1. ARAŞTIRMA KONUSUNUN TESPİTİ
31
1.1. Tez–Proje Konu Seçiminde Dikkat Edilecek Hususlar
31
1.2. Fizibilite ve Yeterlilik Değerlendirmesi
32
1.3. Araştırma Konusunun ve Fikrinin Seçilmesi
32
1.4. Konuyu Sınırlandırma
34
1.5. Problemi Tanımlama
34
1.6. Araştırma Hedefleri ve Soruları
35
1.7. Konu Tespitine Yönelik Çalışma
36
1.7.1. Konu Tespitinde Dikkate Alınacak Üst Kuruluşların Belirlenmesi
40
1.7.2. Üst Kuruluşların Önceliklerinin Belirlenmesi
41
1.8. Araştırmacı Adaylarının Konu Bulma Pratikleri
42
2. KAYNAK ARAMA VE LİTERATÜR TARAMASI
47
2.1. Ön Hazırlık Bibliyografyası
47
2.2. Neler Kaynak Olabilir
48
2.3. Bilgi Kaynaklarının Öncelik Sırası ve Bulabileceğiniz Yerler
48
2.3.1.1. Başarılı İnternet Taraması İçin Alıştırma
51
2.3.3. Araştırma Merkezleri
52
2.3.4. Kamu ve Özel Kurum Kütüphaneleri ve Özel Yayınları
52
2.3.5. Belli Alana Özgülenmiş Serbest Giriş Hakkı Olan veya Sınırlandırılan Kongre ve Konferanslar
53
2.4. Kaynak Taramada Dayanışma
53
2.5. Bulduğunuz Kaynakları Organize Etme
54
2.6. Alıntı Yapılacak Kaynakların Word Dosyanızın Veritabanına Eklenmesi
54
2.7. Çalışmanızda Literatürün Aktarımı
57
2.7.1. Tanımlara İlişkin Literatürün Verilmesi
57
2.7.2. Araştırmaya İlişkin Literatür Taraması Örneği
58
3. KAYNAKLARI OKUMA SÜRECİ–AKADEMİK OKUMA
61
3.1. Okuma Stratejileri
61
3.1.1. Bildiklerinizi Listeleyin
62
3.1.2. Amacınızı Belirleyin
62
3.2. Okumalarda Dikkat Edilecek Hususlar
63
3.2.1. Ana Fikrin Tanımlanması
63
3.2.1.1. İfade Edilmemiş Ana Fikirleri Bulma
65
3.2.1.2. Ana Fikirleri Kullanarak Makale Özeti Yazma
66
3.2.2. Destekleyici Detayların Tanımlanması
66
3.2.3. Yazının Hızlıca Taranmasında Etkinlik
67
3.2.4. Zamirleri Tanımlama
68
3.2.5.2. Ardışık Sıralama
69
3.2.5.4. Karşılaştırma ve Zıtlık
70
3.3. Okuma Değerlendirme Tablosu ve Alıştırma
71
3.3.1. Okumalar Sırasında Alınacak Notlar
72
4. AKADEMİK ÇALIŞMALAR İÇİN PRATİK BİLGİSAYAR BECERİLERİ
75
4.1. Word Programı Gerekli Bilgiler
76
4.1.1. Sayfa Düzeni Ayarlarının Yapılması
77
4.1.2. Başlık, Paragraf ve Tabloların Sayfa Sonları Parametrelerinin Otomatik Hale Getirilmesi
77
4.1.3. Paragraf Başlarının İçeriden Başlaması, Girintiler Oluşturulması, İki Paragraf Arasında ya da Başlıktan Sonraki Boşluğun “Enter” Olmaksızın Ayarlanması
78
4.1.4. Dipnot, Sonnot Ekleme ve Düzenleme
78
4.1.5. Kaynakça, Açıklama Ekleme Vb İşlemler
79
4.1.6. Köprü, İmaj, Otomatik Metin Alanı, Yer İşareti, Üst–Alt bilgi Eklenmesi ve Düzenlemesi
80
4.1.7. Word Stillerinin Düzenlenmesi, Kullanımı İle Başlık, Gövde Metni ve Diğer Alanların Biçimsel Özelliklerinin Yapılması,
81
4.1.8. İçindekiler ve Şekiller Tablosunun Otomatik Olarak Hazırlatılması ve Güncellenmesi
82
4.1.9. Tabloların Eklenmesi, Kullanımı, Biçimlendirilmesi, Tabloda Sayfa Sonu ve Otomatik Başlık Özelliklerinin Düzenlenmesi; Aktif Hale Getirilmesi
82
4.2. Öğrenilmesi Tavsiye Edilen Diğer Word Özellikleri
82
4.3. Öğrenilmesi Tavsiye Edilen Excel Özellikleri
86
5. ALINTILAR VE DİPNOT
89
5.1. Alıntılarla Yazım Süreci
90
5.2. Alıntıları Metne Yerleştirmek İçin Kullanılabilecek Bağlantı Kelimeleri
92
5.3. Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
94
5.3.1. Atfın Web Sitesine mi Yazara mı Yapılacağı
95
5.3.2. Alıntının Başlangıç ve Bitiş Noktasının Tespiti
95
5.3.3. Yönetmeliğe Dipnot Vermek
96
5.3.4. Maddelerden Oluşan Alıntılarda Dipnot Verme
96
5.4. Dipnot–Kaynakça–Sayfa Yapısı vb. Ayarlar
96
6. YAZMA SANATI–YAZI TÜRLERİ
99
6.1. Basit–Temel Yazılar
101
6.2. İkna Edici / Tartışma Yazıları
101
6.3. Sebep/Sonuç Yazıları
102
6.4. Eleştirel Yazılar
104
6.5. Karşılaştırma ve Zıtlık İfade Eden Yazılar
104
6.6. Tanımlayıcı Yazılar–Definition (Bir Konu İçin)
105
6.7. Betimleyici Yazılar–Descriptive (İnsan, Yer, Nesne, Deneyim ya da Olay İçin)
106
6.8. Bölümleme ve Sınıflandırma Yazıları
108
6.9. Süreç Açıklayan Yazılar
108
6.10. Değerlendirme Yazıları
109
6.11. Edebi Metin Analizi Yazıları
110
6.12. Anlatım–Hikayeleme Yazıları
110
6.13. Araştırma–Tez veya Dönem Ödevi Yazıları
110
7. ÜÇ ADIMLI YAZIM SÜRECİ
113
7.1. Birinci Adım: Yazım Öncesi
113
7.1.1. Beyin Fırtınası
113
7.1.3. Fikirlerinizin Organize Edilmesi
114
7.2. İkinci Adım: Yazma
115
7.2.2. Yazımda Bilgi ve Materyallerin Sıralanması ve Organize Edilmesi
116
7.2.2.1. Bilgi ve Materyallerin Zaman Sırasına Konulması
117
7.2.2.1.1. Geçiş Kelimeleri
117
7.2.2.2. Bilgi ve Materyallerin Önem Sırasına Konulması
119
7.2.2.2.1. Geçiş Kelimeleri
119
7.2.2.2.3. Eşit Sıralı Paragraflar
120
7.2.2.3. Bilgi ve Materyallerin Mekan Sıralamasında İfade Edilmesi
121
7.2.2.3.1. Geçiş Kelimeleri
121
7.3. Üçüncü Adım: Gözden Geçirme
122
8. PARAGRAF TEMELLİ YAZIM KURGUSU
125
8.1. Paragraflarda Konu–Fikir Cümlesi ve Yazımı
125
8.2. Destekleyici Cümleler
126
8.2.3. Sonuç Cümleleri
128
8.3. Paragraf Bütünlüğü
129
8.5. Ana Düşüncenin Desteklenmesi
130
8.5.1. Destek İçin Örneklerin Kullanımı
131
8.5.2. Destek İçin Kişisel Deneyimlerin Kullanılması
131
8.5.3. Olgu ve İstatistiklerin Destek İçin Kullanımı
131
8.6. Yazılarda Düşüncenin İfade Edilmesi
132
9. AKADEMİK ÇALIŞMALARDA CÜMLE KURGUSU VE METİN YAZIMIYLA İLGİLİ GENEL KURALLAR
137
9.1. Metinde “Biz–Siz–Bizler” vb. İfadelerin Varlığı
137
9.2. Uygun Kelime ve Cümle Yapılarının Aranması
137
9.3. Anlama İlişkin Amaç–Metin Uyumu
138
9.4. Zamirlerin Yerinde Kullanımı
139
9.5. Özel veya Yabancı Kelimelerin Kullanımı–İlk Kullanım ve Sonrası
139
9.6. Çevirilerde Kelime Seçimi
139
9.7. Özne Yüklem Uyumu
140
9.8. Sadelik Kontrolü ve Fazlalıkların Çıkarılması
140
9.9. Uzun Cümlelerden Kaçınmak
140
9.10. Noktalama İşaretleri Kullanımı
141
10. AKADEMİK ÇALIŞMALARDA BAŞLIKLANDIRMA VE ANLATIM KURGUSU
147
10.1. Akademik Yazılarda Başlıklar
147
10.1.1. Başlık İçeriğe İlişkin Kısıtı Göstermelidir
148
10.1.2. Üst Başlık ve Alt Başlık İlişkisi
148
10.1.3. Başlıklarda Özel İşaretlerin Kullanımı
149
10.1.4. Başlıkta Kullanılan Kelimelerin Seçimi
149
10.1.5. Bölümlemede Optimizasyon
150
10.1.6. Ayrı Başlık Kullanımının Gerekçesinin Varlığı
150
10.1.7. Başlıkların İçindekiler Tablosundaki Görünümü
151
10.2. Anlatımın Kurgulanması İle İlgili Genel Kurallar ve Hatalar
151
10.2.1. Hesaplama Sürecinin Örneklendirilmesi
151
10.2.2. Paragraflarda Bütünlüğün Tesisi
152
10.2.3. Verilerde ve Örneklerde Güncelliğin Sağlanması
153
10.2.4. Uzun ve Gereksiz Alıntılar
153
10.2.5. Zaman Bağının Doğru Kullanımı
154
10.2.6. Kısaltmaların Kullanımı
155
10.2.7. Önce Kavramların Anlamının Verilmesi
155
10.2.8. Tekrar Bilgilerde Referans Verme
155
10.2.9. Raporlama Dilinin Kullanımı
156
10.2.10. Sebep–Sonuç İlişkisinin İfadesinde İhtiyatlılık
156
10.2.11. Anladığını Yazma ve Yazdığını Anlatabilme
156
10.2.12. Bilgilerin Aktarımında Uygun Tekniğin Kullanımı
157
11. ARAŞTIRMA ÖNERİSİ
159
11.1. Araştırma ve Geliştirme Projesi Önerilerinde Kullanılan Bölümler
159
11.2. Biçimsel Değerlendirme
161
11.3. İçerik Değerlendirmesi
161
11.4. Araştırma Önerisinde Zamansal Planlama
162
12. SAHA ÇALIŞMALARI–ARAŞTIRMA SÜREÇLERİNİN DİZAYN EDİLMESİ
163
12.1. Temel Kavramlar ve Bilimsel Bilgi
164
12.1.1. Bilgi ve Belge
164
12.1.2. Bilimsel Faaliyette Kullanılacak Bilginin Özellikleri
164
12.1.4. Ölçme Hataları
165
12.2. Saha Çalışmasında Değişkenler Tespit Edilirken Dikkat Edilecek Temel Noktalar
165
12.3. Araştırma Türleri ve Araştırmanın Dizaynı
166
12.3.1. Doğasına Göre Araştırma Çeşitleri
167
12.3.2. Araştırma Süreçlerine İlişkin Tercihler
167
12.4. Araştırma Felsefesi
168
12.5. Araştırma Yaklaşımının Seçilmesi
170
12.6. Nicel ve Nitel Araştırma Tercihi
170
12.7. Karma Yöntem Araştırmasının Gerekçeleri
171
13. ARAŞTIRMA STRATEJİSİNİN SEÇİLMESİ
173
13.1. Deneysel Araştırma
174
13.1.1. Kontrol ve Deney Grupları
174
13.1.2. Bağımlı ve Bağımsız Değişkenler
175
13.1.3. Diğer Değişkenler
176
13.1.4. Hipotez Test Sonucu
177
13.1.5. Yarı–Deneysel Araştırma
178
13.2. Alan Araştırması–Ankete Dayalı Araştırma
178
13.3. “Vaka Analizi” Araştırma Stratejisi
179
13.4. Teoriye Dayalı Araştırma
180
13.5. Anlatım–Hikayeleme Soruşturması
180
13.6. Toplumbilim Araştırmaları
180
13.7. Eylem Araştırması (Action Research)
181
13.8. Arşiv Araştırması
181
14. BİRİNCİL VE İKİNCİL VERİ–ZAMANSAL KAPSAM– ARAŞTIRMACININ KONUMU
183
14.1. Birincil ve İkincil Veri Kavramı
183
14.2. İkincil Veri Kullanımının Avantaj ve Dezavantajları
183
14.3. Verilerin Elde Edilmesinde Temel Beklentiler
184
14.4. Veri Toplama Formu İçin Temel Gereksinimler
184
14.5. Veri Toplama Formunda Kullanılacak Sıralama
184
14.6. Veri Toplama Faaliyetine İlişkin Görüşme, Resmi Yazı İle İsteme vb. Aşamanın Planlanması
185
14.7. Zamansal Kapsamın Belirlenmesi
185
14.8. Araştırmacının Konumu
186
14.9. Katılımlı Gözlem Yapılandırılmış Gözlem
186
14.9.1. Katılımlı Gözlem
186
14.9.2. Katılımcı ve Yapılandırılmış Gözlem
187
15. ARAŞTIRMA İÇİN ÖRNEKLEMİN SEÇİLMESİ
189
15.1. Olasılıklı ve Olasılıksız Örneklem Seçimi Teknikleri
191
15.1.1. Olasılıklı Örneklem Seçimi Teknikleri
192
15.2. Olasılıksız Örneklem Seçimi Teknikleri
193
15.2.1. Kota Örneklem
193
15.2.2. Amaca Yönelik Örneklem Tekniği
194
15.2.3. Gönüllü Örneklem (Volunteer Sampling)
194
15.2.4. Gelişigüzel–Rastlantısal Örneklem (Haphazard Sampling)
194
16. ÖLÇEKLERDE KULLANILAN YAPI VE GÖRÜŞMELER
195
16.1. Ölçek Çeşitleri
196
16.2. Kanaat Ölçümleri
197
16.2.1. Beşli Likert Tipi Ölçekler
198
16.2.2. Yüzdesel Sayımlı Kanaat Ölçüm Yöntemi
199
16.3. Yapılandırılmış–Yarı Yapılandırılmış ve Yapılandırılmamış Görüşmeler
200
16.3.1. Görüşmelerle İlgili Sorun Kaynakları
201
16.3.2. Görüşmeye Dayalı Veri Toplama ve Görüşme Formu Hazırlama
201
16.3.3. Örnek Uygulama
202
17. ÖLÇEK GELİŞTİRME ÇALIŞMALARI VE ANKETLER YOLUYLA BİRİNCİL VERİ TOPLAMA
205
17.1. Anket Değişkenlerinin Belirlenmesi
206
17.2. Soruların Kurgulanması ve Soru Türleri
207
17.3. Anketin Yapılandırılması ve Kontrolü
207
17.4. Anketin Dağıtımı ve Uygulanması
208
17.5. Anket Metni Hazırlama Çalışması 1
208
17.6. Anket Metni Hazırlama Çalışması 2
214
17.7. Anket Metni Hazırlama Çalışması 3
221
17.8. Anketör Firmalarla Çalışma
224
18. VERİ ANALİZİ–TEMEL İSTATİSTİK KAVRAMLARI
225
18.5. Aritmetik Ortalama
228
18.6. Medyan (Ortanca Değer)
229
18.10. Güvenilirlik Analizi
232
18.10.1. Araştırmanın Güvenilirliğine Yönelik Tehditler
234
18.11. Geçerlilik Analizi
234
18.11.1. İç ve Dış Geçerlilik
235
18.12. Faktör Analizi
236
19.1. Parametrik Test
238
19.2. Parametrik Olmayan İstatistik
238
19.3. Araştırma Türü ve Amacına Göre İstatistik Tekniği (Testler) Belirleme
240
19.4. Sosyal Bilimler Alanında Yapılan Araştırmalarda Yaygın Olarak Kullanılan İstatistiksel Teknikler ve Sıklıkla Karşılaşılan Hatalar
242
19.5. Araştırmalarda Uygulanacak İstatistik Teknikle İlgili Dikkat Edilmesi Gerekenler
244
20. SPSS İLE İLGİLİ BİLGİLER
247
20.1. SPSS Uygulamaları
248
20.1.1. Farklı Dosya Formatlarından Veri Almak
248
20.1.2. SPSS’te Kullanılacak Ölçek Türünün Belirlenmesi
249
20.2. Değişkenlerin Yeniden Kodlanması ve Hesaplanması
250
20.2.1. Değişkenlerin Yeniden Kodlanması
250
20.2.2. Değişkenlerin Hesaplanması
252
20.3. Güvenilirlik Analizi
253
20.5. Uygun Analiz Türünün Belirlenmesi
258
20.6. Regresyon ve Korelasyon Analizi
260
20.6.1. İkili Regresyon
261
20.6.2. Çoklu Regresyon
262
20.6.4. Kısmi Korelasyon
265
20.7.1. Tek Örneklem t–Testi
266
20.7.2. Bağımsız Örneklem t–Testi
268
20.7.3. Eşleştirilmiş Örneklem t–Testi
270
20.8.1. Ki–Kare Uygunluk Testi
271
20.8.2. Ki–Kare Bağımsızlık Testi
274
21. SAHA ÇALIŞMALARININ SONUÇLARINI YAZARKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
277
21.1. Sonuçlara Ulaştıran Sebeplerin Yeterince Açıklanması
278
21.2. Tablo Başlıkları ile Satır ve Sütün Başlıklarının Kontrolü
279
21.3. Grafik ve Şekillerde Renk ve Çıktı Kontrolü
280
21.4. Sadelik Kontrolü ve Karışıklığın Önlenmesi
280
21.5. Yorumlarda Referans ve Eşik Değerlerin Belli Edilmesi
282
21.6. Ölçümlerde ve Tablolarda Aralık Atlamalarına Dikkat Edilmesi
282
21.7. Verilerin Kaynağına İlişkin Tam Kontrol ve Kısıtların İfadesi
283
21.8. Verilerin Değerlendirilmesi İçin Önemli Olabilecek Ayrıntıların İfadesi
284
21.9. Veri ile İfade ve Yorum Arasındaki Uyum Sorunları
284
22. ÇALIŞMANIN TAMAMLANMASI–SUNUMU– DEĞERLENDİRMESİ–YAYIMI
287
22.1. Özetin Yazılması
293
22.2. Giriş Kısmının Yeniden Yazılması
293
22.3. Araştırmanın Sonu
294
22.4. Çalışmanın Boyutları
296
22.5. Biçim Kriterleri (Şekil Şartlarının) Önemi
296
22.8. Çalışmanın Teslimi
299
22.9. Çalışmanın Yayımlanması
300