  557
D. Taşıyıcıların Belirlenmesi  557
E. Adli Tıp Testleri  557
III. Genel Prensipler  557
IV. Tanı İşlemlerinin Hukuksal Niteliği  560
V. Hukuksal Sorumluluk  561
VI. Yasaklar ve Yaptırım  562
VII. Kanuni Düzenleme Zorunluluğu  565
A. Giriş  565
B. Temel Düşünceler  566
C. Öneriler  567
§ 7. CİNSİYET DEĞİŞİKLİĞİNE YÖNELİK TIBBİ MÜDAHALELER  568
I. Genel Olarak  568
II. Kanuni Düzenleme  571
§ 8. YAPAY DÖLLEME  576
I. Kavram  576
II. Yapay Dölleme Sözleşmesinin Hukuki Niteliği  577
III. Yapay Döllemenin Şartları  578
IV. Yapay Döllemenin Kuralları  581
V. Yapay Dölleme Neticesinde Oluşan Embriyonun ve Dünyaya Gelen Çocuğun Hukuksal Statüsü  583
A. Yapay Dölleme Neticesinde Ana Rahmi Dışında Oluşturulan Embriyonun Hukuksal Durumu  583
B. Yapay Dölleme Neticesinde Meydana Gelen Çocuğun Hukuksal Durumu  583
VI. Yapay Döllemeye İlişkin Yasaklar  584
VII. Merkezlerin Sorumluluğu  585
VIII. Üreme Hücreleri ve Embriyoların Dondurulması ve DNA Analizi Zorunluluğu  585
IX. Taşıyıcı Annelik  588
A. Kavram  589
B. Etik Açıdan Taşıyıcı Annelik  590
C. Dini Açıdan Taşıyıcı Annelik  591
D. Karşılaştırmalı Hukukta Taşıyıcı Annelik  592
E. Taşıyıcı Annelikte Çocuk ile Genetik Anne Arasındaki Hukuki İlişki  595
F. Olması Gereken Hukuk  600
§ 9. GELENEKSEL VE TAMAMLAYICI TIBBİ MÜDAHALELER  601
I. Giriş  601
II. Hukuki Durum  602
A. Genel Bir Mevzuat İhtiyacı  602
B. Yabancı Ülkelerdeki Durum  603
C. Ülkemizdeki Mevcut Durum  604
D. Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Alanındaki Mevcut Düzenleme ve Öneriler  605
1. Tıbbi Müdahaleyi Yapma Yetkisi  606
2. Aydınlatma  607
3. Endikasyon  609
4. Alternatif veya Tamamlayıcı Tedavi Yöntemlerinin Giderlerinin Devlet Tarafından Ödenmesi Sorunu  612
§ 10. ACİL TIBBİ MÜDAHALELER  613
§ 11. KISIRLAŞTIRMA  619
§ 12. KİMYASAL KASTRASYON  621
I. Genel Olarak  621
II. Mevzuat  626
6. Bölüm
HEKİM VE HASTANIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ
§ 1. HEKİMİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ  629
I. Genel Olarak  629
II. Hekimin Özen Yükümlülüğü  629
III. Hekimin Kişisel Edim Yükümlülüğü  630
A. Kişisel Edim Kavramı  630
B. Temsil Edilebilir Edimler  632
C. Temsil Edilemeyen Edimler  634
IV. Öykü Alma Yükümlülüğü  637
A. Kavram  637
B. Öykü Alma Yükümlülüğünün İçeriği  637
V. Muayene Yükümlülüğü  639
A. Muayene Kavramı  639
B. Hekim Muayenesinin Özel Şekilleri  640
1. Teşhis Muayenesi  640
2. Önleyici ve Erken Tanı Muayenesi  640
3. Kontrol Muayenesi  640
4. Hükümlü ve Tutukluların Muayenesinde Kelepçe Sorunu  642
VI. Teşhis Yükümlülüğü  642
A. Teşhis Kavramı  642
B. Teşhis Türleri  643
C. Teşhis Yükümlülüğünün İçeriği  643
D. Uzaktan Teşhis Yasağı  645
E. Doğum Öncesi Teşhis  646
F. Teşhisi Bildirme Yükümlülüğü  647
G. Teşhisi Kontrol Yükümlülüğü  647
VII. Tedavi Yükümlülüğü  647
A. Hekimin Tedavisi  647
B. Tedavi Yükümlülüğü ve Hukuksal Temelleri  648
1. Genel Olarak  648
2. Özel Durumlar  649
a. Hekimin Hastayı Reddetmesi  649
b. Acil Durumlar  650
C. Zamanında Tedavi Yükümlülüğü  651
D. Uzaktan Tedavi Yasağı  652
1. Genel Olarak  652
2. Tele–Tıp  656
E. Hekimin Tedavi Yükümlülüğünün Sınırları  659
1. Hastanın Kendi Geleceğini Belirleme Hakkı  659
2. Hastanın Tedaviyi Ret Hakkı  659
a. Genel Olarak  659
b. Tedaviyi Ret Hakkının İçeriği  663
c. Tedaviyi Ret Halinde Aydınlatma  664
d. Tedaviyi Ret ile İntihar Ayrımı  664
e. Tedaviyi Ret ile Pasif Ötanazi Ayrımı  665
f. Yaşam Destekleyici Tedavinin Reddi  666
3. Ağır Özürlü Yeni Doğan Çocuklar Bakımından Tedavi Yükümlülüğünün Sınırları  667
4. AIDS Hastasını Tedavi Yükümlülüğü  668
5. Hekimin Kürtajı Ret Hakkı  669
6. Hekimin Etkisiz (Beyhude) Tedaviyi Sona Erdirme Hakkı  670
VIII. Reçete Yazma Yükümlülüğü  675
A. Kavram  675
B. Reçetenin Hukuksal Niteliği  675
C. Reçete Düzenlemenin Hukuksal Dayanağı  676
D. Reçete Düzenleme Yükümlülüğünün İçeriği  676
E. Reçetenin Şekli  677
IX. Tıbbi Teknik Kullanma Yükümlülüğü  678
A. Tıbbi Teknik Standardın Uygulanması Yükümlülüğü  678
B. Tıbbi Teknik Araçların Bakımı ve Kontrolü  679
X. Tedaviyi Kesme Yükümlülüğü  680
A. Tedaviyi Kesme ve Sözleşmeyi Sona Erdirme  680
B. Tedaviyi Kesme Nedenleri  680
C. Ölmekte Olan Hastalarda Tedavinin Kesilmesi  681
XI. Kayıt Tutma Yükümlülüğü  682
A. Genel Olarak  682
B. Kayıt Tutma Yükümlülüğünün İçeriği  686
1. Kayıt Tutma Yükümlülüğünün Amacı  686
2. Kayıt Tutma Yükümlülüğünün Kapsamı  688
3. Kayıtların Şekli  689
4. Kaydın Zamanı  691
5. Kayıtlar Ne Kadar Süre ile Saklanmalıdır?  692
C. Kayıt Tutma Yükümlülüğünün İhlalinin Sonuçları  693
D. Kayıtları İnceleme Hakkı  697
1. Hukuksal Dayanak  697
2. Kayıtları İnceleme Hakkının Çeşitleri  699
a. Dava Dışı İnceleme Hakkı  699
b. Dava Dolayısıyla İnceleme Hakkı  701
3. Kayıt İnceleme Hakkına İlişkin Diğer Hususlar  701
4. Kayıtların Verilmemesine Karşı Hukuksal Yollar  702
5. Kayıtların Düzeltilmesini İsteme  703
XII. Sır Saklama Yükümlülüğü  703
XIII. Organizasyon Yükümlülükleri  708
XIV. Kullanılan Ürün ve İlaçlarla İlgili Yükümlülükler  709
A. Genel Olarak  709
B. Ameliyatlarda Kullanılan Malzemenin Saklanması Yükümlülüğü  710
XV. Bilirkişilik Yapma Yükümlülüğü  710
A. Tıbbi Bilirkişi Olarak Hekim  711
B. Bilirkişi–Mahkeme İlişkisi  712
C. Bilirkişiliği Üstlenme Yükümlülüğü  712
D. Bilirkişilik Yapma Yükümlülüğünün Yerine Getirilmemesinin Sonuçları  713
E. Tanıklıktan Çekinme  714
XVI. Ölüm ile İlgili Yükümlülükler  714
A. Ölüm Vukuunda Yapılacak İşler  714
B. Ölü Muayenesi Yapmak ve Defin Ruhsatı Düzenlemek  715
XVII. Mesleki Bilgisini Geliştirme Yükümlülüğü  716
XVIII. Kimlik Tespiti Yapma Yükümlülüğü  716
XIX. Bildirim Yükümlülüğü  719
XX. Mesleki Mali Sorumluluk Sigortası Yaptırma Yükümlülüğü  720
XXI. İnsani Değerlere Saygı Gösterme Yükümlülüğü  720
A. Genel Olarak  720
B. Tutuklu ve Hükümlülerin Muayenelerine İlişkin Yükümlülükler  720
§ 2. HASTANIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ  720
I. İşbirliği Yükümlülüğü  721
II. Hastanın Hekimin Tavsiyelerine Uyma Yükümlülüğü  723
III. Katlanma Yükümlülüğü  724
A. Kavram  724
B. Yasal Katlanma Yükümlülükleri  725
C. Diğer Katlanma Yükümlülükleri  726
IV. Hastanın Bildirme Yükümlülüğü  726
V. Ücret Ödeme Yükümlülüğü  728
VI. Diğer Yükümlülükler  728
7. Bölüm
HASTA İLE HEKİM ARASINDAKİ İLİŞKİNİN HUKUKSAL NİTELİĞİ,
HATALI TIBBİ UYGULAMA VE TAZMİNAT SORUMLULUĞU
§ 1. HASTA İLE HEKİM ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BAŞLANGICI VE SONA ERMESİ  733
§ 2. HASTA İLE HEKİM ARASINDAKİ İLİŞKİNİN HUKUKSAL NİTELİĞİ  735
I. Genel Olarak  735
A. Bağımsız Çalışan Hekim ile Hasta Arasındaki İlişkinin Hukuksal Niteliği  735
1. Genel Olarak  735
2. Yeni Tüketici Kanunu ile Ortaya Çıkan Hukuki Durum  738
B. Aile Hekimi ile Hasta Arasındaki İlişkinin Hukuksal Niteliği  739
C. Hastane ile Hasta Arasındaki İlişkinin Hukuksal Niteliği  740
1. Özel Hastane ile Hasta Arasındaki İlişkinin Hukuksal Niteliği  740
2. Kamu Hastanesi ile Hasta Arasındaki İlişkinin Hukuksal Niteliği  743
II. Görevli Yargı Yeri  745
A. Genel Olarak  745
B. Yargıtay Kararları  749
C. Görevli Mahkeme  754
1. Bağımsız Çalışan Hekimler Bakımından  754
2. Özel Hastaneler Bakımından  756
3. Kamu Hastaneleri Bakımından  756
a. Genel Olarak  756
b. Sigortaya Karşı Dava Açılması Durumunda  757
§3. HATALI TIBBİ UYGULAMA (MALPRAKTİS)  758
I. Genel Olarak  758
II. Tıbbi Standart  764
A. Kavram  764
B. Tıbbi Standarttan Sapma: Yeni Yöntemler  775
C. Tıbbi Standarttan Sapma: SUT  778
D. Tıbbi Standarda Aykırılığın İspatı  779
III. Uygulama Hatası (Tıbbi Hata)  779
A. Kavram  779
B. Hata (Malpraktis) Örnekleri  784
1. Teşhis Hatası  789
a. Genel Olarak  789
b. Eksik Ön Muayene ve Yetersiz Hasta Öyküsü Alma  795
c. Teşhise Yönelik Gerekli Tetkiklerin Yapılmaması  796
2. Tedavi Hatası  798
a. Müdahalenin Yapılmaması  800
b. Hasta Vücudunda Yabancı Madde Unutulması  802
c. Yanlış Tedavi Yöntemi Seçme  807
d. Gerekli Testlerin ve Tetkiklerin Yapılmaması  807
e. İlaç Tedavisinde Oluşan Tıbbi Uygulama Hataları  809
f. Hasta Karıştırma, Yanlış Taraf Cerrahisi  810
g. Ölçüsüz Tıbbi Müdahale  813
h. Bir Komplikasyonun Fark Edilememesi  813
ı. Hatalı Ameliyat Tekniği  814
i. Teknik Aletlerin Kullanılmasında Yapılan Hatalar  814
j. Derhal Hastaneye Yapılması Gereken Sevkin Yapılmaması, Uzman Hekime Çok Geç Danışılması  814
k. Enfeksiyon ve Hijyen Kurallarına Uyulmaması  815
l. Üçüncü Kişileri Uyarmama  816
m. Kayıt ve Testleri İncelemeden Tıbbi Müdahale Yapılması  816
n. Konsültasyon İstenmemesi  816
o. Başarısız Kısırlaştırma  818
3. Komplikasyon Yönetimi  818
4. Tedavi Sonrası Yükümlülüklerin İhlali  819
5. Organizasyon Kusuru  823
a. Genel Olarak  823
b. Özel Hastaneler  838
c. Sağlık Bakanlığı Açısından Organizasyon Kusuru  840
d. Sağlık Bakanlığı Açısından Denetim Kusuru  842
6. Üstlenme Kusuru  846
a. Genel Olarak  846
b. İlk Ameliyat  855
7. Hemşirelerin Yaptığı Hatalar  856
8. Uygulamadan Ağır Hata Örnekleri  858
9. Hekimin Uygulama Hatasını Hastaya Bildirme Yükümlülüğü  859
10. Hatalı Tıbbi Uygulamanın Belirlenmesi (Bilirkişi)  859
a. Genel Olarak  859
b. Yüksek Sağlık Şura  865
§ 4. TAZMİNAT SORUMLULUĞU  871
I. Özel Hukukta Tazminat Sorumluluğu  872
A. Genel Olarak  872
B. Tazminat Sorumluluğunun Şartları  872
1. Hukuka Aykırılık  872
2. Kusur  873
3. Zarar  875
4. Nedensellik Bağı  875
C. Tazminat Türleri  878
1. Maddi Tazminat  878
2. Manevi Tazminat  882
D. Hastanın Kusurunun Tazminata Etkisi  885
E. İfa Yardımcısının Fiilinden Sorumluluk  886
F. İspat  887
1. Genel Olarak  887
2. Tıp Hukukunda İspat Kolaylıkları  889
a. Tamamen Kontrol Edilebilir Riskler  891
b. Rıza Alma ve Aydınlatma Yükümlülüğünün İhlali  892
c. Kayıt Yükümlülüğünün İhlali  892
d. Uzmanlık niteliklerinin eksikliği  893
e. Ağır hata  893
f. İlk Görünüş İspatı  894
G. Zamanaşımı  895
H. Sorumsuzluk Anlaşmaları  898
I. Ceza Davası Kararının Etkisi  899
II. İdare Hukukunda Tazminat Sorumluluğu  901
A. Tazminatın Şartları  901
1. Zarar  901
a. Zararın Nitelikleri  901
aa. Zarar Gerçek ve Kesin Olmalıdır  902
bb. Zarar Özel Olmalıdır  904
cc. Zarar Para ile Takdir Edilebilir Olmalıdır  904
b. Zararın Kapsamı  904
aa. Maddi Zarar  904
aaa. Ölüm Nedeniyle Oluşan Zarar  904
(1) Tedavi Giderleri  904
(2) Cenaze Giderleri  904
(3) Ölenin Yardımından Yoksunluk Zararı  905
bbb. Yaralama Nedeniyle Oluşan Zarar  905
bb. Manevi Zarar  907
aaa. Ölüm Nedeniyle Oluşan Zarar  907
bbb. Yaralama Nedeniyle Oluşan Zarar  907
2. Kusur  908
a. Genel Olarak  908
b. Ceza Davasında Belirlenen Kusur Oranlarının Esas Alınıp Alınamayacağı Sorunu  913
3. Nedensellik Bağı  913
B. İspat  916
C. İdareye Başvuru ve Zamanaşımı  916
D. Ceza Mahkemesi Kararının Etkisi  919
E. Rücu  920
F. Tazminat Davasının Uzun Sürmesi Nedeniyle Makul Sürede Yargılanma Hakkının İhlali  925
III. Arabuluculuk  925
IV. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası  926
§ 5. ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU  933
I. Tıbbi Hatalara İlişkin Davalarda Hukuki Başvuru Yollarının Tüketilmiş Olması Şartı  933
II. Yaşam Hakkı  933
8. Bölüm
TIP CEZA HUKUKU
§ 1. TIBBİ MÜDAHALENİN CEZA HUKUKU BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ  935
I. Temel Tartışma: Hekimin Tıbbi Müdahalesinin Cezasızlığının Hukuksal Dayanağı Nedir?  935
A. Tipikliğin Bulunmaması  936
B. Maddi Unsurun Gerçekleşmemesi  939
C. Manevi Unsurun Gerçekleşmemesi  939
D. Tıbbi Müdahalenin Hukuka Uygun Olması  940
1. Hakkın Kullanılması  940
2. Hastanın Rızası  941
3. Birden Fazla Hukuka Uygunluk Nedeni Kabul Eden Görüşler  946
II. Görüşüm  947
III. Özel Düzenlemeler  949
§ 2. KAMU GÖREVLİSİ SAĞLIK ÇALIŞANLARI BAKIMINDAN SORUŞTURMA İZNİ SÜRECİ  951
I. Genel Olarak  951
II. 4483 Sayılı Kanuna Tabi Kamu Görevlileri Açısından  952
A. Teorik Bilgiler  952
B. Uygulamadan Örnekler  954
III. 2547 Sayılı Kanuna Tabi Kamu Görevlileri Açısından  961
§ 3. HEKİMLER TARAFINDAN İŞLENEBİLECEK SUÇLAR VE KABAHATLER  963
I. Kasten Öldürme ve Yaralama Suçları  964
A. Genel Olarak  964
B. Aydınlatma, Rıza ve Kasten Öldürme/Yaralama Suçları  972
1. Genel Olarak  972
2. Ceza Mahkemesi Kararlarında Aydınlatma Zorunluluğu ve Sonuçları  975
a. Olay 1  975
b. Olay 2  976
c. Olay 3  977
d. Olay 4  977
e. Olay 5  978
f. Olay 6  980
C. Hekimin Hastanın Ölümüne Yardımı (Ötanazi)  980
1. Sorun  980
2. Hayatta Tutma Yükümlülüğü ve Kendi Geleceğini Belirleme Hakkı  983
3. Çeşitli Ötanazi Türleri ve Hukuksal Sonuçları  984
a. Aktif Ötanazi  985
b. Dolaylı Ötanazi  986
c. Pasif Ötanazi  988
D. Zorunluluk Hali  990
E. Kasten Öldürme ve Yaralama Suçlarının Nitelikli Halleri ve Kovuşturma  991
II. Kasten Öldürmenin İhmali Davranışla İşlenmesi  992
III. Taksirle Öldürme ve Yaralama Suçları  1003
A. Taksirle Öldürme ve Yaralama Suçlarına İlişkin Müşterek Açıklamalar  1005
1. Ön Açıklama: Aydınlatma, Rıza ve Malpraktis İlişkisi  1006
2. Taksir Kavramı  1007
3. Hareket  1008
4. Neticenin Öngörülebilir Olması ve Bilinçli–Basit Taksir Ayırımı  1008
5. Özen Yükümlülüğünün İhlali  1010
6. Özen Yükümlülüğü İhlalinin Tespiti (Yüksek Sağlık Şurası–Adli Tıp Kurumu)  1014
7. Nedensellik Bağı  1017
a. Genel Olarak  1017
b. Hekim Hatası ve Başkasının Yol Açtığı Yaralamalar Arasındaki Nedensellik Bağı Sorunu  1025
c. Yargıtay Kararları’nda Nedensellik Bağı  1026
B. Taksirle Öldürme Suçu  1031
C. Taksirle Yaralama Suçu  1031
1. Korunan Hukuksal Yarar ve Suçun Konusu  1032
2. Yaralama Kavramı  1034
3. Nitelikli Haller  1035
4. Soruşturma ve Kovuşturma  1036
D. Taksirle Öldürme ve Yaralama Suçlarında Organizasyon Kusuru  1036
E. Taksirle Öldürme ve Yaralama Suçlarında Yaptırım  1038
IV. Netice Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama  1042
V. Hasta ile Cinsel İlişki Kurma ve Cinsel Taciz  1045
VI. İnsan Üzerinde Deney ve Denemenin Cezalandırılabilirliği  1046
VII. Organ veya Doku Nakli ve Ceza Sorumluluğu  1052
A. Organ veya Doku Naklinin ve Ticaretinin Cezalandırılabilirliği  1052
B. Organ ve Doku Nakli Kanunu ve Türk Ceza Kanunu İlişkisi  1053
C. Nakil Eyleminin Niteliği ve Ceza Hukuku Yönünden Sonuçları  1057
D. Organ veya Doku Ticareti Suçu  1060
E. Zorunluluk Hali  1063
F. Etkin Pişmanlık  1064
VIII. Çocuk Düşürtme  1065
A. Genel Olarak  1065
B. Korunan Hukuksal Yarar  1067
C. Suçun Konusu  1068
D. Maddi Unsur  1070
E. Manevi Unsur  1075
1. Genel Olarak  1075
2. Zorunluluk Hali  1075
F. Hukuka Uygunluk Nedenleri  1077
1. Süre Esaslı İsteğe Bağlı Rahim Tahliyesi  1078
2. Çocuk ile Onu Takip Edecek Nesiller Açısından Ağır Maluliyet (Özürlülük Endikasyonu)  1079
G. Nitelikli Haller  1082
H. Teşebbüs  1083
I. İştirak  1084
İ. İçtima  1084
J. Yanılgı  1086
K. Zorunluluk Hali  1087
1. Genel Açıklamalar  1087
2. Hukuki Niteliği  1088
3. Şartları  1088
4. İspat Sorunları  1090
L. Yaptırım  1091
IX. Kısırlaştırma Suçu  1091
X. Hadımlaştırma  1095
XI. Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma Suçu  1096
XII. Özel Hayatın Gizlilğini İhlal Suçu  1097
XIII. Verileri Hukuka Aykırı Olarak Verme (Sır Saklama Yükümlülüğünün İhlali) Suçu  1097
A. Genel Olarak  1097
B. Korunan Hukuksal Yarar  1098
C. Suçun Unsurları  1098
1. Maddi Unsur  1099
a. Kişisel Veri Kavramı  1099
b. Kişisel Verilerin Kapsamı  1103
c. Fail  1107
d. Maddi Unsuru Oluşturan Eylemler  1108
e. Hastanın Ölümünden Sonra Bu Suç İşlenebilir mi?  1109
f. Sağlık Personelinin Sıfatı Sona Erdikten Sonra Bu Suç İşlenebilir mi?  1110
g. Sigortalı Hastalarda Ödeme Yapacak Kurumlar Bakımından Kişisel Verilerin Açıklanması Suçu  1111
h. Ceza Muhakemesi Kanunu Bakımından Kişisel Veriler  1112
2. Manevi Unsur  1112
3. Hukuka Uygunluk Nedenleri  1112
a. Hastanın Rızası  1112
aa. Genel Olarak  1112
bb. Konsültasyon Halinde Kişisel Verilerin Açıklanması  1113
cc. Varsayılan Rıza  1114
b. Bildirme Yükümlülüğü  1114
c. Basının Haber Verme Hakkı  1118
d. Savunma Dokunulmazlığı  1119
4. Zorunluluk Hali  1119
D. Nitelikli Haller  1125
E. Yanılgı  1125
F. Göreve İlişkin Sırrın Açıklanması ve Ticari Sır, Bankacılık Sırrı veya Müşteri Sırrı Niteliğindeki Bilgi ve Belgelerin Açıklanması Suçları İle İlişki  1126
G. Bazı Hekim Faaliyetleri Açısından Kişisel Verileri Açıklama Suçu  1128
1. Resmi Bilirkişi Hekim  1128
2. İşyeri Hekimi  1128
3. Cezaevi Hekimi  1128
4. Adli Tabip  1129
5. Tıbbi Araştırmalar  1129
6. Bilimsel Çalışmalar  1129
7. Soruşturma ve Kovuşturma Organlarının Bilgi Talebi  1129
XIV. Dolandırıcılık  1131
XV. Belgede Sahtecilik  1133
A. Genel Açıklamalar  1133
B. Kamu Görevlisi Tarafından İşlenen Sahtecilik Suçu  1134
C. Kamu Görevlisi Olmayan Sağlık Mesleği Mensubunun Belgede Sahteciliği  1138
1. Suçun Unsurları  1138
2. Nitelikli Haller  1144
D. Sahteciliğin İspatı  1146
XVI. Çocuğun Soybağını Değiştirme Suçu  1148
XVII. İrtikap Suçu  1150
XVIII. Rüşvet Suçu  1158
A. Genel Açıklamalar  1158
B. İrtikap ile Rüşvet Suçu Arasındaki Farklar  1161
C. Rüşvetin İspatı  1163
XIX. Görevi Kötüye Kullanma  1163
A. Görevin Gereklerine Aykırı Hareket Etmek Suretiyle, Kişilerin Mağduriyetine veya Kamunun Zararına Neden Olmak ya da Kişilere Haksız Bir Menfaat Sağlamak  1164
B. Görevin Gereklerini Yapmakta İhmal veya Gecikme Göstererek, Kişilerin Mağduriyetine veya Kamunun Zararına Neden Olmak ya da Kişilere Haksız Bir Menfaat Sağlamak  1167
C. Kişilerin Mağduriyetine veya Kamunun Zararına Neden Olmak ya da Kişilere Haksız Bir Menfaat Sağlamak Koşulu  1173
D. Yükümlülüklerin Çatışması  1176
XX. Kamu Görevlisinin Ticareti Suçu  1176
XXI. Bilirkişi Hekimin Cezai Sorumluluğu  1178
A. Genel Olarak  1178
B. Bilirkişilik Görevinin Yapılmaması  1179
C. Gerçeğe Aykırı Bilirkişilik  1179
XXII. Sağlık Mesleği Mensuplarının Suçu Bildirmemesi  1182
XXIII. Genital Muayene  1190
A. Genel Olarak  1190
B. Korunan Hukuksal Yarar ve Suçun Konusu  1191
C. Suçun Faili ve Mağduru  1192
D. Maddi Unsur  1193
E. Manevi Unsur  1196
F. Hukuka Aykırılık Unsuru  1196
G. Suçun Özel Görünüş Şekilleri  1197
H. Muhakeme  1197
XXIV. Genetik Teşhisler Nedeniyle Ceza Sorumluluğu  1198
XXV. Yapay Döllemede Ceza Sorumluluğu  1199
XXVI. Hekim Olmadığı Halde Hasta Tedavi Etme veya Hekim Unvanını Takınma  1201
XXVII. Ruhsatsız Olarak veya Yetkisiz Kişilere Sağlık Hizmeti Verdirme  1206
XXVIII. Kabahatler  1206
A. Yetkisiz Hekimlik  1206
B. Bazı Normlara Aykırılık  1208
C. Yetkisiz Diş Hekimliği Yapma Suçu ve Kabahatler  1208
D. Sağlık Meslek Mensubu Gibi Çalışmak veya Unvanı Takınmak  1211
E. Hastanın Rızası Olmaksızın Tıbbi Müdahale Yapmak  1211
Son Söz  1213
Küçük Sözlük  1215
Yararlanılan Kaynaklar  1219
Kavramlar Dizini  1249
 


 
Kitap
Bülten
Kitap
Kitap
İndirimli Kitaplar
 
 
Ana Sayfa | Hakkımızda | Bülten | Gizlilik Sözleşmesi | Üye Sayfası | Yardım | İletişim

Seçkin Yayıncılık San. Tic. A.Ş.
Copyright © 1996 - 2018