KONUT HAKKININ KAVRAMSAL ÇERÇEVESİ
B. Konut Kavramı: Tanımlar ve Sınıflandırma
34
1. Fiziksel Bir İhtiyaç Olarak Konut
38
2. Sosyal ve Kültürel Bir Mekan Olarak Konut
39
3. İktisadi Bir Değer Olarak Konut
41
a. Kentleşme ve Konut İlişkisi
43
b. Kapitalizm ve Konut İlişkisi
48
i. Konutun Metalaştırılması
52
ii. Konutun Finansallaşması
56
II. KONUTUN BİR İNSAN HAKKI OLARAK TANINMASI VE
A. İnsan Hakları Düşüncesi: Kavram, Tarihsel Gelişim ve Sınıflandırma
59
B. İnsan Hakları Sistematiğinde Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar
63
C. Konutun İnsan Hakkı Olarak Değeri ve Gerekçelendirilmesi
70
D. Bir İnsan Hakkı Olarak Konut Lehine ve Aleyhine Görüşler
74
E. Konut Hakkının Özü, İçeriği ve Kapsamı
79
F. Konut Hakkına İlişkin Yanılgılar
84
G. Konut Hakkının Diğer İnsan Hakları ile İlişkisi
88
III. KÜRESEL ÖLÇEKTE KONUT SORUNU
97
A. Konutta Ödenebilirlik ve Fiyat Sorunu
99
B. Düşük Nitelikli Konut Sorunu
107
D. Evden Yoksunluk Sorunu: Evsizlik
117
ULUSLARARASI İNSAN HAKLARI HUKUKUNDA KONUT HAKKININ NORMATİF TEMELLERİ
I. BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİNDE KONUT HAKKI
128
A. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi
129
B. Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme
131
1. Konut Hakkının İçeriği: 4 No’lu Genel Yorum
133
a. Kullanım Hakkının Yasal Güvenliği
138
b. Hizmetlerin Kullanılabilirliği
139
f. Kültürel Yeterlilik
144
2. Zorla Tahliyeler ve Konut Güvencesi: 7 No’lu Genel Yorum
146
C. Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Ortadan Kaldırılmasına İlişkin
D. Çocuk Hakları Sözleşmesi
150
E. Engelli Kişilerin Haklarına İlişkin Sözleşme
153
F. Tüm Göçmen İşçilerin ve Aile Fertlerinin Haklarının Korunmasına Dair
Uluslararası Sözleşme
155
G. Konut Hakkına Dolaylı Koruma Sağlayan Uluslararası Sözleşmeler
156
H. Birleşmiş Milletler’in İnsan Yerleşimleri Konferanslarında Konut Hakkı
160
II. BÖLGESEL İNSAN HAKLARI SİSTEMLERİNDE KONUT HAKKI
164
A. Avrupa Konseyi Belgelerinde Konut Hakkı
164
1. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi
165
2. Gözden Geçirilmiş Avrupa Sosyal Şartı
166
3. Avrupa Kentsel Şartı
169
B. Amerikan Devletleri Örgütü Belgelerinde Konut Hakkı
170
C. Afrika Birliği Örgütü Belgelerinde Konut Hakkı
171
D. Avrupa Birliği Belgelerinde Konut Hakkı
172
III. KONUT HAKKININ ÖZNELERİ
176
A. Genel Özne: Herkes
176
B. Öncelikli Olarak Korunması Gereken Özneler
177
5. Mülteciler, Yerinden Edilenler ve Göçmen İşçiler
188
IV. KONUT HAKKI BAKIMINDAN YÜKÜMLÜLÜK SAHİPLERİ
192
A. Devletlerin Konut Hakkına İlişkin Genel Yükümlülükleri
193
1. Elverişli Kaynakların Azami Düzeyde Kullanılması Yükümlülüğü
195
2. Aşamalı Gerçekleştirme Yükümlülüğü
200
3. Önlem Alma Yükümlülüğü
204
4. Uluslararası Yardım ve İş Birliği Yükümlülüğü
208
5. Ayrımcılık Yapmama Yükümlülüğü
213
6. Asgari Öz/Çekirdek Yükümlülükler
217
7. Hakların Geriye Götürülemezliği Yükümlülüğü
224
B. Devletlerin Üçlü Yükümlülük Tipolojisi Bakımından Konut Hakkına
İlişkin Yükümlülükleri
226
1. Saygı Gösterme Yükümlülüğü
230
2. Koruma Yükümlülüğü
235
3. Yerine Getirme Yükümlülüğü
241
C. Uluslararası Örgütlerin ve Özel Hukuk Kişilerinin Konut Hakkına İlişkin
KONUT HAKKININ YARGISAL–YARI YARGISAL YOLLARLA KORUNMASI
I. KONUT HAKKI İHLALLERİNİN GÖRÜNÜMLERİ
256
A. Konuta Erişim İçin Gerekli Kaynaklardan Mahrumiyet
257
B. Sağlıksız ve Yaşamaya Elverişsiz Konut Koşulları
259
C. Öncelikli Olarak Korunması Gereken Grupların Konut Hakkından
D. Doğal Afetlerde Konut Hakkının İhlali
264
E. Cezalandırma Amacıyla Yapılan Tahliyeler ve Konut Yıkımları
266
F. Kentsel Dönüştürme Politikaları ve Projeleri
268
II. KONUT HAKKININ DAVA EDİLEBİLİRLİĞİ
273
A. Dava Edilebilirlik Kavramı ve Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Hakların
B. Konut Hakkının Dava Edilebilirliği Üzerine Görüşler
275
III. KONUT HAKKI İHLALLERİ KARŞISINDA BAŞVURULABİLECEK YARGISAL–
YARI YARGISAL KORUMA MEKANİZMALARI
280
A. Birleşmiş Milletler Sisteminde Öngörülen Koruma Mekanizmaları ve
1. İnsan Hakları Komitesi Kararlarında Konut Hakkı
284
2. Kadınlara Karşı Ayrımcılığın Önlenmesi Komitesi Kararlarında
3. İşkenceye Karşı Komite Kararlarında Konut Hakkı
300
4. Irk Ayrımcılığının Ortadan Kaldırılması Komitesi Kararlarında
5. Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Komitesi Kararlarında Konut
a. Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Komitesine Bireysel
b. Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Komitesi Kararlarında
Konut Hakkının İncelenme Standartları
309
i. Yükümlülük Standardı
310
ii. Makullük Standardı
311
iii. Ölçülülük Standardı
313
iv. Genel ve Özel Nitelikte Tavsiyelerin Öngörülmesi
313
c. Komite İçtihatlarında Konut Hakkı
314
i. I.D.G. / İspanya Kararı
315
ii. Mohamed Ben Djazia ve Naouel Bellili / İspanya Kararı
318
iii. López Albán ve diğerleri / İspanya Kararı
321
iv. Rosario Gomez ve Limon Pardo / İspanya Kararı
325
v. El Goumari ve Tidli / İspanya Kararı
327
vi. El Ayoubi ve El Azouan Azouz / İspanya Kararı
329
vii. Soraya Moreno Romero ve Çocukları / İspanya Kararı
331
viii. Lorne Joseph Walters / Belçika Kararı
334
ix. Josefa Hernández Cortés ve Ricardo Rodríguez
Bermúdez/ İspanya Kararı
337
x. Infante Diaz/İspanya Kararı
339
xi. Sara Vázquez Guerreiro/İspanya Kararı
343
B. Avrupa Konseyi Sisteminde Öngörülen Koruma Mekanizmaları ve
1. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Konut Hakkına Yaklaşımı
347
a. Yaşam Hakkına İlişkin Kararlar Kapsamında Konut Hakkı
350
b. İşkence ve Kötü Muamele Yasağına İlişkin Kararlar
Kapsamında Konut Hakkı
354
c. Özel Yaşama ve Aile Yaşamına Saygı Hakkına İlişkin Kararlar
Kapsamında Konut Hakkı
356
d. Mülkiyet Hakkına İlişkin Kararlar Kapsamında Konut Hakkı
363
e. Ayrımcılık Yasağına İlişkin Kararlar Kapsamında Konut Hakkı
367
2. Avrupa Sosyal Haklar Komitesi ve Konut Hakkı
370
a. Devletlerin Konut Politikaları ve Savunmasız Gruplar
373
c. Roman Topluluklarının Konut Hakkı
379
C. Afrika İnsan ve Halkların Hakları Komisyonu Kararlarında Konut Hakkı
384
D. Amerikalılar–Arası İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarında Konut Hakkı
387
IV. ULUSLARARASI HUKUKUN ULUSAL HUKUKA ETKİSİ: KONUT İHLALLERİ
KARŞISINDA ULUSAL MAHKEMELERİN YAKLAŞIMLARI VE ÖRNEK
A. Güney Afrika Anayasa Mahkemesi ve Konut Hakkı
393
B. Hindistan Yüksek Mahkemesi ve Konut Hakkı
401
C. Kolombiya Anayasa Mahkemesi ve Konut Hakkı
407
KONUT HAKKININ ETKİNLEŞTİRİLMESİ
I. KONUT HAKKININ ETKİNLEŞTİRİLMESİNİN ÖNÜNDEKİ ENGELLER
414
A. Neo–Liberal Politikalar ve Küreselleşme
414
1. Neo–Liberalizm: Kavram, Tarihsel Gelişim ve Özellikler
415
2. Neo–Liberal Kentleşme ve Konut Hakkı
420
3. Küreselleşme Olgusu: Tanım, Kapsam ve İnsan Hakları İlişkisi
429
a. Küreselleşme Kavramı
429
b. Küreselleşme ve İnsan Hakları İlişkisi
432
4. Küreselleşmenin Konut Hakkına Etkileri
437
a. Evsizliğin Küreselleşmesi
440
b. Küresel Şirketler ve Konut Hakkı
445
c. Küreselleşen Göç Eğilimleri ve Konut Hakkı
448
d. Küresel Kentler, Gecekondular ve Konut Hakkı
451
B. Konut Alanında Değişen Aktörler ve Sorumluluklar
454
1. Minimalist Devlet Anlayışı ve Özelleştirme
454
2. Devlet Dışı Aktörlerin Artan Rolü
458
II. KONUT HAKKININ ETKİNLEŞTİRİLMESİNE YÖNELİK YAKLAŞIMLAR VE
A. İlkesel Yaklaşımlar ve Hak Temelli Çerçeve
463
1. İnsan Haklarına Bütüncül Yaklaşım
463
2. Sosyal Devlet İlkesi ve Konutun Finansallaşmasının
3. Neo–Liberal Politikalar Karşısında Hak Temelli Konut Politikaları
475
a. Yeterli Standartta Konut Hakkı Misyonuna Bağlılık
479
b. Demokratik Yönetim Anlayışının Benimsenmesi
480
B. Konut Hakkının Uygulanmasına Yönelik Politika Araçları ve Kurumsal
1. Kamusal Finansman ve Vergilendirme Yoluyla Konutun
2. Kamu, Özel ve Üçüncü Sektör Ortaklıklarının Kurulması
485
3. Kentsel Planlama ve Sürdürülebilir Kentleşme
487
4. Afetlere ve İklim Değişikliğine Duyarlı Konut Politikaları
490
5. Dijitalleşme ve Şeffaf Veri Yönetimi
493
6. Konut Alanında İzleme ve Hesap Verilebilirlik Mekanizmaları
498
7. Sivil Toplum Kuruluşlarının Desteklenmesi
501
C. Konut Hakkının Ulusal Hukuk Kapsamında Güçlendirilmesi
504
1. Yasal Bir “Konut” Tanımının Kabulü
504
2. Konut Hakkının Anayasalarda Açıkça Tanınması
507
3. Konut Hakkının Özel Hukuki Düzenlemeler ile Korunması
512
4. Konut Hakkının Yargısal Korumasının Güçlendirilmesi
514