İktisatçılar İçin Matematik İktisadi Denklemler – Denge Analizi – Optimizasyon Prof. Dr. Emine Kılavuz  - Kitap

İktisatçılar İçin Matematik

İktisadi Denklemler – Denge Analizi – Optimizasyon

5. Baskı, 
Ağustos 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
438
Barkod:
9786253610388
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Kitabın Fiyatı:
760,00₺
İndirimli (%10):
684,00₺
24 saat içerisinde temin edilir.
Kitabın Açıklaması
Güncellenmiş 5. baskısıyla okurlarla buluşan bu eser; İktisadi ve İdari Bilimler Fakülteleri'nde uzun yıllar "İktisatçılar için Matematik" ve "Matematik" dersleri veren yazarın ders notlarından, öğrenci geri bildirimlerinden ve derin mesleki tecrübelerinden süzülerek hazırlanmıştır.
Eserin en güçlü yönü; karmaşık sözel ve teorik ifadeleri yalın matematiksel fonksiyonlarla somutlaştırmasıdır. Örneğin, pür matematikteki $y = f(x)$ gösterimi, iktisadi değişkenlerle hayat bularak fiyat ($P$) ve talep ($Q$) ilişkisini anlatan $Q = f(P)$ fonksiyonuna dönüşür. Tüm bu süreç, okuyucunun edindiği matematiksel yöntemleri iktisadi problemlere nasıl uygulayacağını somut olarak görebilmesi için son derece sade bir dille ve zengin çözümlü örneklerle desteklenmiştir.
Bu kitap, lisans düzeyindeki derslere bir kaynak olmanın yanı sıra, bu alanda kendini geliştirmek isteyen araştırmacılar ve mesleki sınavlara hazırlanan adaylar için de temel bir başvuru kılavuzudur.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Ekonomik Modeller ve Değişkenler Arası İlişkiler
.
Değişkenler Arası İlişkiler; İktisatta Kullanılan Doğrusal Denklemler
.
Denge Analizi
.
Açık ve Kapalı Ekonomilerde Denge
.
Matrisler ve Doğrusal Denklemlerin Çözümü
.
Karşılaştırmalı Statik Analiz; Esneklikler
.
Optimal Denge Değerlerinin Bulunması (Optimizasyon)
.
Kar ve Fayda Maksimizasyonu, Piyasalarda Fiyatlama
.
Dinamik Analiz; Büyüme ve Faiz Hesaplamaları
Kitabın İçindekileri
İçindekiler
Önsöz 
5
1. Bölüm:
EKONOMİK MODELLER VE DEĞİŞKENLER ARASI İLİŞKİLER
1.1. Matematiksel Bir Modelin Elemanları 
15
1.2. Sayılar ve Kümeler 
17
1.3. İlişki (Bağıntı) ve Fonksiyonlar 
18
1.4. Değişkenler Arası Doğrusal İlişkiler ve Genel Denklemi 
20
1.5. Bir Doğrunun Eğimi 
23
1.6. Doğrusal Fonksiyonların Belirlenmesi 
28
1.6.1. İki Nokta Yöntemi 
28
1.6.2. Nokta Eğim Yöntemi 
37
1.6.3. Dik Doğrular Yöntemi 
38
1.7. Doğrusal İlişkilerde Marjinal ve Ortalama Oranlar 
39
1.8. İktisatta Kullanılan Doğrusal Fonksiyonlar ve Eşitlikler 
41
1.8.1. Bireysel Talep Fonksiyonu 
41
1.8.2. Bireysel Arz Fonksiyonu 
43
1.8.3. Doğrusal Tüketim ve Tasarruf Fonksiyonları 
46
1.8.4. Yatırım Fonksiyonu 
51
1.8.5. Bütçe Eşitliği 
52
1.8.6. Eş Maliyet (Toplam Maliyet) Eşitliği 
54
1.8.7. Sabit Maliyet Altında Üretim İmkânları Eşitliği 
56
1.9. Doğrusal Fonksiyonlarda Esneklik Hesaplanması 
59
1.9.1. Yüzde Hesabı ile Esneklik 
59
1.9.1.1. Tek Bağımsız Değişken Durumu 
59
1.9.1.2. Çok Bağımsız Değişken Durumu 
64
1.9.2. Ortalama ve Marjinal Değerler ile Esneklik 
67
1.10. Eğrisel İlişkiler 
71
1.10.1. İkinci Derece Fonksiyonların Grafikleri ve Çözümleme Yöntemleri 
72
1.10.2. İkinci Dereceden Kar Fonksiyonu 
76
1.10.3. İkinci Dereceden Piyasa Denge Eşitliği 
80
2. Bölüm:
DENGE ANALİZİ
2.1. Denge Analizine Giriş 
85
2.2. Kısmi Piyasa Dengesi: Doğrusal Model 
87
2.3. Kısmi Piyasa Dengesi: Eğrisel Model 
91
2.4. Basit Keynesyen Makro Modelde Mal Piyasasında Denge 
93
2.4.1. Kapalı Bir Ekonomide Toplam Planlanan Harcama Reel Gelir Eşitliği 
94
2.4.2. Kapalı Bir Ekonomide Yatırım Tasarruf Eşitliği 
96
2.4.3. Açık Bir Ekonomide Toplam Planlanan Harcama Reel Gelir Eşitliği 
97
2.4.4. Açık Bir Ekonomide Yatırım Tasarruf Eşitliği 
98
2.5. Açık Bir Ekonomide Mal Piyasası Dengesi: IS Eğrisi 
100
2.6. Para Piyasasında Denge: LM Eğrisi 
100
2.7. Bütçe Dengesi 
101
2.8. Cari İşlemler Dengesi (Dış Denge) 
104
2.9. Dış Açık ve Borçlanma: İkiz Açık Hipotezi 
105
2.10. Genel Denge Analizi 
107
2.10.1. Genel Piyasa Dengesi 
107
2.10.2. Mal ve Para Piyasalarının Birlikte Dengesi: IS–LM Analizi 
110
2.10.2.1. Kapalı Bir Ekonomide Genel Denge 
111
2.10.2.2. Dışa Açık Bir Ekonomide Genel Denge 
117
2.11. Genel Denge ve Matris Cebiri 
118
2.11.1. Matrisin Tanımı ve Çeşitleri 
119
2.11.2. Temel Matris İşlemleri 
122
2.11.3. Determinant, Minör, Kofaktör 
124
2.11.4. Matrislerin Tersinin Bulunması 
127
2.11.5. Matrislerin Tersi ile Doğrusal Eşitliklerin Çözümü 
129
2.11.6. Cramer Kuralı ile Doğrusal Eşitliklerin Çözümü 
130
3. Bölüm:
KARŞILAŞTIRMALI STATİK ANALİZ
3.1. Karşılaştırmalı Statik Analize İktisadi Örnekler 
139
3.1.1. Doğrusal Talep Fonksiyonu ve Piyasa Dengesi 
139
3.1.2. Doğrusal Tüketim Fonksiyonu ve Denge Milli Gelir 
144
3.1.3. Dengeli Bütçe Çarpanı 
154
3.2. Değişim Oranı ve Türev 
157
3.2.1. Türev Alma Yöntemleri 
160
3.2.2. Türevin İktisatta Kullanımı 
164
3.2.2.1. Marjinal Kavramlar 
164
3.2.2.1.1. Marjinal Maliyet 
165
3.2.2.1.2. Marjinal Gelir 
167
3.2.2.1.3. Marjinal Fayda 
169
3.2.2.1.4. Marjinal Tüketim ve Marjinal Tasarruf Eğilimi 
169
3.2.2.2. Toplam, Ortalama ve Marjinal Kavramlar Arasındaki İlişki 
170
3.2.2.2.1. Toplam, Ortalama ve Marjinal Maliyet İlişkisi 
170
3.2.2.2.2. Toplam, Ortalama ve Marjinal Gelir İlişkisi 
176
3.2.2.3. Türev ve Esneklik 
181
3.2.2.3.1. Doğrusal Talep Fonksiyonlarında Talep Esnekliği 
183
3.2.2.3.2. Sabit ve Birim Esnekliğe Sahip Talep Eğrileri 
185
3.2.2.3.3. Marjinal Gelir ve Talep Esnekliği İlişkisi 
187
3.2.2.3.4. Toplam Harcama ve Talep Esnekliği İlişkisi 
195
3.3. Birden Çok Bağımsız Değişken ve Kısmi Türev 
198
3.3.1. Kısmi Türev Kuralları 
199
3.3.2. İkinci Dereceden Kısmi Türevler 
200
3.3.3. Kısmi Türevin Piyasa Modeline Uygulanışı 
201
3.3.4. Kısmi Türevin Milli Gelir Modeline Uygulanışı 
204
3.3.5. Kısmî Türev, Marjinal Kavramlar ve Esneklikler 
209
3.3.5.1. Talep Fonksiyonları 
209
3.3.5.1.1. Kısmi Marjinal Talep Fonksiyonları 
209
3.3.5.1.2. Çapraz Esneklikler 
212
3.3.5.1.3. Verginin Yansıması 
218
3.3.5.2. Üretim Fonksiyonları 
221
3.3.5.2.1. Üretim Faktörlerinin Marjinal ve Ortalama Verimi (Ürünü) 
223
3.3.5.2.2. Emeğin Marjinal Verimi ve Emek Talebi 
226
3.3.5.2.3. Homojen Fonksiyonlar ve Euler Teoremi 
230
3.3.5.2.4. Cobb–Douglas Üretim Fonksiyonu ve Ölçeğe Göre Getiri 
234
3.3.5.2.5. Cobb–Douglas Üretim Fonksiyonu ve Euler Teoremi 
237
3.4. Diferansiyel Denklemler 
240
3.4.1. Tanım ve Kuralları 
240
3.4.2. Toplam Diferansiyel 
241
3.4.3. Toplam Türev 
247
3.4.4. Zamana Göre Türev 
249
3.5. Yüksek Dereceden Türevler 
251
3.5.1. Artan –Azalan Fonksiyonlar ile Konveks–Konkav Durumlar 
252
3.5.2. Kayıtsızlık Eğrileri 
254
3.5.3. Eş Ürün Eğrileri 
257
3.5.4. Emeğin Marjinal Ürünü 
258
4. Bölüm:
OPTİMAL DENGE DEĞERLERİNİN BULUNMASI (OPTİMİZASYON)
4.1. Sınırsız Optimizasyon 
263
4.1.1. Tek Bağımsız Değişken Olması Halinde Optimizasyon 
263
4.1.1.1. Firma Dengesi ve Kar Maksimizasyonu 
267
4.1.1.2. Vergi Uygulamaları ve Kar Maksimizasyonu 
274
4.1.2. İki Bağımsız Değişken Olması Halinde Optimizasyon 
277
4.1.3. N Sayıda Bağımsız Değişken Olması Halinde Optimizasyon 
283
4.2. İki Bağımsız Değişkenli Fonksiyonlarda Sınırlı Optimizasyon 
292
4.2.1. Yok Etme Yöntemi 
292
4.2.2. Lagrange Çarpanı Yöntemi 
294
4.2.2.1. Firma Dengesi 
296
4.2.2.1.1. Maliyet Minimizasyonu 
297
4.2.2.1.2. Üretimin Maksimizasyonu 
304
4.2.2.1.3. Girdiler Açısından Kar Maksimizasyonu 
306
4.2.2.2. Tüketici Dengesi ve Fayda Maksimizasyonu 
307
4.3. Oligopol Modelleri 
312
4.3.1. Cournot Modeli 
312
4.3.2. Stackelberg Modeli 
316
4.3.3. Bertrand Modeli 
319
4.3.4. Oligopol Modellerinde Denge Örnekleri 
320
4.3.4.1. Örnek I 
320
4.3.4.1.1. Cournot Dengesi 
320
4.3.4.1.2. Stackelberg Dengesi 
322
4.3.4.1.3. Oligopol Dengelerinin Diğer Piyasa Dengeleri İle Karşılaştırılması 
324
4.3.4.2. Örnek II 
325
4.3.4.2.1. Cournot Dengesi 
326
4.3.4.2.2. Tam Rekabet Dengesi 
327
4.3.4.2.3. Monopol Dengesi 
328
4.3.4.3. Diğer Örnekler 
329
4.3.4.3.1. Cournot Dengesine Örnekler 
329
4.3.4.3.2. Stackelberger Dengesine Örnekler 
332
5. Bölüm:
DİNAMİK ANALİZ
5.1. Dinamik Analizin Tanımı 
339
5.2. Belirsiz İntegral 
339
5.2.1. Belirsiz İntegral Alma Kuralları 
340
5.2.2. Ekonomik Uygulamalar 
342
5.3. Belirli İntegral 
345
5.3.1. Ekonomik Uygulamalar 
345
5.4. Üstel ve Logaritmik Fonksiyonlar 
356
5.4.1. Üstel Fonksiyonlar 
356
5.4.2. Logaritmik Fonksiyonlar 
358
5.4.3. Üstel ve Logaritmik Fonksiyonların Türevleri 
361
5.4.4. Doğal Üstel ve Logaritmik Fonksiyonların Çözümü 
362
5.4.5. Logaritmik Fonksiyonlarda Eğim ve Esneklik 
363
5.5. Diziler 
367
5.5.1. Aritmetik Diziler 
368
5.5.2. Geometrik Diziler 
371
5.5.3. Basit Serilerde Ortalama Hesaplanması 
377
5.6. Büyüme Oranı ve Hesaplama Yöntemleri 
382
5.6.1. İktisadi Örnekler 
384
5.7. Kesikli Büyüme, Sürekli Büyüme ve Bileşik Faiz 
389
5.7.1. İktisadi Örnekler 
392
5.7.2. Efektif ve Reel Faiz Oranları 
397
5.7.3. Repo ve Repo Faizlerinin Hesaplanması 
399
5.7.4. İskonto Edilmiş (Bugünkü) Değer 
401
5.7.5. Gelecekteki Gelir Akımlarının Bugünkü Değeri 
403
5.7.6. Tahvil Değerlemesi 
405
5.8. Diferansiyel Denklemler ve Fark Denklemleri 
409
5.8.1. Diferansiyel Denklemler 
410
5.8.2. Fark Denklemleri 
411
5.8.2.1. Birinci Derece Doğrusal Fark Denkleminin Çözümü 
412
5.8.2.2. İstikrar Koşulları 
415
5.8.2.3. Dinamik Basit Makro Model 
417
5.8.2.4. Örümcek Ağı Modeli (Cobweb Modeli) 
419
5.8.3. Harrod–Domar Modeli 
422
5.8.3.1. Domar Büyüme Modeli 
422
5.8.3.2. Harrod Büyüme Modeli 
430
5.8.4. Solow Büyüme Modeli 
433
Kaynakça 
435