Trafik (Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk) Sigortasında Aşkın Zarar ve İspatı

Trafik sigortalarında sigortacının tazminat borcunu zamanında yerine getirmemesi, zarar gören bakımından yalnızca alacağın geç tahsil edilmesi sonucunu doğurmaz; özellikle paranın değer kaybettiği ekonomik koşullarda, temerrüt faizinin karşılamaya yetmediği yeni zararların ortaya çıkmasına da neden olabilir.

Bu çalışma, Türk Borçlar Kanunu'nun 122. maddesinde düzenlenen aşkın zarar kurumunu Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası özelinde ele almakta; sigortacının temerrüdü, tazminatın muacceliyeti, aşkın zararın koşulları, kapsamı ve ispatı ile sigorta limitinin bu sorumluluk üzerindeki etkisini birlikte incelemektedir. Sigorta sözleşmelerinin kendine özgü koruma amacı dikkate alındığında, sigorta tazminatının zamanında ödenmesi ayrıca önem taşımaktadır. Nitekim Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesinde yer alan genel dürüstlük kuralının yanı sıra, Sigortacılık Kanunu m. 32/3'te sigorta şirketlerinin iyiniyet kurallarına aykırı olarak sigorta tazminatının ödenmesini geciktiremeyeceğinin ayrıca ve açıkça hükme bağlanmış olması, kanun koyucunun sigorta ilişkileri bakımından tazminatın zamanında ödenmesine atfettiği özel önemi ortaya koymaktadır. Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi içtihatları ile öğretideki farklı yaklaşımları değerlendiren eser, özellikle yüksek enflasyon ve paranın değer kaybı karşısında zarar görenin gerçek zararının giderilmesi sorununa odaklanmaktadır.

Çalışmada, sigortacının temerrüdünden kaynaklanan aşkın zararın sigorta sözleşmesinden doğan asli tazminat borcundan değil, borca aykırılıktan doğan bağımsız bir sorumluluk niteliği taşıdığı; bu nedenle sigorta limitiyle sınırlandırılmasının her durumda mümkün olmadığı savunulmaktadır. Böylece eser, trafik sigortasının zarar göreni koruma işlevi ile aşkın zararın tam tazmin amacını bir arada değerlendirerek, uygulamada giderek önem kazanan bu meseleye teorik ve pratik bir çerçeve sunmaktadır.