Yapay Zeka Çağında Otonom Araçlar ve Otonom Araç Üreticisinin Ürün Sorumluluğu Dr. Mehmet Emre Sarıyıldız  - Kitap

Yapay Zeka Çağında Otonom Araçlar ve Otonom Araç Üreticisinin Ürün Sorumluluğu

1. Baskı, 
Ocak 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
17x25
Sayfa:
736
Barkod:
9786253775841
Kapak Türü:
Ciltli
Fiyatı:
1.550,00
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
Otonom araçların kamuya açık karayollarında kullanılmaya başlanması, günümüzde ve yakın gelecekte hukuki açıdan en çok tartışılacak konulardan biri hâline gelmiştir. Bu araçların karıştığı kazalarda sorumluluğun kime ait olacağı ve bu sorumluluğun kapsamı, gerek ulusal gerekse uluslararası alanda doktriner düzeyde geniş çaplı tartışmalara konu olmaktadır. Bu tartışmaların sağlıklı bir zeminde yürütülebilmesi, öncelikle otonom araç kavramının teknik boyutlarıyla netleştirilmesini ve bu araçların sürüş otomasyonu içindeki konumunun doğru biçimde tespit edilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu doğrultuda çalışmada, otomasyon seviyeleri ayrıntılı şekilde sınıflandırılmış ve otonom araçların bu sınıflar içindeki yeri belirlenmiştir.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Otonom Araçlara İlişkin Kavramsal Çerçeve, Teknik Gereksinimler, Sürüş Otomasyonunun Sınıflandırılması ve Hukuksal Altyapı
.
Üreticinin Kusursuz (Ürün) Sorumluluğuna Genel Bakış, Terminoloji Meselesi, Sorumluluğun Tarihsel Gelişimi, Ab Hukukundaki Görünümü, Hukuki Niteliği, Objesi, Süjeleri ve Otonom Araçlarda Görünümü
.
Üreticinin Kusursuz (Ürün) Sorumluluğunun Şartları ve Otonom Araçlar Bağlamında Görünümü
.
Üreticinin Sorumluluktan Kurtuluş Sebepleri İle Otonom Araçlarda Görünümü ve Otonom Araçlarda Ortaya Çıkan Etik İkilem Durumları
Kitapla İlgili Kategoriler
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 
5
ÖZET 
7
İÇİNDEKİLER 
9
KISALTMALAR 
21
GİRİŞ 
25
1. KONUNUN TAKDİMİ VE ÖNEMİ 
25
2. ÇALIŞMA SİSTEMATİĞİ 
27
3. İNCELEME ALANININ BELİRLENMESİ VE SINIRLARIN ÇİZİLMESİ 
34
BİRİNCİ BÖLÜM
OTONOM ARAÇLARA İLİŞKİN KAVRAMSAL ÇERÇEVE, TEKNİK GEREKSİNİMLER, SÜRÜŞ OTOMASYONUNUN SINIFLANDIRILMASI
VE HUKUKSAL ALTYAPI
I. KAVRAMSAL ÇERÇEVE 
39
A. Yapay Zekâ Kavramı 
39
1. Terminoloji 
39
2. Tarihçesi 
43
3. Makine Öğrenmesi (Machine Learning) 
48
B. Otonom Araç Kavramı 
50
1. Araç Kavramı 
50
2. Otonom Araç Terminolojisi 
51
3. Otonom Araç Tarihçesi 
55
4. Yapay Zekânın Otonom Araçlarda Görünümü 
63
5. Otonom Araçların Pozitif ve Negatif Yanları 
66
a. Pozitif Yanları 
66
b. Negatif Yanları 
68
C. Sürücü Destek Sistemleri 
71
II. TEKNİK GEREKSİNİMLER 
72
A. Çevreyi Algılama ve Yorumlama 
72
1. Çevreyi Algılama 
72
2. Yorumlama 
76
B. İşbirliği ve İletişim 
76
C. Konum Belirleme ve Rota Planlama 
77
D. Harita Bilgilerinin Rolü 
79
E. Fonksiyonel Güvenlik 
80
III. SÜRÜŞ OTOMASYONUNUN SINIFLANDIRILMASI 
87
A. Sürüş Otomasyon Seviyeleri 
87
B. Uluslararası Otomotiv Mühendisleri Topluluğu (SAE) Sınıflandırması 
90
1. Genel Olarak 
90
2. SAE Sınıflandırma Seviyeleri 
92
a. Seviye 0 – Sadece Sürücü veya Otomasyonsuz (No
Automation) 
92
b. Seviye 1 – Sürüş Asistan Sistemi (Driver Assistance) 
93
c. Seviye 2 – Kısmi Otomasyon (Partial Automation) 
93
d. Seviye 3 – Koşullu Otomasyon (Conditional Automation) 
94
e. Seviye 4 – Yüksek Otomasyon (High Automation) 
96
f. Seviye 5 – Tam Otomasyon (Full Automation) 
98
C. Alman Federal Karayolu Araştırma Enstitüsünün (BASt) Sınıflandırması 
99
1. Genel Olarak 
99
2. Beşli Geleneksel Otomasyon Sınıflandırması 
99
3. Yeni Yaklaşım: Üçlü Otomasyon Sınıflandırması 
100
D. Alman Karayolları Trafik Kanunu (StVG) Düzenlemeleri Çerçevesinde
Yapılan Sınıflandırma 
103
1. Genel Olarak 
103
2. 2017 Değişiklikleri Kapsamında Sınıflandırma 
104
3. 2021 Değişiklikleri Kapsamında Sınıflandırma 
105
E. Değerlendirme 
106
IV. HUKUKSAL ALTYAPISI 
109
A. Uluslararası Mevzuat 
109
1. Genel Olarak 
109
2. Değerlendirme 
112
B. Ulusal Mevzuat 
114
1. Genel Olarak 
114
2. Motorlu Araçlar ve Römorkları ile Bunların Aksam, Sistem ve Ayrı
Teknik Ünitelerinin Tip Onayı ve Piyasa Gözetimi ve Denetimi
Hakkında Yönetmelik (AB/2018/858) 
115
3. Motorlu Araçlar ve Römorkları ile Bunlar için Tasarlanan Aksam,
Sistem ve Ayrı Teknik Ünitelerin Genel Güvenliği ve Korunmasız
Karayolu Kullanıcılarının ve Yolcuların Korunması ile İlgili Tip Onayı
Yönetmeliği (AB/2019/2144) 
116
4. Tam Otonom Araçların Otonom Sürüş Sistemine İlişkin Motorlu
Araçların Tip Onayı Hakkında Yönetmelik (AB/2022/1426) 
118
5. Değerlendirme 
120
C. Avrupa Birliği Yapay Zekâ Tüzüğü Çerçevesinde Yapay Zekânın Risk
Türlerine Göre Sınıflandırılması ve Otonom Araçlar Bakımından
Görünümü 
123
1. Genel Olarak 
123
2. Risk Temelli Sınıflandırmalar 
126
a. Yasaklanmış Yapay Zekâ Uygulamaları (Unaccepetable Risk) 
126
b. Yüksek Risk (High Risk) 
129
c. Sınırlı Risk (Limited Risk) 
132
d. Minimal Risk (Minimum Risk) 
134
3. Otonom Araçlar ve Otonom Araçlardaki Yapay Zekâ Destekli
Bileşenlerin Dâhil Olduğu Sınıflandırmaya Dair Değerlendirme 
135
İKİNCİ BÖLÜM
ÜRETİCİNİN KUSURSUZ (ÜRÜN) SORUMLULUĞUNA GENEL BAKIŞ, TERMİNOLOJİ MESELESİ, SORUMLULUĞUN TARİHSEL GELİŞİMİ, AB HUKUKUNDAKİ GÖRÜNÜMÜ, HUKUKİ NİTELİĞİ, OBJESİ, SÜJELERİ VE OTONOM ARAÇLARDA GÖRÜNÜMÜ
I. ÜRETİCİNİN KUSURSUZ (ÜRÜN) SORUMLULUĞU VE ÜRÜN GÜVENLİĞİNE
GENEL BİR BAKIŞ 
139
II. TERMİNOLOJİ MESELESİ: Sorumluluğun Adı Nedir? “Ürün Sorumluluğu”
mu, “Üretici Sorumluluğu” mu yoksa “Üreticinin Kusursuz (Ürün)
Sorumluluğu” mu? Doğru Seçim Hangisi? 
147
III. SORUMLULUĞUN TARİHSEL GELİŞİMİ 
154
A. Roma Hukuku 
154
B. Alman Hukuku 
156
C. İsviçre Hukuku 
160
D. Amerikan Hukuku 
164
E. Türk Hukuku 
178
IV. AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKU – 85/374/ECC VE 2024/2853/EU SAYILI AVRUPA
ÜRÜN SORUMLULUĞU DİREKTİFLERİ 
179
A. Direktiflerin Arka Planı ve Hazırlık Süreci 
179
B. Direktiflerin Kapsamı 
183
C. Direktiflerin Amaçları 
189
1. Tüketicilerin Korunması 
189
2. Serbest Rekabetin Bozulmasının Önüne Geçilmesi 
190
3. Malların Serbest Dolaşımı 
191
D. Hukuki Düzenlemelerin Yeknesaklığının Sağlanması: Direktiflerin İç
Hukuklara Aktarılması ve Maksimum Uyum Niteliği 
191
E. Milli Hukukların Tüketici Lehine Hükümlerinin Uygulanmaya Devam
Etmesi (Direktiflerin Milli Hukukla Yarışması) 
194
F. Direktiflerin Özellikleri 
197
G. 2001/95/EC Sayılı Ürün Güvenliği Direktifi İle 85/374/EEC sayılı
Direktifin İlgisi 
198
V. SORUMLULUĞUN HUKUKİ NİTELİĞİ, ÖZELLİKLERİ VE DİĞER SORUMLULUK
TÜRLERİYLE İLİŞKİSİ 
200
A. Sorumluluğun Hukuki Niteliği 
200
1. 85/374/ECC ve 2024/2853/EU sayılı Ürün Sorumluluğu Direktifleri
Uyarınca 
200
2. 7223 sayılı Ürün ve Teknik Düzenlemeler Kanunu Uyarınca 
204
B. Üreticinin Kusursuz Sorumluluğunun Diğer Kusursuz Sorumluluk
Halleriyle İlişkisi 
207
1. Genel Olarak 
207
2. Tehlike Sorumluluğu Görüşü 
208
3. Olağan Sebep Sorumluluğu Görüşü (Tehlike Sorumluluğunu
Dışlayan Görüş) 
209
a. Genel Olarak 
209
b. Adam Çalıştıranın Sorumluluğu Görüşü 
214
c. Organizasyon Sorumluluğu Görüşü 
216
4. Karma Görüş 
218
5. Görüşümüz 
218
C. Sorumluluğun Özellikleri 
220
1. Genel Olarak 
220
2. Müteselsil Sorumluluk 
221
3. Sorumsuzluk Anlaşması Yapılamaması 
227
VI. OTONOM ARAÇLAR BAĞLAMINDA ÜRETİCİNİN KUSURSUZ (ÜRÜN)
SORUMLULUĞU VE HUKUKİ NİTELİĞİ 
230
A. Otonom Araçlarda Ürün Sorumluluğuna Genel Bakış 
230
B. Otonom Araçlarda Ürün Sorumluluğunun Hukuki Niteliği 
232
1. ÜGTDK Çerçevesinde 
233
2. Tehlike Sorumluluğu Çerçevesinde 
234
3. Haksız Fiil Sorumluluk Talebiyle Yarışması 
242
VII. SORUMLULUĞUN OBJESİ – ÜRÜN 
244
A. Genel Olarak 
244
B. 85/374/EEC Direktifine Göre “Ürün” Kavramı 
247
C. 2024/2853/EU Direktifine Göre “Ürün” Kavramı 
250
D. ÜGTDK’ya Göre “Ürün” Kavramı 
252
1. Madde 
252
2. Müstahzar 
253
3. Eşya 
256
E. Ürün Niteliği Bakımından Özellik Arz Eden Durumlar 
258
1. Elektrik ve Doğal Güçler 
258
2. Gayrimaddi Mallar 
262
3. Yazılımlar 
266
4. Yapay Zekâ 
271
5. Hizmet Edimleri 
273
6. Taşınmaz Eşyalar 
276
F. Bir Ürün Olarak Otonom Araçlar 
280
1. Otonom Aracın ve Bileşenlerinin Ürün Niteliği 
280
2. Otonom Araçlardaki Yazılım, Güncelleme ve Yükseltmelerinin
Ürün Niteliği 
282
a. Otonom Araç Yazılımlarının Ürün Niteliği 
282
b. Otonom Araç Yazılım Güncellemelerinin (Update) Ürün Niteliği 
287
c. Otonom Araç Yazılım Yükseltmelerinin (Upgrade) Ürün Niteliği 
295
VIII. SORUMLULUĞUN SÜJELERİ 
296
A. 85/374/EEC Sayılı Direktife Göre Sorumluluğun Süjeleri 
296
1. Üretici 
296
2. İthalatçı 
297
3. Tedarikçi (Dağıtıcı) 
297
B. 2024/2853/EU Sayılı Direktife Göre Sorumluluğun Süjeleri 
298
1. Genel Olarak 
298
2. Sipariş Yerine Getirme Hizmet Sağlayıcıları (Fulfilment Service
Providers) 
302
3. Çevrimiçi Platform Hizmet Sağlayıcıları (Provider Of An Online
Platform) 
305
C. ÜGTDK’ya Göre Sorumluluk Süjeleri 
308
1. Üretici (İmalatçı) 
308
2. İthalatçı 
312
3. Dağıtıcı 
313
4. Yetkili Temsilci 
317
D. Otonom Araçlarda Sorumluluk Süjeleri 
319
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ÜRETİCİNİN KUSURSUZ (ÜRÜN) SORUMLULUĞUNUN ŞARTLARI VE OTONOM ARAÇLAR BAĞLAMINDA GÖRÜNÜMÜ
I. ÜRETİCİNİN KUSURSUZ (ÜRÜN) SORUMLULUĞUNUN ŞARTLARI 
329
A. Genel Olarak 
329
B. Ürünün Hatalı (Uygunsuz) Olması 
333
1. Bir Terminoloji Kargaşasının Ortaya Konulması: Ayıp–Hata–
Uygunsuzluk 
333
a. Genel Olarak 
333
b. Ayıp – Hata Ayrımı 
334
c. ÜGTDK’da Tercih Edilen “Uygunsuzluk” Kavramı 
341
2. 85/374/ECC Sayılı Direktife Göre Ürünün Hatalı Olması: Ürünün
Haklı Güvenlik Beklentisini Karşılamaması 
342
a. Genel Olarak 
342
b. Ürünün Sunumu 
347
c. Kullanım Şekli 
349
d. Piyasaya Sürülme Zamanı 
350
e. Diğer Haller 
352
3. 2024/2853/EU Sayılı Direktife Göre Ürünün Hatalı Olması 
354
a. Genel Olarak 
354
b. Ürünün Sunumu 
357
c. Ürünün Makul Şekilde Öngörülebilir Kullanımı 
357
d. Ürünün Öğrenme Yeteneğine ve Yeni Özellikler Kazanma
Yetisine Sahip Olması 
357
e. Bağlantılı Ürünler 
358
f. Ürünün Piyasaya ya da Hizmete Sunulma Zamanı veya Ürünün
Üreticinin Kontrolünden Çıktığı Zaman 
359
g. Güvenlik Açısından Önemli Siber Güvenlik Gereksinimleri Dâhil
Olmak Üzere İlgili Ürün Güvenliği Gereksinimleri 
360
h. Yetkili Otorite ve Müteşebbislerin Yaptığı Diğer İlgili
Müdahaleler 
360
i. Kullanıcı Grubunun Özel İhtiyaçları 
361
j. Zararı Önlemeye Yönelik Ürünlerde Fonksiyonel Yetersizlik 
361
4. ÜGTDK’ya Göre Ürünün Uygunsuz Olması 
361
a. Genel Olarak 
361
b. Ürünün “Uygunsuz” Olması 
362
c. Güvenli Ürün 
370
5. Hata (Uygunsuzluk) Çeşitleri 
371
a. Genel Olarak 
371
b. Tasarım Hatası 
373
c. Üretim (Fabrikasyon) Hatası 
374
d. Bilgilendirme Hatası 
377
e. Gelişim Riski (İnkişaf) Hatası 
378
f. Ürün İzleme Hatası 
387
C. Hatalı Bir Ürünün Piyasaya Sürülmesi 
391
1. 85/374/EEC Sayılı Direktife Göre 
391
2. 2024/2853/EU Sayılı Direktife Göre 
396
3. ÜGTDK’ya Göre 
397
D. Hukuki Menfaatin Zarara Uğraması 
404
1. 85/374/EEC Sayılı Direktife Göre 
404
2. 2024/2853/EU Sayılı Direktife Göre 
410
3. ÜGTDK’ya Göre 
415
E. Nedensellik Bağı ve İspat Yükü 
419
1. 85/374/EEC Sayılı Direktife Göre 
419
2. 2024/2853/EU Sayılı Direktife Göre 
419
3. ÜGTDK’ya Göre 
425
II. OTONOM ARAÇLARDA ÜRETİCİNİN KUSURSUZ (ÜRÜN)
SORUMLULUĞUNUN ŞARTLARI 
426
A. Otonom Araçlarda Hatalı Ürün Kavramı 
426
1. Genel Olarak 
426
2. Otonom Araçlarda Haklı Güvenlik Beklentisi 
432
a. Genel Olarak 
432
b. Haklı Güvenlik Beklentisinin Tespitine İlişkin İleri Sürülen
Kıstaslar 
440
c. Aracın Sunumu 
446
d. Aracın Piyasaya Sürülme Zamanı 
449
e. Aracın Kullanım Şekli 
450
f. Aracın Teknik Düzenlemeler ve Bilimsel – Teknik Seviyeyle
Uyumu 
452
g. Diğer Haller 
461
3. Otonom Araçlarda Tasarım Yükümlülükleri 
464
a. Genel Olarak 
464
b. StVG Hükümleri Çerçevesinde Otonom Araçlarda Bulunması
Gereken Teknik Donanım 
466
c. StVG Hükümleri Çerçevesinde Tasarım Yükümlülükleri 
477
i. Sürüş Faaliyetini Yerine Getirme 
477
ii. Trafik Kurallarına Uyma 
486
iii. Sisteme Her Zaman Müdahale Edebilme ve Sistemi
Sonlandırabilme 
490
iv. Aracın Sürücü Tarafından Yönetilmesi Gerekliliğini Fark
Edebilmesi ve Sürücüye Haber Verme Yeteneği ile Sistem
Tanımına Aykırı Bir Kullanım Durumuna Karşı Uyarıda
Bulunabilmesi 
492
v. Kendi Başına Kaza Önleme Sistemine Sahip Olması 
500
vi. Aracı Minimum Risk Durumuna Geçirme 
505
vii. Sürüş Manevrası Önerme 
508
viii. Teknik Denetçiye Veri Sağlama ve Bildirimde Bulunma 
509
ix. Teknik Denetçi İçin Telsiz Bağlantıları Sağlama İmkânına
Sahip Olma 
510
d. Tam Otonom Araçların Otonom Sürüş Sistemine İlişkin
Motorlu Araçların Tip Onayı Hakkında Yönetmelik
Çerçevesinde Otonom Araçlarda Bulunması Gereken Teknik
Donanım ve Tasarım Yükümlülükleri 
511
i. Normal Trafik Senaryolarında Dinamik Sürüş Görevi
(DDT) Bakımından Gerekli Teknik Donanım ve Tasarım
Yükümlülüğü 
512
ii. Kritik Trafik Senaryolarında Dinamik Sürüş Görevi (DDT)
Bakımından Gerekli Teknik Donanım ve Tasarım
Yükümlülüğü 
513
iii. Belirlenmiş İşletme Alanında Görevlerini Yerine Getirme
Yükümlülüğü Bakımından Gerekli Teknik Donanım ve
Tasarım Yükümlülüğü 
515
iv. Arıza Senaryolarında Dinamik Sürüş Görevi (DDT)
Bakımından Gerekli Teknik Donanım ve Tasarım
Yükümlülüğü 
516
v. Asgari Risk Manevrası (MRM) ve Asgari Risk Durumu
(MRC) Bakımından Gerekli Teknik Donanım ve Tasarım
Yükümlülüğü 
517
vi. İnsan – Makine Etkileşimi Bakımından Gerekli Teknik
Donanım ve Tasarım Yükümlülüğü 
518
vii. İşlevsel ve Operasyonel Güvenlik Bakımından Gerekli
Teknik Donanım ve Tasarım Yükümlülüğü 
520
viii. Siber Güvenlik ve Yazılım Güncellemeleri Bakımından
Teknik Donanım ve Tasarım Yükümlülüğü 
520
ix. Veri Kaydı ve Olay Veri Kaydedicisi Bakımından Teknik
Donanım ve Tasarım Yükümlülüğü 
521
x. Manuel Sürüş Moduna İlişkin Teknik Donanım ve Tasarım
Yükümlülüğü 
522
xi. Kullanım Kılavuzuna İlişkin Teknik Donanım ve Tasarım
Yükümlülüğü 
523
xii. Periyodik Yola Elverişlilik Muayenesi Bakımından Teknik
Gereklilikler 
524
4. Otonom Araçlarda Hata Çeşitleri 
525
a. Tasarım Hataları 
525
i. Genel Olarak 
525
ii. Bilimsel ve Teknik Kurallara Uymamaktan Kaynaklanan
Hatalar 
528
iii. Sürüş Faaliyetini Üstlenmede Ortaya Çıkan Hatalar
(Algılama ve Yorumlama Hataları) 
532
iv. Trafik Kurallarına Uyabilme Yeteneğindeki Eksiklikten
Kaynaklanan Hatalar 
537
v. Otonom Sistemin Kendi Kendini Kontrolü İle Aracın
Yönetiminin Üstlenilmesi Gereğinin Fark Edilmesi ve
Sürücüye Bildirimde Bulunulması İle Kendi Başına Aracın
Minimum Risk Durumuna Geçirilmesinde Ortaya Çıkan
Eksikliklerden Doğan Hatalar 
539
vi. Sürücü ile İşbirliği ve İletişim Hataları 
542
vii. Diğer Yol Kullanıcıları ve Çevreyle İletişim Hataları 
544
viii. Dış Güvenlik Eksikliğinden Kaynaklanan Hatalar 
546
ix. Stabil ve Yetkisiz Müdahalelere Karşı Koruyan Telsiz
Bağlantılarının Eksikliğinden Kaynaklanan Hatalar 
547
x. Konum Tespiti ve Alternatif Sürüş Manevrası Önerme
Yeteneği Eksikliğinden Doğan Hatalar 
548
b. Üretim (Fabrikasyon) Hataları 
550
c. Bilgilendirme ve Uyarı Yükümlülüklerinden Kaynaklanan
Hatalar 
556
d. Ürün İzleme Hataları 
571
e. Gelişim Riski Hataları 
586
B. Hatalı Bir Otonom Aracın Piyasaya Sürülmesi 
589
C. Otonom Aracın Yol Açtığı Zarar 
591
D. Otonom Aracın Yol Açtığı Zararlarda İlliyet Bağı 
592
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
ÜRETİCİNİN SORUMLULUKTAN KURTULUŞ SEBEPLERİ İLE OTONOM ARAÇLARDA GÖRÜNÜMÜ VE OTONOM ARAÇLARDA ORTAYA ÇIKAN ETİK İKİLEM DURUMLARI
I. ÜRETİCİNİN SORUMLULUKTAN KURTULUŞ SEBEPLERİ 
599
A. Genel Olarak 
599
B. 85/374/ECC Sayılı Direktife Göre 
601
1. Ürünün Üretici Tarafından Dolaşıma Sokulmamış Olması 
601
2. Piyasaya Sürüldüğünde Ürünün Hatasız Olması 
602
3. Ürünün Üretici Tarafından Satış Amacıyla veya Ekonomik ya da
Mesleki Amaçlarla Üretilmemiş veya Dağıtılmamış Olması 
604
4. Hatanın Emredici Normlara Uyulmasından Kaynaklanmış Olması 
606
5. Piyasaya Sürülme Anında Bilim ve Teknik Düzeyinin Hatanın Tespit
Edilmesine Olanak Tanımaması (Gelişim Riski Savunması) 
608
6. Ara Ürün Üreticisinin Sorumluktan Kurtulması 
610
C. 2024/2853/EU Sayılı Direktife Göre 
611
1. Genel Olarak 
611
2. Ürünün Üretici veya İthalatçı Tarafından Piyasaya Sürülmediği ya
da Dağıtıcı Tarafından Erişilebilir Kılınmamış Olması 
613
3. Piyasaya Sürüldüğünde Ürünün Hatasız Olması 
614
4. Hatanın Yasal Gerekliliklere Uyulmasından Kaynaklanmış Olması 
616
5. Piyasaya Sürülme Anında Bilim ve Teknik Düzeyinin Hatanın Tespit
Edilmesine Olanak Tanımaması (Gelişim Riski Savunması) 
617
6. Ara Ürün Üreticisinin Sorumluktan Kurtuluş Sebebi 
620
7. Üründe Değişiklik Yapan Kişinin Sorumluluktan Kurtuluş Sebebi 
620
D. ÜGTDK’ya Göre 
621
1. Ürünün Üretici Tarafından Piyasaya Sürülmemiş Olması 
621
2. Üründeki Güvenlik Zaafına Dağıtıcı, Üçüncü Kişiler veya
Kullanıcının Sebep Olduğu Savunması 
623
3. Hatanın Emredici Normlara Uyulmasından Kaynaklanmış Olması 
625
II. SORUMLULUKTAN KURTULUŞ SEBEPLERİNİN OTONOM ARAÇLAR
BAĞLAMINDA GÖRÜNÜMÜ 
628
A. Genel Olarak 
628
B. Ürünün Üretici Tarafından Piyasaya Sürülmemiş Olması 
629
C. Piyasaya Sürüldüğünde Ürünün Hatasız Olması 
632
D. Ürünün Üretici Tarafından Satış Amacıyla veya Ekonomik ya da
Mesleki Amaçlarla Üretilmiş veya Dağıtılmış Olmaması 
637
E. Hatanın Emredici Normlara Uyulmasından Kaynaklanmış Olması 
637
F. Piyasaya Sürülme Anında Bilim ve Teknik Düzeyin Hatanın Tespit
Edilmesine Olanak Tanımaması (Gelişim Riskleri) 
639
G. Değerlendirme 
650
III. OTONOM ARAÇLARDA ORTAYA ÇIKAN ETİK İKİLEM DURUMLARI 
654
A. Genel Olarak 
654
B. Otonom Araçlarda Etik İkilemler 
657
1. Etik İkilemlerin Otomasyon Seviyesi İle İlişkisi 
657
2. Otonom Araçlarda Etik İkilem Durumları 
658
C. Otonom Araçlarda Ortaya Çıkan İkilem Durumlarından Kaynaklanan
Hatalar 
664
1. Etik İkilemler Kapsamında Ortaya Çıkan Tasarım Hataları 
664
2. Kuramsal Senaryolar Üzerinden Mevzunun Ele Alınması 
667
a. Alışveriş Sepeti Sorunu 
667
b. Motosiklet Sorunu 
668
c. Araba Sorunu 
668
d. Tünel Sorunu 
670
e. Köprü Sorunu 
671
f. Tramvay Sorunu 
671
3. Otonom Araçlarda Etik İkilemler ve Hukuki Düzenlemeler: Karar
Verme Süreçlerinde Sürücü, Üretici ve Kanun Koyucunun Rolü 
673
D. Otonom Araçlarda Etik İkilem Durumlarına İlişkin Çözüm: Tasarım
Yükümlülüğüne Uyulması 
676
1. İkilem Durumlarının Standartlaştırılamazlığı 
676
2. Ex Ante Karar Alma: Otonom Araçlar ve İnsan Sürücüler
Arasındaki Fark 
677
3. Algoritmalarda "En Az Zarar" ve "Daha Büyük Fayda" İlkeleri 
678
4. İnsan Onuru ve Mal Varlığı Arasındaki Ayrım 
679
5. İkilem Durumlarına Verilecek Kararlar Bakımından Mutlak Doğru
Var Mıdır? 
679
6. StVG ve BMVI Etik Komisyonu: Hukuki ve Etik Standartların
Belirlenmesi 
680
7. StVG Kapsamında Tasarım Yükümlülüklerinin Somutlaştırılması 
683
8. Tam Otonom Araçların Otonom Sürüş Sistemine İlişkin Motorlu
Araçların Tip Onayı Hakkında Yönetmelik (AB/2022/1426)
Kapsamında Tam Otonom Araçların Etik İkilemlerle İlişkili
Performans Şartlarının Değerlendirilmesi 
689
E. Değerlendirme 
690
1. StVG ve BMVI Etik Komisyonu Düzenlemeleri Yönünden 
690
2. Tam Otonom Araçların Otonom Sürüş Sistemine İlişkin Motorlu
Araçların Tip Onayı Hakkında Yönetmelik Hükümleri Yönünden 
691
SONUÇ 
695
KAYNAKÇA 
707