Türk Hukuk Tarihi

1925 yılında Ankara Adliye Hukuk Mektebi açıldığı günden itibaren Türk Hukuk Tarihine Hukuk Fakültelerinin ders programlarında yer verildiği görülmektedir. Gerek pozitif Türk hukukunu anlayıp yorumlayabilmek gerekse yeni hukuki düzenlemeler yapabilmek için iyi bir hukuk kültür ve formasyonuna ihtiyaç vardır. Çünkü değişen şartlar ve ihtiyaçlar sonucunda pozitif hukuk bir süre sonra yetersiz hale geldiğinde, yeni hukuki düzenlemeler yapabilmek için derin bir hukuk kültürü gerekmektedir. Cumhuriyet döneminde yapılan hukuk reformuna kadar hangi hukuki düzenlemelerin yürürlükte olduğu, nasıl bir hukuk sisteminin geçerli bulunduğu bilinmeden Türk hukuk devrimini de kavramak güçtür. Özellikle Tanzimat döneminde çıkarılan hukuki düzenlemelerin bazılarının Cumhuriyet döneminde de bir süre uygulandığını hatta bir kısmının günümüzde hala yürürlükte olduğunu da hatırlatmak yararlı olacaktır. Nitekim Tanzimat döneminde gerçekleştirilen kodifikasyon faaliyetleri ve yargı teşkilatındaki reformlarla şekillenen yeni yapı Tanzimat'ın bugünkü hukuk düzenimizin kökeni olduğu ve Cumhuriyet dönemindeki hukuk reformlarını da bu çerçevede ele almak gerektiği düşüncesini destekler niteliktedir. Ayrıca sadece hukuki düzenlemeler ve yargı teşkilatı açısından değil, hukukçu kadrosu bakımından da Tanzimat'tan Cumhuriyet'e aktarılan bir miras söz konusu olmuştur. Osmanlı Devleti döneminde hukuk eğitimi almış, bir kısmı Darülfünun Hukuk Fakültesi'nde hocalık, mahkemelerde hakimlik yapmış hukukçular Cumhuriyet döneminin de akademisyenleri, hakimleri, savcıları ve avukatları olmuştur. Aynı zamanda hukuk inkılabını gerçekleştiren kadronun da önemli bir kısmını oluşturmuşlar, sahip oldukları bilgi birikimi ve tecrübelerinden istifade edilmiştir. Bu durum bize Türk Hukuk Tarihinin önemini bir kez daha göstermektedir. Ayrıca günümüzde kökeni Osmanlı dönemine dayanan miras hukuku davaları ile arazi ve vakıf hukuku alanındaki davalarda Osmanlı hukuk kuralları dikkate alınmaktadır. Dolayısıyla hem bir hukukçu için gerekli olan hukuk nosyonunun ve kültürünün oluşmasında hem de günümüz hukukuyla bağlantılı olan konularda hukuki temellerin oluşturulmasında Türk Hukuk Tarihi büyük bir önem arz etmektedir.

Elbette pozitif hukukta olduğu gibi Türk Hukuk Tarihi alanında sürekli değişen hukuki düzenlemeler yoktur. Ancak genç hukuk tarihçilerin yazdığı tezler ve birincil kaynaklara dayanan çalışmalar her geçen gün yeni bilgiler edinmemizi sağlamaktadır. Ayrıca son yıllarda Türk Hukuk Tarihi alanında son derece nitelikli eserler ortaya konmuştur. Bu çerçevede kitabımızın yeni baskısında pek çok başlığa yapılan yeni çalışmalar ve birincil kaynaklar ışığında eklemeler yapılmıştır. Bunların dışında titiz bir okuma ile bir önceki baskıda gözden kaçan noktalar düzeltilmiş, kaynakça zenginleştirilmiştir.