İÇİNDEKİLER
Teşekkür 7 Önsöz 9 Şekiller ve Tablolar Listesi 17 Kısaltmalar 19 Giriş 21 Birinci Bölüm: Bilişim, Bilişim Suçu ve Bilişim Yoluyla İşlenen Suç Kavramları 27 1.1. BİLİŞİM, BİLİŞİM SİSTEMİ VE TEMEL KAVRAMLAR 27 1.1.1. Bilgisayar 28 1.1.2. İnternet ve İlgili Terimler 29 1.2. BİLİŞİM SUÇLARI 33 1.2.1. Bilişim Suçu Kavramı 33 1.2.2. Bilişim Suçlarının Yapısı ve Özellikleri 34 1.2.3. Bilişim Suçlarını Klasik (Geleneksel) Suçlardan Ayıran Özellikler 36 1.2.4. Bilişim Suçlarının Tasnifi 38 1.2.5. Türk Ceza Kanununda Bilişim Suçları 40 1.2.5.1. Hukuka Aykırı Olarak Bilişim Sistemine Girme ve Orada Kalmaya Devam Etme Suçu (TCK Madde 243) 40 1.2.5.2. Bilişim Sisteminin İşleyişinin Engellenmesi, Bozulması, Verilerin Yok Edilmesi veya Değiştirilmesi Suçu (TCK Madde 244) 45 1.2.5.3. Banka veya Kredi Kartlarının Kötüye Kullanılması Suçu (TCK Madde 245) 48 1.2.5.4. Bilişim Alanında Suçlarda Tüzel Kişilerin Sorumluluğu (TCK Madde 246) 51 1.3. BİLİŞİM YOLUYLA İŞLENEN SUÇLAR 52 1.3.1. Türk Ceza Kanunu’nda Düzenlenen Bilişim Yoluyla İşlenen Suçlar 54 1.3.1.1. İntihara Yönlendirme (TCK Madde 84) 54 1.3.1.2. Çocukların Cinsel İstismarı (TCK Madde 103) 56 1.3.1.3. Cinsel Taciz (TCK Madde 105) 59 1.3.1.4. Tehdit (TCK Madde 106) 60 1.3.1.5. Şantaj (TCK Madde 107) 61 1.3.1.6. Haberleşmenin Engellenmesi (TCK Madde 124) 61 1.3.1.7. Hakaret (TCK Madde 125) 62 1.3.1.8. Haberleşmenin Gizliliğini İhlal (TCK Madde 132) 63 1.3.1.9. Kişiler Arasındaki Konuşmaların Dinlenmesi ve Kayda Alınması (TCK Madde 133) 64 1.3.1.10. Özel Hayatın Gizliliğini İhlal (TCK Madde 134) 65 1.3.1.11. Kişisel Verilerin Kaydedilmesi (TCK Madde 135) 66 1.3.1.12. Verileri Hukuka Aykırı Olarak Verne veya Ele Geçirme (TCK Madde 136) 67 1.3.1.13. Nitelikli Hırsızlık (TCK Madde 142/2 e) 68 1.3.1.14. Nitelikli Dolandırıcılık (TCK Madde 158/1 f) 68 1.3.1.15. Müstehcenlik (TCK Madde 226) 69 1.3.1.16. Fuhuş (TCK Madde 227) 71 1.3.1.17. Kumar Oynanması İçin Yer ve İmkân Sağlama (TCK Madde 228) 72 1.3.1.18. Diğer Suçlar 73 1.3.2. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nda Düzenlenen Bilişim Yoluyla İşlenen Suçlar 74 1.3.2.1. Manevi, Mali veya Bağlantılı Haklara Tecavüz (FSEK Madde 71) 74 1.3.2.1. Koruyucu Programları Etkisiz Kılmaya Yönelik Hazırlık Hareketleri (FSEK Madde 72) 77 1.3.3. Elektronik İmza Kanunu’nda Düzenlenen Bilişim Yoluyla İşlenen Suçlar 77 1.3.3.1. İmza Oluşturma Verilerinin İzinsiz Kullanımı (EİK Madde 16) 79 1.3.3.2. Elektronik Sertifikalarda Sahtekârlık (EİK Madde 17) 79 1.4. BİLGİSAYAR VE İNTERNET KULLANIMINDAN KAYNAKLANAN MAĞDURİYETLER 80 İkinci Bölüm: Bilişim Teknolojilerinin Suç Dünyasında Kullanılması ve Adli Bilişim 83 2.1. SUÇ DÜNYASI VE BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ 83 2.2. SUÇ İŞLEMEK İÇİN KULLANILAN BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ 84 2.2.1. Bilgi Güvenliği 84 2.2.2. Bilişim Güvenliğine Yönelik Saldırılar (Hacking, Cracking) 87 2.2.3. Zararlı Yazılımlar 88 2.2.3.1. Bilgisayar Virüsleri 88 2.2.3.2. Bilgisayar Solucanları 90 2.2.3.3. Truva Atları 91 2.2.3.4. Casus Yazılımlar ve Reklam Yazılımları 92 2.2.3.5. Kök Kullanıcı Takımı (Rootkit) 93 2.2.3.6. Mantık Bombaları – Yazılım Bombaları – Zaman Bombaları 94 2.2.3.7. Bukalemunlar – Tavşanlar 95 2.2.4. Gizli - Arka Kapılar (Back Doors) 95 2.2.5. Yemleme – Oltalama Yöntemi (Phishing) 96 2.2.6. Tarama (Scanning) 97 2.2.7. Şifre Kırıcılar 98 2.2.8. Dos Saldırıları ve Köle Bilgisayarlar 98 2.2.9. Gizlice Dinleme – Ağı Koklama (Sniffing) 99 2.2.10. Sahte (Fake) – İstenmeyen (Spam) Elektronik Postalar 100 2.2.11. Klavye Dinleme Sistemleri (Keylogger) 100 2.2.12. Sahte Kişilik Oluşturma ve Kişilik Taklidi Yoluyla Dolandırıcılık 101 2.2.13. Hile – Aldatma (Spoofing) 101 2.2.14. Sosyal Mühendislik 102 2.3. SUÇ İŞLEMEK İÇİN BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİNİ KULLANANLAR 103 2.3.1. Bilişim Korsanları (Hacker) ve Sistem Kırıcılar (Cracker) 103 2.3.1.1. Beyaz, Siyah ve Gri Şapkalı Bilişim Korsanı 105 2.3.2. Telefon Kırıcı (Phreaker) 107 2.3.3. Özenti (Lamer) 107 2.3.4. Betik Kerataları (Script Kiddie) 108 2.3.5. Çaylak (Newbie) 108 2.3.6. Eylemci Bilişim Korsanı (Hactivist) 108 2.4. TEMEL GÜVENLİK ÖNLEMLERİ 109 2.5. ADLİ BİLİŞİM 111 2.5.1. Dijital (Elektronik, Sayısal) Deliller 112 2.5.1.1. Dijital Delilerin Bulunduğu Ortamlar 114 2.5.1.2. Dijital Deliller ve Olay Yeri 115 2.5.1.2.1. Bilgisayar Kapalı İse Yapılması Gerekenler 118 2.5.1.2.2. Bilgisayar Açık İse Yapılması Gerekenler 119 2.5.1.3. Dijital Delilerin Muhafazası ve Taşınması 120 2.5.2. Adli Bilişim Süreci 121 2.5.2.1. Elde Etme (Acquisition) 123 2.5.2.2. Tanımlama (Identification) 124 2.5.2.3. Değerlendirme (Evaluation) 125 2.5.2.4. Sunum (Presentation) 127 2.5.3. Adli Bilişim Sürecinin Hukuki Alt Yapısı 128 2.5.4. Adli Bilişim Sürecinde Karşılaşılan Problemler 129 2.5.5. Adli Bilişim Delillerini Kimler Kullanabilir? 130 2.5.6. Bilirkişilik Müessesi ve Adli Bilişim 131 2.5.7. Delil Hukuku Açısından Adli Bilişim 132 2.5.8. Anti Adli Bilişim 134 Üçüncü Bölüm: Bilişim Suçları ve Bilişim Yoluyla İşlenen Suçların Karşılaştırılması 137 3.1. GENEL OLARAK 138 3.2. HUKUKİ AÇIDAN 139 3.2.1. Hukuk Sistemimiz Açısından 140 3.2.2. Mukayeseli Hukuk Açısından 143 3.2.2.1. Amerika Birleşik Devletleri 143 3.2.2.2. İngiltere 145 3.2.2.3. Almanya 146 3.2.2.4. Fransa 147 3.2.2.5. Japonya 148 3.2.2.6. İsrail 148 3.2.3. Uluslar Arası Düzenlemeler Açısından 148 3.2.3.1. Avrupa Konseyince Yapılan Çalışmalar 149 3.2.3.2. OECD Tarafından Yapılan Çalışmalar 153 3.2.3.3. G8 Tarafından Yapılan Çalışmalar 155 3.2.3.4. Birleşmiş Milletler Tarafından Yapılan Çalışmalar 156 3.2.3.5. Europol ve Interpol Tarafından Yapılan Çalışmalar 159 3.2.4. Doğrudan ve Dolaylı Bilişim Suçu Kavramları 160 3.3. SORUŞTURMA VE KOVUŞTURMA EVRELERİ AÇISINDAN 162 3.4. İSTATİSTİKÎ AÇIDAN 164 3.4.1. Ülkemiz İstatistikleri Açısından 164 3.4.2. Dünya Geneli İstatistikler Açısından 171 3.5. UYGULAMADAN ÖRNEKLER 178 3.5.1. Bilişim Suçları ve Bilişim Yoluyla İşlenen Suçlar 178 3.5.1.1. Örnek 1: Yargıtay 11. Ceza Dairesi, Esas No: 2008/18190, Karar No: 2009/30-58, Tarih: 26.03.2009 178 3.5.1.2. Örnek 2: Yargıtay Ceza Genel Kurulu, Esas No: 2009/11-193, Karar No: 2009/268, Tarih: 17.11.2009 181 3.5.2. Adli Bilişim 189 3.5.2.1. Örnek 1: BTK Davası 190 3.5.2.2. Örnek 2: Scott W. Tyree Davası 191 Sonuç 195 Kaynakça 201 Kavramlar Dizini 225 Yazar Hakkında 229 |