Trafik Kazası Sonrası Araç Değer Kaybı Tazminatı Evren Baklacı Çakıroğlu  - Kitap

Trafik Kazası Sonrası Araç Değer Kaybı Tazminatı

1. Baskı, 
Şubat 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
344
Barkod:
9786253817022
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
860,00
24 saat içerisinde temin edilir.
Kitabın Açıklaması
Trafik kazalarından kaynaklanan araç değer kaybı tazminatı, haksız fiil sorumluluğu ile sigorta hukukunun kesişiminde yer alan ve gerek maddi hukuk gerek usul hukuku bakımından çok boyutlu değerlendirme gerektiren bir zarar türüdür. Uygulamada artan uyuşmazlıklar, bu alanın sistematik ve bütüncül biçimde ele alınmasını zorunlu kılmaktadır.
Bu eser, trafik kazaları sonucu ortaya çıkan araç değer kaybı taleplerini sorumluluk hukuku, sigorta hukuku ve yargılama hukuku çerçevesinde kapsamlı şekilde incelemektedir. Çalışmada öncelikle trafik kazası kavramı ve sorumluluk türleri ele alınmış; kusurun araç değer kaybı üzerindeki etkisi, zorunlu mali sorumluluk sigortası ve ihtiyari mali mesuliyet sigortası kapsamında değerlendirilmiştir. Değer kaybının hukuki niteliği ve hesaplanmasına ilişkin yöntemler, Yargıtay içtihatları ve bilirkişi uygulamaları ışığında incelenmiştir.
Ayrıca sigorta şirketine başvuru süreci, Sigorta Tahkim Komisyonu, arabuluculuk kurumu ve yargı yolu, uygulamadaki işleyişleri dikkate alınarak açıklanmış; görevli mahkeme, taraf ehliyeti, deliller ve kanun yollarına ilişkin usulî sorunlar değerlendirilmiştir.
Eser, araç değer kaybı tazminatına ilişkin hukuki çerçevenin ortaya konulmasını ve uygulamada karşılaşılan sorunların analiz edilmesini amaçlamakta; konuya ilişkin akademik çalışmalara ve uygulamaya katkı sunmayı hedeflemektedir.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Trafik Kazalarında Araç Değer Kaybı
.
Sigorta Hukuku ve Uygulama Sorunları
.
Tahkim ve Arabuluculuk Süreci
.
Maddi Hasar
Kitabın İçindekileri
İçindekiler
Önsöz 
5
Kısaltmalar 
17
I. Giriş 
19
II. Konunun İçeriği ve Sınırları 
19
A. Konunun İçeriği 
19
B. Konunun Sınırları 
21
Birinci Bölüm
TRAFİK KAZASININ TANIM VE UNSURLARI İLE TÜRLERİ
I. TRAFİK KAZASI TANIMI VE UNSURLARI 
23
A. Trafik Kazası Sayılan Durumlar 
25
B. Trafik Kazası Olarak Nitelendirilmeyen Durumlar 
27
II. TRAFİK KAZASI TÜRLERİ 
28
A. Kanun Hükümleri’ne Göre Trafik Kazaları 
28
B. Sorumluluklarına Göre Kaza Türleri 
29
1. Kusura Dayalı Sorumluluk 
29
2. Tehlike (Objektif) Sorumluluğu ve İşletenin Sorumluluğu 
32
3. Adam Çalıştıranın Sorumluluğu 
33
4. Müteselsil Sorumluluk 
33
5. Sigortacının Sorumluluğu 
35
6. Hakkaniyet Sorumluluğu 
35
III. İLLİYET BAĞININ KESİLMESİ 
35
IV. TAZMİNAT TALEPLERİNDE SORUMLULUĞUN KALDIRILMASI VEYA SINIRLANDIRILMASI 
37
A. Hukukî Nitelik ve Geçerlilik Şartları 
38
B. Kamu Düzeni ve Hakkaniyet Sınırları 
38
C. Tazminat Taleplerine Etkisi 
39
İkinci Bölüm
ARAÇ DEĞER KAYBI TANIMI– ŞARTLARI– HUKUKİ MAHİYETİ VE HUKUK SİSTEMİMİZDEKİ YERİ
I. GENEL OLARAK 
41
II. ARAÇ DEĞER KAYBI KAVRAMI VE TANIMI 
41
III. ARAÇ DEĞER KAYBININ OLUŞMASI İÇİN GEREKLİ ŞARTLAR 
44
IV. ARAÇ DEĞER KAYBININ HUKUKİ NİTELİĞİ 
47
V. ARAÇ DEĞER KAYBININ HUKUK SİSTEMİMİZDEKİ YERİ 
48
A. Türk Borçlar Kanunu (TBK) 
48
B. Türk Ticaret Kanunu (TTK) 
55
C. Karayolları Trafik Kanunu (KTK) 
57
D. Sigortacılık Kanunu 
67
E. İlgili Yönetmelikler ve Tebliğler 
70
Üçüncü Bölüm
KUSUR TANIMI – HUKUKÎ NİTELİĞİ VE
DEĞER KAYBINA ETKİSİ
I. KUSUR KAVRAMI VE TANIMI 
71
II. KUSURUN HUKUKÎ NİTELİĞİ VE DEĞER KAYBINA ETKİSİ 
72
A. İşletilme Hâlinde Olan Araçlar Açısından Sorumluluk 
73
B. İşletilme Hâlinde Olmayan Araçlar Açısından Sorumluluk 
74
C. Kazadan Sonra Müdahale Edenlerin Kazadan Sorumluluğu 
76
D. İşletenin Genel Hükümlere Tabi Sorumluluk Hâlleri 
79
1. Hatır Taşıması Hâlinde Sorumluluk (KTK m. 87/1) 
79
2. Yolcu Eşyalarına Gelen Zararlardan Doğan Sorumluluk (KTK m. 87/2) 
79
3. Çalınmış veya Gasp Edilmiş Araca Binen Kişilere Karşı Sorumluluk (KTK m. 107/2) 
79
4. Motorlu Bisiklet Sürücüsünün Sorumluluğu (KTK m. 103) 
80
5. Manevî Tazminat Sorumluluğu (KTK m. 90) 
80
6. Aracın Uğradığı Zarardan Doğan Sorumluluk (KTK m. 87) 
80
III. ZORUNLU TRAFİK VE KASKO SİGORTALARINDA KUSURUN DEĞER KAYBI TAZMİNATINA ETKİSİ 
82
A. Zorunlu Trafik Sigortasında Kusurun Değer Kaybı Tazminatındaki Rolü 
82
B. Kasko Sigortasında Değer Kaybı Talebinde Kusurun Rolü ve Başvuru Sırası 
83
Dördüncü Bölüm
MADDİ TAZMİNAT TÜRLERİ
I. ARAÇ KAZALARINDAN DOĞAN MADDİ TAZMİNAT TÜRLERİNİN DEĞER KAYBI TAZMİNATI İLE KARŞILAŞTIRILMASI 
87
A. Maddi Tazminat Türlerinin Tanımı ve Kapsamı 
87
B. Değer Kaybı Tazminatı ile Hasar Tazminatının Karşılaştırılması 
88
C. Araçtan Yoksun Kalma (Mahrumiyet) ve Kazanç Kaybı Tazminatlarının Karşılaştırılması 
89
1. Araçtan Yoksun Kalma (Mahrumiyet) Tazminatı 
89
2. Kazanç Kaybı Tazminatı 
90
D. Değer Kaybı Tazminatı ile Birlikte Talep Edilebilecek Diğer Kalemler 
91
1. Yargılama Giderleri: 
91
2. Ekspertiz Ücretleri: 
91
II. ARAÇ DEĞER KAYBI HESAPLAMA YÖNTEMİ VE YARGITAY UYGULAMALARI 
96
A. Hesaplamaya İlişkin Genel İlkeler 
96
B. Araç Değer Kaybı Hesaplanırken Dikkate Alınan Faktörler 
97
1. Aracın kazadan önceki piyasa değeri ve segmenti: 
97
2. Aracın kaza öncesi hasar kaydı: 
97
3. Kusur oranı: 
97
4. Aracın kilometresi: 
98
5. Hasarın büyüklüğü ve onarım durumu: 
98
6. Aracın yaşı, markası ve modeli: 
98
7. Aracın toplam onarım bedeli: 
98
8. Aracın kullanım amacı (ticari veya özel): 
98
C. Araç Değer Kaybı Hesaplamasında Dönemsel Uygulamalar 
101
1. 2015 Öncesi Dönem 
101
2. 2015–2020 Arası Dönem 
102
3. 04.12.2021 Sonrası Dönem 
102
III. YARGITAY UYGULAMALARI AÇISINDAN KONUYA BAKIŞ 
103
Beşinci Bölüm
DEĞER KAYBI TALEPLERİNDE SİGORTA BAŞVURUSU VE UYGULAMA ESASLARI
I. DEĞER KAYBI BAŞVURUSU VE SİGORTA ŞİRKETİNİN SORUMLULUĞU 
107
A. Sigorta Türleri ve Kapsamı 
108
1. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) 
108
2. Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası (İMMS) 
109
3. Kasko Sigortası 
110
4. Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası 
111
5. Güvence Hesabının Sorumluluğu 
111
B. Sigorta Türlerinin Karşılaştırılması 
114
C. Araç Değer Kaybı Tazminatında Başvuru Şartları ve Usul 
115
D. Sigorta Başvuru Süreci 
116
E. Başvuruya Eklenecek Belgeler ve Süreler 
117
F. Başvurunun Değerlendirilmesi ve Ödeme Süresi 
118
G. Eksik Başvuru ve Belgelerin Tamamlanması 
118
H. Sigorta Şirketinin Başvuruya İlişkin İşlemleri ve Sonuçları 
119
1. Sigortacının Tazminat Ödemesi ve Sorumluluğun Sınırı 
119
2. Başvurunun Sigortacı Tarafından Kısmen veya Tamamen Reddedilmesi 
120
3. Sigorta Şirketinin Temerrüdü ve Faizin Başlangıcı 
122
a. ZMSS (Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası) Yönünden 
124
b. İMM (İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası) Yönünden 
125
c. Temerrüt (Faiz Başlangıcı) Tarihi Yönünden 
125
Altıncı Bölüm
SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU SÜRECİ
I. Giriş ve Dayanak 
127
II. Tahkimin Hukuki Niteliği 
128
III. Sigorta Tahkim Komisyonunun Yapısı ve Görev Alanı 
130
IV. Başvuru Ön Koşulları ve Usul Aşamaları 
131
A. Ön Başvuru Şartı 
132
B. Sigorta Tahkiminde Başvuru Usulü 
138
1. Başvuru Yapabilecek Kişiler 
139
a. Araç Maliki: 
139
b. İşleten: 
139
c. İşleten Gibi Sorumlu Olan Kişiler: 
139
d. Sürücü: 
140
e. Aracı Fiilen Elinde Bulunduran Diğer Kişiler: 
140
2. Başvurunun Muhatapları 
140
a. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı (ZMSS) 
140
b. İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortacısı (İMMS) 
141
c. Kasko Sigortacısı 
141
d. Teşebbüs Sahibi veya Tüzel Kişi 
141
3. Başvuru Yeri ve Şekli 
141
4. Başvuru Belgeleri 
142
5. Ön İnceleme ve Raportör Aşaması 
142
V. Sigorta Tahkiminde Yargılama Süreci 
143
VI. Tahkim Kararlarının Niteliği ve Sonuçları 
143
A. Tahkim Kararlarının Hukukî Niteliği 
144
B. Karar Verme Süreci 
144
C. Kararların Kesinliği ve Parasal Sınırlar 
145
D. Sigorta Tahkiminde İtiraz Usulü 
146
E. Tahkim Kararlarının İcrası 
150
F. Sigorta Tahkiminde İptal Davası ve Yargı Denetimi 
150
1. Yargı Denetiminin Amacı 
151
2. İptal Davası Açılabilecek Haller 
151
3. Görevli Mahkeme ve Süre 
153
4. Mahkeme İncelemesinin Kapsamı 
153
5. İptal Davasının Sonuçları 
153
Yedinci Bölüm
ARABULUCULUK VE SİGORTA HUKUKUNDAKİ YERİ
I. ARABULUCULUK KAVRAMI VE HUKUKÎ ÇERÇEVE 
165
II. ARABULUCULUĞUN NORMATİF DAYANAKLARI 
167
A. Anayasal Dayanak 
167
B. Kanunî Dayanak 
168
C. İkincil Mevzuat ve Kurumsal Düzenlemeler 
168
D. Uluslararası ve Avrupa Birliği Dayanakları 
169
III. TÜRK HUKUKUNDA ARABULUCULUĞUN EVRİMİ VE UYGULAMA ALANLARININ GENİŞLEMESİ 
169
A. Arabuluculuk Fikrinin Ortaya Çıkışı ve Yasal Altyapının Hazırlanması 
169
B. Gönüllü Arabuluculuk Dönemi (2013–2018) 
171
C. Zorunlu Arabuluculuk Dönemi ve Kurumsal Yaygınlaşma Süreci (2018–2022) 
171
D. Arabuluculuğun Kurumsallaşması, Uygulama Alanları 
172
IV. ARABULUCULUK VE SİGORTA HUKUKU ARASINDAKİ İLİŞKİ 
173
A. Genel Çerçeve 
173
B. Arabuluculuğun Sigorta Uyuşmazlıklarındaki İşlevi 
174
C. Yargı İçtihatları Işığında Uygulama ve Uygulamada Karşılaşılan Sorunlar 
174
V. SİGORTA UYUŞMAZLIKLARINA İLİŞKİN ARABULUCULUK BAŞVURU SÜRECİ 
181
A. Arabuluculuk Başvurusu ve Ön Koşullar 
181
B. Uyuşmazlığın Niteliği (Arabuluculuğa Elverişlilik Değerlendirmesi) 
184
C. Başvuru Usulü ve Yetkili Büro 
185
D. Başvuruda Sunulması Gereken Belgeler 
187
E. Sürecin Aşamaları ve Süreler 
189
1. Sürecin Başlangıcı 
190
2. Müzakere ve Görüşme Aşaması 
191
3. Sonuçlandırma ve Süre Sınırı 
192
F. Tarafların Temsili 
193
1. Tüzel Kişilerde Temsil Usulü ve Vekalet 
193
2. Gerçek Kişilerde Temsil ve Vekâlet 
194
3. Sigorta Şirketlerinde Kurumsal Temsil Usulü 
194
G. Arabuluculuk Görüşmesine Katılma Yükümlülüğü ve Katılmamanın Sonuçları 
195
VI. ARABULUCULUĞA HÂKİM İLKELER 
197
A. Gönüllülük İlkesi 
197
B. Eşitlik İlkesi 
198
C. Gizlilik İlkesi 
199
D. Tarafsızlık ve Bağımsızlık İlkesi 
199
E. İrade Serbestisi İlkesi 
200
F. Hız ve Usul Ekonomisi İlkesi 
200
VII. Arabuluculuk Sürecinin Sonuçları 
200
A. Anlaşma Sağlanamaması Durumu 
201
B. Anlaşma Sağlanması Durumu ve Dava Açılamaması 
203
1. Arabuluculuk Anlaşmasının İcra Edilebilirliği 
206
2. Şerh Verme Yetkisi ve Usul 
207
3. Şerhin Hukukî Niteliği ve Etkileri 
208
4. Şerh Talebinin Reddi ve Yargısal Denetim 
208
5. Sigorta Uyuşmazlıklarında İcra Edilebilirlik Şerhinin Önemi 
209
C. Kısmi Anlaşma Durumu 
214
VIII. TAHKİM VE ARABULUCULUK ETKİLEŞİMİ / UYGULANABİLİRLİĞİ 
215
A. Tahkim ve Arabuluculuk Arasındaki Benzerlikler 
215
B. Tahkim ve Arabuluculuk Arasındaki Farklar 
216
IX. ARABULUCULUKTA KARŞILAŞILAN SORUNLAR VE YAPTIRIMLARI 
216
A. Taraf Belirleme Sorunu 
216
B. Teknik Bilgi Eksikliği 
217
C. Sigorta Şirketlerinin Katılım Sorunu: 
217
X. ARABULUCULUK TUTANAK ÖRNEKLERİ 
217
Sekizinci Bölüm
ARAÇ DEĞER KAYBI DAVALARINDA YARGILAMA USULÜ VE YARGISAL SÜREÇ
I. GENEL ÇERÇEVE VE HUKUKÎ DAYANAK 
227
II. YARGILAMANIN AMACI VE ÖNEMİ 
228
III. Araç Değer Kaybı Davalarının Hukukî Niteliği 
230
IV. İlgili Mevzuat ve Temel İlkeler 
231
V. Araç Değer Kaybı Davalarında Görevli Mahkemenin Belirlenmesi 
232
A. Görev Kavramı ve Hukukî Niteliği 
232
B. Trafik Kazalarına İlişkin Davalarda Görev Sistematiği 
233
C. Sigorta Şirketine Karşı Açılan Davalarda Görev 
234
D. İşleten veya Sürücüye Karşı Açılan Davalar 
236
E. Tüketici Mahkemesi’nin Görev Alanı 
238
F. Sigorta Tahkim Komisyonu ile Görev İlişkisi 
242
G. Görevsizlik Kararının Hukukî Etkileri 
243
H. Değer Kaybı Davaları Bakımından Görevli Mahkemenin Tayini 
249
VI. Yetkili Mahkeme (HMK m.6–10) 
251
A. Yetki Kavramı ve Hukukî Niteliği 
251
B. Trafik Kazalarına İlişkin Davalarda Yetki Sistemi 
252
C. Haksız Fiil Davalarında Yetkili Mahkeme 
258
D. Sigorta Şirketine Karşı Açılacak Davalarda Yetki 
259
E. Tüketici Davalarında Yetki (TKHK m. 73/2) 
266
1. Tüketici Sıfatının Belirlenmesi 
266
2. Kesin Yetki ve Taraf İradesinin Sınırı 
269
3. Tüketici Mahkemesi’nde Yetki Kurallarının Sözleşmeyle Düzenlenmesi 
269
F. Yetki Sözleşmeleri ve Geçerlilik Şartları 
271
1. Tanım ve Hukukî Çerçeve 
271
2. Geçerlilik Şartları 
271
3. Geçersizlik Hâlleri ve Sınırlar 
272
4. Sigorta Sözleşmelerinde Yetki Klozları 
272
a. Poliçe Türüne Göre Farklılık 
273
b. Yabancı Mahkeme Klozları 
273
c. Tahkim Klozları ile İlişkisi 
273
d. Poliçe Teminatının Kapsamı ile Yetki Arasındaki Etkileşim 
273
G. İçtihat Uygulamaları Yönünden 
273
VII. Sigorta Tahkiminde Yetki 
274
A. Sigorta Tahkiminde Yetki Kurallarının Özelliği 
275
B. Sigorta Tahkiminde Yetki ve Mahkeme Yolu Arasındaki İlişki 
276
1. Derdestlik ve Usulî Etkisi 
277
VIII. GÖREV VE YETKİ İTİRAZLARININ İNCELENMESİ 
289
A. Görev ve Yetki İtirazlarının Hukukî Niteliği 
289
B. Yetki İtirazının Süresi ve Niteliği (HMK m.19) 
290
C. Görevsizlik veya Yetkisizlik Kararlarının Sonuçları (HMK m.20) 
290
D. Uygulamadaki Sorunlar, İçtihatlar ve Değerlendirme 
292
Dokuzuncu Bölüm
DAVA EHLİYETİ, TARAF TEŞKİLİ VE DAVAYA KATILMA İLE DAVANIN KONUSU VE TÜRÜ
I. DAVA EHLİYETİ 
295
A. Davacı Taraf (Aktif Husumet Ehliyeti) 
297
1. Araç maliki 
297
2. İşleten 
297
3. Fiilî zilyet / ekonomik menfaat sahibi 
297
4. Tüzel kişi adına işletilen araçlar 
297
B. Davalı Taraf (Pasif Husumet Ehliyeti) 
298
1. Kusurlu sürücü 
298
2. Araç işleteni 
298
3. Teşebbüs sahibi (işletenin bağlı olduğu tüzel kişi) 
298
4. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı (ZMSS) 
298
5. Kasko sigortacısı 
299
C. Dava Ehliyeti ile Taraf Sıfatı Arasındaki İlişki 
299
D. Sigortacı– Sigortalı İlişkisi ve Rücu Hakkı 
299
II. Taraf Teşkili 
301
A. Zorunlu Dava Arkadaşlığı 
301
B. İhtiyarî Dava Arkadaşlığı 
302
C. Husumet Düzeltmesi (HMK m.124) 
302
III. Davaya Katılma 
302
A. Fer’î Müdahale (HMK m.66–68) 
302
B. Asli Müdahale (HMK m.65) 
302
C. Müdahale ile Taraf Değişikliği Arasındaki Fark 
303
IV. Davanın Konusu ve Türü (Belirsiz veya Kısmi Alacak Davası Niteliği) 
303
A. Belirsiz Alacak Davası (HMK m.107) 
303
B. Kısmi Dava (HMK m.109) 
303
V. Tazminat Miktarının Belirlenmesi 
304
A. Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süreler 
304
B. Faiz Talebi ve Başlangıç Tarihi 
305
C. Tazminatın Hukukî Sonuçları 
305
D. Değerlendirme 
306
Onuncu Bölüm
YARGILAMA AŞAMALARI VE DELİLLERİN EĞERLENDİRİLMESİ
I. Ön İnceleme ve Tahkikat Aşamaları 
307
II. Bilirkişi İncelemesi ve Teknik Delillerin Değerlendirilmesi 
307
III. Yargılama ve Hüküm Aşaması 
308
IV. Yargılama Giderleri ve Vekâlet Ücreti 
308
V. Hüküm, Kanun Yolları ve Yargısal Denetim 
308
A. Karar Türleri ve Hükmün Kesinleşmesi 
308
B. Kanun Yolları: İstinaf ve Temyiz Süreci 
309
1. İstinaf (Bölge Adliye Mahkemesi Aşaması) 
309
2. Temyiz (Yargıtay Aşaması) 
309
Ekler 
313
Sonuç 
331
Kaynakça 
335