Kategoriler
Eser Adı Yazar Yayınevi Açıklama İçindekiler Barkod
Arama  
Ana Sayfa Sipariş Takip Üyelik Yardım İletişim
 
 
Bülten
   
Trafik Kazalarında Tazminat ve Sigorta Hukuk ve Ceza Sorumluluğu
Uygulama ve Yargıtay Kararları Hesaplama ve Rapor Örnekleri
Nisan 2019 / 2. Baskı / 1296 Syf. / Ciltli
Fiyatı: 265.00 TL
Stokta var (24 saatte kargoya verilir).
 
Sepete Ekle
   

Trafik kazalarından kaynaklanan ölüm ve yaralanmalar ile maddi hasarlarda kimler sorumlu tutulabilir, nasıl hak aranabilir, kimlere karşı, hangi mahkemelerde ne tür davalar açılabilir; sigorta şirketlerine nasıl ve hangi koşullarda, ne tür belgelerle başvurulabilir, ne miktar ödeme yapmaları gerekir,

Motorlu araçlar için ne tür sigortalar yaptırılması gerekir Sigorta Tahkim Komisyonu nedir, nasıl başvurulur. Güvence Hesabı nedir, hangi durumlarda tazminat öder.

Trafik kazalarında ilk anda ve sonrasında alınması gereken önlemler nelerdir; ceza ve hukuk yargılama aşamalarında neler yapılır, kusur değerlendirmeleri nasıl, ne biçimde, kimler tarafından yapılır? Trafik kazalarında ölüme ve yaralanmaya neden olanlar hakkında ne tür cezalar uygulanır?

Motorlu araçların alımı satımı nasıl yapılır, araçlarda üretim ve onarım hatalarına karşı ne yapmak ve nasıl hak aramak gerekir. Araç sahibi, işleten, taşımacı kimlerdir. Sorumluluk dereceleri nedir.

Ölüm ve bedensel zararlarda kimler ve ne tür tazminat isteyebilirler. Tazminat davalarında ne tür belge ve kanıtlar sunmak gerekir. Tazminat hesapları nasıl yapılır.

Bütün bunlar ve daha fazlasını bu kitapta bulacaksınız. Yalnız hukukçular değil, motorlu araç kullananlar, bunlara yolcu olarak binenler, yayalar ve tüm motorlu araçlardan zarar görenler, motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunanlar, alıcılar, satıcılar, imalatçılar, ithalatçılar, sigortacılar hemen herkes bu kitapta kendi için yararlı bir bölüm bulacaktır.

Konu Başlıkları
Genel Olarak Trafik Kazaları
Karayolları Trafik Kanunu'nun Uygulama Alanı
Motorlu Araç İşletenler
Motorlu Araç İşletenlerin Sorumluluğu
İşleten ve Sürücü Dışında Kaza Sorumlulukları
Trafik Kazalarında Ortaklaşa ve Zincirleme Sorumluluk
Devletin Trafik Kazalarından Kamusal Sorumluluğu
Trafik Suçları
Trafik Kuralları
Trafik Kazalarına El Koyma Kovuşturma ve Ceza Yargılaması
Trafik Kazalarında Ceza–Hukuk İlişkisi
Trafik Kazalarından Kaynaklanan Tazminat Davalarında Kusur İncelemesi
Trafik Kazası Nedeniyle Tazminat Davaları
Trafik Kazalarında Ölüm Nedeniyle Tazminat Davaları
Trafik Kazalarında Bedensel Zararlar Nedeniyle Tazminat Davaları
Trafik Kazasından Zarar Görenlerin Manevi Tazminat İstekleri
Hatır Taşıması ve Hatır İçin Kullanma
Yetersiz Ödemelerin İptali ve Bakiye Zararın Ödetilmesi
Araç Hasarı Nedeniyle Tazminat Davaları
Motorlu Araçlarda Üretim ve Onarım Hataları
Trafik Kazaları ve Sigortalar
Güvence Hesabı
Sigortacılıkta Tahkim Sigorta Tahkim Komisyonu
Trafik Kazalarıyla İlgili Kurumlar
Ardıllık ve Dönme (Rücu) Davaları
Trafik Kazalarında Zamanaşımı Süreleri
Tazminat Davalarında Faiz
Ölüm ve Bedensel Zararlar Nedeniyle Tazminat Hesapları
Barkod: 9789750253874
Yayın Tarihi: Nisan 2019
Baskı Sayısı:  2
Ebat: 17x25
Sayfa Sayısı: 1296
Yayınevi: Seçkin Yayıncılık
Kapak Türü: Ciltli
Dili: Türkçe
Ekler: -

 

İÇİNDEKİLER
İçindekiler
İkinci Baskıya Önsöz  V
Sunuş  VII
Giriş
GENEL OLARAK TRAFİK KAZALARI
I– TANIMLAR  1
1– Trafik kazası tanımı  1
2– Trafik kazası sayılmanın koşulları  1
3– Trafik kazalarıyla ilgili bazı tanımlar  1
II– TRAFİK KAZASI TÜRLERİ  4
1– Araç türüne göre trafik kazaları  4
2– Zarar türüne göre trafik kazaları  4
3– Kaza yerine göre trafik kazaları  5
4– Oluş biçimlerine göre trafik kazası türleri  5
5– Sürücülere göre kaza türleri  6
6– Sorumluluklara göre kaza türleri  7
7– Trafik kazası sayılmayan ve sayılmaması gereken olaylar  7
8– Yasalara göre trafik kazası türleri  8
III– ZARAR SORUMLULARI  8
Birinci Bölüm
KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU’NUN UYGULAMA ALANI
I– YER BAKIMINDAN UYGULAMA ALANI  11
1– Kaza karayollarında meydana gelmelidir  11
2– Karayolu sayılan ve yasa kapsamında bulunan yerler  11
3– Karayollarının sınırı  12
4– Uygulamada duraksama yaratan olaylar ve yerler  13
5– Karayolu sayılmayan ve Yasa’nın uygulanmayacağı yerler  14
6– Karayoluyla bağlantısı olmamasına karşın, Yasa kapsamında olan yerler  15
II– MOTORLU ARAÇLAR BAKIMINDAN UYGULAMA ALANI  16
1– Motorlu araç tanımı  16
2– Motorlu araç sayılmanın koşulları  16
a) Kendi itici gücü ile çalışması  16
b) Bir yerden bir yere gidebilmesi  17
c) Toprak üzerinde hareket etmesi  18
3– Yasa kapsamındaki motorlu araçlar  18
4– Yasa kapsamında olması gereken motorlu araçlar  19
İkinci Bölüm
MOTORLU ARAÇ İŞLETENLER
I– GENEL OLARAK  21
1– Yasal düzenlemeler  21
2– Araç sahibi ve işleten sayılmanın koşulları  22
3– Sorumluluk koşulları  23
4– Sorumluluk nedenleri  23
II– İŞLETENLER  24
1– Araç sahibi  24
2– İşyerlerinde kullanılan araçların sahip ve işletenleri  24
3– Personel taşıma araçlarının işletenleri  24
4– Ticari amaçla motorlu araç işletenler  25
5– Yolcu taşımacılarının “taşımacı” ve “işleten” olarak sorumlulukları  25
6– Mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen ile ariyet veya rehin alan kişilerin “işleten” sayılması  27
7– Uzun süreli araç kiralamada kiracının “işleten” olarak sorumluluğu  27
III– İŞLETENİN BELİRLENMESİ  31
1– Araç sorumlularının belirlenmesi  31
2– Araçların trafik siciline tescil ettirilmesi zorunluluğu  34
3– Araçların satış ve devirlerinde araç sahibi veya işletenin belirlenmesi  36
4– Resmi satış yapılmadan işleten sıfatının alıcıya geçmesi (ayrık durum)  38
5– İcra yoluyla araç satışlarında alıcının sorumluluğunun başlangıcı  40
6– Araçlara konulan hacizlerin ve satışların geçerliği  40
7– Araç devirlerinin sigortacıya bildirilmesi  42
8– Miras ortaklığında “işleten” sıfatı  44
IV– İŞLETEN GİBİ SORUMLU OLANLAR  45
1– Motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunanlar (Genel olarak)  45
2– Oto servis ve tamirhane sahiplerinin sorumlulukları  47
3– Galeri sahibinin, satış için bırakılan araçtan dolayı sorumluluğu  49
4– Otoparka ve garaja bırakılan araçlardan sorumluluk  50
5– Oto kiralama şirketlerinin “işleten” olarak sorumluluğu  54
6– Yarış düzenleyicilerinin sorumluluğu  55
7– Devlet ve kamu kurumlarının sorumlulukları  56
8– Motorlu aracı çalan veya gaspeden kişiler  56
Üçüncü Bölüm
MOTORLU ARAÇ İŞLETENLERİN SORUMLULUĞU
I– GENEL OLARAK  59
1– Yasal düzenlemeler  59
2– Sorumluluk nedenleri  59
3– Sorumluluk koşulları  60
II– MOTORLU ARACIN İŞLETİLMESİ  60
1– Yasa hükmü ve motorlu araç işletenlerin sorumluluğu  60
2– Motorlu aracın işletilmesi  62
3– İşletilme halindeki motorlu araç konusunda öğretideki görüşler  63
a) Makine tekniği (mekanoteknik) görüşü  63
b) Trafiğe çıkarma (trafik tekniği) görüşü  65
4– İşletilme halindeki araç konusunda görüşlerimiz  66
5– Motoru çalışan ve trafiğe çıkarılan her araç, hareket halinde olsun olmasın, her durumda “işletilme” halindedir  67
6– Yasanın 85/3. maddesindeki “işletilme halinde olmayan” araç düzenlemesinin yanlışlığı ve gereksizliği  71
III– SORUMLULUĞUN HUKUKSAL NİTELİĞİ  77
1– Tehlike sorumluluğu  77
2– İşletme tehlikesi ve işletme sorumluluğu  78
3– İşletenin sorumluluğuna ilişkin 85. maddenin 3. fıkrası hakkında  80
IV– SORUMLULUK KOŞULLARI  80
1– Zarar, “işletilme halinde” olan bir motorlu araçtan kaynaklanmalıdır  80
2– Zararı doğuran motorlu araç “işletilme” halinde olmalıdır  81
3– Motorlu araçtan kaynaklanan bir “zarar” doğmuş olmalıdır  82
4– Zarar, sürücünün veya yardımcı kişilerin kusurundan kaynaklanmalıdır  82
5– İşleten, araçtaki bozukluktan (teknik arızadan) sorumludur  84
6– İşleten (taşımacı), “işletme kusurlarından” sorumludur  87
7– İşleten, imalât hatalarından sorumlu tutulabilir mi?  87
8– Motorlu araç işletilmesinin ağır ve tehlikeli işlerden olması nedeniyle, işletenlerin (işveren olarak) önlem alma yükümlülükleri  88
9– İşletenlerin, araç sürme sürelerine uyulmasını sağlama yükümlülükleri  88
10– İşletenin, motorlu aracın işletilmesi sırasında, çalışanların birbirlerine verdikleri zarardan “işveren” olarak sorumluluğu  88
11– İşletenin “taşımacı” olarak, yolcuların birbirlerine verdikleri zarardan sorumluluğu  89
V– ÖZEL SORUMLULUK DURUMLARI  90
1– İşletenin, kazadan sonraki yardım çalışmalarına katılanların uğradıkları zararlardan sorumluluğu  90
2– İşletenlerin üçüncü kişilerin zararından ortaklaşa sorumlulukları  91
3– İşletenlerin birbirlerinin zararlarından sorumlulukları  92
4– Karayolunda çekilen araçlardan sorumluluk  93
5– Bagaj ve benzeri eşya dışındaki eşyalardan sorumluluk  94
6– İşletenin araç malikine karşı sorumluluğu  97
7– Hatır taşıması ile hatır için kullanma ve kullandırmada sorumluluk  97
8– Çalınmış ve gasbedilmiş araca bilerek binene karşı sorumluluk  100
9– Yarışta, yarışçı ve yardımcısı ile araç zararlarından sorumluluk  100
VI– UYGUN NEDENSELLİK BAĞI  100
1– Sorumluluk için uygun nedensellik bağının gerekliliği  100
2– Genel olarak kaza nedenleri  101
3– Uygun nedensellik bağının kolayca belirlenemediği olaylar  101
4– Dış etkenlerin kazaya neden olması durumunda, işleten ve sürücünün sorumluluğu yönünden “nedensellik bağı”nın kesilmesi  103
5– Kasıtlı eylemlerde işletenin sorumluluğu yönünden nedensellik bağının kesildiği görüşü  105
VII– İŞLETENİN SORUMLULUKTAN KURTULUŞ NEDENLERİ  107
1– Yasal düzenlemeler  107
2– Sorumluluktan kurtuluş koşulları  107
3– İşleteni sorumluluktan kurtaran genel kurtuluş nedenleri  109
a) Zarar görenin tam ve ağır kusuru  109
b) Üçüncü kişinin tam kusuru  110
c) Zarar görenin ve üçüncü kişinin ortaklaşa kusuru  110
ç) İşleteni sorumluluktan kurtaran üçüncü neden: Mücbir sebep  111
4– Aracın çalınmasında işletenin kusuru yoksa, sorumlu tutulamaz  113
5– Gasp ve soygun olaylarında taşımacının sorumluluğu  114
VIII– İŞLETENİN, SORUMSUZLUĞUNU KANITLAMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ  116
1– İşletenin, sorumluluktan kurtulabilmesinin koşulları  116
2– İşletenin “taşımacı” olarak “işletme kusurları”  116
3– İşletenin “işveren” olarak önlem alma yükümlülükleri  119
IX– SORUMLULUĞUN AZALTILMASI VE KALDIRILMASI YASAĞI  123
1– Genel olarak  123
2– Karayolları Trafik Kanunu’nun sözleşme yasağına ilişkin hükümleri  124
3– Karayolu Taşıma Kanunu’nda sözleşme yasağına ilişkin düzenlemeler  125
4– Türk Ticaret Kanunu’nun sözleşme yasağına ilişkin hükümleri  126
X– TAŞIMACININ “İŞLETEN” OLARAK SORUMLULUĞU  127
1– Motorlu araç işleten olarak  127
2– Motorlu araç işletenin “taşımacı” olarak yolculara karşı sorumluluğu  128
3– Taşımacının, yolcuların birbirlerine verdikleri zarardan sorumluluğu  131
XI– İŞLETENLERİN “İŞVEREN” OLARAK SORUMLULUKLARI  132
Dördüncü Bölüm
İŞLETEN VE SÜRÜCÜ DIŞINDA KAZA SORUMLULUKLARI
I– YAYALAR  137
1– Genel olarak yayaların sorumlulukları  137
2– Yasada ve Yönetmelikte yayalara ilişkin kurallar  137
3– Yayaların trafikte tehlike yaratması ve kusur değerlendirmesinde yanılgılar  138
4– Yayaların ceza sorumlulukları  139
II– MOTORSUZ TAŞITLAR VE BİSİKLET SÜRÜCÜLERİ  142
1– Yasa hükmü  142
2– Kurallar  142
3– Seyyar satıcılar  142
III– YOLCULAR  143
1– Yolcuların sorumlulukları  143
2– Hatır yolcuları  143
IV– HAYVAN TUTUCUNUN SORUMLULUĞU  143
1– Borçlar Kanunu’na göre  143
2– Türk Ceza Kanunu’na göre  144
3– Trafik Kanunu’na göre  144
V– EV BAŞKANI İLE VELİ VE VASİNİN SORUMLULUĞU  144
1– Yasa hükmü  144
2– Çocukların ve ayırtım gücünden yoksun olanların kazaya karışmaları durumunda kimlerin ve nasıl dava edilmeleri gerektiği hakkında  145
VI– İMALATÇININ SORUMLULUĞU  145
VII– BİNA VE YAPI ESERİ MALİKİNİN SORUMLULUĞU  146
1– Borçlar Yasasına göre  146
2– Ceza Yasasına göre  146
3– Trafik Yasasına göre  147
VIII– SİGORTACININ SORUMLULUĞU  148
1– Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası  148
2– İsteğe bağlı sorumluluk sigortası  148
3– Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası  148
4– Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası  149
5– Güvence Hesabının sorumluluğu  150
6– Uluslararası Yeşil Kart (Green Card) Sigorta Poliçesi  151
7– Motorlu Kara Taşıt Araçları Kasko Sigortası  152
8– Birleşik (Paket) Sigorta Poliçesi  152
9– Ferdi Kaza Sigortası  153
10– Karayolu turist taşıma araçları zorunlu sigortaları  153
Beşinci Bölüm
TRAFİK KAZALARINDA ORTAKLAŞA VE ZİNCİRLEME SORUMLULUK
I– KONUYA GİRİŞ  155
1– Trafik kazalarında sorumluluk ve sorumlular  155
2– Ortaklaşa sorumlulukta zarar görenlerin hakları  155
3– Ortaklaşa sorumluların birbirlerine dönme (rücu) hakları  156
II– YASALAR VE TANIMLAR  156
1– Türk Borçlar Kanunu hükümleri  156
2– Önceki Borçlar Kanunu hükümleri  158
3– Karayolları Trafik Kanunu  159
4– Ortaklaşa sorumlulukta sorumlu tipleri  160
5– Ortaklaşa sorumlulukta kavram arayışı  160
6– İki sorumluluk türü arasındaki farklar  161
III– ORTAKLAŞA SORUMLULUKLARIN İNCELENMESİ  163
1– Birden çok kişinin birlikte bir zarara neden olmaları  163
2– Aynı zarardan birden çok kişinin değişik nedenlerle ortak sorumluluğu  165
IV– ALACAKLININ SORUMLULUKLARI  168
1– Alacaklı diğerlerinin zararına olarak borçlulardan birinin durumunu iyileştirirse, bunun sonuçlarına katlanır  168
2– Alacaklının, aynı zarardan, değişik hukuksal nedenlerle, ortak sorumlulardan biri hakkında feragati farklı sonuçlar doğurur  169
3– Alacaklının borçlulardan biriyle yaptığı ibra sözleşmesinin etkileri  170
V– ORTAKLAŞA SORUMLULUKTA DIŞ İLİŞKİ – İÇ İLİŞKİ  171
1– Genel olarak  171
2– Dış ilişki  171
3– İç ilişki  176
VI– ORTAKLAŞA SORUMLULUKTA KUSUR DEĞERLENDİRMESİ  187
1– Zarar görenin kusuru yoksa, sorumlular arasındaki kusur oranlarının ayrıntılarıyla belirlenmesi gerekmez  187
2– Ortaklaşa sorumluların ayrı ayrı zararın tamamından sorumlu tutulmaları gerekirken, kusur oranlarına göre tazminat ödenmesine karar verilmesinin yanlış olduğuna ilişkin karar örnekleri  188
3– Sigorta şirketlerinin, sigortalısının kusuruna göre değil, ortaklaşa sorumluluk kurallarına göre tazminat ödeme yükümlülüğü  191
VII– İÇ İLİŞKİDE RÜCUNUN KAPSAMI VE ZAMANAŞIMI  193
1– Türk Borçlar Kanunu 73. maddesine göre rücu zamanaşımı  193
2– Dönme (rücu) hakkı ve koşulları  193
3– Dönme (rücu) hakkının kapsamı  194
4– Rücu edilebilecek miktar  195
5– Dönme (rücu) hakkının kaybedilebileceği durumlar  196
6– Ortaklaşa sorumlulukta zamanaşımının kesilmesi  197
7– Karayolları Trafik Kanunu’na göre rücuda zamanaşımı  197
Altıncı Bölüm
DEVLETİN TRAFİK KAZALARINDAN KAMUSAL SORUMLULUĞU
I– GENEL OLARAK  199
1– Hizmet kusuru nedeniyle sorumluluk  199
2– Yasal düzenlemelerde ve denetimlerde yetersizlik  199
II– DEVLETİN SORUMLULUĞU  200
1– Trafik kazalarından dolayı, Devlet, sorumlu tutulabilir mi?  200
2– Devletin Anayasal sorumluluğu  201
3– Ulaşım politikaları ve hizmet kusurları  201
III– KAMU KURULUŞLARININ SORUMLULUĞU  204
1– Kamu yapılarından sorumluluk  204
2– Karayolları İdaresinin sorumluluk ve yükümlülükleri  204
3– Karayolu yapım, bakım ve onarım çalışmalarından sorumluluk  205
4– Emniyet Genel Müdürlüğü’nün ve trafik kuruluşlarının görev ve yetkileri  206
5– Belediyelerin sorumluluk ve yükümlülükleri  207
6– Yolcu taşımada Devletin sorumluluk ve yükümlülükleri  208
7– Yabancı plakalı araçlardan sorumluluk  209
IV– DEMİRYOLLARI İDARESİNİN SORUMLULUĞU  214
1– Trenlerle taşınan yolculara ve eşya sahiplerine karşı sorumluluk  214
2– Demiryolları İdaresinin üçüncü kişilere karşı sorumluluğu  215
a) Demiryolu geçitlerindeki (hemzemin geçitlerdeki) kazalardan sorumluluk  215
b) Yayaların sürekli gelip geçtiği yerlerden sorumluluk  217
3– DDY’nin genel hükümlere göre sorumluluğu  218
4– Demiryollarıyla ilgili ceza sorumluluğu  218
V– DANIŞTAY KARARLARI  219
1– Karayolu yapım ve bakımından sorumlulukla ilgili kararlar  219
2– Trafik işaret ve uyarı levhalarından sorumluluk  221
3– Trafik tescil kayıtlarından sorumluluk  222
4– Yabancı plakalı araçların sigortasız yurda girmesinden sorumluluk  223
Yedinci Bölüm
TRAFİK SUÇLARI
I– TANIMLAR VE KAVRAMLAR  225
1– Trafik suçları  225
2– Eylem biçimlerine göre trafik suçu türleri  225
a) Kurallara aykırı eylem ve işlemler  225
b) Tehlike suçları  225
c) Zarar suçları  226
3– Ceza Yasasına göre suç türleri  227
a) Kasıtlı suç  227
b) Taksirli suç  227
c) Taksirin türleri  227
ç) Taksirli suçlarda “kusur” koşulu  228
d) Taksirli suçlarda ceza verilemeyecek veya ceza indirimi yapılacak durumlar  229
4– Şikâyete bağlı olan–olmayan suç ayrımı  229
5– Şikâyet süresi  230
6– Şikâyetten vazgeçmenin ceza kovuşturmasına etkisi  230
7– Şikâyetten vazgeçmenin hukuk davasına etkisi  230
II– CEZA SORUMLULUĞUNDA NEDENSELLİK BAĞI  231
1– Cezalandırma koşulu  231
2– Öne geçen neden  232
3– Önceki ve sonraki olaylar arasında nedensellik bağı kurulabilen durumlar  233
4– Ortak kusurlarda nedensellik bağı  233
III– TRAFİK SUÇLARI  234
1– Karayolları Trafik Kanunu’nda trafik suçları  234
2– Türk Ceza Kanunu’na göre trafik suçları  235
3– Kasıtlı suçlar trafik suçu değil, adi suçtur  235
a) Motorlu aracın “suç aygıtı” olarak kullanılması  235
b) Motorlu aracın “suç işleme” sırasında kullanılması sırasında, suç işleyenlerin kaza geçirip ölmeleri veya yaralanmaları bir trafik olayı değildir  237
IV– TRAFİK SUÇLULARI  237
1– Sürücüler  237
2– Yayaların Ceza Sorumlulukları  244
3– İşletenlerin Ceza Sorumlulukları  251
4– Hayvan Tutucuların Ceza Sorumlulukları  253
5– Yapı ve Tesis Sahiplerinin Ceza Sorumlulukları  253
V– TAKSİRLE ÖLDÜRME SUÇU  255
1– Taksirli suç  255
2– Taksirle öldürme suçu  256
3– Taksirli suçlarda “kusur” koşulu  256
4– Taksirle öldürme suçunun özellikleri  257
5– Trafik kazalarında “kast” veya “olası kast” söz konusu olabilir mi?  257
6– Aile bireylerinin ölümü halinde ceza verilmemesi  258
VI– TAKSİRLE YARALAMA SUÇU  258
1– Trafik kazalarında taksirle yaralama  258
2– Taksirle basit yaralama (m.89/1)  259
3– Taksirle ağır yaralama (m.89/2)  259
4– Taksirle yaralamanın çok ağır sonuçlar doğurması (m.89/3)  260
5– Birden çok kişinin yaralanması  262
6– Taksirle yaralama suçunun şikâyete bağlı olması  262
7– Trafik kazasında yaralama, “kast” veya “olası kast” olarak nitelenebilir mi?  263
8– Sonucu nedeniyle ağırlaşmış suç  265
9– Aile bireylerinin yaralanması halinde ceza verilmemesi  265
VII– TRAFİK GÜVENLİĞİNİ TEHLİKEYE SOKMA SUÇLARI  266
1– Genel Olarak  266
2– Ulaşım Güvenliğini Tehlikeye Sokma Suçu  268
3– Tehlikeli Biçimde Araç Kullanma Suçu  271
4– Alkol ve Uyuşturucu Madde Etkisiyle Araç Kullanma  273
Sekizinci Bölüm
TRAFİK KURALLARI
I– GENEL OLARAK  285
1– Trafik kurallarının önemi ve işlevi  285
2– Genel olarak trafik kuralları  285
II– KURALLARA İLİŞKİN AYRINTILI AÇIKLAMALAR  287
1– Karayollarında trafik akışına uyma kuralları  287
2– Trafik işaretlerine uyma kuralları  287
3– Alkollü, uyuşturucu, keyif verici maddelerin etkisi altında araç sürme yasağı  288
4– Taşıt kullanma sürelerine uyma zorunluluğu  290
5– Hız sınırlarına uyma zorunluluğu  291
6– Dönüş kurallarına uyma zorunluluğu  292
7– Geçme kural ve yasaklarına uyma zorunluluğu  293
8– Şerit izleme, gelen trafikle karşılaşma, araçlar arasındaki mesafe, yavaş sürme ve geçiş kolaylığı sağlama kuralları  294
a) Şerit ileme  294
b) Gelen trafikle karşılaşma  294
c) Araçlar arasındaki mesafe  295
ç) Yavaş sürme ve yavaşlama  295
d) Geçiş kolaylığı sağlama  295
9– Kavşaklarda geçiş önceliğine ilişkin kurallar  295
10– İndirme ve bindirme kuralları  296
11– Duraklama ve park etme kuralları  296
12– Araçların ışıklandırılması kuralları  298
13– Araçların sürülmesi sırasındaki zorunluluklar ve yasaklar  298
14– Araçların yüklenmesine ilişkin kurallar  299
15– Bisiklet, motorlu bisiklet ve motosiklet sürücülerinin” uyacakları kurallar  300
16– Araç manevralarında uygulanacak kurallar  300
17– Yayaların uyacakları kurallar  300
18– Hayvanla çekilen, elle sürülen araçlara ilişkin kurallar  302
19– Yarış ve koşulara ait kurallar  303
20– Geçiş üstünlüğüne sahip araçlar ve sürme kuralları  303
21– Ses, Müzik, Görüntü ve Haberleşme Cihazlarının Kullanılması  305
22– Tedbirsiz ve saygısız araç sürme  305
23– Demiryolu geçitlerine ilişkin kurallar  306
24– Çocuk, hasta ve sakat taşıtları, gözleri görmeyen yayalar, yürüyüş kolları  306
25– Sürücülerin ve yolcuların koruyucu tertibat kullanma zorunluluğu  307
26– Park ücretinin alınması, araçların çektirilmesi ve kaldırılması ile muhafazası  308
III– TRAFİK KAZALARINA İLİŞKİN KURALLAR  308
1– Trafik kazalarına karışanlar ile ilgili kurallar  308
2– Trafik kazalarında yükümlülük  309
3– Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller  310
4– Sürücü kusurlarının tespiti  311
Dokuzuncu Bölüm
TRAFİK KAZALARINA EL KOYMA KOVUŞTURMA VE
CEZA YARGILAMASI
I– TRAFİK KAZASI  313
1– Motorlu araçların karıştığı kazalar  313
2– Motorlu taşıtların karışmadığı kazalara “trafik kazası” denilmemesi  313
3– Trafik kazası sayılmanın koşulları  314
II– TRAFİK KAZASINA EL KONULMASI  314
1– Kolluk güçlerinin ve trafik görevlilerinin yapmaları gerekenler  314
2– Trafik kazalarına el koyanların görev ve yetkileri  315
3– Trafik kazası tespit tutanağının düzenlenmesi  316
4– Trafik kazası tespit tutanağında kusuru etkileyecek açıklamalar hakkında  317
5– Kaza tutanaklarında aşağıdaki bilgilere yer verilmelidir  317
6– Kaza inceleme görevlileri ve bilirkişiler  318
III– SAVCILIK SORUŞTURMA AŞAMASI  319
1– Soruşturma işlemleri  319
2– Kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin karar ve itiraz yolu  320
3– Kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilen durumlar  320
4– Savcılıkça, kaza yapan aracın trafik kaydına şerh düşülmesi  321
5– Kovuşturma aşamasında bilirkişi görevlendirme ve kusur raporu alınması  321
IV– CEZA DAVASI AŞAMASI  322
1– Ceza davasının açılması  322
2– Görevli mahkemeler  323
3– Suçlara uygulanan cezalar  324
V– SÜRÜCÜ BELGELERİNİN GERİ ALINMASI  325
1– Sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınması  325
2– Çeşitli suçlardan mahkûm olanların sürücü belgelerinin geri alınması  325
3– Alkollü sürücülerin belgelerinin geri alınması  326
4– Uyuşturucu ve uyarıcı maddeler alan sürücülerin belgelerinin geri alınması  326
VI– CEZA DAVALARINDA KUSUR İNCELEMESİ  327
1– Bilirkişi atanması  327
2– Bilirkişi olarak atanabilecekler  328
3– Kusur değerlendirmesi  330
Onuncu Bölüm
TRAFİK KAZALARINDA CEZA–HUKUK İLİŞKİSİ
I– GENEL OLARAK  331
1– Cezada ve hukukta eylemin niteliği  331
2– Haksız eylemden doğan tazminat davalarında ceza–hukuk ilişkisi  331
II– CEZA MAHKEMESİ KARARLARININ HUKUK MAHKEMESİNE ETKİSİ  333
1– Kesin hüküm yönünden  333
2– Kesin kanıt olma yönünden  334
3– Zamanaşımı yönünden  335
4– Bekletici sorun yönünden  335
5– Ceza davasında alınan bilirkişi raporu yönünden  336
III– HUKUK HAKİMİNİN CEZA MAHKEMESİ KARARLARI KARŞISINDA DURUMU  337
1– Hukuk Hakimini bağlayan kararlar  338
2– Hukuk Hakimini bağlamayan kararlar  343
3– Hukuk hakiminin eylemin suç niteliğini araştırma yetkisi  349
IV– ŞİKÂYETTEN VAZGEÇMENİN TAZMİNAT DAVALARINA ETKİSİ  352
1– Karakolda veya Savcılıkta şikâyetten vazgeçme, tazminat hakkını ortadan kaldırmaz  352
2– Ceza mahkemesinde şikâyetten vazgeçmenin tazminat hakkına etkisi  352
3– Yargıtay kararları  353
4– Sorumlulardan biri hakkında feragatin, diğer sorumlulara etkisi  357
Onbirinci Bölüm
TRAFİK KAZALARINDAN KAYNAKLANAN
TAZMİNAT DAVALARINDA KUSUR İNCELEMESİ
I– KUSUR  359
1– Tazminat ölçüsü olarak kusur  359
2– Kusurun türleri  361
3– Kusur ve zarar ilişkisi  362
4– Kusur incelemesinde sıra  362
II– HUKUK MAHKEMESİNDE KUSUR İNCELEMESİ  363
1– Genel olarak  363
2– Tazminat davalarında kusurun belirleyici işlevi  363
3– Kusur incelemesi için gerekli belgeler ve bilgiler  363
a) Kaza tutanakları  364
b) C. Savcılığı Soruşturma dosyasındaki belgeler  364
c) Ceza mahkemesi dosyasındaki belgeler ve duruşma tutanakları  364
ç) Taraf tanıkları  364
d) Kusur oranlarını etkileyebilecek başka kanıtlar  364
4– Tazminat davalarında kusur belirlemede ölçü “nedensellik bağı”dır  365
5– Bilirkişi seçimi ve raporların değerlendirilmesi  366
6– Raporlar arasındaki çelişkilerin giderilmesi gerekliliği  368
7– Keşif yapılmasını gerektiren durumlar  368
8– Ceza davasındaki bilirkişi raporlarının dikkate alınmasını gerektiren durumlar  369
9– Hukuk hâkiminin, ceza davasındaki bilirkişi raporu ile bağlı olmadığı durumlar  370
10– Ceza davasının sonucu beklenmeli midir?  371
11– Raporlara itirazların incelenmesi ve değerlendirilmesi  372
12– Zarar görenin kusuru yoksa, sorumlular arasındaki kusur paylaşımının ayrıntılarıyla belirlenmesi gerekmez  375
13– Tek yanlı kazalarda da bilirkişi incelemesine gerek yoktur  376
14– Zincirleme kazalarda kusur değerlendirmesi  377
15– Kaza teknik arıza sonucu meydana gelmişse  378
16– Araçtaki üretim ve onarım hatalarından kaynaklanan trafik kazaları  378
Onikinci Bölüm
TRAFİK KAZASI NEDENİYLE TAZMİNAT DAVALARI
I– GÖREVLİ MAHKEME  379
1– Genel olarak  379
2– Trafik kazalarında görevli mahkeme  380
3– Yolcu taşımada görevli mahkeme ticaret mahkemeleridir  384
4– Tüketici mahkemesinin görevli olduğu dava konuları  384
5– Trafik–İş kazalarında görevli mahkeme  386
6– Ortak görevli mahkeme  387
7– Devlet ve kamu kurumlarının taşıtlarının karıştığı kazalarda görevli mahkeme  388
8– Karayolları İdaresi’nin yol kusurlarından ve trafik düzenlemelerinden sorumlu olması durumunda görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir  388
9– Belediyelerin kent içi trafik düzenleme ve yol kusurlarından kaynaklanan trafik kazalarından dolayı sorumluluğunda “adli yargı” görevlidir  391
II– YETKİLİ MAHKEME  394
1– Genel yetkili mahkeme  394
2– Haksız fiilden doğan davalarda yetki  394
3– Davalının birden fazla olması halinde yetki  395
4– Sözleşmeden doğan davalarda yetki  395
5– Yolcu taşımada yetkili mahkeme  396
6– Şubeler ve tüzel kişilerle ilgili davalarda yetki  396
7– Sigorta sözleşmelerinden doğan davalarda yetki  397
8– Trafik kazalarında yetkili mahkeme  398
III– DAVA TÜRLERİ  399
1– Belirsiz alacak davası (6100/m.107/1)  399
2– Tespit davası (6100/m.107/3)  402
3– Kısmi dava (6100/m.109)  402
IV– TRAFİK KAZASI DAVA KONULARI  403
1– Ölüm nedeniyle tazminat davası  403
2– Yaralanma nedeniyle tazminat davası  403
3– Ruhsal sarsıntı nedeniyle manevi tazminat davaları  404
4– Araç hasarı nedeniyle tazminat davası  404
5– Yolcunun taşımacıya karşı tazminat davaları  404
6– Ticari veya özel eşya sahiplerinin taşımacıya karşı tazminat davaları  405
7– Bina ve yapılara verilen zarardan dolayı tazminat davası  405
8– Zarar görenlere tazminat ödeyenlerin “rücu” davaları  405
V– DAVACILAR  405
1– Ölenin desteğinden yoksun kalanlar  405
2– Ölümlerde yalnızca manevi tazminat isteyebilecek olanlar  407
3– Bedensel zarara uğrayanlar  407
4– Bedensel zarara uğrayan kişinin yakınlarının manevi tazminat istekleri  408
5– Aracı hasarlanan kişinin dava hakkı  409
6– Bina, yapı ve tesis sahiplerinin dava hakkı  409
7– Eşya sahiplerinin dava hakkı  410
8– Rücu hakkı sahiplerinin dava hakkı  410
VI– DAVALILAR  412
1– Araç sahibi ve işletenler  412
2– Sürücü ve yardımcıları  414
3– Sigortacı  415
4– Yolcu taşımada davalılar  416
a) Taşımacı  416
b) Taşımada görevli sürücü ve yardımcı kişiler  417
c) Karayoluyla yolcu taşımada sigortacılar  417
5– Trafik–İş kazalarında davalılar  419
6– Güvence Hesabı hangi durumlarda dava edilebilir  421
7– Güvence Hesabına başvurma koşulları  421
VII– DAVA AÇILMASI  422
1– Ölüm nedeniyle açılan davalarda  422
2– Bedensel zararlar nedeniyle açılan davalarda  423
3– Araç hasarı nedeniyle açılan davalarda  423
4– Eşya hasarları nedeniyle açılan davalarda  424
VIII– DAVA DİLEKÇELERİ  424
1– Dava dilekçesi nasıl yazılmalı  424
2– Destek tazminatı dilekçesinde “konu” başlıkları  425
3– Bedensel zararlarda “konu” başlıkları  425
IX– KANITLAR  426
1– Olay ve kusur yönünden belgeler (Tüm trafik kazaları için)  426
2– Ölümlü olaylarda sunulacak deliller  426
3– Yaralanmalı olaylarda sunulacak deliller  427
4– İlgili yerlerden istenecek belge ve dosyalar  428
5– Araç hasarlarında sunulacak deliller  428
6– Gerekli olmayan belge ve bilgiler  429
7– Delil bildirme yükümlülüğü  430
8– Delillerin bildirilmesinde üç aşama  432
9– Delillerin bildirilme süresi ve biçimi  434
10– Delil listeleri  435
Onüçüncü Bölüm
TRAFİK KAZALARINDA ÖLÜM NEDENİYLE TAZMİNAT DAVALARI
I– ÖLÜMÜN YOL AÇTIĞI ZARAR KAVRAMI  437
1– Ölümün yol açtığı zarar nedir ve kimlerin zararıdır?  437
2– Yargıtay kararlarına göre destekten yoksun kalanların zararı  439
II– TEMEL KAVRAMLAR VE TANIMLAR  441
III– KİMLER DESTEK OLABİLİR  442
IV– DESTEKTEN YOKSUNLUK  443
V– DESTEKTEN YOKSUN KALANLAR  444
VI– DESTEK SAĞLAMA BİÇİMLERİ  444
1– Parasal desteklik  444
2– Yardım ve hizmet ederek desteklik  445
VII– DESTEKTEN YOKSUNLUK SÜRELERİ  450
1– Genel olarak  450
2– Yaşam sürelerini belirlenmesi ve yaşam tabloları  451
3– Yaşam (zarar) sürelerini belirleme tarihi  452
VIII– DESTEK PAYLARI  452
1– Kişilerin birbirlerine destekliği, mirasçılıktan bağımsız olduğu için, destek payları ile miras payları birbiriyle karıştırılmamalıdır  452
2– Destek paylarının, Sosyal Güvenlik Kurumlarının gelir bağlama oranlarına göre belirlenmesi doğru değildir  453
3– Destek payını belirlemede en doğru yöntem, ölenin kazançlarının tamamı (100) kabul edilerek paylaştırma yapılmasıdır  454
4– Paylaştırmada dikkate alınacak hususlar  454
5– Paylaştırma örnekleri  455
IX– DESTEK DÖNEMLERİ  456
1– Aktif dönem – Pasif dönem ayrımı  456
2– İşlemiş dönem–işleyecek dönem ayrımı  457
X– TAZMİNATIN PARASAL ÖLÇÜSÜ  458
1– Genel olarak  458
2– Tazminat hesaplarına esas alınacak veya alınamayacak “parasal” değerler  458
3– Kazanç belirlemede dikkate alınacak hususlar  459
4– Yardım ve hizmet ederek destekliğin “parasal” ölçüsü  460
XI– TAZMİNAT HESABINA KATILMAYACAK OLAN KAZANIMLAR  460
XII– TAZMİNATTAN İNDİRİMLER  462
1– Genel olarak  462
2– Destek tazminatından neler indirilmez  463
3– Destek tazminatından neler indirilir  464
4– Kusur indirimi  464
5– Dul eşin evlenme şansı indirimi  465
6– Küçük çocukların yetiştirme giderlerinin indirimi  468
7– Yetersiz ödemelerin tazminattan indirimi  469
8– İş kazalarında “kaza sigortası” dalından bağlanan gelirlerin indirimi  470
9– Hatır taşıması indirimi  471
XIII– DESTEK TAZMİNATININ HESAPLANMASI  472
1– İnsana verilen zararların gideriminde temel ölçü  472
2– Destek tazminatının hesaplanması  473
Ondördüncü Bölüm
TRAFİK KAZALARINDA BEDENSEL ZARARLAR NEDENİYLE
TAZMİNAT DAVALARI
I– BEDENSEL ZARAR TÜRLERİ  475
II– GEÇİCİ TAM İŞGÖREMEZLİK  476
1– Tanım  476
2– Geçici işgöremezlik zararının hesaplanması  476
3– Geçici işgöremezlik, geçici güç kaybı olup, tedavi giderleri kapsamında değildir  477
4– Geçici işgöremezlikte farklı zarar türleri  478
a) Çok özel koşullarda “bakıcı giderleri”  478
b) Yardımcı kişi giderleri  480
c) Öğrencinin yıl kaybetmesi  481
III– SÜREKLİ İŞGÖREMEZLİK (KALICI SAKATLIK)  481
1– Tanım  481
2– Sürekli işgöremezlik durumu  482
a) Çalışanlar yönünden  482
b) Yaşlılar, emekliler, bir işi ve kazancı bulunmayanlar yönünden  482
c) Kendi ev hizmetlerini yapan ev kadınları yönünden  483
ç) Küçük yaşta sakat kalan çocuklar yönünden  483
IV– YAŞAM BOYU BAKIM GİDERLERİ  484
1– Tanım  484
2– Yaşam boyu bakım gideri istenmesinin koşulları  484
3– Bakım işinin aile bireyleri için ağır bir külfet oluşturması  485
4– Bakım süresi ve zamanı  486
5– Yaşam boyu bakım giderleri tedavi giderleri kapsamındadır  486
V– EKONOMİK GELECEĞİN SARSILMASINDAN DOĞAN KAYIPLAR  486
1– Yasa ve kavram  486
2– Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıp örnekleri  487
a) Mesleğini yapamaz hale gelme  487
b) Mesleğini değiştirmek zorunda kalma  488
c) Mesleğini değiştirmek zorunda kalma  488
ç) Erken emekliye sevk edilme  488
d) Beden gücünde eksilme nedeniyle bazı işleri yapamaz hale gelme  488
e) Tedavi ve iyileşme süresi içinde bazı olanak ve fırsatları kaçırmış olma  489
f) Estetik zararların ekonomik geleceğe etkisi  489
g) Ruhsal sarsıntıdan kaynaklanan güç kaybı zararı  489
3– Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan zarar hesabı  489
VI– TEDAVİ GİDERLERİ  492
1– Tedavi giderleri ve kapsamı  492
2– Tedavi giderlerinin kanıtlanması ve hesaplanması  495
3– Yaralanma nedeniyle manevi tazminat istenmesi  495
4– Bedensel zarara uğrayan kişinin yakınlarının manevi tazminat istekleri  496
VII– CEZA YASASINA GÖRE BEDENSEL ZARARLAR  496
VIII– BEDEN GÜCÜ KAYIPLARININ TESPİTİ  498
1– Tüzük ve yönetmelikler  498
2– Yetkili sağlık kurulları  499
3– Bedensel zararların tespitine ilişkin Yargıtay görüşleri  500
4– İşgöremezlik dereceleri  501
a) Yüzde %10’un altındaki beden gücü kayıpları  501
b) Yüzde 10 – 50 arası beden gücü kayıpları  501
c) Yüzde %60’ın üzerindeki beden gücü kayıpları  502
5– Sigorta şirketlerinin mevzuata aykırı uygulamaları  502
a) Trafik Sigortası Genel Şartlarında  502
b) Zorunlu Koltuk Sigortasında  503
IX– BEDENSEL ZARARLARIN HESAPLANMASI  504
1– Tazminat hesabına esas bilgiler (hesap unsurları)  504
2– Hesaplama evreleri  504
3– Bedensel zararlarda değer ölçüsü  505
4– Bedensel zararların “parasal” ölçüsü  505
5– Bedensel zararlarla ilgili hesap raporunun bölümleri  506
Onbeşinci Bölüm
TRAFİK KAZASINDAN ZARAR GÖRENLERİN
MANEVİ TAZMİNAT İSTEKLERİ
I– BELİRSİZ ALACAK DAVASINDA  509
1– Manevi tazminat hangi aşamada istenmeli  509
2– Zarar ve kapsamı belli olduktan sonra, karar aşamasında istenmesi önerisi  509
3– Manevi tazminat miktarı başlangıçta açıklanırsa ölçüsüz bir istek olur  510
4– Manevi tazminat için ayrı bir dava açılması usul ekonomisine aykırı olacaktır  511
II– MANEVİ TAZMİNATIN ANLAMI, AMACI VE İŞLEVİ  511
1– Tatmin görüşü  511
2– Ceza görüşü  513
3– Telafi görüşü  515
4– Caydırıcılık görüşü  518
III– ÇEŞİTLİ GÖRÜŞLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ  519
1– Tatmin görüşü (acı ve üzüntüyü giderme, öfkeyi yatıştırma, huzur ve tatmin duygusu yaratma) işlevi hakkında  519
2– Ceza etkisi yaratma işlevi hakkında  519
3– Maddi tazminatı tamamlama ve denkleştirme işlevi hakkında  520
4– Manevi tazminatın caydırıcı etkisi hakkında  521
5– Sonuç olarak,  521
IV– MANEVİ TAZMİNATIN YASAL DAYANAKLARI VE KOŞULLARI  521
1– Yasa hükümleri  521
2– Manevi tazminat isteyebilmenin koşulları  522
3– Yakınların manevi tazminat isteyebilmeleri  523
V– MANEVİ TAZMİNATIN ÖLÇÜSÜ  523
1– Manevi tazminatın, maddi tazminatı tamamlayıcı denkleştirme işlevi ve bunun uygulanması  524
2– Yargıcın gözönünde bulundurması gereken özel durumlar  525
3– Manevi tazminatın belirlenmesinde gözönünde bulundurulacak hususlar  527
a) Suçun ve eylemin niteliği  527
b) Olayın ve eylemin ağırlığı  528
c) Zarar görenin ve zarar verenin kişilikleri  528
ç) Meslek yaşamının sona ermesi ve ekonomik geleceğin sarsılmasında ölçü  529
4– Manevi tazminatın “caydırıcı” etkisi nasıl sağlanabilir?  530
5– Manevi tazminatın, maddi tazminat gibi hesaplanması  531
6– Maddi tazminat ile denkleştirme  534
Onaltıncı Bölüm
HATIR TAŞIMASI VE HATIR İÇİN KULLANMA
I– HATIR TAŞIMASI  535
1– Hatır taşıması nedir  535
2– Taşıyanın “ekonomik yararı varsa” hatır taşıması söz konusu olmaz  535
3– Aile bireylerinin taşınması “hatır taşıması” değildir  536
4– Hatır için de olsa taraflar arasında “yolcu taşıma” ilişkisi kurulmuştur  538
II– HATIR TAŞIMALARINDA TAZMİNATTAN İNDİRİM  539
1– Hatır taşımalarında tazminattan indirim zorunlu mudur?  539
2– İndirim yapılması niçin istenmektedir?  539
3– İndirim zorunlu mudur?  540
4– İndirimin ölçüsü nedir, ne olmalıdır?  541
5– Hatır için taşınanın kusura katılımı varsa, tazminattan indirim gerekecektir  542
6– Hatır için taşınanlar da Trafik Sigortasından yararlanırlar  543
7– Hatır indiriminden, ancak hatır için taşıyan yararlanabilir  545
8– Ortaklaşa sorumlulukta hatır indiriminin diğer davalılara etkisi  546
III– KUSURA KATILIM NEDENİYLE İNDİRİM  547
1– Hatır taşıması ve kusura katılımın birlikte değerlendirilmesi  547
2– Kusura katılımda indirim oranı ne olacaktır?  547
3– Yargıtay kararları  549
4– Başka kusura katılım nedenleri  550
IV– HATIR İÇİN KULLANMA VE KULLANDIRMA  550
1– Yasa hükmü  550
2– Hatır için kullanma veya kullandırmaya hangi yasa hükümleri uygulanacaktır  551
3– Yasa hükmünün uygulanabilmesi için araç sahibinin bir “çıkarı” olmamalıdır  551
Onyedinci Bölüm
YETERSİZ ÖDEMELERİN İPTALİ VE BAKİYE ZARARIN ÖDETİLMESİ
I– YASA HÜKMÜ  553
II– YETERSİZ ANLAŞMALARIN İPTALİ  554
1– Yetersiz ve ölçüsüz anlaşmalar  554
2– Sigorta şirketlerinin yetersiz ödemeleri  554
3– İbranamelerin hukuksal niteliği  555
4– Sigorta ibranameleriyle ilgili Yargıtay kararlarından örnekler  556
5– İbranamelerin iptali için iki yıllık hak düşürücü süre  557
6– Anlaşmanın iptali isteminde yöntem  558
7– Yetersizliğin ve ölçüsüzlüğün araştırılması ve kanıtlanması yöntemi  559
8– Ceza Yargılama Yasası’ndaki uzlaşmanın trafik kazalarıyla bir ilgisi yoktur  560
III– ÖDEMELERİN YETERSİZ OLUP OLMADIĞININ SAPTANMASI  561
1– Ödemelerin yetersizliğini saptama yöntemi  561
2– Hesaplama yöntemi ve hesap unsurları  562
IV– YETERSİZ ÖDEMELERİN TAZMİNATTAN İNDİRİMİ  564
1– İndirimin nasıl yapılacağı konusunda görüşler ve uygulanan yöntemler  564
a) Güncelleyerek indirim görüşü  564
b) Aynen indirim görüşü  565
c) Güncelleme konusunda Hukuk Genel Kurulu’nda iki yöntemin tartışılması  565
ç) İndirimin nasıl yapılması gerektiği konusunda görüşümüz  567
2– İndirim yöntemlerinin örneklerle açıklanması  567
3– İndirim yöntemlerinin karşılaştırılması  569
4– Sigorta ödemesi, poliçe limitinin altında ise, en son verilere göre hesaplanan tazminattan düşülür  569
5– Dava sırasında yapılan ödemeler, güncellenmeksizin, hesaplanan tazminattan aynen indirilir  570
V– SONUÇ  571
Onsekizinci Bölüm
ARAÇ HASARI NEDENİYLE TAZMİNAT DAVALARI
I– KONUNUN ÖZELLİĞİ  573
II– ARAÇ HASARI  573
1– Hasarın tespiti  573
2– Onarım masrafları ve yan giderler  574
3– Onarım giderleri, aracın değerini aşıyorsa, araç bedeli istenir  574
4– Yabancı plakalı araçlarla ilgili zararlar  575
III– DEĞER KAYBI  578
1– Araçta onarım sonrası değer kaybı  578
2– Araç kullanılamaz hale gelmişse, değer kaybı söz konusu olmaz  579
3– Değer kaybının belirlenmesi  580
4– Değer kaybına uğrayan aracın satılmış olması  581
IV– KAZANÇ KAYBI VE ARAÇ YOKSUNLUĞU  582
1– Kimler kazanç kaybı isteyebilir  582
2– Araç yoksunluğu  584
3– Kazanç kayıpları Trafik Sigortası kapsamında kabul edilmemektedir  584
4– Ticari araçların kazanç kayıpları nasıl belirlenmeli  586
V– ARAÇ HASARI İLE İLGİLİ KANITLAR  590
1– Olay ve kusur yönünden belgeler (Tüm trafik kazaları için)  590
2– Araç hasarlarında sunulacak deliller  591
VI– ARAÇ HASARI NEDENİYLE DAVACI OLABİLECEK KİŞİLER  591
1– Araç sahibi  591
2– İşletenler  591
3– İşleten gibi sorumlu ve hak sahibi olanlar  592
4– Aracın elde tutanı (zilyet) konumundaki kişiler  592
a) Sürücü  592
b) Aracı ödünç alan kişi  593
c) Saklayıcı  593
5– Motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunanlar  594
Ondokuzuncu Bölüm
MOTORLU ARAÇLARDA ÜRETİM VE ONARIM HATALARI
I– GENEL OLARAK  595
1– Teknik arıza olarak nitelenen kazalarda üretim ve onarım hataları  595
2– Uygulanacak yasalar  595
3– Tanımlar  596
II– TÜKETİCİ YASASINA GÖRE HAK ARAMA YOLLARI  597
1– Üretim hatası (ayıplı mal)  597
2– İspat yükü  598
III– AYIPLI MALDAN SORUMLULAR  598
1– Satıcı  598
2– Üretici ve ithalatçı  600
IV– TÜKETİCİNİN SEÇİMLİK HAKLARINI KULLANMASI  600
1– Satılanı geri vererek sözleşmeden dönme hakkı (Satıcıdan isteme)  600
2– Ayıp oranında bedelden indirim isteme hakkı (Satıcıdan isteme)  600
3– Ayıplı aracın ayıpsızı ile değiştirilmesini isteme hakkı (üretici–ithalatçı–satıcının ortaklaşa sorumluluğu)  601
4– Ücretsiz onarım isteme (üretici–ithalatçı–satıcının ortaklaşa sorumluluğu)  602
5– Sık arızalanma veya onarım süresinin geçirilmesi durumunda, alıcının seçimlik haklarını değiştirme olanağı  603
6– Üretici ve ithalatçının satış sonrası bakım ve onarım hizmetleri yükümlülüğü  605
7– Tazminat isteme hakkı  606
V– ZAMANAŞIMI  608
1– Ayıplı maldan sorumlulukta zamanaşımı  608
2– Ayıplı hizmetten sorumlulukta zamanaşımı  608
3– Üretim ve onarım hatalarından kaynaklanan ölüm ve bedensel zararlarda zamanaşımı  608
VI– GARANTİ BELGESİ  609
1– Tanım  609
2– Garanti belgesine göre sorumluluk süreleri  609
3– Garanti Belgesi verme zorunluluğu  610
4– Garanti Belgesinin içeriği  610
5– Garanti Belgesinin sağladığı olanaklar  611
6– Tüketicinin onarım seçeneğini değiştirebileceği durumlar  611
7– Garanti Belgesi vermemenin yaptırımı  612
VII– GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME  612
1– Görevli mahkeme  612
2– Yetkili mahkeme  612
VIII– TİCARİ ARAÇLARDA ÜRETİM VE ONARIM HATALARI  613
1– Ticari ve mesleki amaçlarla motorlu araç satın alan kişiler  613
2– Uygulanacak yasalar ve yönetmelikler  614
3– Satıcının sorumluluğu  614
4– Alıcının gözden geçirme ve satıcıya bildirme (ihbar) yükümlülüğü  615
5– Satıcının ağır kusurlu olması  615
6– Garanti belgesi  616
7– Alıcının seçimlik hakları  616
8– TBK’da alıcının seçimlik haklarına konulan sınırlamalar  617
9– Motorlu araca takılan aygıtların ayıplı olmasında yapılması gerekenler  618
10– Ayıplı aracın başkasına satılmış olması durumu  618
11– Ticari ve mesleki araç sahiplerinin tazminat isteme hakları  619
IX– ÜRETİCİNİN VE İTHALATÇININ SORUMLULUĞU  619
1– 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanması Hakkında Kanunu’nun ilgili hükümleri  620
2– Ayıplı Malın Neden Olduğu Zararlardan Sorumluluk Hakkında Yönetmelik  620
3– Motorlu Araçların ve Römorkların Kütle ve Boyutları ile ilgili Yönetmelik  620
4– Garanti Belgesi  621
5– Üreticiye ve ithalatçıya karşı doğrudan dava açılabilmesi  621
6– Üretici ve ithalatçının sorumluluğunun hukuksal niteliği  622
7– Üretici ve ithalatçının sorumluluğuna uygulanacak zamanaşımı süreleri  623
X– ÜRETİM HATALARINDAN ÜÇÜNCÜ KİŞİLERİN ZARAR GÖRMESİ  624
1– Motorlu aracın bir kazaya karışması  624
2– Üretici ve ithalatçının sorumlu tutulabilmesi  624
Yirminci Bölüm
TRAFİK KAZALARI VE SİGORTALAR
Giriş
SİGORTA TÜRLERİ
I– ZORUNLU SİGORTALAR  625
1– Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası  625
2– Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası  626
3– Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası  626
4– Karayolu turist taşıma araçları zorunlu sigortaları  627
5– Uluslararası Yeşil Kart (Green Card) Sigortası  628
6– Güvence Hesabı  628
II– İSTEĞE BAĞLI SİGORTALAR  629
1– İsteğe bağlı sorumluluk sigortası  629
2– Motorlu Kara Taşıt Araçları Kasko Sigortası  629
3– Birleşik (Paket) Sigorta Poliçesi  629
4– Ferdi Kaza Sigortası  630
Birinci Ayrım
ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASI (TRAFİK SİGORTASI)
I– GENEL OLARAK  631
1– Tanım  631
2– Yasa hükümleri  631
3– Trafik Sigortasının geçerli olduğu yerler  632
4– Sigortanın kapsamı  632
5– Geçerlik süresi  633
II– GÜVENCE TÜRLERİ  633
1– Destekten yoksun kalma ve sakatlık tazminatının nasıl hesaplanacağı hakkında  633
2– Beden gücü kayıplarının belirlenmesi hakkında  635
3– Tedavi giderleri hakkında  636
4– Yaşam boyu bakım giderleri hakkında  637
III– GÜVENCE TUTARLARI (POLİÇE LİMİTİ)  637
IV– GÜVENCE KAPSAMINDA OLMAYAN ZARARLAR  638
1– Yasa hükmü  638
2– Torba Yasayla yapılan eklemeler  638
3– Önceki ve yeni Genel Şartlarda “teminat dışı haller”  640
4– Genel Şartlardaki “teminat dışı haller” konusunda görüşlerimiz  643
a) İşletilme halinde olmayan araçların sebep olacağı zararlar hakkında  643
b) İşletenin (kendi) zararlarının teminat dışı olması hakkında  645
c) İşleten ve sürücü yakınlarının “can zararlarını” teminat dışı bırakma çabası  646
V– SİGORTA ETTİRENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ  648
1– Sözleşme yapma ve prim ödeme yükümlülüğü  648
2– Sözleşme yapıldığı sırada beyan yükümlülüğü  648
3– Kazaları ve açılan davaları ihbar yükümlülüğü  649
4– İşletenin değişmesi durumunda bildirim yükümlülüğü  650
VI– SİGORTACININ YÜKÜMLÜLÜKLERİ  651
1– Yasaya göre  651
2– Önceki Genel Şartlara göre  652
3– Yeni Genel Şartlara göre  653
VII– SORUMLULUĞU KALDIRAN VEYA AZALTAN SÖZLEŞMELERİN GEÇERSİZLİĞİ  654
1– Yasa hükümleri  654
2– İbranameler  654
3– Yetersiz ödemeler nedeniyle açılacak davalarda yöntem  655
VIII– TRAFİK SİGORTASINDAN YARARLANACAK OLANLAR  656
1– Üçüncü kişiler  656
2 Sürücü ve yardımcıları  656
3– İşleten ve sürücü yakınları  657
4– Hatır için taşınanlar da Trafik Sigortasından yararlanırlar  664
IX– SİGORTACININ SORUMLU OLDUĞU ZARAR TÜRLERİ  664
1– Ölümlerde  664
2– Yaralanmalarda  664
3– Tedavi (iyileşme) giderleri  664
4– Maddi hasarlar  664
X– SİGORTACIYA BAŞVURMA  670
1– Yasa değişikliği ve sigortacıya başvurma koşulu  670
2– Sigortacıya verilmesi gereken belgeler  671
3– Ölümlü kazalarda gerekli belgeler  671
4– Bedensel zararlarda gerekli belgeler  672
5– Araç hasarlarında gerekli belgeler  672
XI– SİGORTA TAZMİNATININ ÖDENMESİ  672
1– Sigortacının ödemekle yükümlü olacağı tazminat tutarı  672
2– Ortaklaşa zincirleme sorumluluk ilkesi, sigortacıya da uygulanır  673
3– Zarar görenlerin çokluğu karşısında ödeme şekli  676
4– Zararın tamamını ödeyen sigortacının, öteki sigortacılara dönme (rücu) hakkı  678
5– Ödeme süresi ve sürenin başlangıcı  678
6– Sigortacının temerrüdü ve açılan davalarda faiz başlangıcı  679
XII– SİGORTACIYA KARŞI DAVA AÇILMASI  680
1– Görevli mahkeme  680
2– Yetkili mahkeme  680
3– Davacılar ve dava konuları  681
4– Davalılar  681
5– Sigortacıya karşı açılacak davalarda zamanaşımı  682
6– Sigortaya karşı açılan davalarda faiz başlangıcı  682
XIII– SİGORTA ETTİRENİN SİGORTACIYA KARŞI DAVA AÇMASI  682
1– İhbar yükümlülüğünün yerine getirilmiş olması  682
2– Sigorta ettirenin, zarar gören üçüncü kişilere tazminat ödemiş olması  683
XIV– SİGORTACININ SİGORTACIYA KARŞI DAVASI  684
XV– SİGORTACININ DÖNME HAKKI VE ARDILLIĞI  684
1– Yasa hükmü  684
2– Sigorta Genel Şartları  685
3– Yeni Genel Şartlarda bulunmayan iki rücu sebebi  691
a) Yetkili makamdan izin alınmadan yarış düzenlenmesi  691
b) Kazanın, taşıt kullanma sürelerine uyulmamasından kaynaklanması  691
XVI– TRAFİK SİGORTASINDA ZAMANAŞIMI  692
1– Ölüm ve yaralanmalarda zamanaşımı süreleri  693
2– Araç hasarlarında zamanaşımı süresi  693
3– Dönme (rücu) davalarında zamanaşımı  693
4– Zamanaşımının kesilmesi  693
İkinci Ayrım
KARAYOLU YOLCU TAŞIMACILIĞI ZORUNLU
KOLTUK FERDİ KAZA SİGORTASI
I– TANIM  695
II– TOPLU TAŞIMADA CAN SİGORTALARININ ÖNEMİ  695
III– YASAL DÜZENLEMELER  697
1– Karayolu Taşıma Kanunu’ndan önceki dönem  697
2– Karayolu Taşıma Kanunu’ndan sonraki dönem  697
IV– ZORUNLU KOLTUK SİGORTASININ ÖZELLİKLERİ  699
1– Sigorta türleri arasındaki yeri  699
2– Başlıca özellikleri  700
3– Öteki zorunlu sigortalarla karşılaştırma  701
V– KOLTUK SİGORTASINDA GÜVENCENİN KAPSAMI  703
1– Yer ve zaman yönünden  703
2– Zararı doğuran olaylar yönünden  704
3– Sigortalanan kişiler yönünden  706
a) Yolcular  706
b) Yolcu sayılanlar  709
c) Sürücülerin Koltuk Sigortasından yararlanma koşulları  712
ç) Yardımcı kişiler  713
VI– KOLTUK SİGORTASI YAPTIRMAK ZORUNDA OLAN TAŞIMACILAR  714
1– Yasal düzenleme  714
2– Koltuk Sigortası yaptırmak zorunda olan yetki belgesi sahipleri  715
3– İl sınırları içinde yolcu taşımaları ile 100 kilometreye kadar şehirlerarası yolcu taşımaları konusunda belirsizlik  715
4– Seyahat Acentalarının Zorunlu Koltuk Sigortası ile birlikte üç tür sigorta yaptırma yükümlülükleri  717
5– Taşıtların Yasa ve Yönetmelik hükümlerine uygun olmamasının, Koltuk Sigortası yönünden yaptırımı  718
VII– KOLTUK SİGORTASINDA SİGORTA BEDELİ  718
A) Ölümlerde  718
1– Sigorta poliçesinde gösterilen meblâğın tamamı hak sahiplerine ödenir  718
2– hak sahipleri “mirasçılar” olup, destekten yoksun kalanlar “mirasçı” değillerse, bu sigorta türünden yararlanamazlar  719
3– Bir destek tazminatı olmadığı için, tazminat hesabına gerek yoktur  719
4– Mirasçılar, ayrıca destekten yoksun kalmışlarsa  720
5– Sigortacı ödeme yapmazsa, doğrudan icra kovuşturması yapılabilir  722
B) Bedensel zararlarda  723
1– Koltuk Sigortası Genel Şartları’nda “sakatlık” tazminatı  723
2– Sakatlık tazminatına ilişkin Genel Şartların ilgili maddesi yasalara aykırıdır  723
3– Sakatlık derecelerinin, tüm sağlık kurullarınca uygulanan “tüzük” hükümlerine göre belirlenmesi yasal zorunluluktur  726
4– Uzlaşma yoluyla sakatlık tazminatının belirlenmesi, yasalara aykırı olduğu gibi, “zorunlu” sigortaların anlam ve amacına da aykırı bir uygulamadır  726
5– Sakatlık tazminatı nasıl belirlenmelidir?  727
6– Koltuk Sigortasından alınan “sakatlık” tazminatı, kazanç kaybı ve güç kaybı zararından indirilmez  728
7– Sakatlık tazminatında süre  729
C) Tedavi giderlerinin koltuk sigortasından ödenmesi  730
1– Tedavi giderlerinin Koltuk Sigortası’ndaki yeri ve türü  730
2– Koltuk Sigortası Genel Şartlarında “tedavi giderlerine” ilişkin bölümler  730
3– Tedavi giderlerinde sorumluluk süresi  731
4– Tedavi giderleri için başvuru süresi ve ödeme koşulları  731
5– Tedavi giderlerinin ödenmesi için yapılması gerekenler  733
VIII– SİGORTACIYA KAZANIN BİLDİRİLMESİ  735
1– Bildirimi yapacak olanlar  735
2– Bildirim süresi  735
IX– BAŞVURU İÇİN GEREKLİ BELGELER  735
X– TAZMİNATIN ÖDENMESİ  739
1– Ödeme süresi  739
2– Süresinde ödeme yapılmamasının sonuçları  739
3– Faizin türü  739
4– Teminat türlerinin birleşmesi durumunda ödeme tutarı  740
XI– KOLTUK SİGORTASI YAPTIRMAYAN TAŞIMACININ SORUMLULUĞU  740
1– Yönetmelik hükmü  740
2– Koltuk Sigortası yaptırmayan taşımacının yolculara karşı sorumluluğu  741
XII– SİGORTACININ TAŞIMACIYA DÖNME (RÜCU) HAKKI  742
XIII– SİGORTACININ ARDILLIĞI  744
1– Ölüm ve sakatlık bedelleri için ardıllık söz konusu değildir  744
2– Sigortacının ardıllığı yalnızca tedavi giderlerinde söz konusudur  745
XIV– KOLTUK SİGORTASINDA KUSURUN TAZMİNATA ETKİSİ  745
1– Taşımacı ile sürücü ve yardımcıları kusursuz olsalar bile Koltuk Sigortasından ödeme yapılır  745
2– Sürücü ve yardımcıları, “kastı ve kasıt derecesinde ağır kusurları” yoksa, Koltuk Sigortasından yararlanabilirler  745
3– Yolcuların kasıtlı veya kasta yakın bir davranışı söz konusu olmadıkça, Koltuk Sigortasından yararlandırılmaları gerekir  746
XV– ZAMANAŞIMI  747
1– Zamanaşımı süreleri  747
2– Dönme (rücu) davalarında süre  747
XVI– FAİZ  747
XVII– GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME  748
1– Görevli mahkeme  748
2– Yetkili mahkeme  748
Üçüncü Ayrım
ZORUNLU KARAYOLU TAŞIMACILIK MALİ SORUMLULUK SİGORTASI
I– ÖN AÇIKLAMA  749
1– Yasa değişikliğiyle kaldırılmış olmasının yanlışlığı  749
2– Taşıma Sigortasını kaldıranların hatalarını fark edip, taşımacılar için Trafik Sigortasını ikiye katlama biçiminde yaptıkları düzenleme yanlış ve yetersizdir  750
3– Taşımacının yaptıracağı iki kat Trafik Sigortası nasıl uygulanmalı  751
4– Sigortacının yolculara karşı sorumluluğunu açıklama gerekliliği  752
II– TAŞIMACININ YAPTIRMAK ZORUNDA OLDUĞU SİGORTALAR  752
III– YOLCULAR İÇİN SORUMLULUK SİGORTASININ ÖZELLİKLERİ  753
IV– SİGORTANIN KAPSAMI  755
1– Yararlanacak kişiler (yolcular)  755
2– Yer ve zaman yönünden sigorta kapsamı  757
3– Zararı doğuran olaylar yönünden sigorta kapsamı  758
4– Taşıtlar yönünden sigorta kapsamı  758
5– Sigortadan yararlanacak yolcu sayısı  759
V– GÜVENCE (TAZMİNAT) TÜRLERİ  759
1– Ölümlerde  759
2– Bedensel zararlarda  760
VI– SİGORTACIYA BAŞVURU İÇİN GEREKLİ BELGELER  761
VII– SİGORTACININ ARDILLIĞI VE RÜCU HAKKI  761
VIII– TAZMİNAT ÖDENMESİNDE ÖNCELİKLİ SİGORTA  762
IX– KARAYOLU TAŞIMA SİGORTASINDA ZAMANAŞIMI  763
1– Yolcu taşıma ticari bir iş ve bir sözleşme türüdür  763
2– Yolcu taşımada zamanaşımı (10) yıldır  763
X– FAİZ  764
XI– GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME  764
Dördüncü Ayrım
MOTORLU ARAÇ İŞLETENLER İÇİN İSTEĞE BAĞLI
MALİ SORUMLULUK SİGORTASI
I– TANIM  765
II– KAPSAM  765
III– İSTEĞE BAĞLI SİGORTA’DAN YARARLANACAK OLANLAR  766
IV– POLİÇE TUTARI  766
V– ÖDEME BİÇİMİ VE SÜRESİ  766
VI– YETKİLİ MAHKEME  767
VII– ZAMANAŞIMI  767
Beşinci Ayrım
ULUSLARARASI YEŞİL KART SİGORTASI
I– YEŞİL KART ‘GREEN CARD) SİGORTASI NEDİR  769
II– MOTORLU TAŞIT BÜROSU’NUN UYGULAMASI YANLIŞTIR  769
III– GÜVENCE HESABI’NIN YABANCI PLAKALI ARAÇLARDAN SORUMLULUĞU  769
IV– GÜMRÜK YÖNETMELİĞİ’NDE YEŞİL KART (GREEN CARD) DÜZENLEMESİ  770
Altıncı Ayrım
KARA TAŞITLARI KASKO SİGORTASI
I– TANIM  773
II– SİGORTANIN KONUSU, KAPSAMI VE ÖZELLİKLERİ  773
1– Sigortanın konusu  773
2– Sigortanın kapsamı  774
3– Kasko Sigortasının özellikleri ve Trafik Sigortası ile farkları  774
a) Kasko Sigortasından üçüncü kişiler yararlanamazlar  774
b) Kasko Sigortası, sigortalının “kendi aracının” hasarı için yapılır  774
c) Kasko Sigortasını, araç sahipleri yaptırmak zorunda değillerdir; isteğe bağlıdır  775
ç) Sigorta şirketleri, Kasko Sigortası yapmak zorunda değillerdir  775
d) Kasko Sigortasında güvence tutarları serbestçe kararlaştırılabilir  775
e) Araç sahibinin değişmesi halinde iki sigorta türü arasındaki farklılık şöyledir  775
f) Kusur yönünden iki sigorta türü arasında farklılık  775
III– KASKO SİGORTASI İLE SAĞLANAN GÜVENCELER  776
1– Güvence türleri  776
2– Ek sözleşme ile güvence altına alınabilecek zararlar  776
IV– TEMİNAT DIŞINDA KALAN ZARARLAR  778
1– Sigorta poliçesinde yer almayan rizikolar teminat dışında kalacaktır  778
2– Kesin güvence dışında kalan rizikolar  779
V– SİGORTACININ İSPAT YÜKÜMLÜLÜĞÜ VE TEMİNAT DIŞI SAYILMANIN KOŞULLARI  780
1– Alkol ve uyuşturucu etkisi altında araç kullanmak  780
2– Sürücü belgesiz veya yetersiz sürücü belgesi ile araç kullanmak  781
3– Taşıma haddinden fazla yük ve yolcu taşınması  782
4– Araca “kasıtlı” olarak verilen zararlar  783
5– Sigorta ettirenin sorumlu olduğu kişiler ile yakınlarının kasıtlı hareketleri  785
6– Aracı kullanan kişinin kaza yerinden ayrılması  786
VI– SİGORTA ETTİRENİN BEYAN VE İHBAR YÜKÜMLÜLÜĞÜ  788
1– Sözleşme yapılırken beyan yükümlülüğü  788
2– Sözleşme yapılmasından sonra  789
3– Rizikonun gerçekleşmesinden önce  789
4– Rizikonun gerçekleşmesi halinde ihbar ve önlem alma yükümlülükleri  790
5– İhbar süresine ilişkin Yargıtay kararları  791
6– Rizikonun gerçekleşmesi halinde sigortacının yükümlülükleri  791
7– Hasar ve tazminatın sonuçları  794
VII– KASKO SİGORTASINDA ZAMANAŞIMI  795
VIII– KASKO SİGORTASINDA GÖREVLİ MAHKEME  796
IX– TAZMİNATI ÖDEYEN SİGORTACININ ARDILLIĞI  796
1– Kasko Sigortacısının ardıllığı  796
2– Ardıllığın koşulları  796
3– İspat külfeti  798
4– Sigortalının kusura katılımı ve davalının “takas–mahsup” istemi  798
X– TAZMİNATI ALAN SİGORTALININ YÜKÜMLÜLÜKLERİ  799
1– Yasa hükmü  799
2– Hasar bedelini alan sigortalı, aynı nedenle üçüncü kişiyi dava edemez  799
Yirmibirinci Bölüm
GÜVENCE HESABI
I– YASAL DÜZENLEME  801
II– GÜVENCE HESABININ KAPSAMI  802
III– GÜVENCE HESABINA BAŞVURMA KOŞULLARI  802
IV– GÜVENCE HESABI YÖNETMELİĞİ  803
V– UYGULAMA İLKELERİ  804
VI– GÜVENCE HESABINA BAŞVURMA KOŞULLARI  805
1– Güvence Hesabına hangi durumlarda başvurulacağı  805
2– Başvurabilecek olanlar  805
3– Güvence türleri  805
4– Başvuru belgeleri  806
5– Başvuru süresi (zamanaşımı)  806
VII– GÜVENCE HESABI’NIN ARDILLIĞI  806
Yirmiikinci Bölüm
SİGORTACILIKTA TAHKİM SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU
I– GENEL OLARAK TAHKİM  809
1– Tahkimin türleri  809
2– İsteğe bağlı tahkimde sözleşme türleri  810
3– Tahkim sözleşmesinin özellikleri  810
4– Hakem kararların karşı iptal davası açılabilmesi  811
II– SİGORTACILIKTA TAHKİM  812
1– Sigortacılıkta tahkim nedir  812
2– Sigortacılıkta tahkimin türü  812
3– Tahkim görevlileri  812
4– Sigorta Tahkim Komisyonu’na hangi durumlarda başvurulur  813
5– Komisyona başvurulamayacak durumlar  814
6– Komisyona nasıl başvurulur  814
7– Başvurunun “raportör” tarafından incelenmesi  814
8– Uyuşmazlığın hakemlerce incelenmesi  815
9– Uyuşmazlığı sonuçlandırma (karar verme) süresi  818
10– Tarafsızlık ilkesi  818
11– Tarafların hakemi reddi ve ret nedenleri  819
12– İtiraz hakem heyetleri  819
13– İtiraz hakem heyetine başvuru  820
14– Kararların taraflara tebliği ve saklanması  820
III– TAHKİM KARARLARINA İTİRAZ VE TEMYİZ YOLU  821
1– Kararlara itiraz yolu  821
2– Temyiz yolu  821
IV– İTİRAZ VE TEMYİZ YOLU KONUSUNDA GÖRÜŞLER  823
1– Hakemlerin “kesin kararları”nın denetimsiz kalmasının sakıncaları  823
2– İtiraz yolu ve İtiraz Hakem Kurulu hakkında görüşler  828
3– Temyiz yolu hakkında görüşler  829
4– Tahkim kararlarına karşı özel temyiz nedenleri hakkında görüşler  830
5– HMK. 361 ve 439. maddeleriyle uyum sağlama gerekliliği  832
V– UYGULAMAYA İLİŞKİN ÇEŞİTLİ KONULAR  834
1– Tahkim kararlarında avukatlık ücretleri hakkında  834
2– Hazine Müsteşarlığı’nın “yasalara aykırı” yönetmelik ve tebliğleri  835
3– Komisyona başvuru ücretleri hakkında  836
VI– TAHKİMDE SAKATLIK RAPORLARI SORUNU  837
1– Sakatlık tespitine ilişkin düzenlemeler  837
2– Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporlan Hakkında Yönetmelik  838
3– Özürlülük Ölçütü Yönetmeliğine göre yetkili sağlık kurulları  839
4– Özürlülük Ölçütü Yönetmeliğine göre raporlara itiraz yolları  840
5– Hangi Yönetmeliğe göre ve ne tür raporlar alınmalıdır  842
VII– SİGORTA TAHKİMİNDE UYGULAMA SORUNLARI  843
1– Tahkime olan güvenin sarsılmış olması  843
2– Genel olarak yapılması gerekenler  844
3– Hakemler, eksik belgeleri tamamlatabilmeli, gerektiği kadar bilirkişi incelemesi yaptırabilmeli, HMK’nın tahkime ilişkin hükümleri uyarınca hareket edebilmelidirler  844
4– Tarafsız davranamayan hakemler listeden (süresiz) çıkarılmalıdır  844
5– Hakemler “taleple bağlılık” ilkesine uymak zorundadırlar  845
6– Avukatlık yapan ve sürekli tahkime başvuran kişilerin de kendiliklerinden hakemlikten çekilmeleri, onlar için onurlu bir davranış olacaktır  845
7– Sigorta şirketlerinin avukatları aynı savunmaları yinelememelidirler  845
8– Sakatlık raporlarına itirazlar iyi öğrenilmeli; Tahkimdeki incelemelerde zaman kaybına neden olunmamalıdır  846
Yirmiüçüncü Bölüm
TRAFİK KAZALARIYLA İLGİLİ KURUMLAR
I– TÜRKİYE SİGORTA VE REASÜRANS ŞİRKETLERİ BİRLİĞİ  847
1– Yasal düzenleme  847
2– Birliğin amacı  847
3– Birliğin görev ve yetkileri  847
4– Örgüt yapısı  848
5– Birlik çatısı altında faaliyet gösteren kurumlar  848
II– TÜRKİYE MOTORLU TAŞIT BÜROSU  849
1– Kuruluş amacı  849
2– Büronun görevleri  849
3– Büronun faaliyetleri  850
4– Yeşil Kart (Green Card) sigorta poliçelerinden sorumluluk  850
5– Dava Açma  850
6– Yeşil Kart (Green Card) Sigortası konusunda yanlış uygulamalar  850
III– SİGORTA BİLGİ VE GÖZETİM MERKEZİ  851
1– Yasal düzenleme  851
2– Yönetmelik  852
3– Trafik Sigortaları Bilgi ve Gözetim Merkezi (TRAMER)  853
4– TRAMER’den bilgi isteme (Sorgulama)  854
5– Sorgulama nasıl yapılacak  854
Yirmidördüncü Bölüm
ARDILLIK VE DÖNME (RÜCU) DAVALARI
I– GENEL OLARAK  855
1– Ardıllık  855
2– Dönme (rücu) hakkı  857
II– ORTAKLAŞA SORUMLULUKTA DÖNME (RÜCU) HAKLARI  861
1– Ortaklaşa sorumluluk  861
2– Dış ilişkide ortaklaşa sorumluluk  862
3– İç ilişkide ortaklaşa sorumluların birbirlerine rücu hakkı  865
a) İç ilişkide, birden çok kişinin birlikte zarara neden olmaları durumunda, zararın paylaştırılması ve rücu koşulları  867
b) İç ilişkide, aynı borçtan değişik hukuksal nedenlerle sorumlulukta rücu koşulları  867
aa) Ortak defiler  867
bb) Kişisel defiler  868
c) Aynı borçtan değişik hukuksal nedenlerle sorumlulukta, ortakların birbirlerine karşı yükümlülükleri  869
4– Dönme (rücu) hakkı ve koşulları  870
5– Dönme (rücu) hakkının kapsamı ve miktarı  871
6– Dönme (rücu) hakkının kaybedilebileceği durumlar  872
7– Ortaklaşa sorumlulukta zamanaşımının kesilmesi  872
8– Karayolları Trafik Kanunu’na göre rücuda zamanaşımı  873
a) Süresi  873
b) Zamanaşımının kesilmesi  873
III– TRAFİK SİGORTASINDA SİGORTACININ SİGORTALISINA DÖNME HAKLARI  874
1– Yasa hükmü  874
2– Sigorta Genel Şartları  875
a) Kazanın, işletenin ve eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin “kasti bir hareketi veya ağır kusuru” sonucu olması  875
b) Aracın gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından kullanılmış olması  877
c) Motorlu aracın, alkollü içki veya uyuşturucu madde almış kişilerce kullanılması sırasında meydana gelmesi  877
ç) Yolcu taşıma ruhsatı olmayan araçlarda yolcu taşınması  880
d) İstiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması ve kazaya etkisi  881
e) Tehlikeli ve zararlı maddelerin izin ve önlem alınmadan taşınması  882
f) İşletenin, kazayı ihbar etme, zararı azaltıcı önlem alma ve delilleri toplama gibi yükümlülüklerini yerine getirmemesinden kaynaklanan veya artan zararlar nedeniyle sigortacının rücu hakkı  882
g) Aracın çalınmasının veya gasp edilmesinin, işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusuru sonucu olması  883
h) Sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk etmesi ve kaza ile ilgili belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması  884
3– Yeni Genel Şartlarda bulunmayan iki rücu sebebi  885
a) Yetkili makamdan izin alınmadan yarış düzenlenmesi  885
b) Kazanın, taşıt kullanma sürelerine uyulmamasından kaynaklanması  885
IV– KOLTUK SİGORTASINDA SİGORTACININ SİGORTALISINA DÖNME HAKKI  886
1– Uyarı  886
2– Sigortacının, sigorta ettirenin (taşımacıya) dönme hakları  887
V– KASKO SİGORTASINDA SİGORTACININ ARDILLIĞI  897
1– Kasko Sigortasının özellikleri  897
2– Kasko Sigortacısının ardıllığı  898
3– Ardıllığın koşulları  898
4– İspat külfeti  899
5– Sigortalının kusura katılımı ve davalının “takas–mahsup” istemi  900
6– Sigorta ettirenin yükümlülükleri  900
7– Sigortacının “alacağın temliki” yoluyla sigortalının yerine geçmesi  901
8– Faiz başlangıcı  902
9– Kasko sigortacısının ardıllığında görevli mahkeme  902
Yirmibeşinci Bölüm
TRAFİK KAZALARINDA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
I– YASA HÜKMÜ  903
II– ZAMANAŞIMI SÜRELERİ  903
1– Ölümlerde ve bedensel zararlarda  903
2– Maddi hasarlarda  904
3– Manevi tazminat isteklerinde  904
4– Yükümlülerin birbirlerine dönme haklarında süre  904
III– UZAMIŞ CEZA ZAMANAŞIMI  904
1– Trafik kazalarında ceza zamanaşımı tüm sorumlulara uygulanır  904
2– Ceza zamanaşımı sigortacıya da uygulanır  905
3– Ceza zamanaşımı dolduktan sonraki dava süresi  906
4– Ceza zamanaşımının uygulanma koşulları  906
5– Ceza zamanaşımının uygulanamayacağı durumlar  908
6– Teknik arızadan kaynaklanan kazalarda ceza zamanaşımı uygulanacak mıdır?  908
IV– TRAFİK–İŞ KAZALARINDA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ  911
V– YOLCU TAŞIMADA ZAMANAŞIMI  911
VI– ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI  912
1– Tazminat sorumlularının öğrenilmesi  912
2– Zararın öğrenilmesi  913
VII– ZAMANAŞIMININ KESİLMESİ  914
1– Dava açılmasıyla, zararın tümü için zamanaşımının kesilmesi  914
2– Ortaklaşa sorumlulardan biri hakkında kesilen zamanaşımının, tümü hakkında kesilmesi  914
VIII– SİGORTALARDA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ  916
Yirmialtıncı Bölüm
TAZMİNAT DAVALARINDA FAİZ
I– YASAL FAİZ  919
1– Geçmişten bugüne faiz  919
2– 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nda yasal faiz  920
II– TİCARİ TEMERRÜT FAİZİ  920
1– Kavram  920
2– Yasalardaki hükümler  921
3– Ticari faizin (avans faizinin) uygulanacağı yerler  922
III– HAKSIZ FİİLLERDE FAİZ BAŞLANGICI  923
Yirmiyedinci Bölüm
ÖLÜM VE BEDENSEL ZARARLAR NEDENİYLE TAZMİNAT HESAPLARI
I– GENEL OLARAK  925
1– Can zararları bir insan hakları sorunudur  925
2– Tazminat hesaplarına uygulanacak yasalar  925
II– İNSAN ZARARLARININ ÖZELLİKLERİ  927
1– İnsan zararları, mal zararı değil, can zararıdır  927
2– İnsan zararlarının tazminat olarak değerlendirmesi bir “hukuk” sorunudur  928
3– İnsan zararları farklı bir hesaplamayı gerektirmektedir  928
4– Tazminat hesaplarında temel ölçü, formüller değil, hukuksal gerekçelerdir  930
III– TAZMİNAT HESAPLAMA İLKELERİ  931
1– Haksız eylemlerde zarar başlangıcı olay tarihidir  931
2– Gerçek belli iken varsayımlara dayanılamaz  931
3– Tazminat, yaşam sürelerinin sonuna kadar hesaplanmalıdır  932
IV– TAZMİNAT HESABININ UNSURLARI  932
1– Olay ve kusur değerlendirmesi  932
2– Zarar sürelerinin belirlenmesi  933
a) Yaşam tabloları  933
b) Destekten yoksunlukta zarar süreleri  934
c) Beden gücü kayıplarında zarar süreleri  935
ç) Çalışanlar yönünden “aktif dönem” sürelerinin tespiti  936
3– Bedensel zararlarda geçici veya sürekli güç kaybının tespiti  937
4– Ölümlerde destek payları  938
5– Tazminatın parasal ölçüsü  938
6– Hesap unsurlarının zarar türlerine göre sıralaması  939
V– TAZMİNAT HESAPLAMA EVRELERİ  940
1– Hesap unsurlarının belirlenmesi ve değerlendirilmesi  940
2– Tazminat hesabına esas kazançların veya parasal değerlerin belirlenmesi  940
3– Tazminatın hesaplanması  941
4– Tazminatın netleştirilmesi  942
a) Ölüm nedeniyle destekten yoksunlukta tazminattan indirimler  942
b) Bedensel zararlarda indirimler  942
c) Tazminat tutarlarından indirilmeyecek edinimler  943
aa) Ölüm nedeniyle destekten yoksunlukta neler indirilmez  943
bb) Bedensel zararlarda neler indirilmez  944
VI– TAZMİNAT HESAPLARI  944
1– Tazminat hesaplarında matematiksel işlemler  944
2– İşleyecek dönem zarar hesaplarında matematiksel işlemler  945
3– İnsan zararlarının hesabında formüllerin kullanılması  945
4– Zarar hesaplarında formüllerin anlamı ve işlevi  946
VII– FORMÜLLER  948
1– Genel olarak  948
2– Ortak bir formül kullanılmasının gerekliliği  948
VIII– YARGI’DA GEÇMİŞTEN BUGÜNE HESAPLAMA FORMÜLLERİ  949
1– Devre sonu ödemeli ortalama kazanç ve sabit rant formülü ile (%5) artırım ve iskonto değerli dönem  949
2– Devre sonu ödemeli ortalama kazanç ve sabit rant formülü ile (%10) artırım ve iskonto değerli dönem  952
3– Progressif rant hesabı dönemi  954
IX– SİGORTALARIN UYGULADIKLARI HESAPLAMA YÖNTEMLERİ  957
1– Trafik Sigortası Genel Şartlarına göre hesaplama yöntem ve formülü  957
2– Trafik Sigortası Genel Şartlarında hesap unsurları  957
3– Sigortalarca uygulanan “devre başı ödemeli belirli süreli rant” formülü  959
4– Devre başı ödemeli belirli süreli rant formülüne göre hesaplama örnekleri  960
5– Raporlar açık ve anlaşılır olmalı  962
X– SOSYAL GÜVENLİK KURUMU’NUN GELİR BAĞLAMA VE PEŞİN DEĞER FORMÜLLERİ VE YÖNTEMLERİ  964
1– Genel olarak  964
2– Sürekli işgöremezlikte SGK. gelir bağlama yöntem ve formülleri  965
a) Günlük kazancın belirlenmesi  965
b) Sürekli işgöremezlik gelirinin hesaplanması: (5510/m.19/3)  965
3– Sigortalının ölümünde hak sahiplerine gelir bağlanma yöntemleri  965
a) Ölüm geliri formülü  966
b) Ölüm gelirinin hak sahiplerine bağlanma oranları  966
c) Ölüm gelirinin hak sahiplerine paylaştırılması  966
4– Peşin değer hesabı  967
a) Sürekli işgöremezlikte bağlanan gelirin peşin değer hesabı  967
b) Ölüm nedeniyle bağlanan gelirlerin peşin değer hesabı  968
5– Kurum’un sorumlulara rücu edebileceği, dolayısıyla tazminattan indirilecek miktarlar  969
XI– İNSAN ZARARLARININ HESAPLANMASINDA EN UYGUN FORMÜL  969
1– Görüşümüz  969
2– Formüllerin karşılaştırılması  969
3– İnsan zararları için en uygun formül  971
4– Devre sonu ödemeli rant formülüne göre bir hesaplama örneği  972
5– Kurumlar arası uyum sağlamanın ve ortak uygulamanın gerekliliği  974
6– Kurumlar arası uyum sağlamada yargıçların yapmaları gerekenler  975
7– SGK gelir bağlama işlemleri ve peşin değer hesapları ile yargıdaki uygulamalar arasındaki farklılığın sakıncaları  976
XII– RAPOR PLANLARI  977
1– Destekten yoksun kalma hesaplarında rapor bölümleri  977
2– Bedensel zararlarda rapor bölümleri  981
EKLER
YARGITAY KARARLARI  985
1– Destekten Yoksun Kalma Tazminatı İle İlgili Yargıtay Kararları  987
2– Bedensel Zararlar Konusunda Yargıtay Kararları  1015
3– Tazminat Hesaplarının Parasal Ölçüsü Hakkında Yargıtay Kararları  1038
DİLEKÇE ÖRNEKLERİ  1077
BİLİRKİŞİ RAPOR ÖRNEKLERİ  1111
1– Ölüm nedeniyle destekten yoksunluk rapor örnekleri  1113
2– Bedensel zararlar nedeniyle tazminat rapor örnekleri  1143
3– Üç ayrı formüle göre aynı hesap unsurlarının tazminat olarak değerlendirilmesi  1185
TABLOLAR  1197
Yararlanılan Kitaplar ve Yazılar  1227
Yargıtay Kararları Arama Dizini  1235
Bilirkişi Raporları Arama Dizini  1236
Tablolar Arama Dizini  1237
Kavramlara Göre Arama Dizini  1239
 


Filiz Berberoğlu Yenipınar
Ekim 2018
120.50 TL
Sepete Ekle
İbrahim Kaplan
Nisan 2019
35.00 TL
Sepete Ekle
Mutlu Dinç ...
Mart 2019
99.80 TL
İndirimli: 69.90 TL (%29)
Sepete Ekle





 

İÇİNDEKİLER
İçindekiler
İkinci Baskıya Önsöz  V
Sunuş  VII
Giriş
GENEL OLARAK TRAFİK KAZALARI
I– TANIMLAR  1
1– Trafik kazası tanımı  1
2– Trafik kazası sayılmanın koşulları  1
3– Trafik kazalarıyla ilgili bazı tanımlar  1
II– TRAFİK KAZASI TÜRLERİ  4
1– Araç türüne göre trafik kazaları  4
2– Zarar türüne göre trafik kazaları  4
3– Kaza yerine göre trafik kazaları  5
4– Oluş biçimlerine göre trafik kazası türleri  5
5– Sürücülere göre kaza türleri  6
6– Sorumluluklara göre kaza türleri  7
7– Trafik kazası sayılmayan ve sayılmaması gereken olaylar  7
8– Yasalara göre trafik kazası türleri  8
III– ZARAR SORUMLULARI  8
Birinci Bölüm
KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU’NUN UYGULAMA ALANI
I– YER BAKIMINDAN UYGULAMA ALANI  11
1– Kaza karayollarında meydana gelmelidir  11
2– Karayolu sayılan ve yasa kapsamında bulunan yerler  11
3– Karayollarının sınırı  12
4– Uygulamada duraksama yaratan olaylar ve yerler  13
5– Karayolu sayılmayan ve Yasa’nın uygulanmayacağı yerler  14
6– Karayoluyla bağlantısı olmamasına karşın, Yasa kapsamında olan yerler  15
II– MOTORLU ARAÇLAR BAKIMINDAN UYGULAMA ALANI  16
1– Motorlu araç tanımı  16
2– Motorlu araç sayılmanın koşulları  16
a) Kendi itici gücü ile çalışması  16
b) Bir yerden bir yere gidebilmesi  17
c) Toprak üzerinde hareket etmesi  18
3– Yasa kapsamındaki motorlu araçlar  18
4– Yasa kapsamında olması gereken motorlu araçlar  19
İkinci Bölüm
MOTORLU ARAÇ İŞLETENLER
I– GENEL OLARAK  21
1– Yasal düzenlemeler  21
2– Araç sahibi ve işleten sayılmanın koşulları  22
3– Sorumluluk koşulları  23
4– Sorumluluk nedenleri  23
II– İŞLETENLER  24
1– Araç sahibi  24
2– İşyerlerinde kullanılan araçların sahip ve işletenleri  24
3– Personel taşıma araçlarının işletenleri  24
4– Ticari amaçla motorlu araç işletenler  25
5– Yolcu taşımacılarının “taşımacı” ve “işleten” olarak sorumlulukları  25
6– Mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen ile ariyet veya rehin alan kişilerin “işleten” sayılması  27
7– Uzun süreli araç kiralamada kiracının “işleten” olarak sorumluluğu  27
III– İŞLETENİN BELİRLENMESİ  31
1– Araç sorumlularının belirlenmesi  31
2– Araçların trafik siciline tescil ettirilmesi zorunluluğu  34
3– Araçların satış ve devirlerinde araç sahibi veya işletenin belirlenmesi  36
4– Resmi satış yapılmadan işleten sıfatının alıcıya geçmesi (ayrık durum)  38
5– İcra yoluyla araç satışlarında alıcının sorumluluğunun başlangıcı  40
6– Araçlara konulan hacizlerin ve satışların geçerliği  40
7– Araç devirlerinin sigortacıya bildirilmesi  42
8– Miras ortaklığında “işleten” sıfatı  44
IV– İŞLETEN GİBİ SORUMLU OLANLAR  45
1– Motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunanlar (Genel olarak)  45
2– Oto servis ve tamirhane sahiplerinin sorumlulukları  47
3– Galeri sahibinin, satış için bırakılan araçtan dolayı sorumluluğu  49
4– Otoparka ve garaja bırakılan araçlardan sorumluluk  50
5– Oto kiralama şirketlerinin “işleten” olarak sorumluluğu  54
6– Yarış düzenleyicilerinin sorumluluğu  55
7– Devlet ve kamu kurumlarının sorumlulukları  56
8– Motorlu aracı çalan veya gaspeden kişiler  56
Üçüncü Bölüm
MOTORLU ARAÇ İŞLETENLERİN SORUMLULUĞU
I– GENEL OLARAK  59
1– Yasal düzenlemeler  59
2– Sorumluluk nedenleri  59
3– Sorumluluk koşulları  60
II– MOTORLU ARACIN İŞLETİLMESİ  60
1– Yasa hükmü ve motorlu araç işletenlerin sorumluluğu  60
2– Motorlu aracın işletilmesi  62
3– İşletilme halindeki motorlu araç konusunda öğretideki görüşler  63
a) Makine tekniği (mekanoteknik) görüşü  63
b) Trafiğe çıkarma (trafik tekniği) görüşü  65
4– İşletilme halindeki araç konusunda görüşlerimiz  66
5– Motoru çalışan ve trafiğe çıkarılan her araç, hareket halinde olsun olmasın, her durumda “işletilme” halindedir  67
6– Yasanın 85/3. maddesindeki “işletilme halinde olmayan” araç düzenlemesinin yanlışlığı ve gereksizliği  71
III– SORUMLULUĞUN HUKUKSAL NİTELİĞİ  77
1– Tehlike sorumluluğu  77
2– İşletme tehlikesi ve işletme sorumluluğu  78
3– İşletenin sorumluluğuna ilişkin 85. maddenin 3. fıkrası hakkında  80
IV– SORUMLULUK KOŞULLARI  80
1– Zarar, “işletilme halinde” olan bir motorlu araçtan kaynaklanmalıdır  80
2– Zararı doğuran motorlu araç “işletilme” halinde olmalıdır  81
3– Motorlu araçtan kaynaklanan bir “zarar” doğmuş olmalıdır  82
4– Zarar, sürücünün veya yardımcı kişilerin kusurundan kaynaklanmalıdır  82
5– İşleten, araçtaki bozukluktan (teknik arızadan) sorumludur  84
6– İşleten (taşımacı), “işletme kusurlarından” sorumludur  87
7– İşleten, imalât hatalarından sorumlu tutulabilir mi?  87
8– Motorlu araç işletilmesinin ağır ve tehlikeli işlerden olması nedeniyle, işletenlerin (işveren olarak) önlem alma yükümlülükleri  88
9– İşletenlerin, araç sürme sürelerine uyulmasını sağlama yükümlülükleri  88
10– İşletenin, motorlu aracın işletilmesi sırasında, çalışanların birbirlerine verdikleri zarardan “işveren” olarak sorumluluğu  88
11– İşletenin “taşımacı” olarak, yolcuların birbirlerine verdikleri zarardan sorumluluğu  89
V– ÖZEL SORUMLULUK DURUMLARI  90
1– İşletenin, kazadan sonraki yardım çalışmalarına katılanların uğradıkları zararlardan sorumluluğu  90
2– İşletenlerin üçüncü kişilerin zararından ortaklaşa sorumlulukları  91
3– İşletenlerin birbirlerinin zararlarından sorumlulukları  92
4– Karayolunda çekilen araçlardan sorumluluk  93
5– Bagaj ve benzeri eşya dışındaki eşyalardan sorumluluk  94
6– İşletenin araç malikine karşı sorumluluğu  97
7– Hatır taşıması ile hatır için kullanma ve kullandırmada sorumluluk  97
8– Çalınmış ve gasbedilmiş araca bilerek binene karşı sorumluluk  100
9– Yarışta, yarışçı ve yardımcısı ile araç zararlarından sorumluluk  100
VI– UYGUN NEDENSELLİK BAĞI  100
1– Sorumluluk için uygun nedensellik bağının gerekliliği  100
2– Genel olarak kaza nedenleri  101
3– Uygun nedensellik bağının kolayca belirlenemediği olaylar  101
4– Dış etkenlerin kazaya neden olması durumunda, işleten ve sürücünün sorumluluğu yönünden “nedensellik bağı”nın kesilmesi  103
5– Kasıtlı eylemlerde işletenin sorumluluğu yönünden nedensellik bağının kesildiği görüşü  105
VII– İŞLETENİN SORUMLULUKTAN KURTULUŞ NEDENLERİ  107
1– Yasal düzenlemeler  107
2– Sorumluluktan kurtuluş koşulları  107
3– İşleteni sorumluluktan kurtaran genel kurtuluş nedenleri  109
a) Zarar görenin tam ve ağır kusuru  109
b) Üçüncü kişinin tam kusuru  110
c) Zarar görenin ve üçüncü kişinin ortaklaşa kusuru  110
ç) İşleteni sorumluluktan kurtaran üçüncü neden: Mücbir sebep  111
4– Aracın çalınmasında işletenin kusuru yoksa, sorumlu tutulamaz  113
5– Gasp ve soygun olaylarında taşımacının sorumluluğu  114
VIII– İŞLETENİN, SORUMSUZLUĞUNU KANITLAMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ  116
1– İşletenin, sorumluluktan kurtulabilmesinin koşulları  116
2– İşletenin “taşımacı” olarak “işletme kusurları”  116
3– İşletenin “işveren” olarak önlem alma yükümlülükleri  119
IX– SORUMLULUĞUN AZALTILMASI VE KALDIRILMASI YASAĞI  123
1– Genel olarak  123
2– Karayolları Trafik Kanunu’nun sözleşme yasağına ilişkin hükümleri  124
3– Karayolu Taşıma Kanunu’nda sözleşme yasağına ilişkin düzenlemeler  125
4– Türk Ticaret Kanunu’nun sözleşme yasağına ilişkin hükümleri  126
X– TAŞIMACININ “İŞLETEN” OLARAK SORUMLULUĞU  127
1– Motorlu araç işleten olarak  127
2– Motorlu araç işletenin “taşımacı” olarak yolculara karşı sorumluluğu  128
3– Taşımacının, yolcuların birbirlerine verdikleri zarardan sorumluluğu  131
XI– İŞLETENLERİN “İŞVEREN” OLARAK SORUMLULUKLARI  132
Dördüncü Bölüm
İŞLETEN VE SÜRÜCÜ DIŞINDA KAZA SORUMLULUKLARI
I– YAYALAR  137
1– Genel olarak yayaların sorumlulukları  137
2– Yasada ve Yönetmelikte yayalara ilişkin kurallar  137
3– Yayaların trafikte tehlike yaratması ve kusur değerlendirmesinde yanılgılar  138
4– Yayaların ceza sorumlulukları  139
II– MOTORSUZ TAŞITLAR VE BİSİKLET SÜRÜCÜLERİ  142
1– Yasa hükmü  142
2– Kurallar  142
3– Seyyar satıcılar  142
III– YOLCULAR  143
1– Yolcuların sorumlulukları  143
2– Hatır yolcuları  143
IV– HAYVAN TUTUCUNUN SORUMLULUĞU  143
1– Borçlar Kanunu’na göre  143
2– Türk Ceza Kanunu’na göre  144
3– Trafik Kanunu’na göre  144
V– EV BAŞKANI İLE VELİ VE VASİNİN SORUMLULUĞU  144
1– Yasa hükmü  144
2– Çocukların ve ayırtım gücünden yoksun olanların kazaya karışmaları durumunda kimlerin ve nasıl dava edilmeleri gerektiği hakkında  145
VI– İMALATÇININ SORUMLULUĞU  145
VII– BİNA VE YAPI ESERİ MALİKİNİN SORUMLULUĞU  146
1– Borçlar Yasasına göre  146
2– Ceza Yasasına göre  146
3– Trafik Yasasına göre  147
VIII– SİGORTACININ SORUMLULUĞU  148
1– Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası  148
2– İsteğe bağlı sorumluluk sigortası  148
3– Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası  148
4– Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası  149
5– Güvence Hesabının sorumluluğu  150
6– Uluslararası Yeşil Kart (Green Card) Sigorta Poliçesi  151
7– Motorlu Kara Taşıt Araçları Kasko Sigortası  152
8– Birleşik (Paket) Sigorta Poliçesi  152
9– Ferdi Kaza Sigortası  153
10– Karayolu turist taşıma araçları zorunlu sigortaları  153
Beşinci Bölüm
TRAFİK KAZALARINDA ORTAKLAŞA VE ZİNCİRLEME SORUMLULUK
I– KONUYA GİRİŞ  155
1– Trafik kazalarında sorumluluk ve sorumlular  155
2– Ortaklaşa sorumlulukta zarar görenlerin hakları  155
3– Ortaklaşa sorumluların birbirlerine dönme (rücu) hakları  156
II– YASALAR VE TANIMLAR  156
1– Türk Borçlar Kanunu hükümleri  156
2– Önceki Borçlar Kanunu hükümleri  158
3– Karayolları Trafik Kanunu  159
4– Ortaklaşa sorumlulukta sorumlu tipleri  160
5– Ortaklaşa sorumlulukta kavram arayışı  160
6– İki sorumluluk türü arasındaki farklar  161
III– ORTAKLAŞA SORUMLULUKLARIN İNCELENMESİ  163
1– Birden çok kişinin birlikte bir zarara neden olmaları  163
2– Aynı zarardan birden çok kişinin değişik nedenlerle ortak sorumluluğu  165
IV– ALACAKLININ SORUMLULUKLARI  168
1– Alacaklı diğerlerinin zararına olarak borçlulardan birinin durumunu iyileştirirse, bunun sonuçlarına katlanır  168
2– Alacaklının, aynı zarardan, değişik hukuksal nedenlerle, ortak sorumlulardan biri hakkında feragati farklı sonuçlar doğurur  169
3– Alacaklının borçlulardan biriyle yaptığı ibra sözleşmesinin etkileri  170
V– ORTAKLAŞA SORUMLULUKTA DIŞ İLİŞKİ – İÇ İLİŞKİ  171
1– Genel olarak  171
2– Dış ilişki  171
3– İç ilişki  176
VI– ORTAKLAŞA SORUMLULUKTA KUSUR DEĞERLENDİRMESİ  187
1– Zarar görenin kusuru yoksa, sorumlular arasındaki kusur oranlarının ayrıntılarıyla belirlenmesi gerekmez  187
2– Ortaklaşa sorumluların ayrı ayrı zararın tamamından sorumlu tutulmaları gerekirken, kusur oranlarına göre tazminat ödenmesine karar verilmesinin yanlış olduğuna ilişkin karar örnekleri  188
3– Sigorta şirketlerinin, sigortalısının kusuruna göre değil, ortaklaşa sorumluluk kurallarına göre tazminat ödeme yükümlülüğü  191
VII– İÇ İLİŞKİDE RÜCUNUN KAPSAMI VE ZAMANAŞIMI  193
1– Türk Borçlar Kanunu 73. maddesine göre rücu zamanaşımı  193
2– Dönme (rücu) hakkı ve koşulları  193
3– Dönme (rücu) hakkının kapsamı  194
4– Rücu edilebilecek miktar  195
5– Dönme (rücu) hakkının kaybedilebileceği durumlar  196
6– Ortaklaşa sorumlulukta zamanaşımının kesilmesi  197
7– Karayolları Trafik Kanunu’na göre rücuda zamanaşımı  197
Altıncı Bölüm
DEVLETİN TRAFİK KAZALARINDAN KAMUSAL SORUMLULUĞU
I– GENEL OLARAK  199
1– Hizmet kusuru nedeniyle sorumluluk  199
2– Yasal düzenlemelerde ve denetimlerde yetersizlik  199
II– DEVLETİN SORUMLULUĞU  200
1– Trafik kazalarından dolayı, Devlet, sorumlu tutulabilir mi?  200
2– Devletin Anayasal sorumluluğu  201
3– Ulaşım politikaları ve hizmet kusurları  201
III– KAMU KURULUŞLARININ SORUMLULUĞU  204
1– Kamu yapılarından sorumluluk  204
2– Karayolları İdaresinin sorumluluk ve yükümlülükleri  204
3– Karayolu yapım, bakım ve onarım çalışmalarından sorumluluk  205
4– Emniyet Genel Müdürlüğü’nün ve trafik kuruluşlarının görev ve yetkileri  206
5– Belediyelerin sorumluluk ve yükümlülükleri  207
6– Yolcu taşımada Devletin sorumluluk ve yükümlülükleri  208
7– Yabancı plakalı araçlardan sorumluluk  209
IV– DEMİRYOLLARI İDARESİNİN SORUMLULUĞU  214
1– Trenlerle taşınan yolculara ve eşya sahiplerine karşı sorumluluk  214
2– Demiryolları İdaresinin üçüncü kişilere karşı sorumluluğu  215
a) Demiryolu geçitlerindeki (hemzemin geçitlerdeki) kazalardan sorumluluk  215
b) Yayaların sürekli gelip geçtiği yerlerden sorumluluk  217
3– DDY’nin genel hükümlere göre sorumluluğu  218
4– Demiryollarıyla ilgili ceza sorumluluğu  218
V– DANIŞTAY KARARLARI  219
1– Karayolu yapım ve bakımından sorumlulukla ilgili kararlar  219
2– Trafik işaret ve uyarı levhalarından sorumluluk  221
3– Trafik tescil kayıtlarından sorumluluk  222
4– Yabancı plakalı araçların sigortasız yurda girmesinden sorumluluk  223
Yedinci Bölüm
TRAFİK SUÇLARI
I– TANIMLAR VE KAVRAMLAR  225
1– Trafik suçları  225
2– Eylem biçimlerine göre trafik suçu türleri  225
a) Kurallara aykırı eylem ve işlemler  225
b) Tehlike suçları  225
c) Zarar suçları  226
3– Ceza Yasasına göre suç türleri  227
a) Kasıtlı suç  227
b) Taksirli suç  227
c) Taksirin türleri  227
ç) Taksirli suçlarda “kusur” koşulu  228
d) Taksirli suçlarda ceza verilemeyecek veya ceza indirimi yapılacak durumlar  229
4– Şikâyete bağlı olan–olmayan suç ayrımı  229
5– Şikâyet süresi  230
6– Şikâyetten vazgeçmenin ceza kovuşturmasına etkisi  230
7– Şikâyetten vazgeçmenin hukuk davasına etkisi  230
II– CEZA SORUMLULUĞUNDA NEDENSELLİK BAĞI  231
1– Cezalandırma koşulu  231
2– Öne geçen neden  232
3– Önceki ve sonraki olaylar arasında nedensellik bağı kurulabilen durumlar  233
4– Ortak kusurlarda nedensellik bağı  233
III– TRAFİK SUÇLARI  234
1– Karayolları Trafik Kanunu’nda trafik suçları  234
2– Türk Ceza Kanunu’na göre trafik suçları  235
3– Kasıtlı suçlar trafik suçu değil, adi suçtur  235
a) Motorlu aracın “suç aygıtı” olarak kullanılması  235
b) Motorlu aracın “suç işleme” sırasında kullanılması sırasında, suç işleyenlerin kaza geçirip ölmeleri veya yaralanmaları bir trafik olayı değildir  237
IV– TRAFİK SUÇLULARI  237
1– Sürücüler  237
2– Yayaların Ceza Sorumlulukları  244
3– İşletenlerin Ceza Sorumlulukları  251
4– Hayvan Tutucuların Ceza Sorumlulukları  253
5– Yapı ve Tesis Sahiplerinin Ceza Sorumlulukları  253
V– TAKSİRLE ÖLDÜRME SUÇU  255
1– Taksirli suç  255
2– Taksirle öldürme suçu  256
3– Taksirli suçlarda “kusur” koşulu  256
4– Taksirle öldürme suçunun özellikleri  257
5– Trafik kazalarında “kast” veya “olası kast” söz konusu olabilir mi?  257
6– Aile bireylerinin ölümü halinde ceza verilmemesi  258
VI– TAKSİRLE YARALAMA SUÇU  258
1– Trafik kazalarında taksirle yaralama  258
2– Taksirle basit yaralama (m.89/1)  259
3– Taksirle ağır yaralama (m.89/2)  259
4– Taksirle yaralamanın çok ağır sonuçlar doğurması (m.89/3)  260
5– Birden çok kişinin yaralanması  262
6– Taksirle yaralama suçunun şikâyete bağlı olması  262
7– Trafik kazasında yaralama, “kast” veya “olası kast” olarak nitelenebilir mi?  263
8– Sonucu nedeniyle ağırlaşmış suç  265
9– Aile bireylerinin yaralanması halinde ceza verilmemesi  265
VII– TRAFİK GÜVENLİĞİNİ TEHLİKEYE SOKMA SUÇLARI  266
1– Genel Olarak  266
2– Ulaşım Güvenliğini Tehlikeye Sokma Suçu  268
3– Tehlikeli Biçimde Araç Kullanma Suçu  271
4– Alkol ve Uyuşturucu Madde Etkisiyle Araç Kullanma  273
Sekizinci Bölüm
TRAFİK KURALLARI
I– GENEL OLARAK  285
1– Trafik kurallarının önemi ve işlevi  285
2– Genel olarak trafik kuralları  285
II– KURALLARA İLİŞKİN AYRINTILI AÇIKLAMALAR  287
1– Karayollarında trafik akışına uyma kuralları  287
2– Trafik işaretlerine uyma kuralları  287
3– Alkollü, uyuşturucu, keyif verici maddelerin etkisi altında araç sürme yasağı  288
4– Taşıt kullanma sürelerine uyma zorunluluğu  290
5– Hız sınırlarına uyma zorunluluğu  291
6– Dönüş kurallarına uyma zorunluluğu  292
7– Geçme kural ve yasaklarına uyma zorunluluğu  293
8– Şerit izleme, gelen trafikle karşılaşma, araçlar arasındaki mesafe, yavaş sürme ve geçiş kolaylığı sağlama kuralları  294
a) Şerit ileme  294
b) Gelen trafikle karşılaşma  294
c) Araçlar arasındaki mesafe  295
ç) Yavaş sürme ve yavaşlama  295
d) Geçiş kolaylığı sağlama  295
9– Kavşaklarda geçiş önceliğine ilişkin kurallar  295
10– İndirme ve bindirme kuralları  296
11– Duraklama ve park etme kuralları  296
12– Araçların ışıklandırılması kuralları  298
13– Araçların sürülmesi sırasındaki zorunluluklar ve yasaklar  298
14– Araçların yüklenmesine ilişkin kurallar  299
15– Bisiklet, motorlu bisiklet ve motosiklet sürücülerinin” uyacakları kurallar  300
16– Araç manevralarında uygulanacak kurallar  300
17– Yayaların uyacakları kurallar  300
18– Hayvanla çekilen, elle sürülen araçlara ilişkin kurallar  302
19– Yarış ve koşulara ait kurallar  303
20– Geçiş üstünlüğüne sahip araçlar ve sürme kuralları  303
21– Ses, Müzik, Görüntü ve Haberleşme Cihazlarının Kullanılması  305
22– Tedbirsiz ve saygısız araç sürme  305
23– Demiryolu geçitlerine ilişkin kurallar  306
24– Çocuk, hasta ve sakat taşıtları, gözleri görmeyen yayalar, yürüyüş kolları  306
25– Sürücülerin ve yolcuların koruyucu tertibat kullanma zorunluluğu  307
26– Park ücretinin alınması, araçların çektirilmesi ve kaldırılması ile muhafazası  308
III– TRAFİK KAZALARINA İLİŞKİN KURALLAR  308
1– Trafik kazalarına karışanlar ile ilgili kurallar  308
2– Trafik kazalarında yükümlülük  309
3– Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller  310
4– Sürücü kusurlarının tespiti  311
Dokuzuncu Bölüm
TRAFİK KAZALARINA EL KOYMA KOVUŞTURMA VE
CEZA YARGILAMASI
I– TRAFİK KAZASI  313
1– Motorlu araçların karıştığı kazalar  313
2– Motorlu taşıtların karışmadığı kazalara “trafik kazası” denilmemesi  313
3– Trafik kazası sayılmanın koşulları  314
II– TRAFİK KAZASINA EL KONULMASI  314
1– Kolluk güçlerinin ve trafik görevlilerinin yapmaları gerekenler  314
2– Trafik kazalarına el koyanların görev ve yetkileri  315
3– Trafik kazası tespit tutanağının düzenlenmesi  316
4– Trafik kazası tespit tutanağında kusuru etkileyecek açıklamalar hakkında  317
5– Kaza tutanaklarında aşağıdaki bilgilere yer verilmelidir  317
6– Kaza inceleme görevlileri ve bilirkişiler  318
III– SAVCILIK SORUŞTURMA AŞAMASI  319
1– Soruşturma işlemleri  319
2– Kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin karar ve itiraz yolu  320
3– Kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilen durumlar  320
4– Savcılıkça, kaza yapan aracın trafik kaydına şerh düşülmesi  321
5– Kovuşturma aşamasında bilirkişi görevlendirme ve kusur raporu alınması  321
IV– CEZA DAVASI AŞAMASI  322
1– Ceza davasının açılması  322
2– Görevli mahkemeler  323
3– Suçlara uygulanan cezalar  324
V– SÜRÜCÜ BELGELERİNİN GERİ ALINMASI  325
1– Sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınması  325
2– Çeşitli suçlardan mahkûm olanların sürücü belgelerinin geri alınması  325
3– Alkollü sürücülerin belgelerinin geri alınması  326
4– Uyuşturucu ve uyarıcı maddeler alan sürücülerin belgelerinin geri alınması  326
VI– CEZA DAVALARINDA KUSUR İNCELEMESİ  327
1– Bilirkişi atanması  327
2– Bilirkişi olarak atanabilecekler  328
3– Kusur değerlendirmesi  330
Onuncu Bölüm
TRAFİK KAZALARINDA CEZA–HUKUK İLİŞKİSİ
I– GENEL OLARAK  331
1– Cezada ve hukukta eylemin niteliği  331
2– Haksız eylemden doğan tazminat davalarında ceza–hukuk ilişkisi  331
II– CEZA MAHKEMESİ KARARLARININ HUKUK MAHKEMESİNE ETKİSİ  333
1– Kesin hüküm yönünden  333
2– Kesin kanıt olma yönünden  334
3– Zamanaşımı yönünden  335
4– Bekletici sorun yönünden  335
5– Ceza davasında alınan bilirkişi raporu yönünden  336
III– HUKUK HAKİMİNİN CEZA MAHKEMESİ KARARLARI KARŞISINDA DURUMU  337
1– Hukuk Hakimini bağlayan kararlar  338
2– Hukuk Hakimini bağlamayan kararlar  343
3– Hukuk hakiminin eylemin suç niteliğini araştırma yetkisi  349
IV– ŞİKÂYETTEN VAZGEÇMENİN TAZMİNAT DAVALARINA ETKİSİ  352
1– Karakolda veya Savcılıkta şikâyetten vazgeçme, tazminat hakkını ortadan kaldırmaz  352
2– Ceza mahkemesinde şikâyetten vazgeçmenin tazminat hakkına etkisi  352
3– Yargıtay kararları  353
4– Sorumlulardan biri hakkında feragatin, diğer sorumlulara etkisi  357
Onbirinci Bölüm
TRAFİK KAZALARINDAN KAYNAKLANAN
TAZMİNAT DAVALARINDA KUSUR İNCELEMESİ
I– KUSUR  359
1– Tazminat ölçüsü olarak kusur  359
2– Kusurun türleri  361
3– Kusur ve zarar ilişkisi  362
4– Kusur incelemesinde sıra  362
II– HUKUK MAHKEMESİNDE KUSUR İNCELEMESİ  363
1– Genel olarak  363
2– Tazminat davalarında kusurun belirleyici işlevi  363
3– Kusur incelemesi için gerekli belgeler ve bilgiler  363
a) Kaza tutanakları  364
b) C. Savcılığı Soruşturma dosyasındaki belgeler  364
c) Ceza mahkemesi dosyasındaki belgeler ve duruşma tutanakları  364
ç) Taraf tanıkları  364
d) Kusur oranlarını etkileyebilecek başka kanıtlar  364
4– Tazminat davalarında kusur belirlemede ölçü “nedensellik bağı”dır  365
5– Bilirkişi seçimi ve raporların değerlendirilmesi  366
6– Raporlar arasındaki çelişkilerin giderilmesi gerekliliği  368
7– Keşif yapılmasını gerektiren durumlar  368
8– Ceza davasındaki bilirkişi raporlarının dikkate alınmasını gerektiren durumlar  369
9– Hukuk hâkiminin, ceza davasındaki bilirkişi raporu ile bağlı olmadığı durumlar  370
10– Ceza davasının sonucu beklenmeli midir?  371
11– Raporlara itirazların incelenmesi ve değerlendirilmesi  372
12– Zarar görenin kusuru yoksa, sorumlular arasındaki kusur paylaşımının ayrıntılarıyla belirlenmesi gerekmez  375
13– Tek yanlı kazalarda da bilirkişi incelemesine gerek yoktur  376
14– Zincirleme kazalarda kusur değerlendirmesi  377
15– Kaza teknik arıza sonucu meydana gelmişse  378
16– Araçtaki üretim ve onarım hatalarından kaynaklanan trafik kazaları  378
Onikinci Bölüm
TRAFİK KAZASI NEDENİYLE TAZMİNAT DAVALARI
I– GÖREVLİ MAHKEME  379
1– Genel olarak  379
2– Trafik kazalarında görevli mahkeme  380
3– Yolcu taşımada görevli mahkeme ticaret mahkemeleridir  384
4– Tüketici mahkemesinin görevli olduğu dava konuları  384
5– Trafik–İş kazalarında görevli mahkeme  386
6– Ortak görevli mahkeme  387
7– Devlet ve kamu kurumlarının taşıtlarının karıştığı kazalarda görevli mahkeme  388
8– Karayolları İdaresi’nin yol kusurlarından ve trafik düzenlemelerinden sorumlu olması durumunda görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir  388
9– Belediyelerin kent içi trafik düzenleme ve yol kusurlarından kaynaklanan trafik kazalarından dolayı sorumluluğunda “adli yargı” görevlidir  391
II– YETKİLİ MAHKEME  394
1– Genel yetkili mahkeme  394
2– Haksız fiilden doğan davalarda yetki  394
3– Davalının birden fazla olması halinde yetki  395
4– Sözleşmeden doğan davalarda yetki  395
5– Yolcu taşımada yetkili mahkeme  396
6– Şubeler ve tüzel kişilerle ilgili davalarda yetki  396
7– Sigorta sözleşmelerinden doğan davalarda yetki  397
8– Trafik kazalarında yetkili mahkeme  398
III– DAVA TÜRLERİ  399
1– Belirsiz alacak davası (6100/m.107/1)  399
2– Tespit davası (6100/m.107/3)  402
3– Kısmi dava (6100/m.109)  402
IV– TRAFİK KAZASI DAVA KONULARI  403
1– Ölüm nedeniyle tazminat davası  403
2– Yaralanma nedeniyle tazminat davası  403
3– Ruhsal sarsıntı nedeniyle manevi tazminat davaları  404
4– Araç hasarı nedeniyle tazminat davası  404
5– Yolcunun taşımacıya karşı tazminat davaları  404
6– Ticari veya özel eşya sahiplerinin taşımacıya karşı tazminat davaları  405
7– Bina ve yapılara verilen zarardan dolayı tazminat davası  405
8– Zarar görenlere tazminat ödeyenlerin “rücu” davaları  405
V– DAVACILAR  405
1– Ölenin desteğinden yoksun kalanlar  405
2– Ölümlerde yalnızca manevi tazminat isteyebilecek olanlar  407
3– Bedensel zarara uğrayanlar  407
4– Bedensel zarara uğrayan kişinin yakınlarının manevi tazminat istekleri  408
5– Aracı hasarlanan kişinin dava hakkı  409
6– Bina, yapı ve tesis sahiplerinin dava hakkı  409
7– Eşya sahiplerinin dava hakkı  410
8– Rücu hakkı sahiplerinin dava hakkı  410
VI– DAVALILAR  412
1– Araç sahibi ve işletenler  412
2– Sürücü ve yardımcıları  414
3– Sigortacı  415
4– Yolcu taşımada davalılar  416
a) Taşımacı  416
b) Taşımada görevli sürücü ve yardımcı kişiler  417
c) Karayoluyla yolcu taşımada sigortacılar  417
5– Trafik–İş kazalarında davalılar  419
6– Güvence Hesabı hangi durumlarda dava edilebilir  421
7– Güvence Hesabına başvurma koşulları  421
VII– DAVA AÇILMASI  422
1– Ölüm nedeniyle açılan davalarda  422
2– Bedensel zararlar nedeniyle açılan davalarda  423
3– Araç hasarı nedeniyle açılan davalarda  423
4– Eşya hasarları nedeniyle açılan davalarda  424
VIII– DAVA DİLEKÇELERİ  424
1– Dava dilekçesi nasıl yazılmalı  424
2– Destek tazminatı dilekçesinde “konu” başlıkları  425
3– Bedensel zararlarda “konu” başlıkları  425
IX– KANITLAR  426
1– Olay ve kusur yönünden belgeler (Tüm trafik kazaları için)  426
2– Ölümlü olaylarda sunulacak deliller  426
3– Yaralanmalı olaylarda sunulacak deliller  427
4– İlgili yerlerden istenecek belge ve dosyalar  428
5– Araç hasarlarında sunulacak deliller  428
6– Gerekli olmayan belge ve bilgiler  429
7– Delil bildirme yükümlülüğü  430
8– Delillerin bildirilmesinde üç aşama  432
9– Delillerin bildirilme süresi ve biçimi  434
10– Delil listeleri  435
Onüçüncü Bölüm
TRAFİK KAZALARINDA ÖLÜM NEDENİYLE TAZMİNAT DAVALARI
I– ÖLÜMÜN YOL AÇTIĞI ZARAR KAVRAMI  437
1– Ölümün yol açtığı zarar nedir ve kimlerin zararıdır?  437
2– Yargıtay kararlarına göre destekten yoksun kalanların zararı  439
II– TEMEL KAVRAMLAR VE TANIMLAR  441
III– KİMLER DESTEK OLABİLİR  442
IV– DESTEKTEN YOKSUNLUK  443
V– DESTEKTEN YOKSUN KALANLAR  444
VI– DESTEK SAĞLAMA BİÇİMLERİ  444
1– Parasal desteklik  444
2– Yardım ve hizmet ederek desteklik  445
VII– DESTEKTEN YOKSUNLUK SÜRELERİ  450
1– Genel olarak  450
2– Yaşam sürelerini belirlenmesi ve yaşam tabloları  451
3– Yaşam (zarar) sürelerini belirleme tarihi  452
VIII– DESTEK PAYLARI  452
1– Kişilerin birbirlerine destekliği, mirasçılıktan bağımsız olduğu için, destek payları ile miras payları birbiriyle karıştırılmamalıdır  452
2– Destek paylarının, Sosyal Güvenlik Kurumlarının gelir bağlama oranlarına göre belirlenmesi doğru değildir  453
3– Destek payını belirlemede en doğru yöntem, ölenin kazançlarının tamamı (100) kabul edilerek paylaştırma yapılmasıdır  454
4– Paylaştırmada dikkate alınacak hususlar  454
5– Paylaştırma örnekleri  455
IX– DESTEK DÖNEMLERİ  456
1– Aktif dönem – Pasif dönem ayrımı  456
2– İşlemiş dönem–işleyecek dönem ayrımı  457
X– TAZMİNATIN PARASAL ÖLÇÜSÜ  458
1– Genel olarak  458
2– Tazminat hesaplarına esas alınacak veya alınamayacak “parasal” değerler  458
3– Kazanç belirlemede dikkate alınacak hususlar  459
4– Yardım ve hizmet ederek destekliğin “parasal” ölçüsü  460
XI– TAZMİNAT HESABINA KATILMAYACAK OLAN KAZANIMLAR  460
XII– TAZMİNATTAN İNDİRİMLER  462
1– Genel olarak  462
2– Destek tazminatından neler indirilmez  463
3– Destek tazminatından neler indirilir  464
4– Kusur indirimi  464
5– Dul eşin evlenme şansı indirimi  465
6– Küçük çocukların yetiştirme giderlerinin indirimi  468
7– Yetersiz ödemelerin tazminattan indirimi  469
8– İş kazalarında “kaza sigortası” dalından bağlanan gelirlerin indirimi  470
9– Hatır taşıması indirimi  471
XIII– DESTEK TAZMİNATININ HESAPLANMASI  472
1– İnsana verilen zararların gideriminde temel ölçü  472
2– Destek tazminatının hesaplanması  473
Ondördüncü Bölüm
TRAFİK KAZALARINDA BEDENSEL ZARARLAR NEDENİYLE
TAZMİNAT DAVALARI
I– BEDENSEL ZARAR TÜRLERİ  475
II– GEÇİCİ TAM İŞGÖREMEZLİK  476
1– Tanım  476
2– Geçici işgöremezlik zararının hesaplanması  476
3– Geçici işgöremezlik, geçici güç kaybı olup, tedavi giderleri kapsamında değildir  477
4– Geçici işgöremezlikte farklı zarar türleri  478
a) Çok özel koşullarda “bakıcı giderleri”  478
b) Yardımcı kişi giderleri  480
c) Öğrencinin yıl kaybetmesi  481
III– SÜREKLİ İŞGÖREMEZLİK (KALICI SAKATLIK)  481
1– Tanım  481
2– Sürekli işgöremezlik durumu  482
a) Çalışanlar yönünden  482
b) Yaşlılar, emekliler, bir işi ve kazancı bulunmayanlar yönünden  482
c) Kendi ev hizmetlerini yapan ev kadınları yönünden  483
ç) Küçük yaşta sakat kalan çocuklar yönünden  483
IV– YAŞAM BOYU BAKIM GİDERLERİ  484
1– Tanım  484
2– Yaşam boyu bakım gideri istenmesinin koşulları  484
3– Bakım işinin aile bireyleri için ağır bir külfet oluşturması  485
4– Bakım süresi ve zamanı  486
5– Yaşam boyu bakım giderleri tedavi giderleri kapsamındadır  486
V– EKONOMİK GELECEĞİN SARSILMASINDAN DOĞAN KAYIPLAR  486
1– Yasa ve kavram  486
2– Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıp örnekleri  487
a) Mesleğini yapamaz hale gelme  487
b) Mesleğini değiştirmek zorunda kalma  488
c) Mesleğini değiştirmek zorunda kalma  488
ç) Erken emekliye sevk edilme  488
d) Beden gücünde eksilme nedeniyle bazı işleri yapamaz hale gelme  488
e) Tedavi ve iyileşme süresi içinde bazı olanak ve fırsatları kaçırmış olma  489
f) Estetik zararların ekonomik geleceğe etkisi  489
g) Ruhsal sarsıntıdan kaynaklanan güç kaybı zararı  489
3– Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan zarar hesabı  489
VI– TEDAVİ GİDERLERİ  492
1– Tedavi giderleri ve kapsamı  492
2– Tedavi giderlerinin kanıtlanması ve hesaplanması  495
3– Yaralanma nedeniyle manevi tazminat istenmesi  495
4– Bedensel zarara uğrayan kişinin yakınlarının manevi tazminat istekleri  496
VII– CEZA YASASINA GÖRE BEDENSEL ZARARLAR  496
VIII– BEDEN GÜCÜ KAYIPLARININ TESPİTİ  498
1– Tüzük ve yönetmelikler  498
2– Yetkili sağlık kurulları  499
3– Bedensel zararların tespitine ilişkin Yargıtay görüşleri  500
4– İşgöremezlik dereceleri  501
a) Yüzde %10’un altındaki beden gücü kayıpları  501
b) Yüzde 10 – 50 arası beden gücü kayıpları  501
c) Yüzde %60’ın üzerindeki beden gücü kayıpları  502
5– Sigorta şirketlerinin mevzuata aykırı uygulamaları  502
a) Trafik Sigortası Genel Şartlarında  502
b) Zorunlu Koltuk Sigortasında  503
IX– BEDENSEL ZARARLARIN HESAPLANMASI  504
1– Tazminat hesabına esas bilgiler (hesap unsurları)  504
2– Hesaplama evreleri  504
3– Bedensel zararlarda değer ölçüsü  505
4– Bedensel zararların “parasal” ölçüsü  505
5– Bedensel zararlarla ilgili hesap raporunun bölümleri  506
Onbeşinci Bölüm
TRAFİK KAZASINDAN ZARAR GÖRENLERİN
MANEVİ TAZMİNAT İSTEKLERİ
I– BELİRSİZ ALACAK DAVASINDA  509
1– Manevi tazminat hangi aşamada istenmeli  509
2– Zarar ve kapsamı belli olduktan sonra, karar aşamasında istenmesi önerisi  509
3– Manevi tazminat miktarı başlangıçta açıklanırsa ölçüsüz bir istek olur  510
4– Manevi tazminat için ayrı bir dava açılması usul ekonomisine aykırı olacaktır  511
II– MANEVİ TAZMİNATIN ANLAMI, AMACI VE İŞLEVİ  511
1– Tatmin görüşü  511
2– Ceza görüşü  513
3– Telafi görüşü  515
4– Caydırıcılık görüşü  518
III– ÇEŞİTLİ GÖRÜŞLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ  519
1– Tatmin görüşü (acı ve üzüntüyü giderme, öfkeyi yatıştırma, huzur ve tatmin duygusu yaratma) işlevi hakkında  519
2– Ceza etkisi yaratma işlevi hakkında  519
3– Maddi tazminatı tamamlama ve denkleştirme işlevi hakkında  520
4– Manevi tazminatın caydırıcı etkisi hakkında  521
5– Sonuç olarak,  521
IV– MANEVİ TAZMİNATIN YASAL DAYANAKLARI VE KOŞULLARI  521
1– Yasa hükümleri  521
2– Manevi tazminat isteyebilmenin koşulları  522
3– Yakınların manevi tazminat isteyebilmeleri  523
V– MANEVİ TAZMİNATIN ÖLÇÜSÜ  523
1– Manevi tazminatın, maddi tazminatı tamamlayıcı denkleştirme işlevi ve bunun uygulanması  524
2– Yargıcın gözönünde bulundurması gereken özel durumlar  525
3– Manevi tazminatın belirlenmesinde gözönünde bulundurulacak hususlar  527
a) Suçun ve eylemin niteliği  527
b) Olayın ve eylemin ağırlığı  528
c) Zarar görenin ve zarar verenin kişilikleri  528
ç) Meslek yaşamının sona ermesi ve ekonomik geleceğin sarsılmasında ölçü  529
4– Manevi tazminatın “caydırıcı” etkisi nasıl sağlanabilir?  530
5– Manevi tazminatın, maddi tazminat gibi hesaplanması  531
6– Maddi tazminat ile denkleştirme  534
Onaltıncı Bölüm
HATIR TAŞIMASI VE HATIR İÇİN KULLANMA
I– HATIR TAŞIMASI  535
1– Hatır taşıması nedir  535
2– Taşıyanın “ekonomik yararı varsa” hatır taşıması söz konusu olmaz  535
3– Aile bireylerinin taşınması “hatır taşıması” değildir  536
4– Hatır için de olsa taraflar arasında “yolcu taşıma” ilişkisi kurulmuştur  538
II– HATIR TAŞIMALARINDA TAZMİNATTAN İNDİRİM  539
1– Hatır taşımalarında tazminattan indirim zorunlu mudur?  539
2– İndirim yapılması niçin istenmektedir?  539
3– İndirim zorunlu mudur?  540
4– İndirimin ölçüsü nedir, ne olmalıdır?  541
5– Hatır için taşınanın kusura katılımı varsa, tazminattan indirim gerekecektir  542
6– Hatır için taşınanlar da Trafik Sigortasından yararlanırlar  543
7– Hatır indiriminden, ancak hatır için taşıyan yararlanabilir  545
8– Ortaklaşa sorumlulukta hatır indiriminin diğer davalılara etkisi  546
III– KUSURA KATILIM NEDENİYLE İNDİRİM  547
1– Hatır taşıması ve kusura katılımın birlikte değerlendirilmesi  547
2– Kusura katılımda indirim oranı ne olacaktır?  547
3– Yargıtay kararları  549
4– Başka kusura katılım nedenleri  550
IV– HATIR İÇİN KULLANMA VE KULLANDIRMA  550
1– Yasa hükmü  550
2– Hatır için kullanma veya kullandırmaya hangi yasa hükümleri uygulanacaktır  551
3– Yasa hükmünün uygulanabilmesi için araç sahibinin bir “çıkarı” olmamalıdır  551
Onyedinci Bölüm
YETERSİZ ÖDEMELERİN İPTALİ VE BAKİYE ZARARIN ÖDETİLMESİ
I– YASA HÜKMÜ  553
II– YETERSİZ ANLAŞMALARIN İPTALİ  554
1– Yetersiz ve ölçüsüz anlaşmalar  554
2– Sigorta şirketlerinin yetersiz ödemeleri  554
3– İbranamelerin hukuksal niteliği  555
4– Sigorta ibranameleriyle ilgili Yargıtay kararlarından örnekler  556
5– İbranamelerin iptali için iki yıllık hak düşürücü süre  557
6– Anlaşmanın iptali isteminde yöntem  558
7– Yetersizliğin ve ölçüsüzlüğün araştırılması ve kanıtlanması yöntemi  559
8– Ceza Yargılama Yasası’ndaki uzlaşmanın trafik kazalarıyla bir ilgisi yoktur  560
III– ÖDEMELERİN YETERSİZ OLUP OLMADIĞININ SAPTANMASI  561
1– Ödemelerin yetersizliğini saptama yöntemi  561
2– Hesaplama yöntemi ve hesap unsurları  562
IV– YETERSİZ ÖDEMELERİN TAZMİNATTAN İNDİRİMİ  564
1– İndirimin nasıl yapılacağı konusunda görüşler ve uygulanan yöntemler  564
a) Güncelleyerek indirim görüşü  564
b) Aynen indirim görüşü  565
c) Güncelleme konusunda Hukuk Genel Kurulu’nda iki yöntemin tartışılması  565
ç) İndirimin nasıl yapılması gerektiği konusunda görüşümüz  567
2– İndirim yöntemlerinin örneklerle açıklanması  567
3– İndirim yöntemlerinin karşılaştırılması  569
4– Sigorta ödemesi, poliçe limitinin altında ise, en son verilere göre hesaplanan tazminattan düşülür  569
5– Dava sırasında yapılan ödemeler, güncellenmeksizin, hesaplanan tazminattan aynen indirilir  570
V– SONUÇ  571
Onsekizinci Bölüm
ARAÇ HASARI NEDENİYLE TAZMİNAT DAVALARI
I– KONUNUN ÖZELLİĞİ  573
II– ARAÇ HASARI  573
1– Hasarın tespiti  573
2– Onarım masrafları ve yan giderler  574
3– Onarım giderleri, aracın değerini aşıyorsa, araç bedeli istenir  574
4– Yabancı plakalı araçlarla ilgili zararlar  575
III– DEĞER KAYBI  578
1– Araçta onarım sonrası değer kaybı  578
2– Araç kullanılamaz hale gelmişse, değer kaybı söz konusu olmaz  579
3– Değer kaybının belirlenmesi  580
4– Değer kaybına uğrayan aracın satılmış olması  581
IV– KAZANÇ KAYBI VE ARAÇ YOKSUNLUĞU  582
1– Kimler kazanç kaybı isteyebilir  582
2– Araç yoksunluğu  584
3– Kazanç kayıpları Trafik Sigortası kapsamında kabul edilmemektedir  584
4– Ticari araçların kazanç kayıpları nasıl belirlenmeli  586
V– ARAÇ HASARI İLE İLGİLİ KANITLAR  590
1– Olay ve kusur yönünden belgeler (Tüm trafik kazaları için)  590
2– Araç hasarlarında sunulacak deliller  591
VI– ARAÇ HASARI NEDENİYLE DAVACI OLABİLECEK KİŞİLER  591
1– Araç sahibi  591
2– İşletenler  591
3– İşleten gibi sorumlu ve hak sahibi olanlar  592
4– Aracın elde tutanı (zilyet) konumundaki kişiler  592
a) Sürücü  592
b) Aracı ödünç alan kişi  593
c) Saklayıcı  593
5– Motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunanlar  594
Ondokuzuncu Bölüm
MOTORLU ARAÇLARDA ÜRETİM VE ONARIM HATALARI
I– GENEL OLARAK  595
1– Teknik arıza olarak nitelenen kazalarda üretim ve onarım hataları  595
2– Uygulanacak yasalar  595
3– Tanımlar  596
II– TÜKETİCİ YASASINA GÖRE HAK ARAMA YOLLARI  597
1– Üretim hatası (ayıplı mal)  597
2– İspat yükü  598
III– AYIPLI MALDAN SORUMLULAR  598
1– Satıcı  598
2– Üretici ve ithalatçı  600
IV– TÜKETİCİNİN SEÇİMLİK HAKLARINI KULLANMASI  600
1– Satılanı geri vererek sözleşmeden dönme hakkı (Satıcıdan isteme)  600
2– Ayıp oranında bedelden indirim isteme hakkı (Satıcıdan isteme)  600
3– Ayıplı aracın ayıpsızı ile değiştirilmesini isteme hakkı (üretici–ithalatçı–satıcının ortaklaşa sorumluluğu)  601
4– Ücretsiz onarım isteme (üretici–ithalatçı–satıcının ortaklaşa sorumluluğu)  602
5– Sık arızalanma veya onarım süresinin geçirilmesi durumunda, alıcının seçimlik haklarını değiştirme olanağı  603
6– Üretici ve ithalatçının satış sonrası bakım ve onarım hizmetleri yükümlülüğü  605
7– Tazminat isteme hakkı  606
V– ZAMANAŞIMI  608
1– Ayıplı maldan sorumlulukta zamanaşımı  608
2– Ayıplı hizmetten sorumlulukta zamanaşımı  608
3– Üretim ve onarım hatalarından kaynaklanan ölüm ve bedensel zararlarda zamanaşımı  608
VI– GARANTİ BELGESİ  609
1– Tanım  609
2– Garanti belgesine göre sorumluluk süreleri  609
3– Garanti Belgesi verme zorunluluğu  610
4– Garanti Belgesinin içeriği  610
5– Garanti Belgesinin sağladığı olanaklar  611
6– Tüketicinin onarım seçeneğini değiştirebileceği durumlar  611
7– Garanti Belgesi vermemenin yaptırımı  612
VII– GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME  612
1– Görevli mahkeme  612
2– Yetkili mahkeme  612
VIII– TİCARİ ARAÇLARDA ÜRETİM VE ONARIM HATALARI  613
1– Ticari ve mesleki amaçlarla motorlu araç satın alan kişiler  613
2– Uygulanacak yasalar ve yönetmelikler  614
3– Satıcının sorumluluğu  614
4– Alıcının gözden geçirme ve satıcıya bildirme (ihbar) yükümlülüğü  615
5– Satıcının ağır kusurlu olması  615
6– Garanti belgesi  616
7– Alıcının seçimlik hakları  616
8– TBK’da alıcının seçimlik haklarına konulan sınırlamalar  617
9– Motorlu araca takılan aygıtların ayıplı olmasında yapılması gerekenler  618
10– Ayıplı aracın başkasına satılmış olması durumu  618
11– Ticari ve mesleki araç sahiplerinin tazminat isteme hakları  619
IX– ÜRETİCİNİN VE İTHALATÇININ SORUMLULUĞU  619
1– 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanması Hakkında Kanunu’nun ilgili hükümleri  620
2– Ayıplı Malın Neden Olduğu Zararlardan Sorumluluk Hakkında Yönetmelik  620
3– Motorlu Araçların ve Römorkların Kütle ve Boyutları ile ilgili Yönetmelik  620
4– Garanti Belgesi  621
5– Üreticiye ve ithalatçıya karşı doğrudan dava açılabilmesi  621
6– Üretici ve ithalatçının sorumluluğunun hukuksal niteliği  622
7– Üretici ve ithalatçının sorumluluğuna uygulanacak zamanaşımı süreleri  623
X– ÜRETİM HATALARINDAN ÜÇÜNCÜ KİŞİLERİN ZARAR GÖRMESİ  624
1– Motorlu aracın bir kazaya karışması  624
2– Üretici ve ithalatçının sorumlu tutulabilmesi  624
Yirminci Bölüm
TRAFİK KAZALARI VE SİGORTALAR
Giriş
SİGORTA TÜRLERİ
I– ZORUNLU SİGORTALAR  625
1– Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası  625
2– Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası  626
3– Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası  626
4– Karayolu turist taşıma araçları zorunlu sigortaları  627
5– Uluslararası Yeşil Kart (Green Card) Sigortası  628
6– Güvence Hesabı  628
II– İSTEĞE BAĞLI SİGORTALAR  629
1– İsteğe bağlı sorumluluk sigortası  629
2– Motorlu Kara Taşıt Araçları Kasko Sigortası  629
3– Birleşik (Paket) Sigorta Poliçesi  629
4– Ferdi Kaza Sigortası  630
Birinci Ayrım
ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASI (TRAFİK SİGORTASI)
I– GENEL OLARAK  631
1– Tanım  631
2– Yasa hükümleri  631
3– Trafik Sigortasının geçerli olduğu yerler  632
4– Sigortanın kapsamı  632
5– Geçerlik süresi  633
II– GÜVENCE TÜRLERİ  633
1– Destekten yoksun kalma ve sakatlık tazminatının nasıl hesaplanacağı hakkında  633
2– Beden gücü kayıplarının belirlenmesi hakkında  635
3– Tedavi giderleri hakkında  636
4– Yaşam boyu bakım giderleri hakkında  637
III– GÜVENCE TUTARLARI (POLİÇE LİMİTİ)  637
IV– GÜVENCE KAPSAMINDA OLMAYAN ZARARLAR  638
1– Yasa hükmü  638
2– Torba Yasayla yapılan eklemeler  638
3– Önceki ve yeni Genel Şartlarda “teminat dışı haller”  640
4– Genel Şartlardaki “teminat dışı haller” konusunda görüşlerimiz  643
a) İşletilme halinde olmayan araçların sebep olacağı zararlar hakkında  643
b) İşletenin (kendi) zararlarının teminat dışı olması hakkında  645
c) İşleten ve sürücü yakınlarının “can zararlarını” teminat dışı bırakma çabası  646
V– SİGORTA ETTİRENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ  648
1– Sözleşme yapma ve prim ödeme yükümlülüğü  648
2– Sözleşme yapıldığı sırada beyan yükümlülüğü  648
3– Kazaları ve açılan davaları ihbar yükümlülüğü  649
4– İşletenin değişmesi durumunda bildirim yükümlülüğü  650
VI– SİGORTACININ YÜKÜMLÜLÜKLERİ  651
1– Yasaya göre  651
2– Önceki Genel Şartlara göre  652
3– Yeni Genel Şartlara göre  653
VII– SORUMLULUĞU KALDIRAN VEYA AZALTAN SÖZLEŞMELERİN GEÇERSİZLİĞİ  654
1– Yasa hükümleri  654
2– İbranameler  654
3– Yetersiz ödemeler nedeniyle açılacak davalarda yöntem  655
VIII– TRAFİK SİGORTASINDAN YARARLANACAK OLANLAR  656
1– Üçüncü kişiler  656
2 Sürücü ve yardımcıları  656
3– İşleten ve sürücü yakınları  657
4– Hatır için taşınanlar da Trafik Sigortasından yararlanırlar  664
IX– SİGORTACININ SORUMLU OLDUĞU ZARAR TÜRLERİ  664
1– Ölümlerde  664
2– Yaralanmalarda  664
3– Tedavi (iyileşme) giderleri  664
4– Maddi hasarlar  664
X– SİGORTACIYA BAŞVURMA  670
1– Yasa değişikliği ve sigortacıya başvurma koşulu  670
2– Sigortacıya verilmesi gereken belgeler  671
3– Ölümlü kazalarda gerekli belgeler  671
4– Bedensel zararlarda gerekli belgeler  672
5– Araç hasarlarında gerekli belgeler  672
XI– SİGORTA TAZMİNATININ ÖDENMESİ  672
1– Sigortacının ödemekle yükümlü olacağı tazminat tutarı  672
2– Ortaklaşa zincirleme sorumluluk ilkesi, sigortacıya da uygulanır  673
3– Zarar görenlerin çokluğu karşısında ödeme şekli  676
4– Zararın tamamını ödeyen sigortacının, öteki sigortacılara dönme (rücu) hakkı  678
5– Ödeme süresi ve sürenin başlangıcı  678
6– Sigortacının temerrüdü ve açılan davalarda faiz başlangıcı  679
XII– SİGORTACIYA KARŞI DAVA AÇILMASI  680
1– Görevli mahkeme  680
2– Yetkili mahkeme  680
3– Davacılar ve dava konuları  681
4– Davalılar  681
5– Sigortacıya karşı açılacak davalarda zamanaşımı  682
6– Sigortaya karşı açılan davalarda faiz başlangıcı  682
XIII– SİGORTA ETTİRENİN SİGORTACIYA KARŞI DAVA AÇMASI  682
1– İhbar yükümlülüğünün yerine getirilmiş olması  682
2– Sigorta ettirenin, zarar gören üçüncü kişilere tazminat ödemiş olması  683
XIV– SİGORTACININ SİGORTACIYA KARŞI DAVASI  684
XV– SİGORTACININ DÖNME HAKKI VE ARDILLIĞI  684
1– Yasa hükmü  684
2– Sigorta Genel Şartları  685
3– Yeni Genel Şartlarda bulunmayan iki rücu sebebi  691
a) Yetkili makamdan izin alınmadan yarış düzenlenmesi  691
b) Kazanın, taşıt kullanma sürelerine uyulmamasından kaynaklanması  691
XVI– TRAFİK SİGORTASINDA ZAMANAŞIMI  692
1– Ölüm ve yaralanmalarda zamanaşımı süreleri  693
2– Araç hasarlarında zamanaşımı süresi  693
3– Dönme (rücu) davalarında zamanaşımı  693
4– Zamanaşımının kesilmesi  693
İkinci Ayrım
KARAYOLU YOLCU TAŞIMACILIĞI ZORUNLU
KOLTUK FERDİ KAZA SİGORTASI
I– TANIM  695
II– TOPLU TAŞIMADA CAN SİGORTALARININ ÖNEMİ  695
III– YASAL DÜZENLEMELER  697
1– Karayolu Taşıma Kanunu’ndan önceki dönem  697
2– Karayolu Taşıma Kanunu’ndan sonraki dönem  697
IV– ZORUNLU KOLTUK SİGORTASININ ÖZELLİKLERİ  699
1– Sigorta türleri arasındaki yeri  699
2– Başlıca özellikleri  700
3– Öteki zorunlu sigortalarla karşılaştırma  701
V– KOLTUK SİGORTASINDA GÜVENCENİN KAPSAMI  703
1– Yer ve zaman yönünden  703
2– Zararı doğuran olaylar yönünden  704
3– Sigortalanan kişiler yönünden  706
a) Yolcular  706
b) Yolcu sayılanlar  709
c) Sürücülerin Koltuk Sigortasından yararlanma koşulları  712
ç) Yardımcı kişiler  713
VI– KOLTUK SİGORTASI YAPTIRMAK ZORUNDA OLAN TAŞIMACILAR  714
1– Yasal düzenleme  714
2– Koltuk Sigortası yaptırmak zorunda olan yetki belgesi sahipleri  715
3– İl sınırları içinde yolcu taşımaları ile 100 kilometreye kadar şehirlerarası yolcu taşımaları konusunda belirsizlik  715
4– Seyahat Acentalarının Zorunlu Koltuk Sigortası ile birlikte üç tür sigorta yaptırma yükümlülükleri  717
5– Taşıtların Yasa ve Yönetmelik hükümlerine uygun olmamasının, Koltuk Sigortası yönünden yaptırımı  718
VII– KOLTUK SİGORTASINDA SİGORTA BEDELİ  718
A) Ölümlerde  718
1– Sigorta poliçesinde gösterilen meblâğın tamamı hak sahiplerine ödenir  718
2– hak sahipleri “mirasçılar” olup, destekten yoksun kalanlar “mirasçı” değillerse, bu sigorta türünden yararlanamazlar  719
3– Bir destek tazminatı olmadığı için, tazminat hesabına gerek yoktur  719
4– Mirasçılar, ayrıca destekten yoksun kalmışlarsa  720
5– Sigortacı ödeme yapmazsa, doğrudan icra kovuşturması yapılabilir  722
B) Bedensel zararlarda  723
1– Koltuk Sigortası Genel Şartları’nda “sakatlık” tazminatı  723
2– Sakatlık tazminatına ilişkin Genel Şartların ilgili maddesi yasalara aykırıdır  723
3– Sakatlık derecelerinin, tüm sağlık kurullarınca uygulanan “tüzük” hükümlerine göre belirlenmesi yasal zorunluluktur  726
4– Uzlaşma yoluyla sakatlık tazminatının belirlenmesi, yasalara aykırı olduğu gibi, “zorunlu” sigortaların anlam ve amacına da aykırı bir uygulamadır  726
5– Sakatlık tazminatı nasıl belirlenmelidir?  727
6– Koltuk Sigortasından alınan “sakatlık” tazminatı, kazanç kaybı ve güç kaybı zararından indirilmez  728
7– Sakatlık tazminatında süre  729
C) Tedavi giderlerinin koltuk sigortasından ödenmesi  730
1– Tedavi giderlerinin Koltuk Sigortası’ndaki yeri ve türü  730
2– Koltuk Sigortası Genel Şartlarında “tedavi giderlerine” ilişkin bölümler  730
3– Tedavi giderlerinde sorumluluk süresi  731
4– Tedavi giderleri için başvuru süresi ve ödeme koşulları  731
5– Tedavi giderlerinin ödenmesi için yapılması gerekenler  733
VIII– SİGORTACIYA KAZANIN BİLDİRİLMESİ  735
1– Bildirimi yapacak olanlar  735
2– Bildirim süresi  735
IX– BAŞVURU İÇİN GEREKLİ BELGELER  735
X– TAZMİNATIN ÖDENMESİ  739
1– Ödeme süresi  739
2– Süresinde ödeme yapılmamasının sonuçları  739
3– Faizin türü  739
4– Teminat türlerinin birleşmesi durumunda ödeme tutarı  740
XI– KOLTUK SİGORTASI YAPTIRMAYAN TAŞIMACININ SORUMLULUĞU  740
1– Yönetmelik hükmü  740
2– Koltuk Sigortası yaptırmayan taşımacının yolculara karşı sorumluluğu  741
XII– SİGORTACININ TAŞIMACIYA DÖNME (RÜCU) HAKKI  742
XIII– SİGORTACININ ARDILLIĞI  744
1– Ölüm ve sakatlık bedelleri için ardıllık söz konusu değildir  744
2– Sigortacının ardıllığı yalnızca tedavi giderlerinde söz konusudur  745
XIV– KOLTUK SİGORTASINDA KUSURUN TAZMİNATA ETKİSİ  745
1– Taşımacı ile sürücü ve yardımcıları kusursuz olsalar bile Koltuk Sigortasından ödeme yapılır  745
2– Sürücü ve yardımcıları, “kastı ve kasıt derecesinde ağır kusurları” yoksa, Koltuk Sigortasından yararlanabilirler  745
3– Yolcuların kasıtlı veya kasta yakın bir davranışı söz konusu olmadıkça, Koltuk Sigortasından yararlandırılmaları gerekir  746
XV– ZAMANAŞIMI  747
1– Zamanaşımı süreleri  747
2– Dönme (rücu) davalarında süre  747
XVI– FAİZ  747
XVII– GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME  748
1– Görevli mahkeme  748
2– Yetkili mahkeme  748
Üçüncü Ayrım
ZORUNLU KARAYOLU TAŞIMACILIK MALİ SORUMLULUK SİGORTASI
I– ÖN AÇIKLAMA  749
1– Yasa değişikliğiyle kaldırılmış olmasının yanlışlığı  749
2– Taşıma Sigortasını kaldıranların hatalarını fark edip, taşımacılar için Trafik Sigortasını ikiye katlama biçiminde yaptıkları düzenleme yanlış ve yetersizdir  750
3– Taşımacının yaptıracağı iki kat Trafik Sigortası nasıl uygulanmalı  751
4– Sigortacının yolculara karşı sorumluluğunu açıklama gerekliliği  752
II– TAŞIMACININ YAPTIRMAK ZORUNDA OLDUĞU SİGORTALAR  752
III– YOLCULAR İÇİN SORUMLULUK SİGORTASININ ÖZELLİKLERİ  753
IV– SİGORTANIN KAPSAMI  755
1– Yararlanacak kişiler (yolcular)  755
2– Yer ve zaman yönünden sigorta kapsamı  757
3– Zararı doğuran olaylar yönünden sigorta kapsamı  758
4– Taşıtlar yönünden sigorta kapsamı  758
5– Sigortadan yararlanacak yolcu sayısı  759
V– GÜVENCE (TAZMİNAT) TÜRLERİ  759
1– Ölümlerde  759
2– Bedensel zararlarda  760
VI– SİGORTACIYA BAŞVURU İÇİN GEREKLİ BELGELER  761
VII– SİGORTACININ ARDILLIĞI VE RÜCU HAKKI  761
VIII– TAZMİNAT ÖDENMESİNDE ÖNCELİKLİ SİGORTA  762
IX– KARAYOLU TAŞIMA SİGORTASINDA ZAMANAŞIMI  763
1– Yolcu taşıma ticari bir iş ve bir sözleşme türüdür  763
2– Yolcu taşımada zamanaşımı (10) yıldır  763
X– FAİZ  764
XI– GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME  764
Dördüncü Ayrım
MOTORLU ARAÇ İŞLETENLER İÇİN İSTEĞE BAĞLI
MALİ SORUMLULUK SİGORTASI
I– TANIM  765
II– KAPSAM  765
III– İSTEĞE BAĞLI SİGORTA’DAN YARARLANACAK OLANLAR  766
IV– POLİÇE TUTARI  766
V– ÖDEME BİÇİMİ VE SÜRESİ  766
VI– YETKİLİ MAHKEME  767
VII– ZAMANAŞIMI  767
Beşinci Ayrım
ULUSLARARASI YEŞİL KART SİGORTASI
I– YEŞİL KART ‘GREEN CARD) SİGORTASI NEDİR  769
II– MOTORLU TAŞIT BÜROSU’NUN UYGULAMASI YANLIŞTIR  769
III– GÜVENCE HESABI’NIN YABANCI PLAKALI ARAÇLARDAN SORUMLULUĞU  769
IV– GÜMRÜK YÖNETMELİĞİ’NDE YEŞİL KART (GREEN CARD) DÜZENLEMESİ  770
Altıncı Ayrım
KARA TAŞITLARI KASKO SİGORTASI
I– TANIM  773
II– SİGORTANIN KONUSU, KAPSAMI VE ÖZELLİKLERİ  773
1– Sigortanın konusu  773
2– Sigortanın kapsamı  774
3– Kasko Sigortasının özellikleri ve Trafik Sigortası ile farkları  774
a) Kasko Sigortasından üçüncü kişiler yararlanamazlar  774
b) Kasko Sigortası, sigortalının “kendi aracının” hasarı için yapılır  774
c) Kasko Sigortasını, araç sahipleri yaptırmak zorunda değillerdir; isteğe bağlıdır  775
ç) Sigorta şirketleri, Kasko Sigortası yapmak zorunda değillerdir  775
d) Kasko Sigortasında güvence tutarları serbestçe kararlaştırılabilir  775
e) Araç sahibinin değişmesi halinde iki sigorta türü arasındaki farklılık şöyledir  775
f) Kusur yönünden iki sigorta türü arasında farklılık  775
III– KASKO SİGORTASI İLE SAĞLANAN GÜVENCELER  776
1– Güvence türleri  776
2– Ek sözleşme ile güvence altına alınabilecek zararlar  776
IV– TEMİNAT DIŞINDA KALAN ZARARLAR  778
1– Sigorta poliçesinde yer almayan rizikolar teminat dışında kalacaktır  778
2– Kesin güvence dışında kalan rizikolar  779
V– SİGORTACININ İSPAT YÜKÜMLÜLÜĞÜ VE TEMİNAT DIŞI SAYILMANIN KOŞULLARI  780
1– Alkol ve uyuşturucu etkisi altında araç kullanmak  780
2– Sürücü belgesiz veya yetersiz sürücü belgesi ile araç kullanmak  781
3– Taşıma haddinden fazla yük ve yolcu taşınması  782
4– Araca “kasıtlı” olarak verilen zararlar  783
5– Sigorta ettirenin sorumlu olduğu kişiler ile yakınlarının kasıtlı hareketleri  785
6– Aracı kullanan kişinin kaza yerinden ayrılması  786
VI– SİGORTA ETTİRENİN BEYAN VE İHBAR YÜKÜMLÜLÜĞÜ  788
1– Sözleşme yapılırken beyan yükümlülüğü  788
2– Sözleşme yapılmasından sonra  789
3– Rizikonun gerçekleşmesinden önce  789
4– Rizikonun gerçekleşmesi halinde ihbar ve önlem alma yükümlülükleri  790
5– İhbar süresine ilişkin Yargıtay kararları  791
6– Rizikonun gerçekleşmesi halinde sigortacının yükümlülükleri  791
7– Hasar ve tazminatın sonuçları  794
VII– KASKO SİGORTASINDA ZAMANAŞIMI  795
VIII– KASKO SİGORTASINDA GÖREVLİ MAHKEME  796
IX– TAZMİNATI ÖDEYEN SİGORTACININ ARDILLIĞI  796
1– Kasko Sigortacısının ardıllığı  796
2– Ardıllığın koşulları  796
3– İspat külfeti  798
4– Sigortalının kusura katılımı ve davalının “takas–mahsup” istemi  798
X– TAZMİNATI ALAN SİGORTALININ YÜKÜMLÜLÜKLERİ  799
1– Yasa hükmü  799
2– Hasar bedelini alan sigortalı, aynı nedenle üçüncü kişiyi dava edemez  799
Yirmibirinci Bölüm
GÜVENCE HESABI
I– YASAL DÜZENLEME  801
II– GÜVENCE HESABININ KAPSAMI  802
III– GÜVENCE HESABINA BAŞVURMA KOŞULLARI  802
IV– GÜVENCE HESABI YÖNETMELİĞİ  803
V– UYGULAMA İLKELERİ  804
VI– GÜVENCE HESABINA BAŞVURMA KOŞULLARI  805
1– Güvence Hesabına hangi durumlarda başvurulacağı  805
2– Başvurabilecek olanlar  805
3– Güvence türleri  805
4– Başvuru belgeleri  806
5– Başvuru süresi (zamanaşımı)  806
VII– GÜVENCE HESABI’NIN ARDILLIĞI  806
Yirmiikinci Bölüm
SİGORTACILIKTA TAHKİM SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU
I– GENEL OLARAK TAHKİM  809
1– Tahkimin türleri  809
2– İsteğe bağlı tahkimde sözleşme türleri  810
3– Tahkim sözleşmesinin özellikleri  810
4– Hakem kararların karşı iptal davası açılabilmesi  811
II– SİGORTACILIKTA TAHKİM  812
1– Sigortacılıkta tahkim nedir  812
2– Sigortacılıkta tahkimin türü  812
3– Tahkim görevlileri  812
4– Sigorta Tahkim Komisyonu’na hangi durumlarda başvurulur  813
5– Komisyona başvurulamayacak durumlar  814
6– Komisyona nasıl başvurulur  814
7– Başvurunun “raportör” tarafından incelenmesi  814
8– Uyuşmazlığın hakemlerce incelenmesi  815
9– Uyuşmazlığı sonuçlandırma (karar verme) süresi  818
10– Tarafsızlık ilkesi  818
11– Tarafların hakemi reddi ve ret nedenleri  819
12– İtiraz hakem heyetleri  819
13– İtiraz hakem heyetine başvuru  820
14– Kararların taraflara tebliği ve saklanması  820
III– TAHKİM KARARLARINA İTİRAZ VE TEMYİZ YOLU  821
1– Kararlara itiraz yolu  821
2– Temyiz yolu  821
IV– İTİRAZ VE TEMYİZ YOLU KONUSUNDA GÖRÜŞLER  823
1– Hakemlerin “kesin kararları”nın denetimsiz kalmasının sakıncaları  823
2– İtiraz yolu ve İtiraz Hakem Kurulu hakkında görüşler  828
3– Temyiz yolu hakkında görüşler  829
4– Tahkim kararlarına karşı özel temyiz nedenleri hakkında görüşler  830
5– HMK. 361 ve 439. maddeleriyle uyum sağlama gerekliliği  832
V– UYGULAMAYA İLİŞKİN ÇEŞİTLİ KONULAR  834
1– Tahkim kararlarında avukatlık ücretleri hakkında  834
2– Hazine Müsteşarlığı’nın “yasalara aykırı” yönetmelik ve tebliğleri  835
3– Komisyona başvuru ücretleri hakkında  836
VI– TAHKİMDE SAKATLIK RAPORLARI SORUNU  837
1– Sakatlık tespitine ilişkin düzenlemeler  837
2– Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporlan Hakkında Yönetmelik  838
3– Özürlülük Ölçütü Yönetmeliğine göre yetkili sağlık kurulları  839
4– Özürlülük Ölçütü Yönetmeliğine göre raporlara itiraz yolları  840
5– Hangi Yönetmeliğe göre ve ne tür raporlar alınmalıdır  842
VII– SİGORTA TAHKİMİNDE UYGULAMA SORUNLARI  843
1– Tahkime olan güvenin sarsılmış olması  843
2– Genel olarak yapılması gerekenler  844
3– Hakemler, eksik belgeleri tamamlatabilmeli, gerektiği kadar bilirkişi incelemesi yaptırabilmeli, HMK’nın tahkime ilişkin hükümleri uyarınca hareket edebilmelidirler  844
4– Tarafsız davranamayan hakemler listeden (süresiz) çıkarılmalıdır  844
5– Hakemler “taleple bağlılık” ilkesine uymak zorundadırlar  845
6– Avukatlık yapan ve sürekli tahkime başvuran kişilerin de kendiliklerinden hakemlikten çekilmeleri, onlar için onurlu bir davranış olacaktır  845
7– Sigorta şirketlerinin avukatları aynı savunmaları yinelememelidirler  845
8– Sakatlık raporlarına itirazlar iyi öğrenilmeli; Tahkimdeki incelemelerde zaman kaybına neden olunmamalıdır  846
Yirmiüçüncü Bölüm
TRAFİK KAZALARIYLA İLGİLİ KURUMLAR
I– TÜRKİYE SİGORTA VE REASÜRANS ŞİRKETLERİ BİRLİĞİ  847
1– Yasal düzenleme  847
2– Birliğin amacı  847
3– Birliğin görev ve yetkileri  847
4– Örgüt yapısı  848
5– Birlik çatısı altında faaliyet gösteren kurumlar  848
II– TÜRKİYE MOTORLU TAŞIT BÜROSU  849
1– Kuruluş amacı  849
2– Büronun görevleri  849
3– Büronun faaliyetleri  850
4– Yeşil Kart (Green Card) sigorta poliçelerinden sorumluluk  850
5– Dava Açma  850
6– Yeşil Kart (Green Card) Sigortası konusunda yanlış uygulamalar  850
III– SİGORTA BİLGİ VE GÖZETİM MERKEZİ  851
1– Yasal düzenleme  851
2– Yönetmelik  852
3– Trafik Sigortaları Bilgi ve Gözetim Merkezi (TRAMER)  853
4– TRAMER’den bilgi isteme (Sorgulama)  854
5– Sorgulama nasıl yapılacak  854
Yirmidördüncü Bölüm
ARDILLIK VE DÖNME (RÜCU) DAVALARI
I– GENEL OLARAK  855
1– Ardıllık  855
2– Dönme (rücu) hakkı  857
II– ORTAKLAŞA SORUMLULUKTA DÖNME (RÜCU) HAKLARI  861
1– Ortaklaşa sorumluluk  861
2– Dış ilişkide ortaklaşa sorumluluk  862
3– İç ilişkide ortaklaşa sorumluların birbirlerine rücu hakkı  865
a) İç ilişkide, birden çok kişinin birlikte zarara neden olmaları durumunda, zararın paylaştırılması ve rücu koşulları  867
b) İç ilişkide, aynı borçtan değişik hukuksal nedenlerle sorumlulukta rücu koşulları  867
aa) Ortak defiler  867
bb) Kişisel defiler  868
c) Aynı borçtan değişik hukuksal nedenlerle sorumlulukta, ortakların birbirlerine karşı yükümlülükleri  869
4– Dönme (rücu) hakkı ve koşulları  870
5– Dönme (rücu) hakkının kapsamı ve miktarı  871
6– Dönme (rücu) hakkının kaybedilebileceği durumlar  872
7– Ortaklaşa sorumlulukta zamanaşımının kesilmesi  872
8– Karayolları Trafik Kanunu’na göre rücuda zamanaşımı  873
a) Süresi  873
b) Zamanaşımının kesilmesi  873
III– TRAFİK SİGORTASINDA SİGORTACININ SİGORTALISINA DÖNME HAKLARI  874
1– Yasa hükmü  874
2– Sigorta Genel Şartları  875
a) Kazanın, işletenin ve eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin “kasti bir hareketi veya ağır kusuru” sonucu olması  875
b) Aracın gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından kullanılmış olması  877
c) Motorlu aracın, alkollü içki veya uyuşturucu madde almış kişilerce kullanılması sırasında meydana gelmesi  877
ç) Yolcu taşıma ruhsatı olmayan araçlarda yolcu taşınması  880
d) İstiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması ve kazaya etkisi  881
e) Tehlikeli ve zararlı maddelerin izin ve önlem alınmadan taşınması  882
f) İşletenin, kazayı ihbar etme, zararı azaltıcı önlem alma ve delilleri toplama gibi yükümlülüklerini yerine getirmemesinden kaynaklanan veya artan zararlar nedeniyle sigortacının rücu hakkı  882
g) Aracın çalınmasının veya gasp edilmesinin, işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusuru sonucu olması  883
h) Sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk etmesi ve kaza ile ilgili belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması  884
3– Yeni Genel Şartlarda bulunmayan iki rücu sebebi  885
a) Yetkili makamdan izin alınmadan yarış düzenlenmesi  885
b) Kazanın, taşıt kullanma sürelerine uyulmamasından kaynaklanması  885
IV– KOLTUK SİGORTASINDA SİGORTACININ SİGORTALISINA DÖNME HAKKI  886
1– Uyarı  886
2– Sigortacının, sigorta ettirenin (taşımacıya) dönme hakları  887
V– KASKO SİGORTASINDA SİGORTACININ ARDILLIĞI  897
1– Kasko Sigortasının özellikleri  897
2– Kasko Sigortacısının ardıllığı  898
3– Ardıllığın koşulları  898
4– İspat külfeti  899
5– Sigortalının kusura katılımı ve davalının “takas–mahsup” istemi  900
6– Sigorta ettirenin yükümlülükleri  900
7– Sigortacının “alacağın temliki” yoluyla sigortalının yerine geçmesi  901
8– Faiz başlangıcı  902
9– Kasko sigortacısının ardıllığında görevli mahkeme  902
Yirmibeşinci Bölüm
TRAFİK KAZALARINDA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
I– YASA HÜKMÜ  903
II– ZAMANAŞIMI SÜRELERİ  903
1– Ölümlerde ve bedensel zararlarda  903
2– Maddi hasarlarda  904
3– Manevi tazminat isteklerinde  904
4– Yükümlülerin birbirlerine dönme haklarında süre  904
III– UZAMIŞ CEZA ZAMANAŞIMI  904
1– Trafik kazalarında ceza zamanaşımı tüm sorumlulara uygulanır  904
2– Ceza zamanaşımı sigortacıya da uygulanır  905
3– Ceza zamanaşımı dolduktan sonraki dava süresi  906
4– Ceza zamanaşımının uygulanma koşulları  906
5– Ceza zamanaşımının uygulanamayacağı durumlar  908
6– Teknik arızadan kaynaklanan kazalarda ceza zamanaşımı uygulanacak mıdır?  908
IV– TRAFİK–İŞ KAZALARINDA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ  911
V– YOLCU TAŞIMADA ZAMANAŞIMI  911
VI– ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI  912
1– Tazminat sorumlularının öğrenilmesi  912
2– Zararın öğrenilmesi  913
VII– ZAMANAŞIMININ KESİLMESİ  914
1– Dava açılmasıyla, zararın tümü için zamanaşımının kesilmesi  914
2– Ortaklaşa sorumlulardan biri hakkında kesilen zamanaşımının, tümü hakkında kesilmesi  914
VIII– SİGORTALARDA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ  916
Yirmialtıncı Bölüm
TAZMİNAT DAVALARINDA FAİZ
I– YASAL FAİZ  919
1– Geçmişten bugüne faiz  919
2– 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nda yasal faiz  920
II– TİCARİ TEMERRÜT FAİZİ  920
1– Kavram  920
2– Yasalardaki hükümler  921
3– Ticari faizin (avans faizinin) uygulanacağı yerler  922
III– HAKSIZ FİİLLERDE FAİZ BAŞLANGICI  923
Yirmiyedinci Bölüm
ÖLÜM VE BEDENSEL ZARARLAR NEDENİYLE TAZMİNAT HESAPLARI
I– GENEL OLARAK  925
1– Can zararları bir insan hakları sorunudur  925
2– Tazminat hesaplarına uygulanacak yasalar  925
II– İNSAN ZARARLARININ ÖZELLİKLERİ  927
1– İnsan zararları, mal zararı değil, can zararıdır  927
2– İnsan zararlarının tazminat olarak değerlendirmesi bir “hukuk” sorunudur  928
3– İnsan zararları farklı bir hesaplamayı gerektirmektedir  928
4– Tazminat hesaplarında temel ölçü, formüller değil, hukuksal gerekçelerdir  930
III– TAZMİNAT HESAPLAMA İLKELERİ  931
1– Haksız eylemlerde zarar başlangıcı olay tarihidir  931
2– Gerçek belli iken varsayımlara dayanılamaz  931
3– Tazminat, yaşam sürelerinin sonuna kadar hesaplanmalıdır  932
IV– TAZMİNAT HESABININ UNSURLARI  932
1– Olay ve kusur değerlendirmesi  932
2– Zarar sürelerinin belirlenmesi  933
a) Yaşam tabloları  933
b) Destekten yoksunlukta zarar süreleri  934
c) Beden gücü kayıplarında zarar süreleri  935
ç) Çalışanlar yönünden “aktif dönem” sürelerinin tespiti  936
3– Bedensel zararlarda geçici veya sürekli güç kaybının tespiti  937
4– Ölümlerde destek payları  938
5– Tazminatın parasal ölçüsü  938
6– Hesap unsurlarının zarar türlerine göre sıralaması  939
V– TAZMİNAT HESAPLAMA EVRELERİ  940
1– Hesap unsurlarının belirlenmesi ve değerlendirilmesi  940
2– Tazminat hesabına esas kazançların veya parasal değerlerin belirlenmesi  940
3– Tazminatın hesaplanması  941
4– Tazminatın netleştirilmesi  942
a) Ölüm nedeniyle destekten yoksunlukta tazminattan indirimler  942
b) Bedensel zararlarda indirimler  942
c) Tazminat tutarlarından indirilmeyecek edinimler  943
aa) Ölüm nedeniyle destekten yoksunlukta neler indirilmez  943
bb) Bedensel zararlarda neler indirilmez  944
VI– TAZMİNAT HESAPLARI  944
1– Tazminat hesaplarında matematiksel işlemler  944
2– İşleyecek dönem zarar hesaplarında matematiksel işlemler  945
3– İnsan zararlarının hesabında formüllerin kullanılması  945
4– Zarar hesaplarında formüllerin anlamı ve işlevi  946
VII– FORMÜLLER  948
1– Genel olarak  948
2– Ortak bir formül kullanılmasının gerekliliği  948
VIII– YARGI’DA GEÇMİŞTEN BUGÜNE HESAPLAMA FORMÜLLERİ  949
1– Devre sonu ödemeli ortalama kazanç ve sabit rant formülü ile (%5) artırım ve iskonto değerli dönem  949
2– Devre sonu ödemeli ortalama kazanç ve sabit rant formülü ile (%10) artırım ve iskonto değerli dönem  952
3– Progressif rant hesabı dönemi  954
IX– SİGORTALARIN UYGULADIKLARI HESAPLAMA YÖNTEMLERİ  957
1– Trafik Sigortası Genel Şartlarına göre hesaplama yöntem ve formülü  957
2– Trafik Sigortası Genel Şartlarında hesap unsurları  957
3– Sigortalarca uygulanan “devre başı ödemeli belirli süreli rant” formülü  959
4– Devre başı ödemeli belirli süreli rant formülüne göre hesaplama örnekleri  960
5– Raporlar açık ve anlaşılır olmalı  962
X– SOSYAL GÜVENLİK KURUMU’NUN GELİR BAĞLAMA VE PEŞİN DEĞER FORMÜLLERİ VE YÖNTEMLERİ  964
1– Genel olarak  964
2– Sürekli işgöremezlikte SGK. gelir bağlama yöntem ve formülleri  965
a) Günlük kazancın belirlenmesi  965
b) Sürekli işgöremezlik gelirinin hesaplanması: (5510/m.19/3)  965
3– Sigortalının ölümünde hak sahiplerine gelir bağlanma yöntemleri  965
a) Ölüm geliri formülü  966
b) Ölüm gelirinin hak sahiplerine bağlanma oranları  966
c) Ölüm gelirinin hak sahiplerine paylaştırılması  966
4– Peşin değer hesabı  967
a) Sürekli işgöremezlikte bağlanan gelirin peşin değer hesabı  967
b) Ölüm nedeniyle bağlanan gelirlerin peşin değer hesabı  968
5– Kurum’un sorumlulara rücu edebileceği, dolayısıyla tazminattan indirilecek miktarlar  969
XI– İNSAN ZARARLARININ HESAPLANMASINDA EN UYGUN FORMÜL  969
1– Görüşümüz  969
2– Formüllerin karşılaştırılması  969
3– İnsan zararları için en uygun formül  971
4– Devre sonu ödemeli rant formülüne göre bir hesaplama örneği  972
5– Kurumlar arası uyum sağlamanın ve ortak uygulamanın gerekliliği  974
6– Kurumlar arası uyum sağlamada yargıçların yapmaları gerekenler  975
7– SGK gelir bağlama işlemleri ve peşin değer hesapları ile yargıdaki uygulamalar arasındaki farklılığın sakıncaları  976
XII– RAPOR PLANLARI  977
1– Destekten yoksun kalma hesaplarında rapor bölümleri  977
2– Bedensel zararlarda rapor bölümleri  981
EKLER
YARGITAY KARARLARI  985
1– Destekten Yoksun Kalma Tazminatı İle İlgili Yargıtay Kararları  987
2– Bedensel Zararlar Konusunda Yargıtay Kararları  1015
3– Tazminat Hesaplarının Parasal Ölçüsü Hakkında Yargıtay Kararları  1038
DİLEKÇE ÖRNEKLERİ  1077
BİLİRKİŞİ RAPOR ÖRNEKLERİ  1111
1– Ölüm nedeniyle destekten yoksunluk rapor örnekleri  1113
2– Bedensel zararlar nedeniyle tazminat rapor örnekleri  1143
3– Üç ayrı formüle göre aynı hesap unsurlarının tazminat olarak değerlendirilmesi  1185
TABLOLAR  1197
Yararlanılan Kitaplar ve Yazılar  1227
Yargıtay Kararları Arama Dizini  1235
Bilirkişi Raporları Arama Dizini  1236
Tablolar Arama Dizini  1237
Kavramlara Göre Arama Dizini  1239
 


 
Kitap
Bülten
Kitap
Kitap
İndirimli Kitaplar
 
 
Ana Sayfa | Hakkımızda | Bülten | Gizlilik Sözleşmesi | Üye Sayfası | Yardım | İletişim

Seçkin Yayıncılık San. Tic. A.Ş.
Copyright © 1996 - 2019