Tazminat ve Alacaklarda Sorumluluk ve Zamanaşımı Çelik Ahmet Çelik  - Kitap
Tazminat ve Alacaklarda

Sorumluluk ve Zamanaşımı

4. Baskı, 
Nisan 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
17x25
Sayfa:
1080
Barkod:
9786253818210
Kapak Türü:
Ciltli
Fiyatı:
2.500,00
24 saat içerisinde temin edilir.
Diğer Baskılar
3. baskı
Temmuz 2018
2.450,00
1.350,00 (%45)
Kitabın Açıklaması
Zamanaşımı, hak aramaya bir sınır konulmasıdır. Nasıl ki kanunu bilmemek özür değilse, hak arama sürelerini bilmemek de özür değildir. Ancak ne var ki, Borçlar Kanunumuzda ve çeşitli yasalarda o kadar çok ve değişik zamanaşımı süreleri vardır ki, bunların hepsini akılda tutmak, yalnız normal yurttaşlar için değil, hukukçular için bile zor olmaktadır. Her sözleşme ve sorumluluk türü için ayrı zamanaşımı süreleri konulmasını yanlış buluyoruz. Bunlar azaltılmalı ve gruplandırılmalıdır. Kitapta zamanaşımı ve hak arama süreleri, bunların nasıl işlediği, başlangıcı, kesilmesi olabildiğince anlaşılır ve kolay kavranır biçimde açıklanmıştır.
Sözleşme ve sorumluluk türleri bölümünde, günlük yaşamda en çok bilinmesi gerekenler, en fazla dava konusu edilenler ele alınmıştır. Genel bölümde çalıştıranın sorumluluğu, yardımcı kişilerden sorumluluk, tüzel kişilerin sorumluluğu, devletin ve kamu görevlilerinin sorumluluğu yer almaktadır. Borçlar Kanunu'ndaki sorumluluk ve sözleşme türlerinden özellikle satım ve eser (inşaat) sözleşmelerini geniş biçimde işlenmiş, Üretimcinin sorumluluğu bölümünde, Borçlar Kanunu hükümleri ile Tüketicinin Korunması Kanunu'nu bir arada incelenmiştir Borçlar Kanunu dışında, Medeni Kanundaki Taşınmaz Malikinin Sorumluluğu ve Komşuluk Hukuku, İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku, Hastanelerin ve Hekimlerin Sorumluluğu, Çevre Zararlarından Sorumluluk, Trafik ve Taşıma Kazalarından Sorumluluk, Sigortalar, Noterlerin Sorumluluğu kitabın özel bölümünün konularını oluşturmaktadır.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Genel Olarak Zamanaşımı
.
Haksız Eylemlerde Zamanaşımı
.
Bedensel Zararlarda Zamanaşımının Başlangıcı
.
Tazminat Davalarında Ceza Zamanaşımının Uygulanması
.
Sorumluluk Türleri ve Zamanaşımı Genel Olarak
Kitabın İçindekileri
İçindekiler
Dördüncü Baskıya Önsöz 
V
Üçüncü Baskıya Önsöz 
VII
İkinci Baskının Sunuş Yazısı 
XI
Birinci Bölüm
GENEL OLARAK ZAMANAŞIMI
Birinci Ayrım
GENEL BİLGİLER
I– ZAMANAŞIMININ TANIMI 
3
II– ZAMANAŞIMININ İŞLEVİ 
4
III– ZAMANAŞIMININ ETKİSİ 
5
IV– ZAMANAŞIMI TÜRLERİ 
9
1– Kazandırıcı zamanaşımı – Kaybettirici zamanaşımı 
9
2– Sözleşme zamanaşımı – Haksız eylem zamanaşımı 
10
3– Hukuk zamanaşımı – Ceza zamanaşımı 
11
V– ZAMANAŞIMI VE HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE AYRIMI 
11
A) İki süre arasındaki farklar 
11
B) Yasalardaki hak düşürücü süreler 
12
1– Genel olarak 
12
2– Medeni Yasa’daki hak düşürücü süreler 
13
3– Borçlar Yasası’ndaki hak düşürücü süreler 
13
4– Hukuk Yargılama Yasası’ndaki süreler 
14
5– İcra İflâs Yasası’ndaki hak düşürücü süreler 
15
6– İş Yasası’nda hak düşürücü süreler 
16
7– Sosyal Güvenlik Hukukunda hak düşürücü süreler 
17
8– İdari Yargılama Yasası’ndaki hak düşürücü süreler 
18
9– Başka yasalardaki hak düşürücü süreler 
20
İkinci Ayrım
YASALARDAKİ ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
I– BORÇLAR YASASINDA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ 
21
A) Alacaklarda ve sözleşme ilişkilerinde 
21
1– On yıllık süre 
21
2– Beş yıllık süre 
23
B) Haksız eylemlerde zamanaşımı 
24
1– Genel hüküm niteliği 
24
2– Önceki ve yeni yasa arasındaki farklar ve görüşlerimiz 
25
3– Süreler 
26
a) Olağan süre 
26
b) Ek (kesin) süre 
26
c) Olağan dışı süre (Ceza zamanaşımı süresi) 
26
4– Dönme (rücu) isteminde zamanaşımı 
27
C) Nedensiz zenginleşmede zamanaşımı 
31
1– Nedensiz zenginleşmede zamanaşımı 
31
2– Nedensiz zenginleşme kavramı 
32
3– İki yasa arasındaki farklar 
34
4– Geri alma davasının zamanaşımı hakkında açıklamalar 
34
D) Satım sözleşmesinde zamanaşımı süreleri 
36
1– Sözleşmeye aykırılıkta zamanaşımı 
36
2– Taşınır satımında zamanaşımı 
38
a) Ayıba karşı iki yıllık zamanaşımı 
38
c) Satıcının ağır kusurlu olması durumunda zamanaşımı 
39
d) Hizmet satımında zamanaşımı süreleri 
40
e) Borcun yerine getirilmemesinde zamanaşımı 
40
f) Zamanaşımının başlangıcı 
40
g) Sözleşme ile zamanaşımı süresinin değiştirilmesi 
41
h) Zamanaşımı savunması 
41
3– Taşınmaz satımında zamanaşımı 
42
a) Sözleşmeye aykırılıkta (10) yıllık genel zamanaşımı 
42
b) Binaların (yapıların) ayıplı olmasından doğan davalarda zamanaşımı 
43
c) Zamanaşımının başlangıcı 
45
E) Eser ve inşaat sözleşmelerinde zamanaşımı 
46
1– Sözleşmeye aykırılıkta zamanaşımı 
46
2– Taşınır eserlerdeki ayıptan dolayı zamanaşımı 
47
3– Taşınmaz yapılardaki ayıptan dolayı zamanaşımı 
48
a) Yasalardaki hükümler 
48
b) Önceki ve sonraki yasalar arasındaki benzerlik 
48
c) Önceki ve sonraki yasalar arasındaki fark 
48
d) Yeni Yasa’da, yüklenicinin “ağır kusuru” nedeniyle açılacak davaların “teslim” tarihinden başlayarak (20) yıl ile sınırlandırılmış olmasının sakıncaları 
49
e) 6098 sayılı Yasa’nın ilgili maddelerinin değiştirilmesinin gerekliliği 
50
f) Zamanaşımının başlangıcı 
50
g) Önceki yasada süre belirtilmemiş olmasının yararları ve Yargıtay’ın depremle ilgili kararlarındaki gerekçeler 
51
F) Bağışlayanın cayma hakkını kullanmada zamanaşımı 
52
II– MEDENİ YASADAKİ ZAMANAŞIMI SÜRELERİ 
53
III– CEZA YASASINDAKİ DAVA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ 
54
1– Yeni 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 66. maddesine göre süreler 
55
2– Önceki 765 sayılı Türk Ceza Kanunu 102. maddesine göre süreler 
55
IV– TÜRK TİCARET KANUNU’NDAKİ ZAMANAŞIMI SÜRELERİ 
56
1– Haksız rekabet davalarında zamanaşımı 
56
2– Tüzel kişi organlarının ceza sorumluluğu ve ceza zamanaşımının uygulanması 
56
3– Cari hesapla ilgili davalarda zamanaşımı 
57
4– Poliçelerde zamanaşımı 
57
5– Çeklerde ibraz süresi 
57
6– Taşımacının sorumluluğuna uygulanacak zamanaşımı 
57
a) 6762 sayılı TTK’nın 767. maddesine göre 
57
b) 6102 sayılı TTK’nın 855. maddesine göre 
58
c) İki yasa arasındaki farklar 
59
7– Taşıma komisyonculuğu sözleşmesinde zamanaşımı 
59
a) 6762 sayılı TTK’da 
59
b) 6102 sayılı yeni TTK’da 
60
8– Gemi alacaklısı hakkı veren alacaklarda zamanaşımı 
60
a) 6762 sayılı TTK’da 
60
b) 6102 sayılı yeni Türk Ticaret Kanunu’nda 
61
9– Gemi yolcusu için zamanaşımı süreleri 
61
10– Sigorta sözleşmesinden doğan hak ve alacaklarda zamanaşımı 
62
a) 6762 sayılı TTK’da 
62
b) 6102 sayılı TTK’da 
62
11– Rizikonun gerçekleşmesi durumunda süreler 
62
a) 6762 sayılı TTK’da 
62
b) 6102 sayılı TTK’da 
63
V– TRAFİK YASASINDA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ 
64
1– Yasa hükmü 
64
2– Trafik Yasasındaki “uzamış ceza zamanaşımı”nın özelliği ve Borçlar Yasası’nın 72. maddesindeki (önceki m.60) ceza zamanaşımından farkı 
64
3– Trafik kazası sorumlularına uygulanacak ceza zamanaşımı süreleri 
64
VI– SOSYAL GÜVENLİK YASALARINDAKİ SÜRELER 
65
1– 5510 sayılı Yasa’da 
65
2– Yürürlükten kalkan 506 sayılı Yasa’da 
67
3– Yürürlükten kalkan 1479 sayılı Yasa’da 
67
4– 5434 sayılı Yasa’da 
67
VII– İŞ YASASINDAKİ ZAMANAŞIMI SÜRELERİ 
68
1– Alacaklarda, kıdem ve ihbar tazminatında zamanaşımı süreleri 
68
2– İş ve hizmet sözleşmesine aykırılıkta zamanaşımı 
68
3– Ücret alacaklarında zamanaşımı 
69
4– İş kazaları ve meslek hastalıklarında zamanaşımı 
69
5– İş Yasasında hak düşürücü süreler 
69
VIII– TÜKETİCİNİN KORUNMASI YASASINDA SÜRELER 
70
1– Yasal düzenlemeler 
70
2– Yeni 6502 sayılı Tüketici Yasası’ndaki süreler 
70
IX– İLÂMLARDA ZAMANAŞIMI 
72
1– Süre 
72
2– On yıllık sürenin başlangıcı 
72
X– FAİZ DAVALARINDA ZAMANAŞIMI 
73
1– Faiz ve zamanaşımı 
73
2– Faizlerde zamanaşımına ilişkin sorunlar 
73
3– Faizin (sonradan) ayrı bir dava ile istenebilmesi 
74
4– Faiz davalarında zamanaşımı sürelerinin hesaplanması 
75
5– Faiz davalarında zamanaşımı sürelerinin örneklerle açıklanması 
77
XI– YASAL KORUMA SÜRELERİ VE ZAMANAŞIMI 
78
Üçüncü Ayrım
YARGILAMA YASALARINDA SÜRELER
I– HUKUK YARGILAMA YASASI’NDA “DÜZENLEYİCİ” SÜRELER 
81
1– Genel olarak 
81
2– 6100 sayılı Hukuk Yargılama Yasası’ndaki süreler 
81
3– Önceki 1086 sayılı Hukuk Yargılama Yasası’nda süreler 
84
II– İDARİ YARGIDA “DÜZENLEYİCİ” SÜRELER 
86
1– Dava açma süreleri 
86
2– Sürelerin işlemeye başlaması 
86
3– Ek süreler 
87
4– İdari yargıda iptal ve tam yargı davalarında süreler 
88
5– İdareye başvuru, tazminat davası açmanın “ön koşulu” ve “dava şartı”dır 
88
6– Görevsiz yargı yerinde davanın reddi üzerine idari yargıda dava açma süresi 
88
7– İdareye başvurunun sonuçları 
89
a) İdarenin yanıt vermemesi durumunda dava açma süresi 
89
b) İdare “kesin yanıt” vermemişse 
89
c) İdare başvuruya yanıt verirse 
89
d) Henüz dava açılmadan önce yanıt verilirse 
90
e) İdarenin sonradan yanıt vermesi durumu 
90
f) İlgilinin yeni başvurusuna verilen yanıtın, yeni bir dava hakkı vermeyeceğine ilişkin uygulamanın yanlışlığı 
90
8– İdareye başvuru sürelerinin niteliği 
90
9– Dava açma süresinin işlemeye başlamasının koşulları 
92
10– Sürelerle ilgili ek açıklamalar 
94
11– Dava açma süresinin İdare Hukukuna özgü “düzenleyici” bir süre olduğuna ilişkin görüşler 
95
12– AİHM ve Anayasa Mahkemesi’nin uyarıcı kararları 
97
Dördüncü Ayrım
BAŞKA ÜLKELERDE ZAMANAŞIMI
FRANSA’DA 
99
1– Kural zamanaşımı 
100
2– Ölüm ve bedensel zararlarda zamanaşımı (10) yıldır 
100
3– Durdurucu süre (Objektif süre) 
101
4– Başka zamanaşımı süreleri 
101
5– Düşürücü (kaybettirici) zamanaşımının tanımı 
103
6– Zamanaşımının başlangıcı 
103
7– Durdurucu süre 
103
8– Zamanaşımının işleyişi 
104
ALMANYA’DA 
105
1– Normal zamanaşımı süresi 
106
2– Zamanaşımının başlangıcı 
106
3– Hayat ve vücut bütünlüğüne verilen bir zarardan doğan dava hakları 
106
4– Aynı haklarda zamanaşımı 
106
5– Zamanaşımı sürelerinin durması ve kesilmesi 
107
6– Satım sözleşmesinde zamanaşımı 
107
7– Madde hükümleri 
107
İTALYA’DA 
108
İNGİLTERE’DE 
110
İRLANDA’DA 
110
AVUSTURYA’DA 
110
HOLLANDA’DA 
111
İSVEÇ’TE 
111
RUSYA’DA 
112
AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNDA TAZMİNAT DAVASI AÇMA SÜRESİ 
112
Beşinci Ayrım
ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI
I– ALACAKLARDA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI 
115
II– HAKSIZ EYLEMLERDE VE KUSURSUZ SORUMLULUKTA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI 
118
III– NEDENSİZ ZENGİNLEŞMEDE ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI 
119
IV– DÖNME DAVALARINDA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI 
120
1– Ardıllık ve dönme 
120
2– Haksız eylemlerde ardıllık ve dönme 
121
3– Sigortacının ardıllığı 
121
4– Sosyal Güvenlik Kurumu rücu davalarında zamanaşımının başlangıcı 
122
V– CEZA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI 
124
VI– AŞKIN ZARARLARDA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI 
125
1. Aşkın (munzam) zarar 
125
2. Munzam zarar konusu hak ve alacaklar 
125
3. Hukuksal neden 
125
4. Borçlunun kusuru 
126
5. Munzam zarar davasında zamanaşımı 
126
6. Munzam zararda zamanaşımının başlangıcı 
127
VII– İLÂMLARDA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI 
127
VIII– HAKSIZ EYLEMİN SÜRMESİ VEYA TEKRARLANMASI DURUMUNDA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI 
127
IX– BİR ZARAR DOĞUP DAVA EDİLEBİLİR NİTELİK KAZANMADIKÇA ZAMANAŞIMI İŞLEMEYE BAŞLAMAZ 
129
Altıncı Ayrım
ZAMANAŞIMININ DURMASI
I– ANLAMI VE ÖZELLİKLERİ 
135
II– ZAMANAŞIMI DURDURAN NEDENLER 
135
III– ZAMANAŞIMINI DURDURAN BAŞKA NEDENLER 
136
Yedinci Ayrım
ZAMANAŞIMININ KESİLMESİ
I– TANIM 
139
II– KESİLME NEDENLERİ 
140
1– Borçlunun eylemlerinden kaynaklanan kesilme nedenleri 
140
2– Alacaklının eylemlerinden kaynaklanan kesilme nedenleri 
140
3– Yargıcın veya İcra memurunun usul işlemleriyle zamanaşımının kesilmesi 
141
III– BORÇLUNUN BORCUNU TANIMASI (İKRAR) 
141
1– Kavram 
141
2– Borcu tanımanın (ikrarın) biçimi ve türleri 
142
3– Borcu tanımanın (ikrarın) zamanı 
144
4– Borcu tanımadan sonra işleyecek yeni süreler 
144
IV– DAVA AÇILMASIYLA ZAMANAŞIMININ KESİLMESİ 
145
1– Dava açılması 
145
2– Dava açılmasının sonuçları 
146
a) Dava, görevsiz veya yetkisiz mahkemede açılmışsa 
146
b) Davanın açılmamış sayılmasında 
146
c) Hasımda yanılmada 
147
d) Yanlış yazılan ad ve unvan 
147
e) Temsilcide yanılmada 
147
f) Ölü kişiye karşı dava açılmasında 
148
g) Asli müdahalede 
149
h) Dayanışmalı borçlulukta 
149
i) Paylaşımı olanaksız borçlarda 
149
j) Kefalette 
149
k) Kambiyo senetlerinde 
150
l) Faiz istenmemişse 
150
m) Kısmi davada 
150
n) Adli Yardım isteğinde 
151
o) Ceza davasına katılmada 
151
ö) Adli ara vermede 
151
p) İhtiyati tedbir veya ihtiyati haciz zamanaşımını kesmez 
152
V– ZAMANAŞIMI KESİLMESİNİN BORÇLUDAN BAŞKA KİŞİLERE ETKİSİ 
152
A) Dayanışmalı borçluluk ve zincirleme sorumlulukta 
153
1– Kavramlar 
153
2– Dayanışmalı borçluluk 
153
3– Dayanışmalı borç ilişkisinin hükümleri 
155
4– Dayanışmalı borçlulara karşı zamanaşımının kesilmesi: 
157
B) Ortaklaşa sorumlulukta zamanaşımının kesilmesi 
157
1– Kavramlar ve yasa hükümleri 
157
2– Zincirleme kazalar 
159
3– Trafik kazalarında zamanaşımı, tüm sorumlular hakkında kesilir 
159
VI– İCRA KOVUŞTURMASIYLA ZAMANAŞIMININ KESİLMESİ 
160
1– İcra kovuşturması 
160
2– Yetkisiz icra dairesi ve yetki itirazı 
160
3– Dayanışmalı borçlular hakkında 
161
4– İşlemden kalkan dosyanın yenilenmesi ve zamanaşımı 
161
5– İtirazın kaldırılması isteminde 
162
6– Menfi tespit davasında 
162
7– Kambiyo senetlerine dayalı icra kovuşturmasında 
163
8– İhtiyati haciz kararı zamanaşımını kesmez 
163
9– İflas Masasına başvurma 
163
Sekizinci Ayrım
ZAMANAŞIMI SAVUNMASI
I– KAVRAM 
165
II– ÖZELLİKLERİ 
166
1– Borçlar Hukuku yönünden 
166
2– Usul Hukuku yönünden 
167
III– ZAMANAŞIMI SAVUNMASI VE HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE AYRIMI 
169
IV– ZAMANAŞIMINI İLERİ SÜRME ZAMANI VE BİÇİMİ 
170
1– Yazılı yargılama yönteminde 
170
2– Basit yargılama yönteminde 
173
3– İş mahkemelerinde 
174
V– MAHKEMECE SÜRELER HAKKINDA KARAR VERİLME ZAMANI 
176
1– Ön inceleme tamamlandıktan sonra süreler hakkında karar verilmesi gereği 
176
2– Ön inceleme duruşması tamamlandıktan sonra ve tahkikata başlamadan önce, süreler hakkında karar verilmesinin sonuçları 
177
VI– ZAMANAŞIMI SAVUNMASINA KARŞI YAPILMASI GEREKENLER 
177
1– Davacı, davalının zamanaşımı savunmasına nasıl karşı çıkmalıdır 
177
2– Süresinde yapılmayan zamanaşımı savunmasına karşı “savunmanın genişletilmesine muvafakat etmiyoruz” denilmeli; süre tartışmasına girilmemelidir 
178
3– Yargıtay kararlarının yanlışlığı 
178
4– Yargıtay’ın yanlış ve olumsuz kararları 
180
VII– ZAMANAŞIMI SAVUNMASIYLA İLGİLİ ÇEŞİTLİ DURUMLAR 
182
1– Dayanışmalı borçlular ve zamanaşımı savunması 
182
2– Bozmadan sonra zamanaşımı savunması 
183
3– Satış vaadi ve zilyetliğin devrinde 
183
4– Evlilik birliği sürerken 
183
5– Zamanaşımı ve olumsuz tespit davası 
183
6– Adli Yardım istekli davalarda 
184
VIII– ISLAHLA ZAMANAŞIMI SAVUNMASI YAPILAMAMALIDIR 
184
1– Islahla zamanaşımına olanak tanınması haksız ve adaletsiz bir uygulamadır 
184
2– Islah yoluyla da olsa kazanılmış haklar ortadan kaldırılamaz 
185
3– Yasanın belirlediği sürelerde kullanılmayan hak düşer 
186
4– Bir işlemin ıslahla düzeltilmesi, geçerli bir hukuki işlemin varlığını gerektirir 
186
5– Yapılmamış bir hukuki işlem ıslahla düzeltilemez 
187
6– Davacı taraf onay vermemiş ise zamanaşımı savunması hiç yapılmamış gibidir 
187
7– Zarar ve kapsamı belli olduktan sonra, zamanaşımının ileri sürülmesi, “dürüstlük kuralına” aykırı ve bir hakkın açıkça “kötüye kullanılması”dır 
187
8– Yeni 6100 sayılı HMK’nın 176. maddesinin gerekçesine eklenen paragraf, yasanın emredici hükümlerine aykırıdır 
188
9– “Kimse kendi kusurundan yararlanamaz” ilkesi dikkate alınmalıdır 
188
10– Islahla zamanaşımı savunması yapılamayacağına ilişkin “öğretici” nitelikte bir Yargıtay kararı 
189
11– Islahla zamanaşımı savunması yapılamayacağına ilişkin başka karar örnekleri 
191
12– Yargıtay kararlarına egemen olan görüşleri şöyle özetleyebiliriz 
193
IX– BELİRSİZ ALACAK DAVASINDA DEĞER ARTIRIMINA KARŞI ZAMANAŞIMI İLERİ SÜRÜLEMEZ 
194
1– Belirsiz alacak davası 
194
2– Belirsiz alacak davasında dava değerinin artırılması ıslah değildir. 
194
3– Belirsiz alacak davasında dava değerinin artırılmasına karşı zamanaşımı ileri sürülemez 
195
X – KISMİ DAVADA DA ARTIRILAN MİKTARA KARŞI ZAMANAŞIMI SAVUNMASI YAPILAMAMALIDIR 
195
1– Kısmi dava 
195
2– Yeni Yasa’daki “kısmi dava”, önceki dönemin “kısmi davası” değildir. 
195
3– Önceki dönemin “kısmi dava”sında haksız ve adaletsiz uygulamalar 
196
4– Kısmi davada dava değerinin artırılması “ıslah” olarak nitelenmemelidir 
196
5–Kısmi davada alacağın tamamı kanıtlanmışsa, kalan kısım için yapılacak artırım, zamanaşımı engeliyle karşılaşmamalıdır 
197
XI– İCRA HUKUKUNDA ZAMANAŞIMI SAVUNMASI 
197
1– Genel haciz yolu ile takipte 
197
2– İcra Mahkemesinde itirazın kaldırılmasında 
198
3– İtirazın iptali davasında 
198
4– Kambiyo senetlerine özgü takipte 
199
a) Zamanaşımı itirazı 
199
b) İcra Mahkemesinde 
199
5– İlamların icrasında 
200
XII– ZAMANAŞIMI SAVUNMASINDAN VAZGEÇME 
200
1– Zamanaşımından önceden vazgeçme geçersizdir 
200
2– Zamanaşımı süresi dolduktan sonra vazgeçme geçerlidir 
201
3– Vazgeçme biçimleri 
201
4– Vazgeçmenin öteki borçlulara etkisi 
202
XIII– ZAMANAŞIMI SÜRELERİNİN SÖZLEŞME İLE DEĞİŞTİRİLEMEMESİ 
203
1– Sürelerin kesinliği ve değiştirme yasağı 
203
2– Yasak dışında kalan süreler 
204
XIV– ZAMANAŞIMI SAVUNMASININ KÖTÜYE KULLANILMASI 
205
XV– YARGICIN ZAMANAŞIMI SAVUNMASINI İNCELEMESİ 
206
1– Zamanaşımı ileri sürülmezse, yargıç bunu kendiliğinden gözönüne alamaz 
206
2– Zamanaşımı savunması öncelikle incelenmelidir 
208
3– Sonradan yapılan zamanaşımı savunması da öncelikle incelenmelidir 
209
4– Zamanaşımı savunması incelenmeden esasa girilmesi ve her ikisi yönünden karar verilmesi doğru değildir 
210
XVI– ALACAKLININ ÖDEMEZLİK SAVUNMASI 
212
1– Genel olarak 
212
2– Haksız eylemden zarar görenin ödemezlik defi 
212
3– Hile ve korkutma ile borçlandırılan kişinin ödemezlik defi 
212
XVII – ZAMANAŞIMI SAVUNMASINA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI 
213
1– Esasa girilmeden incelenmesi gerektiği hakkında 
213
2– Savunmanın genişletilmesine karşı çıkılması hakkında 
216
3– Islah yoluyla zamanaşımı savunması yapılamayacağı hakkında 
222
İkinci Bölüm
HAKSIZ EYLEMLERDE ZAMANAŞIMI
I– KONUYA GİRİŞ 
237
II– HAKSIZ EYLEM ZAMANAŞIMI SÜRELERİ 
239
1– Olağan süre 
239
2– Ek (kesin) süre 
239
3– Olağan dışı süre (Ceza zamanaşımı süresi) 
239
III– OLAĞAN SÜRE 
239
1– Öğrenme olgusu 
239
2– Yasalardaki hükümler 
241
IV– ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI 
243
1– Tazminat sorumlularının öğrenilmesi 
244
a) Tazminat sorumluları 
244
b) Ad ve unvan yanlışları ile temsilcide yanılma 
244
2– Zararın öğrenilmesi 
247
a) Öğrenme konusunda görüşler ve kesin öğrenme olgusu 
247
b) Bugüne kadar sürdürülen ve hak kaybına neden olan uygulamalar 
252
c) 6100 sayılı Hukuk Yargılama Yasasıyla yeni dönem 
254
3– Zararın gerçekleşmesi ve dava edilebilir nitelik kazanması koşulu 
258
a) Üçüncü koşulun gerekli ve zorunlu olması 
258
b) Üçüncü koşulun Yargıtay kararlarıyla desteklenmesi 
260
c) Tüzel kişilerin zararı öğrenmesi 
263
V– ON YILLIK KESİN SÜRENİN BAŞLANGICI VE SONU 
263
1– Üst sınır 
263
2– On yıllık sürenin başlangıcı ve sonu 
264
VI– ZARARIN ON YILDAN SONRA DOĞMUŞ OLMASI 
265
1– On yılın aşılıp aşılamayacağına ilişkin görüşler 
265
2– Bizim görüşlerimiz 
266
3– 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 72. maddesinin gerekçesinde, on yılın aşılıp aşılamayacağına ilişkin görüşler 
269
4– 6098 sayılı TBK m.72’nin gerekçesine karşın, TBK. m. 478’in sınırlayıcı hükmü 
271
VII– UZAMIŞ CEZA ZAMANAŞIMI SÜRESİ 
272
YARGITAY KARARLARI 
272
Üçüncü Bölüm
BEDENSEL ZARARLARDA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI
I– BEDENSEL ZARARLAR 
279
1– Geçici işgöremezlik durumu 
279
2– Sürekli işgöremezlik (kalıcı sakatlık) durumu 
282
3– Maddi ve manevi zararlar 
283
II– BEDENSEL ZARARLARDA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI 
284
1– Zarar, kesin raporla öğrenilir 
285
2– İyileşme sürecinin ve gelişen durumların tamamlanmasından sonra alınacak kesin raporun “öğrenilmesi” ile zamanaşımı işlemeye başlayacaktır 
286
3– Sürekli işgöremezlik oranında her artış ayrı bir olgudur. Her birinin öğrenme gününden başlayarak yeni bir zamanaşımı işlemeye başlar. Her yeni olgu, yeni bir dava konusudur 
288
4– Sonradan ortaya çıkan (beklenmeyen ve önceden kestirilemeyen) durumlar 
289
III– YARGITAY KARARLARI 
293
1– Zamanaşımının, Kesin Raporun Öğrenildiği Tarihten İşlemeye Başlayacağına İlişkin Kararlar 
293
2– Bedensel Zararlarda Gelişen Durumun Tamamlanmasından Sonra Zamanaşımının İşlemeye Başlayacağına İlişkin Kararlar 
307
3– Sürekli işgöremezlik oranında her artış yeni bir olgu, yeni bir dava konusudur. her birinin öğrenme gününden başlayarak yeni bir zamanaşımı işlemeye başlar 
323
Dördüncü Bölüm
TAZMİNAT DAVALARINDA CEZA ZAMANAŞIMININ UYGULANMASI
Birinci Ayrım
YASAL DÜZENLEMELER
I– GENEL OLARAK 
331
II– YASALARDAKİ HÜKÜMLER 
333
1– Borçlar Yasası’nın ceza zamanaşımına ilişkin maddesi 
333
2– 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 109/2. maddesi 
335
3– Ceza Yasasında “ceza davası zamanaşımı” maddesi 
336
İkinci Ayrım
CEZA ZAMANAŞIMININ UYGULANMA KOŞULLARI
I– GENEL OLARAK 
337
II– CEZA ZAMANAŞIMININ UYGULANMA KOŞULLARI 
340
1– Uzamış (ceza) zamanaşımının uygulanabilmesi için, haksız eylemin aynı zamanda suç niteliğinde olması gerekir 
340
2– Ceza zamanaşımı daha uzun süreli olmalıdır 
340
3– Ceza davası zamanaşımının uygulanabilmesi için haksız eylemin yalnızca suç niteliği taşıması yeterli olup, eylemi işleyen hakkında ceza davası açılmış olması veya mahkumiyet kararı verilmiş bulunması gerekli değildir 
341
4– Takibi şikayete bağlı suçlarda şikâyet süresinin geçirilmesi veya hiç şikâyetçi olunmaması durumlarında dahi, ceza zamanaşımı uygulanır 
345
5– C.Savcılığının takipsizlik kararı da ceza zamanaşımının uygulanmasına engel değildir 
347
6– Ceza davasının sona ermesi, ceza zamanaşımının uygulanmasına engel değildir 
348
7– Ceza zamanaşımından yararlanmak için, ceza davasına katılmak ve şikâyetçi olmak koşul değildir 
351
8– Ceza davası sürerken, hukuk davasının zamanaşımına uğraması söz konusu olamaz 
351
9– Ceza davasının hiç açılmaması durumunda, hukuk hakimi, haksız eylemin suç niteliği taşıdığını saptamışsa, uzamış ceza zamanaşımını uygulayacaktır 
352
10– Ceza mahkemesinde delil yetersizliği nedeniyle beraat kararı verilmesi durumunda dahi, hukuk hakimi, eylemin suç oluşturup oluşturmadığını araştıracak ve suç unsuru saptamışsa, uzamış ceza zamanaşımını uygulayacaktır 
354
11– Kamu davasından vazgeçmenin hukuk mahkemesine etkisi 
355
12– Ceza ehliyeti olmayanlar hakkında da uzamış (ceza) zamanaşımı uygulanır 
356
13– Mirasçılara karşı açılan davada da uzamış (ceza) zamanaşımı uygulanır 
357
14– Cezaların ertelenmesi veya özel af, uzamış (ceza) zamanaşımını etkilemez 
359
15– Af yasalarının ceza zamanaşımına etkisi 
360
Üçüncü Ayrım
TAZMİNAT DAVALARINA UYGULANACAK
CEZA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
I– KAVRAMLAR 
363
II– SÜRELERİN NEYE GÖRE BELİRLENECEĞİ 
363
III– CEZA YASALARINDAKİ ZAMANAŞIMI SÜRELERİ 
364
1– Yeni 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 66. maddesine göre süreler 
364
2– Eski 765 sayılı Türk Ceza Kanunu 102. maddesine göre süreler 
365
3– Artırımlı (ek) ceza davası zamanaşımı süreleri 
366
Dördüncü Ayrım
CEZA ZAMANAŞIMININ BAŞLAMASI, KESİLMESİ VE SONA ERMESİ
I– GENEL OLARAK 
369
II– CEZA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI 
370
1– Tamamlanmış suçlarda zamanaşımının başlangıcı 
372
2– Teşebbüs halinde kalan suçlarda zamanaşımının başlangıcı 
374
3– Kesintisiz suçlarda zamanaşımının başlangıcı 
374
4– Zincirleme suçlarda zamanaşımının başlangıcı 
375
5– Ceza zamanaşımının başlangıcına ilişkin Yargıtay kararları 
375
III– CEZA ZAMANAŞIMININ KESİLMESİ 
377
1– Hukuk mahkemesinde dava açılması ile zamanaşımının kesilmesi 
377
2– Ceza mahkemesinde tazminat istenmesi durumunda 
380
3– Ceza davasının zamanaşımı nedeniyle ortadan kaldırılması durumunda 
380
4– Ortaklaşa ve zincirleme sorumlulukta zamanaşımının kesilmesi 
381
5– Zincirleme kazalar 
382
6– Trafik kazalarıyla ilgili davalarda, zamanaşımı, tüm sorumlular hakkında kesilir 
383
IV– UZAMIŞ (CEZA) ZAMANAŞIMININ SONA ERMESİ 
383
1– Öğrenme olgusu gerçekleşmiş olup, ceza zamanaşımı da dolmuşsa 
383
2– Ceza zamanaşımı dolmuş olup da, henüz “öğrenme olgusu” gerçekleşmemişse 
384
Beşinci Ayrım
CEZA ZAMANAŞIMININ “MALCA” SORUMLULARA (KUSURSUZ SORUMLULARA) UYGULANMASI
I– GENEL OLARAK 
385
II– MALCA SORUMLULARA CEZA ZAMANAŞIMININ UYGULANACAĞINA İLİŞKİN ÖZEL YASALARDAKİ HÜKÜMLER 
387
1– 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 109/2. maddesi 
387
2– Yürürlükten kalkan 765 sayılı TCK’nın 465. maddesi 
388
3– Türk Ticaret Kanunu 63. (önceki TTK. 63) maddesi 
388
4– Mirasçılar hakkında uzamış (ceza) zamanaşımının uygulanması 
389
Altıncı Ayrım
CEZA DAVASININ ZAMANAŞIMI NEDENİYLE DÜŞMESİNİN
TAZMİNAT HAKLARINA ETKİSİ
1– Ceza davasının zamanaşımı nedeniyle ortadan kaldırılması durumunda, hukuk mahkemesinde tazminat davası açabilmenin koşulları 
391
2– Çeşitli görüşler 
391
3– Ceza davasının düşmesiyle hukuk mahkemesinde dava açma süresi 
393
4– Yargıtay kararları 
394
5– Ceza davasının Af Yasasıyla ortadan kaldırılmasında durum 
396
Yedinci Ayrım
ŞİKÂYETTEN VAZGEÇMENİN TAZMİNAT DAVALARINA ETKİSİ
I– AÇIKLAMALAR 
397
1– Genel olarak 
397
2– Ceza mahkemesinde şikâyetten vazgeçmenin tazminat hakkına etkisi 
397
II– YARGITAY KARARLARI 
398
1– Takibi şikâyete bağlı suçlarda 
399
2– Takibi şikâyete bağlı olmayan suçlarda 
400
III– SORUMLULARDAN BİRİ HAKKINDA FERAGATIN DİĞER SORUMLULARA ETKİSİ 
401
Sekizinci Ayrım
HUKUK HAKİMİNİN EYLEMİN SUÇ NİTELİĞİNİ ARAŞTIRMA İŞLEVİ
HUKUK HAKİMİNİN EYLEMİN SUÇ NİTELİĞİNİ ARAŞTIRMA İŞLEVİ 
405
Dokuzuncu Ayrım
CEZA MAHKEMESİ KARARLARININ HUKUK MAHKEMESİNE ETKİSİ
I– KESİN HÜKÜM YÖNÜNDEN 
411
1– Ceza mahkemesinde tazminat istenmişse 
411
2– Sahteciliğe ilişkin ceza mahkemesi kararının kesin hüküm oluşturması 
412
3– Yaş düzeltme hakkındaki ceza mahkemesi kararı 
412
II– KESİN KANIT OLMA YÖNÜNDEN 
412
III– ZAMANAŞIMI YÖNÜNDEN 
413
1– Uzamış (ceza) zamanaşımının uygulanmasını gerektiren kararlar 
414
2– Uzamış (ceza) zamanaşımından yararlanma hakkını ortadan kaldıran kararlar 
415
IV– BEKLETİCİ SORUN YÖNÜNDEN 
415
V– CEZA MAHKEMESİNDEKİ BİLİRKİŞİ RAPORUNUN HUKUK DAVASINA ETKİSİ YÖNÜNDEN: 
416
Onuncu Ayrım
HUKUK HAKİMİNİN CEZA MAHKEMESİ KARŞISINDA DURUMU
I– HUKUK HAKİMİNİ BAĞLAYAN KARARLAR 
420
1– Mahkumiyet kararları ile bağlılık 
422
2– Suçun işlenmediğine ilişkin kesin aklama (beraat) kararı ile bağlılık 
423
3– Eylemin hukuka aykırılığını ve nedensellik bağını saptayan maddi olgularla bağlılık 
424
II– HUKUK HAKİMİNİN CEZA MAHKEMESİ KARARLARI KARŞISINDA BAĞIMSIZLIĞI 
425
1– Delil yetersizliğine dayanan aklama (beraat) kararı hukuk hakimini bağlamaz 
425
2– Kusurun kast çeşidini esas alan ceza mahkemesi beraat kararı hukuk hakimini bağlamaz 
426
3– Eylemin hukuka aykırılığını belirlemede bağımsızlık 
427
4– Ceza mahkemesinin nedensellik bağının bulunmadığına ilişkin kararı hukuk hakimini bağlamaz 
427
5– Ayırtım gücünün saptanması yönünden bağımsızlık 
429
III– HUKUK HAKİMİNİN KUSUR ORANLARINI BELİRLEMEDE BAĞIMSIZLIĞI 
430
Beşinci Bölüm
SORUMLULUK TÜRLERİ VE ZAMANAŞIMI GENEL OLARAK
I– KONUYA GİRİŞ 
435
II– ZARAR KAVRAMI 
437
1– Genel olarak 
437
2– Zarar türleri 
438
3– Zarar türlerine ilişkin açıklamalar 
439
4– Can zararı–mal zararı ayrımının gerekliliği 
442
III– ZARARDAN SORUMLULUK VE SORUMLULAR 
445
1– Sorumluluk kavramı 
445
2– Yasada sorumluluk türleri 
445
3– Sorumluluğun kaynakları 
445
IV– KUSUR 
446
1– Tanım ve yasa hükümleri 
446
2– Kusura dayanan sorumluluğun koşulları 
446
3– Kusurun gerçekleşme biçimleri 
446
V– SÖZLEŞME 
446
VI– YASA 
447
VII– SORUMLULUK TÜRLERİ 
447
A) Sözleşme dışı sorumluluklar 
447
1– Yalın nesnel (olağan sebep) sorumluluğu 
448
2– Ağırlaştırılmış nesnel sorumluluk (Tehlike sorumluluğu) 
448
3– Hakkaniyet sorumluluğu 
449
B) Sözleşmeye dayanan sorumluluklar 
449
Birinci Ayrım
ÇALIŞTIRANIN SORUMLULUĞU VE ZAMANAŞIMI
I– ÜÇÜNCÜ KİŞİLERE KARŞI SORUMLULUKTA 
451
1– Yasa hükmü ve sorumluluğun niteliği 
451
2– Sorumluluk koşulları 
453
3– Sorumluluktan kurtuluş olanakları 
453
a) Özen, gözetim ve denetim ödevinin yerine getirildiğinin kanıtlanması 
453
b) Nedensellik bağının kesilmesi 
454
4– İşletmenin çalışma düzeninin zararın doğmasını önlemeye elverişli olmaması durumunda sorumluluk 
454
a) İşletmedeki çalışma amaca elverişli şekilde örgütlendirilmemişse 
454
b) Yardımcılara işe uygun araç ve gereç verilmemişse 
454
c) Tehlikeli işlerde üçüncü kişilerin zarara uğramaması için gerekli koruyucu önlemler alınmamışsa 
455
d) Yardımcı kişiler fazla yorgun olarak çalıştırılmışsa 
455
5– Üçüncü kişilere karşı sorumlulukta zamanaşımı 
455
II– YARDIMCI KİŞİLERİN EYLEMLERİNDEN SORUMLULUKTA 
456
1– Yasa hükmü 
456
2– Yardımcı kavramı 
458
3– Yardımcı kişilerden sorumluluğun koşulları 
458
4– Yardımcı kişilerden sorumlulukta zamanaşımı 
459
III– ÇALIŞTIRILAN KİŞİLERDEN SORUMLULUK İLE YARDIMCI KİŞİLERDEN SORUMLULUK ARASINDAKİ FARKLAR 
460
IV– YARGITAY KARARLARI 
461
İkinci Ayrım
TÜZEL KİŞİLERİN SORUMLULUĞU VE ZAMANAŞIMI
I– ORGANLARIN SORUMLULUĞU 
463
1– Tüzel kişi ve organ kavramı 
463
2– Yasa hükümleri 
464
3– Tüzel kişi ve kusur 
464
4– Tüzel kişilerin ceza sorumluluğu 
465
5– Tüzel kişi organlarının Sosyal Güvenlik Kurumu prim borçlarından kişisel sorumlulukları 
468
II– ZAMANAŞIMI SÜRELERİ 
469
1– Tüzel kişilere uygulanacak “hukuk” zamanaşımı süreleri 
469
2– Tüzel kişilere uygulanacak uzamış “ceza” zamanaşımı süreleri 
469
III– TÜZEL KİŞİ ÇALIŞANLARININ SORUMLULUĞU 
471
1– Üçüncü kişilerin zararından sorumluluk 
471
2– Üçüncü kişilerin zararından sorumlulukta zamanaşımı 
472
IV– YARDIMCI KİŞİLERDEN SORUMLULUK 
472
1– Tüzel kişilerin yardımcı kişi kullanmaları 
472
2– Yardımcı kişilerden sorumlulukta zamanaşımı 
473
Üçüncü Ayrım
KAMU TÜZEL KİŞİLERİNİN SORUMLULUĞU VE ZAMANAŞIMI
I– KAMU HUKUKU VE ÖZEL HUKUK AYRIMI 
475
II– ÖZEL HUKUK HÜKÜMLERİNE GÖRE YÖNETİLEN KAMU KURUMLARINA KARŞI AÇILACAK DAVALARDA ZAMANAŞIMI 
476
III– İDARİ YARGI’DA DAVA AÇMA SÜRELERİ 
477
1– İdari Yargı’da açılacak davalar 
477
2– Tam yargı ve iptal davalarının açılma biçimi 
477
3– Dava açma süreleri 
477
4– Görevli olmayan yerlere başvurmada 
478
5– İdari makamlara başvurunun yanıtsız kalmasında dava açma süresi 
478
6– Üst makamlara başvurmada sürenin durması ve yeniden işlemeye başlaması 
479
7– Doğrudan doğruya tam yargı davası açılmasında süre 
479
8– İdari Yargı’da dava açma süreleri ve idareye başvuru konusunda uyarılar 
480
9– İdari Yargı’da sürelerin hukuksal niteliğine ilişkin görüşler 
480
Dördüncü Ayrım
KAMU GÖREVLİLERİNİN KİŞİSEL KUSURLARI VE ZAMANAŞIMI
I– HİZMET KUSURU – KİŞİSEL KUSUR AYRIMI 
483
II– KİŞİSEL KUSUR NEDENİYLE DAVA ZAMANAŞIMI 
484
1– Kişisel kusur yalnızca haksız eylem niteliğinde ise 
484
2– Haksız eylemin suç sayılması durumunda 
484
3– Kamu hekiminin kişisel kusurunda zamanaşımı 
485
Beşinci Ayrım
İŞ HUKUKUNDA SORUMLULUK VE ZAMANAŞIMI
I– GENEL OLARAK 
487
1– Yasa değişikliği 
487
2– İş ve hizmet sözleşmesine aykırılıkta zamanaşımı 
488
3– Ücret alacaklarında zamanaşımı 
488
4– İş kazaları ve meslek hastalıklarında zamanaşımı 
489
5– İş Hukukunda hak düşürücü süreler 
489
II– KIDEM TAZMİNATINDA ZAMANAŞIMI 
490
1– Kıdem tazminatı zamanaşımı (10) yıl iken, yasa değişikliğiyle (5) yıla indirilmiştir 
490
2– Kıdem tazminatında zamanaşımının başlangıcı 
491
3– Hizmetlerin birleştirilmesi durumunda, kıdem tazminatı hesabına esas eski dönem çalışmaları zamanaşımına uğramaz 
491
III– İHBAR TAZMİNATINDA ZAMANAŞIMI 
492
1– İhbar tazminatında zamanaşımı 
492
2– İhbar tazminatı isteme koşulu 
493
3– İhbar tazminatında zamanaşımının başlangıcı 
493
IV– ÜCRET ALACAKLARINDA ZAMANAŞIMI 
493
1– Ücret alacaklarında zamanaşımı (5) yıldır 
493
2– İşçilik haklarında zamanaşımının başlangıcı 
493
3– Yıllık izin ücretine ilişkin zamanaşımı, iş sözleşmesinin sona erdiği günden işlemeye başlar 
495
4– Gemi adamlarının tazminat ve ücret alacaklarında zamanaşımı 
495
V– İŞ GÜVENCESİ VE İŞE İADE DAVALARI 
496
1– İş güvencesi 
496
2– İş güvencesinden yararlanabilecek işçiler 
496
3– İş sözleşmesinin feshi ve fesih türleri 
496
4– Fesih hakkını kullanma süresi 
497
5– Sözleşmenin feshinde usul 
497
6– Feshin geçerli nedenlere dayandırılması zorunluluğu 
498
7– Geçersiz fesih nedenleri 
498
8– Fesih bildirimine itiraz ve usulü (İşe iade davası) 
498
9– İşe iade davasının sonuçları 
500
Altıncı Ayrım
SOSYAL GÜVENLİK HUKUKUNDA SORUMLULUK VE ZAMANAŞIMI
I– ZAMANAŞIMI SÜRELERİ 
503
1– 5510 sayılı Yasa’da 
503
2– Yürürlükten kaldırılan 506 sayılı Yasa’da 
504
3– Yürürlükten kaldırılan 1479 sayılı Yasa’da 
505
4– 5434 sayılı Emekli Sandığı Yasası’nda 
505
II– HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRELER 
505
1– 5510 sayılı Yasa’da 
505
2– 506 sayılı Yasa’da 
506
3– 1479 sayılı Yasa’da 
506
III– HİZMET TESPİTİ DAVALARI 
506
1– Yasalardaki hükümler 
506
2– Hizmet tespiti davasının koşulları 
507
3– Tespit davasında hak düşürücü süre 
507
4– Tespit davasında süreye ilişkin Yargıtay kararlarından örnekler 
507
5– Hak düşürücü sürenin uygulanmayacağı durumlar 
508
6– Yargıtay kararları 
509
IV– SGK RÜCU DAVALARI VE ZAMANAŞIMI 
511
1– Geçmişten bugüne rücu davaları ve zamanaşımı 
511
2– Kurum rücu hakkının hukuksal niteliği 
513
3– Yeni 5510 sayılı Yasa’ya göre rücu davaları ve zamanaşımı 
515
Yedinci Ayrım
İŞ KAZALARI VE MESLEK HASTALIKLARI
I– İŞ KAZALARI 
519
1– Tanım 
519
2– İş kazasının unsurları 
520
3– Önceki yasalar ile 5510 sayılı Yasa arasındaki fark 
520
4– İş Hukuku yönünden iş kazasının özelliği 
521
5– İş kazası yönünden işyerleri 
521
6– İş kazası yönünden iş süreleri 
522
7– İşverenlerin iş kazasından sorumlu tutulabilmesinin koşulları 
523
8– İşverenlerin önlem alma yükümlülükleri 
524
9– Kaza ile zarar arasında nedensellik bağı 
525
10– Kaza ile işverence yürütülen iş arasında nedensellik bağı 
527
11– İşverenin sorumluluğu yönünden nedensellik bağının kesilmesi 
528
12– İşveren sorumluluğunun hukuksal niteliği 
528
II– İŞ KAZASININ KURUMA BİLDİRİLMESİ 
531
1– Genel olarak 
531
2– İşverenin iş kazasını bildirme yükümlülüğü 
532
III– TESPİT DAVALARI 
533
1– İş kazasının tespiti davası 
533
2– İşgöremezlik oranının tespiti davası 
534
IV– MESLEK HASTALIKLARI 
536
1– Tanım 
536
2– Koşulları 
536
3– Sigortalının mesleği 
537
4– Meslek hastalığı türleri 
537
V– MESLEK HASTALIĞININ SAPTANMASI 
539
1– Kurum Sağlık Kurulu raporu ile saptanması 
539
2– Meslek hastalığının işten ayrıldıktan sonra ortaya çıkması 
539
3– Meslek hastalığının tespiti davası 
540
VI– İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI NEDENİYLE SGK. TARAFINDAN GELİR BAĞLANMASI 
541
1– Gelir bağlama koşulları 
541
2– Kurum’un rücu hakkı 
543
3– Kurum’un rücu edemeyeceği gelir ve aylıklar 
544
VII– İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI NEDENİYLE MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT DAVALARI 
546
1– Maddi tazminat davaları 
546
2– Manevi tazminat davaları 
547
VIII– İŞ KAZALARI VE MESLEK HASTALIKLARINDA ZAMANAŞIMI 
548
1– Süre 
548
2– Sürenin başlangıcı 
548
Sekizinci Ayrım
BİNA VE YAPILARDAN SORUMLULUK
I– KONU VE KAPSAM 
551
1– Sorumlu olunan bina ve diğer yapı eserleri nelerdir 
551
2– Hangi durumlarda ve hangi nedenlerle sorumlu olunacaktır 
552
II– YASA HÜKÜMLERİ 
555
1– Önceki ve sonraki yasalardaki hükümler 
555
2– Yasalar arasındaki farklar ve yeni Yasa’nın 69. maddesinin gerekçesi 
555
III– SORUMLULAR, SORUMLULUĞUN TÜRÜ VE KOŞULLARI 
556
1– Sorumluluğun türü 
556
2– Sorumluluk koşulları 
557
3– Sorumlular 
558
IV– SORUMLULUĞU ORTADAN KALDIRAN NEDENLER 
563
1– Mücbir sebep 
563
2– Zarar görenin ağır kusuru 
564
3– Üçüncü kişinin tam kusuruyla nedensellik bağının kesilmesi 
565
V– DAVACI VE DAVALI OLMAK 
566
1– Davacılar 
566
2– Davalılar 
566
VI– KANIT YÜKÜ 
567
1– Davacı yönünden 
567
2– Davalı yönünden 
568
VII– BİNA VE YAPI ESERİ MALİKİNİN DÖNME (RÜCU) HAKKI 
569
1– Dönme (rücu) hakkının yasal dayanakları 
569
2– Koşulları ve kanıtlanması 
570
3– Kusur ve kanıt aranmayan dönme (rücu) durumları 
571
VIII– ZARAR DOĞMADAN ÖNLEM ALINMASININ İSTENEBİLMESİ 
571
IX– ZAMANAŞIMI 
572
1– Zarar gören üçüncü kişinin malike karşı açacağı davalarda 
572
2– Arada sözleşme ilişkisi varsa 
572
3– Üçüncü kişilerin, malik ile kiracı arasındaki sözleşme ilişkisinin “güven ortamında” zarar görmeleri durumunda zamanaşımı süresi 
573
4– Yapı malikinin dönme hakkını kullanmasında zamanaşımı süreleri 
575
a) Bina veya yapıyı satan satıcıya karşı 
575
b) Binayı yapan yükleniciye ve tüm sorumlulara karşı 
576
c) Kiracıya karşı dönme hakkını kullanmada zamanaşımı 
577
d) İntifa (yararlanım) ve oturma hakkı sahibine dönmede (rücuda) 
577
e) Üçüncü kişiye karşı dönme hakkını kullanmada 
578
f) Yardımcı kişiye karşı 
578
X– BİNA VE YAPI ESERLERİNDEN SORUMLULUK KONUSUNDA YARGITAY KARARLARI 
578
Dokuzuncu Ayrım
TAŞINMAZ MALİKİNİN VE KOMŞULARIN BİRBİRLERİNE KARŞI SORUMLULUĞU
I– TAŞINMAZ MALİKİNİN SORUMLULUĞU 
613
1– Yasa hükmü ve sorumluluğun niteliği 
613
2– Sorumluluk koşulları 
614
a) Taşkın kullanımın anlamı ve ölçüsü 
614
b) Taşkın kullanım sonucu bir zarar doğması veya zarar tehlikesiyle karşılaşılması 
616
c) Zarar ile taşkın kullanım arasında nedensellik bağı kurulabilmesi 
617
II– TAŞINMAZ MALİKİ İLE BİNA VE YAPI ESERİ MALİKİNİN SORUMLULUĞU ARASINDA BENZERLİKLER VE FARKLAR 
618
1– Ortak yönler 
618
2– Ayrı yönler 
618
III– KOMŞULARIN BİRBİRLERİNE KARŞI SORUMLULUĞU 
619
1– Yasal düzenlemeler 
619
2– Komşu kavramı 
620
3– Komşuluk hukukundan yararlanacak olanlar 
622
4– Hak ve yükümlülüklerin denkleştirilmesi 
625
IV– ZAMANAŞIMI 
628
1– Zamanaşımı süreleri 
628
2– Zamanaşımı süresinin başlangıcı 
628
Onuncu Ayrım
İŞLETME TEHLİKELERİ VE TEHLİKE SORUMLULUĞU
I– KONUYA GİRİŞ 
631
II– TEHLİKE SORUMLULUĞU 
631
1– Tehlike kavramı 
631
2– Tehlike sorumluluğu 
632
III– ÖNEMLİ ÖLÇÜDE TEHLİKE TAŞIYAN İŞLETMELER 
633
1– İşletmeye özgü tehlikeler 
633
2– Tehlikeli işletme sayılmanın ölçütü 
634
3– Örneklerle tehlikeli işletmeler ve işletme tehlikeleri 
634
4– Sorumlular 
637
5– Sorumluluk ölçüsü 
638
6– Zarar 
639
7– Denkleştirme 
639
IV– ZAMANAŞIMI 
641
1– Süre 
641
2– Zamanaşımının başlangıcı 
641
Onbirinci Ayrım
KİRA SÖZLEŞMELERİNDE KARŞILIKLI SORUMLULUKLAR VE ZAMANAŞIMI
I– KİRA SÖZLEŞMESİ 
643
1– Genel olarak 
643
2– Kira sözleşmesinin tanımı 
644
3– Kira sözleşmesinin hukuksal niteliği 
644
II– KİRAYA VERENİN BORÇLARI 
644
1– Teslim borcu 
644
2– Vergi ve benzeri yükümlülüklere katlanma borcu 
645
3– Yan giderlere katlanma borcu 
645
4– Kiraya verenin kiralananın ayıplarından sorumluluğu 
646
5– Geri verme sırasında kiralananın gözden geçirilmesi ve kiracıya bildirme 
648
III– KİRACININ BORÇLARI 
649
1– Kira bedelini ödeme borcu 
649
2– Kira bedelini ödeme zamanı 
651
3– Kiracının kullanma giderlerini ödemesi 
652
4– Kiracının güvence vermesi 
652
5– Kiracının temerrüdü 
653
6– Özenle kullanma ve komşulara saygı gösterme borcu 
653
7– Temizlik ve bakım giderlerini ödeme borcu 
654
8– Ayıpları kiraya verene bildirme borcu 
654
9– Ayıpların giderilmesine ve kiralananın gösterilmesine katlanma borcu 
654
10– Kiralananın geri verilmesi 
655
IV– ÖZEL DURUMLAR 
655
1– Kiralananda yenilik ve değişiklik yapılması 
655
2– Kiralananın kullanılmaması 
657
3– Kiralananın sözleşmenin bitiminden önce geri verilmesi 
657
V– KİRA SÖZLEŞMESİNİN SONA ERMESİ 
658
1– Sürenin geçmesi 
658
2– Belirsiz süreli kira sözleşmelerinde fesih bildirimi 
659
3– Önemli sebeplerle fesih 
659
4– Kiracının iflası 
659
5– Kiracının ölümü 
659
VI– KİRACININ ÜÇÜNCÜ KİŞİLERE KARŞI SORUMLULUĞU 
660
1– Kiracının bina sahibi gibi sorumlu tutulabilmesi 
660
2– Kiracının komşulara karşı sorumluluğu 
661
VII– KİRACI – KİRALAYAN ANLAŞMAZLIKLARINDA ZAMANAŞIMI 
664
1– Kira alacaklarında zamanaşımı (5) yıldır 
664
2– Kira sözleşmesinden kaynaklanan her türlü anlaşmazlıklarda ve zarara uğrayan tarafın tazminat isteklerinde zamanaşımı on (10) yıldır 
664
3– Tarafların birbirlerine karşı (rücu) hakkını kullanmalarında zamanaşımı 
666
VIII– ZAMANAŞIMINA İLİŞKİN YARGITAY KARAR ÖRNEKLERİ 
666
Onikinci Ayrım
ÜRETİMCİNİN (İMALÂTÇININ) SORUMLULUĞU
I– KONUYA GENEL BAKIŞ 
673
II– KAVRAMLAR VE TANIMLAR 
675
1– Kavram 
675
2– Üretimci (imalatçı) 
675
3– Üretici 
676
4– Yasalardaki tanımlar 
676
5– Avrupa Birliği Yönergeleri 
677
III– ÜRETİMCİNİN (İMALATÇININ) SORUMLULUĞU 
678
1– Tanım 
678
2– Sorumluluk nedenleri 
678
IV– TÜKETİCİ YASASINA GÖRE AYIPLI MALDAN SORUMLULUK 
681
1– Ayıplı mal 
681
2– Ayıplı maldan sorumluluk 
682
3– İspat yükü 
682
4– Tüketicinin seçimlik hakları 
683
V– ÜRETİMCİNİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 
684
1– Genel olarak 
684
2– Tüketici Yasasına göre üretimcinin yükümlülükleri 
685
VI– ÜRÜNLERE İLİŞKİN YASA HÜKÜMLERİNE GÖRE SORUMLULUK 
693
VII– SORUMLULUĞUN TÜRÜ VE UYGULAMA 
695
1– Genel olarak 
695
2– Ülkemizdeki yasal düzenlemeler 
696
3– Yargıtay kararları 
697
4– Yargıtay’ın satıcı ile alıcı arasındaki sözleşme ilişkisinin “güven ortamında” meydana gelen olaylarda, imalatçıyı “sözleşmesel davranış yükümlülükleri” uyarınca sorumlu tutan kararları 
699
VIII– TÜKETİCİNİN KORUNMASI YASASINDA SÜRELER 
700
1– Ayıplı maldan sorumlulukta zamanaşımı 
700
2– İkinci el satışlarda zamanaşımı 
700
3– Zamanaşımının ileri sürülemeyeceği durumlar veya üst sınır 
701
4– Zamanaşımı süresinin sözleşme ile uzatılması 
702
5– Garanti Belgesinin zamanaşımı sürelerine etkisi 
703
6– Satış sonrası hizmetlerin süresi 
703
Onüçüncü Ayrım
SATICININ SORUMLULUĞU
I– SATIM SÖZLEŞMESİ 
705
1– Tanım 
705
2– Hukuksal niteliği 
705
3– Unsurları 
706
4– Satım sözleşmesi türleri 
707
5– Satıcının borçları 
707
6– Alıcının borçları 
707
7– Yarar ve hasar 
708
II– TAŞINIR SATIMI 
708
1– Tanımı 
708
2– Konuları 
709
3– Taşınır satımı sözleşmesinin şekli 
709
4– Taşınır satımı hakkındaki hükümlerin uygulama alanı 
710
III– TAŞINIR SATIMINDA, SATICININ AYIPLARDAN SORUMLULUĞU 
710
1– Tanım 
710
2– Hukuksal niteliği 
711
3– Satıcının ayıptan sorumluluğunun koşulları 
711
4– Alıcının seçimlik hakları 
716
IV– TAŞINMAZ SATIMI 
718
1– Tanımı ve konusu 
718
2– Taşınmaz satımına uygulanacak hükümler 
718
3– Taşınmaz satımı sözleşmesinin şekle bağlı olması 
718
4– Tapulu taşınmazın haricen satışı ve resmi şekle uyulmamasının sonuçları 
719
5– Tapusuz taşınmaz satışı 
721
6– Taşınmaz satış vaadi sözleşmeleri 
722
V– TAŞINMAZ SATIMINDA, SATICININ AYIPLARDAN SORUMLULUĞU 
724
1– Uygulanacak yasa hükümleri 
724
2– Taşınmazdaki ayıpların neler olabileceği 
724
3– Taşınmazdaki ayıpların mal ve can zararlarına neden olması 
726
VI– SATIM SÖZLEŞMELERİNDE ZAMANAŞIMI 
727
1– Sözleşmeye aykırılıkta zamanaşımı 
727
2– Taşınır satımında zamanaşımı 
728
a) Ayıba karşı iki yıllık zamanaşımı 
728
b) Satıcı sorumluluğunu kabul ederse (borcunu ikrar ederse), zamanaşımı iki yıl değil, on yıl olacaktır 
729
c) Satıcının ağır kusurlu olması durumunda zamanaşımı 
730
d) Hizmet satımında zamanaşımı süreleri 
730
e) Borcun yerine getirilmemesinde zamanaşımı 
731
f) Zamanaşımının başlangıcı 
731
g) Sözleşme ile zamanaşımı süresinin değiştirilmesi 
731
h) Zamanaşımı savunması 
732
3– Taşınmaz satımında zamanaşımı 
732
a) Sözleşmeye aykırılıkta (10) yıllık genel zamanaşımı 
732
b) Binaların (yapıların) ayıplı olmasından doğan davalarda zamanaşımı 
733
c) Zamanaşımının başlangıcı 
735
VII– SATIM SÖZLEŞMELERİNE İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI 
737
1– Satış sözleşmelerinde zamanaşımı süresi 
737
2– Taşınır satımında ayıplardan sorumlulukta zamanaşımı 
740
3– Taşınmaz satımında zamanaşımına ilişkin kararlar 
741
4– Tapu dışı satışlarla ilgili yargıtay kararları 
745
5– Tapusuz taşınmazların satışıyla ilgili kararlar 
748
Ondördüncü Ayrım
ESER SÖZLEŞMESİ (YAPIM, BAKIM, ONARIM VE YÜKÜMLENİM SÖZLEŞMELERİ)
I– KAVRAM VE TANIM 
749
II– SÖZLEŞMENİN KONULARI 
750
1– Satın almak yerine “ısmarlamak” ve “yaptırmak” 
750
2– Ev ve daire satın almak yerine “inşa ettirmek” 
751
3– Bakım, onarım işleri 
751
4– Görüş ve rapor alınması 
751
5– Bir işin yaptırılması ve düzenletilmesi 
751
III– BAŞKA SÖZLEŞMELERLE KARŞILAŞTIRMA 
752
1– Eser sözleşmesi ile hizmet sözleşmesi arasında benzerlik ve farklar 
752
2– Eser sözleşmesi ile satış sözleşmesi arasında benzerlik ve farklar 
761
3– Karma sözleşmeler 
763
4– Eser sözleşmesinde, iş sahibi, tüketici haklarından yararlanamaz 
766
IV– SORUMLULUKLAR 
767
1– Yüklenicinin doğrudan sorumluluğu 
767
2– İş sahibinin, yükleniciyle birlikte sorumlu tutulabileceği durumlar 
768
3– Yüklenicinin sorumluluğuna ilişkin Yargıtay kararları 
768
4– Yüklenici ile birlikte iş sahibinin de sorumlu olduğu durumlara ilişkin kararlar 
770
V– İNŞAAT SÖZLEŞMELERİ 
772
1– Ülkemizde kötü ve niteliksiz yapılaşmanın yarattığı sorunlar 
772
2– Taşınmazdaki ayıpların mal ve can zararlarına neden olması 
773
3– İnşaat sözleşmelerinde anlaşmazlık konuları 
773
4– Taşınmazdaki ayıpların neler olabileceği 
774
VI– ARSA PAYI KARŞILIĞI BAĞIMSIZ BÖLÜM YAPIMI SÖZLEŞMELERİ 
774
1– Tanım 
774
2– Sözleşmenin unsurları 
775
3– Hukuksal niteliği 
776
4– Düzenlenme biçimleri 
778
5– Yüklenicinin borçları ve yükümlülükleri 
780
6– Arsa sahibinin borçları 
780
7– Yüklenicinin inşaattaki ayıplardan sorumluluğu 
780
8– İş sahibinin, ayıba karşı seçimlik hakları 
781
9– Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin hükümleri 
781
10– Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin sona ermesi 
782
VII– ESER VE İNŞAAT SÖZLEŞMELERİNDE ZAMANAŞIMI 
783
1– Sözleşmeye aykırılıkta zamanaşımı 
784
2– Taşınır eserlerdeki ayıptan dolayı zamanaşımı 
784
3– Taşınmaz yapılarda ayıptan dolayı zamanaşımı 
785
VIII– DEPREM ZARARLARINA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI 
790
Onbeşinci Ayrım
HEKİMLERİN VE HASTANELERİN SORUMLULUĞU
I– KONUYA GENEL BAKIŞ 
797
II– SAĞLIK KONUSUNDA YASAL DÜZENLEMELER 
798
1– Anayasa hükmü 
798
2– Yasal düzenlemeler 
799
III– HEKİME BAŞVURMA 
801
1– Hasta gözüyle hekim 
801
2– Hekime niçin başvurulur 
803
IV– HASTA İLE HEKİM–HASTANE İLİŞKİSİNİN KURULMA BİÇİMLERİ 
803
1– Doğrudan hekime başvurma 
803
2– Hasta başvurmaksızın hekimin zorunlu tıbbi yardımda bulunması 
804
3– Hastane aracılığıyla hekimle buluşma 
805
V– HEKİM İLE HASTA ARASINDAKİ İLİŞKİNİN HUKUKSAL NİTELİĞİ 
806
1– Genel olarak 
806
2– Tedavi sözleşmesinin “kendine özgü–sui generis” bir sözleşme olduğu görüşü 
807
3– Hizmet sözleşmesi görüşü 
808
4– Vekâlet sözleşmesi görüşü 
808
5– Eser sözleşmesi sayılabilecek tıbbi işlemler 
809
6– Hekimin vekâletsiz işgörme durumunda kalması 
809
7– Hekimin haksız eylemi 
810
VI– SAĞLIKTA VE HEKİMLİKTE SORUMLULUK KOŞULLARI 
812
VII– HEKİM SORUMLULUĞUNUN TÜRÜ 
812
1– Hasta ile hekim arasında sözleşme ilişkisi varsa 
813
2– Hekim yardımcı kişi kullanmışsa 
813
3– Hekim, yardımcı kişi konumunda ise 
814
4– Hekim, vekâletsiz iş görmüşse 
814
5– Hekim, kamu hastanesi görevlisi ise 
815
VIII– SORUMLULUK NEDENLERİ 
815
1– Hekimlik mesleğinin gerektirdiği “yüksek özen” gösterilmemiş olması 
815
2– En hafif kusurdan tam sorumluluk 
815
IX– HEKİMİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 
815
1– Hastalığı belirleme (Tanı–teşhis) yükümlülüğü 
816
2– Tedavi yöntemini seçme ve uygulama yükümlülüğü 
817
3– Hastayı ve yakınlarını aydınlatma ve onamlarını alma yükümlülüğü 
818
4– Aldatmama ve yanıltmama yükümlülüğü 
822
5– Sır saklama yükümlülüğü 
822
6– Kayıt tutma yükümlülüğü 
823
7– Yüksek özen gösterme yükümlülüğü 
824
X– SORUMLULUĞUN VE KUSURUN SAPTANMASI 
828
1– Sorumluluğun ölçüsü 
828
2– Sorumluluk ve kusurun saptanması 
828
3– Bilirkişi raporlarının geçerliği 
830
XI– ÖZEL HASTANELERİN SORUMLULUĞU 
833
1– Konuya genel bakış 
833
2– Özel hastane ile hasta arasındaki ilişkinin hukuksal niteliği 
834
a) Sözleşme ilişkisi 
834
b) Vekâletsiz işgörme ilişkisi 
835
c) Haksız fiil ilişkisi 
836
3– Özel hastanelerin sorumlulukları 
837
a) Yükümlülükler 
837
b) Nedensellik bağı 
838
c) Yüksek özen borcu 
839
d) En hafif ihmalden tam sorumluluk 
840
e) Yardımcı kişilerden sorumluluk 
840
XII– KAMU HASTANELERİ 
840
1– Yasal düzenlemeler 
840
2– Kamu Hastanesi ile hasta arasındaki ilişkinin hukuksal niteliği 
841
3– Kamu hastanelerinin sorumlu tutulabilme koşulları 
842
4– Kamu hastanesi hekimlerinin “görevden ayrılabilir” kişisel kusurları 
843
5– Kişisel kusurun görevi yapmamaktan kaynaklanması 
845
6– Hekimin ve öteki sağlık personelinin “idare” ile birlikte sorumlulukları 
845
7– Döner sermaye uygulaması ve sorumluluk 
847
XIII– HEKİMLER VE HASTANELER İLE HASTA ARASINDA SORUMSUZLUK ANLAŞMASI YAPILABİLİR Mİ ? 
847
XIV– HEKİMLERE VE HASTANELERE KARŞI DAVA AÇILMASI 
848
1– Dava konuları 
848
2– Dava türleri 
848
XV– GÖREVLİ MAHKEMELER 
849
1– Bağımsız çalışan hekimlere ve özel hastanelere karşı açılacak davalarda 
849
2– Sigortalıları tedavi ile yükümlü hastanelere karşı açılacak davalarda 
849
3– Kamu hastanelerinin hizmet kusurları nedeniyle açılacak davalarda 
850
4– Kamu görevlilerinin kişisel kusurları nedeniyle açılacak davalarda 
850
XVI– ZAMANAŞIMI 
851
1– Hasta–Hekim ilişkisinde 
851
2– Özel Hastanelerin sorumluluğu ve yardımcı kişilerden sorumlulukta 
851
3– Kamu Hastanelerine karşı açılacak tazminat davalarında 
851
4– Sigortalıların tedavi gördükleri hastanelere karşı açacakları davalarda 
852
XVII– YARGITAY KARARLARI 
853
1– Hekim–hasta ilişkisini vekalet ilişkisi kabul eden Yargıtay kararları 
853
2– Eser Sözleşmesi kabul edilen tıbbi elatmalar konusunda Yargıtay kararları 
855
3– Sorumluluğun ölçüsü konusunda Yargıtay kararları 
857
4– En hafif kusurdan tam sorumluluk konusunda Yargıtay kararları 
860
5– Kamu görevlisinin kişisel kusuruyla ilgili Yargıtay kararları 
865
Onaltıncı Ayrım
ÇEVRE ZARARLARI VE SORUMLULARI
I– TANIMLAR 
871
1– Genel olarak çevre ve Çevre Hukuku 
871
2– Çevre kavramı ve çeşitli tanımları 
871
3– Yasa’da çevre tanımı 
872
4– Çevre hakkı 
872
5– Çevre türleri 
872
II– ÇEVRE SORUNLARI 
873
1– Genel olarak çevre sorunları 
873
2– Başlıca çevre sorunları 
874
a) Hava kirliliği 
875
b) Su kirliliği 
876
c) Toprak kirliliği 
877
d) Bitki ve hayvan türlerinin azalması 
878
e) İklim değişikliği, küresel ısınma 
879
f) Ozon tabakasına verilen zararlar ve canlılar üzerindeki etkileri 
880
g) Ormanların ve ağaçlık alanların azalması 
883
h) Çölleşme 
885
i) Endüstriyel kirlilikler 
885
j) Gürültü kirliliği 
887
k) Kentsel, tarihsel ve kültürel kirlenme 
888
III– ÇEVRENİN KORUNMASI 
890
1– Yasal düzenlemeler 
890
2– Uluslararası sözleşmeler 
891
3– Çevre korumada temel ilkeler 
891
a) Sürdürülebilir kalkınma ilkesi 
892
b) Önleme ilkesi 
893
c) İhtiyat (sakınma) ilkesi 
896
d) Kirleten öder ilkesi 
896
e) Katılım ve işbirliği ilkesi 
897
f) Entegrasyon (bütünleşme) ilkesi 
898
IV– ÇEVRE ZARARLARINDAN SORUMLULUK VE SORUMLULAR 
899
A) Hukuki sorumluluk 
900
1– Yasal düzenlemeler 
900
2– Sorumluluğun hukuki niteliği 
901
3– Sorumluluk koşulları 
903
B) İdari sorumluluk 
917
C) Ceza sorumluluğu 
918
V– ÇEVRE ZARARLARI NEDENİYLE TAZMİNAT DAVALARI 
920
1– Genel olarak dava konuları 
920
2– Çevre kirliliğinden kaynaklanan can zararları nedeniyle tazminat istemleri 
922
3– Çevre kirliliğinden kaynaklanan malvarlığı (ürün) zararları nedeniyle tazminat istemleri 
924
4– Davacılar (zarar görenler) 
925
5– Davalılar (kirleten ve bozanlar) 
926
VI– GÖREVLİ MAHKEMELER 
927
1– Asliye hukuk mahkemeleri 
927
2– Tüketici mahkemeleri 
927
VII– ÇEVRE ZARARLARINDA ZAMANAŞIMI 
928
1– Çevre Kanunu’na göre zamanaşımı 
928
2– Genel hükümlere göre zamanaşımı 
929
Onyedinci Ayrım
TRAFİK KAZALARINDA SORUMLULUK VE ZAMANAŞIMI
I– TRAFİK KAZALARI 
931
1– Tanım 
931
2– Oluş biçimlerine göre trafik kazası türleri 
931
3– Uygulanan yasalara göre trafik kazası türleri 
932
II– TRAFİK KAZASI NEDENİYLE DAVA TÜRLERİ 
932
1– Ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat (TBK. m. 53, 56) 
932
2– Bedensel zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat (TBK. m. 54, 56) 
933
3– Kaza geçiren kişinin yakınlarının maddi ve manevi zararları 
934
4– Araç ve eşya hasarı nedeniyle tazminat 
934
III– TRAFİK KAZALARINDAN SORUMLU OLANLAR 
935
1– İşletenler 
935
2– İşleten gibi sorumlu olanlar 
936
3– Sürücü ve yardımcıları 
937
4– Taşımacılar 
938
5– İşverenler 
939
6– Sigortacılar 
940
IV– TRAFİK KAZALARINDA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ 
946
1– Yasa hükmü 
946
2– Ölümlerde ve bedensel zararlarda zamanaşımı süreleri 
946
3– Maddi hasarlarda zamanaşımı süresi 
947
4– Manevi tazminat isteklerinde zamanaşımı 
947
5– Yükümlülerin birbirlerine dönme haklarında süre 
947
V– UZAMIŞ CEZA ZAMANAŞIMI 
948
1– Trafik kazalarında ceza zamanaşımı tüm sorumlulara uygulanır 
948
2– Ceza zamanaşımı sigortacıya da uygulanır 
948
3– Ceza zamanaşımı dolduktan sonraki dava süresi 
949
4– Ceza zamanaşımının uygulanma koşulları 
949
5– Ceza zamanaşımının uygulanamayacağı durumlar 
951
6– Teknik arızadan kaynaklanan kazalarda ceza zamanaşımı uygulanacak mıdır? 
952
VI– TRAFİK–İŞ KAZALARINDA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ 
954
VII– YOLCU TAŞIMADA ZAMANAŞIMI 
954
VIII– ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI 
955
1– Tazminat sorumlularının öğrenilmesi 
955
2– Zararın öğrenilmesi 
956
IX– ZAMANAŞIMININ KESİLMESİ 
957
1– Dava açılmasıyla, zararın tümü için zamanaşımının kesilmesi 
957
2– Ortaklaşa sorumlulardan biri hakkında kesilen zamanaşımının, tümü hakkında kesilmesi 
957
X– YARGITAY KARARLARI 
959
1– İşleten hakkında ceza zamanaşımı uygulanacağına ilişkin kararlar 
959
2– Sigortacı hakkında da uzamış ceza zamanaşımı uygulanacağına ilişkin kararlar 
963
3– Manevi tazminat isteklerinde ceza zamanaşımı uygulanacağına ilişkin kararlar 
965
4– Ölüm, yaralanma, araç hasarı bir arada ise, araç hasarına da ceza zamanaşımı uygulanacağına ilişkin kararlar 
968
Onsekizinci Ayrım
SİGORTALARDA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
I– TRAFİK SİGORTASINDA ZAMANAŞIMI 
971
1– Yasa hükmü 
971
2– Sigorta Genel Şartları 
972
3– Sigortacıya uygulanacak zamanaşımı süreleri 
972
4– Dönme (rücu) davalarında süre 
973
II– İSTEĞE BAĞLI SİGORTADA ZAMANAŞIMI 
973
III– TAŞIMA SİGORTASINDA ZAMANAŞIMI 
973
IV– KOLTUK SİGORTASINDA ZAMANAŞIMI 
974
V– GÜVENCE HESABINDA ZAMANAŞIMI 
974
VI– ÖZEL SİGORTALARDA ZAMANAŞIMI 
975
Ondokuzuncu Ayrım
NOTERLERİN SORUMLULUĞU
I– NOTER VE NOTERLİK 
977
1– Bir kamu hizmeti olarak noterlik 
977
2– Noterliğin ve noterlerin çalışma koşulları ve özellikleri 
977
3– Hukuk ve Ceza sorumlulukları 
978
4– Noterlerin yaptıkları işler 
979
5– Noterlik işlemlerinin nasıl yapılacağı 
981
6– Noter tutanaklarının düzenlenme şekli 
983
7– Onaylama 
984
8– Noterlik işlemlerinin niteliği ve geçerliği 
985
II– NOTERLERİN HUKUKİ SORUMLULUĞU 
985
1– Yasa hükmü 
985
2– Yargıtay kararlarında sorumluluğun hukuki niteliği 
986
3– Noterlerin iki tür sorumluluğu 
989
a) Noterlerin doğrudan kendi işlemlerinden sorumluluğu 
990
b) Noterlerin çalıştırdığı kişilerden sorumluluğu 
990
4– Zarar gören kişilerle noterler arasındaki ilişkinin hukuksal niteliği 
992
a) Noterler ile iş sahipleri arasındaki ilişkinin hukuksal niteliği 
992
b) Noterlerin üçüncü kişilere karşı sorumluluğunun hukuksal niteliği 
993
III– NOTERİN HUKUKİ SORUMLULUĞUNUN KOŞULLARI 
993
1– Bir işlemin hiç yapılmamış veya hatalı ya da eksik yapılmış olması 
993
a) Bir işlemin hiç yapılmamış olması 
993
b) Hatalı işlemler yapılmış olması 
994
c) Eksik işlem yapılmış olması 
997
2– İşlem ve eylemin hukuka aykırı olması 
997
3– Noterin veya çalışanların işlemlerinden bir zarar doğmuş olması 
998
4– Hukuka aykırı işlem ile zarar arasında nedensellik bağının bulunması 
999
5– Noterlerin sorumluluktan kurtulma olanakları 
1002
a) Zarar görenin kusuru 
1002
b) Üçüncü kişinin kusuru 
1003
c) Mücbir sebep 
1004
6– Sorumluluk (kusur) oranı belirlenmesinin gerekli olduğu haller 
1004
IV– NOTERLERİN CEZA SORUMLULUĞU 
1005
1– Ceza Kanunu yönünden kamu görevlisi sayılma 
1005
2– Kovuşturma usulü 
1006
3– Noterlerin ceza sorumluluğu 
1006
4– Ceza sorumluluğunun koşulları 
1006
V– NOTERE KARŞI DAVA AÇILMASI 
1008
1– Davacılar 
1008
2– Davalılar 
1008
3– Görevli mahkeme 
1009
4– Yetkili mahkeme 
1009
5– Dava türü 
1009
VI– RÜCU DAVALARI 
1010
1– Noterin çalıştırdığı kişilere rücu hakkı 
1010
2– Noterin üçüncü kişilere rücu hakkı 
1010
VII– ZAMANAŞIMI 
1011
1– Noterde işlem yaptıranların açacakları davalarda 
1011
2– Üçüncü kişilerin açacakları davalarda 
1011
3– Notere uzamış ceza zamanaşımının uygulanması 
1011
Yararlanılan Kitaplar ve Yazılar 
1013
Kavramlara Göre Arama Dizini 
1017